phần mở đầu và kết luận, Luận án đƣợc kết cấu làm 5 chƣơng Chƣơng 1: Tổng quan tính hính nghiên cứu về các cuộc vận động dân chủ ở Việt Nam, giai đoạn 1904 - 1945 Chƣơng 2: Các cuộc vận động dân chủ ở Việt Nam giai đoạn 1904 - 1945: Một số khái niệm cơ bản và yếu tố tác động chình Chƣơng 3: Các cuộc vận động dân chủ ở Việt Nam những năm 1904 - 1908 Chƣơng 4: Các cuộc vận động dân chủ ở Việt Nam từ năm 1918 đến 1939 Chƣơng 5: Cuộc vận động dân tộc, dân chủ ở Việt Nam từ năm1939 đến 1945 9 (LUAN.1945 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1945 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ CÁC CUỘC VẬN ĐỘNG DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM, GIAI ĐOẠN 1904 - 1945 1.Các nghiên cứu ở Việt Nam Thời gian qua, đã có khá nhiều các công trình nghiên cứu về các cuộc vận động dân chủ, giai đoạn 1904 - 1945 đƣợc công bố ở Việt Nam. Liên quan đến đề tài Luận án là những công trình có đề cập đến vấn đề dân chủ với tƣ cách là một thể chế chính trị, các nội dung của nền dân chủ tƣ sản và nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh đó là các công trình trực tiếp đề cập đến các nội dung khác nhau của các cuôc vận động dân chủ ở Việt Nam trong các giai đoạn khác nhau từ năm 1904 đến 1945. Nội dung này rất rộng lớn và phong phú nên có đến hàng trăm công trình đề cập đến.
Tuy nhiên trong khuôn khổ Luận án, chúng tôi không có điều kiện trình bày cụ thể. Ở đây, chúng tôi chỉ xin tổng quan về một số nhóm công trình quan trọng nhất. Trƣớc hết phải kể đến nhóm công trính lý luận của các nhà lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là nhóm công trình có ảnh hƣởng mạnh mẽ nhất cả về phƣơng diện lý luận và học thuật đối với công cuộc nghiên cứu về các cuộc vận động dân tộc và dân chủ ở Việt Nam.
Tiêu biểu nhất là các công trình của Hồ Chí Minh, bao gồm nhiều tác phẩm quan trọng nhƣ Bản án chế độ thực dân Pháp, Đường Cách mệnh và nhiều bài viết và nói của Ngƣời trong các thời kỳ cách mạng khác nhau cho đến khi Cách mạng tháng Tám thành công. Phần lớn các tác phẩm này đã đƣợc công bố trong bộ Hồ Chì Minh toàn tập (Nxb CTQG, Hà Nội, 1995), phần liên quan đến phạm vi nghiên cứu của Luận án là từ tập 1 đến tập 3. Tiếp đó là các công trình của Trƣờng Chinh, trong đó đặc biệt quan trọng là bộ công trình Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Việt Nam (2 tập, Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1975).1945 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1945 Các công trình của Lê Duẩn, đặc biệt là cuốn Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng ví độc lập, tự do, ví chủ nghĩa xã hội tiến lên giành những thắng lợi mới (Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1970) cũng có ảnh hƣởng rất rộng lớn trong giới nghiên cứu về đề tài này. Các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam, đặc biệt là bộ Văn kiện Đảng toàn tập do Nxb.
Chính trị Quốc gia xuất bản gần đây (từ năm 2000) cũng có giá trị sử liệu, giá trị lý luận quan trọng. Trong đó liên quan đến đề tài Luận án chủ yếu là các tập từ 1 đến 7. Nhóm các công trính nghiên cứu, lý luận về vấn đề dân chủ nói chung, đề cập đến những nội dung của nền dân chủ tƣ sản phƣơng Tây và nền dân chủ xã hội chủ nghĩa trong đó đề cập cả đến việc xây dựng nền dân chủ ở Việt Nam hiện nay. Một số công trình đáng chú ý nhất là: Đinh Ngọc Vƣợng (Chủ biên): Thuyết "Tam quyền phân lập" và nhà nước tư sản hiện đại.
Viện KHXH Việt Nam, Hà Nội, 1992. Thái Ninh - Hoàng Chí Bảo: Dân chủ tư sản và dân chủ xã hội chủ nghĩa. Nxb Sự thật, Hà Nội, 1991. Đỗ Trung Hiếu: Nhà nước XHCN với việc xây dựng nền dân chủ ở Việt Nam hiện nay.
Luận án tiến sĩ triết học bảo vệ năm 2003 lƣu tại Thƣ viện quốc gia Việt Nam. Các công trình nói trên đã nêu ra và đi sâu phân tích các nội dung của nền dân chủ tƣ sản với mặt tiến bộ và hạn chế của nó, bên cạnh đó, khẳng định những yếu tố tiến bộ của nền dân chủ XHCN. Nhóm các công trính nghiên cứu về sự xuất hiện và phát triển tư tưởng dân chủ tư sản ở Việt Nam và các nhân vật, phong trào dân chủ yêu nước tiêu biểu ở Việt Nam từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX có các tác phẩm nhƣ: Năm 1973, Nxb KHXH xuất bản tác phẩm Sự phát triển của tư tưởng ở Việt Nam từ thế kỷ XIX đến Cách mạng tháng Tám của tác giả Trần Văn Giàu (tập 1, 2) và sau đó năm 1993 thì tập 3 đƣợc xuất bản. Đây là một công trình nghiên cứu về lịch sử tƣ tƣởng Việt Nam đồ sộ và mẫu mực, trong đó đã đề cập đến sự xuất hiện và phát triển của tƣ tƣởng dân chủ tƣ sản ở Việt Nam đƣợc biểu 11 (LUAN.1945 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1945 hiện bằng sự xuất hiện và phát triển của các nhóm xã hội, các đảng phái chính trị, các nhà dân chủ tiêu biểu… đi theo các trào lƣu tƣ tƣởng dân chủ khác nhau nhƣ tƣ tƣởng dân chủ phƣơng Tây qua Tân thƣ, Tân văn, tƣ tƣởng dân chủ tƣ sản Pháp, chủ nghĩa Tam dân, chủ nghĩa Mác - Lê nin….
Trong đó tác giả nêu cao vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và Đảng Cộng sản Đông Dƣơng với ngọn cờ tƣ tƣởng Mác - Lê nin và đƣờng lối giải phóng dân tộc đúng đắn và sáng tạo, đã đƣa dân tộc tới nền độc lập và tự do. Tác phẩm Nguyễn Trường Tộ, thời thế và tư duy cách tân của tác giả Hoàng Thanh Đạm đã nghiên cứu khá kỹ lƣỡng về cuộc đời và tƣ tƣởng canh tân của nhân vật lịch sử Nguyễn Trƣờng Tộ và đƣa ra những đánh giá về ông. Đó là một nhân vật có tƣ duy sáng suốt, trí tuệ canh tân lỗi lạc, là ngƣời có nhân cách yêu nƣớc, đem kiến thức của mình ra góp phần cứu nƣớc bằng việc học hỏi mô hình phát triển của phƣơng Tây để củng cố và xây dựng đất nƣớc. Nguyễn Trƣờng Tộ là đại diện tiêu biểu của thế hệ thức giả Việt Nam đầu tiên có tƣ duy dân chủ và đổi mới vào cuối thế kỷ XIX.
Năm 1982, Nxb Hà Nội ấn hành tác phẩm Đông Kinh nghĩa thục và phong trào cải cách văn hóa đầu thế kỷ XX của Chƣơng Thâu. Tác giả đã đánh giá đây là một phong trào cải cách văn hoá, thông qua những hoạt động văn hoá, giáo dục để nâng cao dân trí, chấn dân khí nhằm chuẩn bị về tinh thần tƣ tƣởng cho cuộc đấu tranh cách mạng nhằm giải phóng dân tộc. Đông Kinh nghĩa thục cũng là một đề tài vẫn đƣợc giới nghiên cứu tiếp tục quan tâm trong thời gian gần đây. Nhân kỷ niệm 100 năm ngày thành lập trƣờng Đông Kinh nghĩa thục, năm 2007, Nxb Tri thức đã ấn hành tác phẩm Một trăm năm Đông Kinh nghĩa thục gồm những công trình nghiên cứu về Đông Kinh nghĩa thục của nhiều tác giả.
Các công trình này đã bàn thảo và đánh giá về Đông Kinh nghĩa thục ở nhiều góc độ khác nhau nhƣng tựu chung lại đều đánh giá về Đông Kinh nghĩa thục nhƣ một mô hình giáo dục kiểu mới nhằm khai trí cho dân Việt, để tự cƣờng, phát triển và hi vọng nhờ đó mà giành đƣợc độc lập. Cũng theo chiều hƣớng đó, tác giả Phạm Hồng Tung có bài nghiên cứu đăng trên Tạp chì nghiên cứu Lịch sử số 9. 2007 với nhan đề: “Tìm hiểu thêm về 12 (LUAN.1945 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1945 triết lý giáo dục của trƣờng Đông Kinh nghĩa thục” đã tóm lƣợc triết lý giáo dục mới của Đông Kinh nghĩa thục. Đó là: Nền giáo dục mới phải là một nền giáo dục yêu nƣớc, dân tộc hoá, khoa học hoá và đại chúng hoá, hƣớng tới mục tiêu khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh, làm cơ sở cho việc thực hiện hai mục tiêu tối hậu gắn chặt với nhau là chấn hƣng, hiện đại hoá đất nƣớc và khôi phục chủ quyền quốc gia - dân tộc.
Chƣơng Thâu cũng là một tác giả chuyên nghiên cứu về Phan Bội Châu với những tác phẩm nhƣ: Nghiên cứu Phan Bội Châu (Nxb Chính trị Quốc gia ấn hành năm 2004), Phan Bội Châu, nhà yêu nước, nhà văn hoá lớn (Nxb Nghệ An và trung tâm văn hoá ngôn ngữ Đông Tây ấn hành năm 2005). Về Phan Bội Châu, cũng có khá nhiều tác giả trong và ngoài nƣớc nghiên cứu và đánh giá về ông, tiêu biểu là một số tác phẩm nhƣ: Phan Bội Châu và một giai đoạn lịch sử chống Pháp của nhân dân Việt Nam (Nxb Văn hoá 1958) của Tôn Quang Phiệt. Phan Bội Châu (1867- 1940). Con người và sự nghiệp.
Kỷ yếu Hội thảo khoa học kỷ niệm 130 năm ngày sinh Phan Bội Châu của trƣờng ĐH KHXH& NV, ĐHQG Hà Nội, 1997. Phong trào Đông Du và Phan Bội Châu (Nxb Nghệ An - Trung tâm văn hoá ngôn ngữ Đông Tây, 2005). Về phong trào Duy tân do Phan Châu Trinh, một nhà nho cải cách xƣớng xuất, cũng có khá nhiều tác giả nghiên cứu. Sớm nhất phải kể đến tác phẩm Phong trào Duy tân của Nguyễn Văn Xuân đƣợc viết từ những năm 1937,1938.
Nghiên cứu về các nhân vật tiêu biểu của phong trào Duy Tân, Nguyễn Q.Thắng là một tác giả có nhiều đóng góp với các tác phẩm nhƣ: Phan Châu Trinh, cuộc đời và tác phẩm (Nxb Văn học, Hà Nội, 2006), Huỳnh Thúc Kháng, con người và thơ văn (Nxb Văn học, Hà Nội, 2006) trong đó có nhiều đánh giá xác đáng về tƣ tƣởng dân chủ của các nhà chí sĩ đấu tranh cho Duy tân này. Năm 1996, Nxb KHXH ấn hành tác phẩm Tím hiểu tư tưởng dân chủ của Phan Châu Trinh của Đỗ Thị Hoà Hới. Tác phẩm đã đánh giá và làm rõ những nguồn ảnh hƣởng đến tƣ tƣởng dân chủ của Phan Châu Trinh nhƣ: ảnh hƣởng 13 (LUAN.1945 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1945 của truyền thống dân tộc, ảnh hƣởng của văn minh phƣơng Tây, ảnh hƣởng của văn hoá Trung Hoa, ảnh hƣởng của tƣ tƣởng canh tân của Nhật Bản. Đồng thời tác giả cũng khảo sát và đặt tƣ tƣởng dân chủ của Phan Châu Trinh vào trong tiến trình hình thành và phát triển dòng tƣ tƣỏng canh tân đất nƣớc và chỉ ra đóng góp đặc sắc của Phan Châu Trinh với tƣ tƣởng "Khai dân trì, chấn dân khì, hậu dân sinh".