CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG NÔNG DÂN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 1. Công tác vận động nông dân xây dựng nông thôn mới – quan niệm, vai trò 1. Quan niệm về nông dân, công tác vận động nông dân, nông thôn mới, xây dựng nông thôn mới 1. Quan niệm về nông dân và vai trò của nông dân Quan niệm về nông dân Nông dân là “người lao động sống bằng nghề làm ruộng” [24, tr.767]; là “giai cấp trong xã hội.
Dưới chế độ phong kiến và tư bản, giai cấp nông dân là toàn thể những người sản xuất nhỏ trong nông nghiệp, kinh doanh các thể bằng tư liệu sản xuất của riêng mình và bằng lực lượng của gia đình mình” [`24, tr.277] Nhà chính trị học và nhân học người Mỹ Jame C.Sott đã đưa ra khái niệm rằng: Nông dân là những người sống ở nông thôn và làm nông nghiệp, họ lệ thuộc vào giai cấp thống trị, họ sống ở vùng nông thôn nên văn hóa của họ khác biệt với văn hóa dân cư ở đô thị.[23] Như vậy, nông dân là lực lượng đông đảo của xã hội, sống ở vùng nông thôn gắn liền với nghề làm nông, trồng trọt và chăn nuôi. Ngoài ra trong thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc nông dân Việt Nam họ còn là những người anh hùng không tiếc hy sinh bản thân giải phóng dân tộc. Vai trò của nông dân Nông dân là lực lượng đông đảo của xã hội, họ là đồng minh thân thiết của giai cấp công nhân trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Vấn đề liên minh công nông là vấn đề mà đảng ta quan tâm sâu sắc trong thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc thống nhất đất nước vai trò của nông dân được chứng minh.
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng và xây dựng đất nước, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm nhận thấy vai trò của nông dân. Việt Nam xuất phát từ nền nông nghiệp lúa nước, nền kinh tế của nước ta lấy dân làm gốc. 7 Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, Chính phủ trông chờ vào nông dân, trông cậy nông nghiệp vào phần lớn. Bước vào thời kì mới, Đảng ta tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của nông dân cùng với nông nghiệp, nông thôn trong công cuộc thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới: Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị.
Trên cơ sở đó Đảng ta đã tập trung xây dựng chiến lược vận động nông dân nhằm phát huy vai trò to lớn của nông dân đối với phát triển nông thôn bền vững và xây dựng nông thôn mới. Từ đó thấy được vai trò của nông dân là vô cùng to lớn, điều này không chỉ được chứng kiến qua lịch sử cách mạng đấu tranh giành độc lập mà còn được thể hiện rõ qua công cuộc xây dựng đất nước thời kỳ mới. Thời chiến nông dân là những chiến sĩ là hậu phương tiền tuyến họ không ngại hy sinh vì độc lập dân tộc, ngày nay nông dân họ tích cực tham gia vào sản xuất, là lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội. Để cổ vũ, động viên nông dân tự nguyện, nhiệt tình tham gia trong quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn, các cấp ủy Đảng, chính quyền cần phải tiến hành tốt công tác vận động nông dân.
Công tác vận động nông dân Công tác vận động nông dân chính là hoạt động của Đảng tác động đến người nông dân nhằm kêu gọi, tuyên truyền, thuyết phục, giáo dục nông dân giác ngộ cách mạng, ý thức chính trị và phát huy tiềm năng to lớn của người nông dân hướng tới mục tiêu chung của sự nghiệp cách mạng của nước ta là: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”; chăm lo lợi ích chính đáng của nông dân giúp họ vơi đi nỗi lo cơm áo gạo tiền. Tổ chức các phong trào nông dân để nông dân thực hiện theo chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước. Công tác vận động nông dân bao gồm: 1/ Hoạt động tuyên truyền, giáo dục, vận động những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước và giúp nông dân hiểu được những chủ trương, chính sách đó. 2/ Thu hút được nông dân 8 tham gia vào các tổ chức đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nông dân.
3/ Tổ chức các phong trào hoạt động của nông dân thực hiện theo đúng đường lối, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước. 4/ Công tác vận động nông dân là trách nhiệm của các cấp ủy và từng đảng viên. Quan niệm về nông thôn mới Nông thôn mới là một khái niệm bao hàm trong đó cả người nông dân mới và nền nông nghiệp mới. Theo thông tư số 54/2009/TT- BNNPTNT ngày 21/8/2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Nông thôn không thuộc phần nội thành, nội thị của các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là UBND xã”.[22] Có thể hiểu là nông thôn mới có đặc điểm và tính chất khác với nông thôn truyền thống.
Nghị quyết Đại hội X, Hội nghị Trung ương lần thứ 7 (khóa X) ra Nghị quyết số 26 – NQ/TW, ngày 5 tháng 8 năm 2008, nông thôn mới là khu vực nông thôn có xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển ngành công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc.110] Như vậy, nông thôn mới là nông thôn có sự phát triển toàn diện về mọi mặt, chính trị - kinh tế, văn hóa – xã hội, giáo dục – y tế, quốc phòng – an ninh., cơ cấu kinh tế và các hình thức sản xuất kinh tế hợp lý. Bộ mặt nông thôn với diện mạo mới, khang trang, giao thông hiện đại, môi trường sạch đẹp, đời sống của người dân được nâng cao về vật chất và tinh thần nỗi lo “cơm áo gạo tiền” cũng vơi đi. Xây dựng nông thôn mới Xây dựng nông thôn mới là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đây là cuộc vận động mang tính lâu dài và có ý nghĩa vô cùng to lớn trong việc phát triển đất nước. Xây dựng nông thôn mới là xây dựng nông nông thôn phát triển toàn diện trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - chính trị, văn hóa – xã hội, an ninh – 9 quốc phòng với mục đích nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, góp phần thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Từng bước xây dựng gia đình văn hóa có nếp sống khang trang, tạo bộ mặt mới cho vùng nông thôn, thu nhập người dân được đảm bảo. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, xây dựng nông thôn mới là đổi mới xã hội nông thôn, sửa đổi lại cách đi lại, cách làm việc, cách ăn mặc và hướng tới nâng cao đời sống của người dân, nhân dân lao động cả về vật chất và thần. Nghị quyết Đại hội lần thứ X của Đảng xác định mục tiêu xây dựng nông thôn mới là: Xây dựng nông thôn ngày càng khang trang, sạch đẹp, cơ cấu sản xuất hợp lý, xã hội nông thôn ngày càng công bằng dân chủ văn minh.[2] Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng ta khẳng định vai trò chủ thể, vị trí trung tâm của nhân dân, nông dân trong chiến nước phát triển đất nước, trong toàn bộ quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc nông dân cũng cần được khẳng định vai trò chủ thể của mình để có những chính sách nâng cao đời sống nông dân trong thời gian tới. Công tác vận động nông dân xây dựng nông thôn mới Công tác vận động nông dân xây dựng nông thôn mới, đây là hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng hướng đến đối tượng là người nông dân nhằm tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về xây dựng nông thôn mới đến nông dân để họ biết mà thực hiện.
Tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của nông dân trong xây dựng nông thôn mới, phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong xây dựng nông thôn mới, chăm lo những lợi ích hợp pháp chính đáng của nông dân, tổ chức các phong trào nông dân nhằm giúp nông dân hăng say thi đua sáng tạo. Qua công tác vận động nông dân xây dựng nông thôn mới góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước hướng tới công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Vận động nông dân xây dựng nông thôn mới là huy động lực lượng to lớn của nông dân tham gia và phát huy được vai trò chủ thể của họ và nâng cao trình độ người dân. Đồng thời, tiến hành xây dựng và phát huy vai trò làm chủ của nông dân trong phát triển nền nông nghiệp, vùng nông thôn.
Quan niệm về công tác vận động nông dân xây dựng nông thôn mới Trong quá trình đổi mới và phát triển đất nước vấn đề nông nghiệp, nông thôn, nông dân dưới sự lãnh đạo của Đảng ta vẫn còn bộc lộ nhiều thiếu xót, không phát triển đúng với tiềm năng vốn có của đất nước. Để huy động được đông đảo nông dân tham gia vào chương trình xây dựng nông thôn mới, góp phần thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, Đảng ta coi công tác vận động nông dân xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ cần thiết. Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Đảng ta xác định: “Xây dựng giai cấp cấp nông dân về mọi mặt để xứng đáng là một lực lượng cơ bản trong xây dựng nông thôn mới, góp phần đắc lực vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa” [6, tr.