phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn chia làm 3 chƣơng: 4 Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về việc làm và giải quyết việc làm cho thanh niên nông thôn. Chƣơng 2: Thực trạng giải quyết việc làm cho thanh niên nông thôn huyện Ngọc hồi, tỉnh Kon Tum. Chƣơng 3: Một số giải pháp chủ yếu nhằm giải quyết việc làm cho thanh niên nông thôn huyện Ngọc hồi, tỉnh Kon Tum. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Vấn đề giải quyết việc làm đƣợc nghiên cứu với nhiều góc độ khác nhau, từ nhiều tác giả và cơ quan nghiên cứu.
Giá trị lớn nhất của những công trình nghiên cứu có liên quan là nêu thực trạng và đề xuất những giải pháp mang tính thực tiễn, nhằm giải quyết các vấn đề có liên quan đến đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho ngƣời lao động. Có thể nêu một số công trình nghiên cứu có liên quan nhƣ: - Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Đề án tăng cƣờng đào tạo nghề cho lao động nông thôn giai đoạn 2008-2015 và định hƣớng đến năm 2020. Trong Đề án nêu rõ quan điểm, mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể cho giai đoạn 2011 – 2015 là đào tạo nghề cho 5.000 lao động nông thôn, giai đoạn 2016 – 2020 đào tạo nghề cho 6.000 lao động nông thôn; Nghiên cứu đối tƣợng của Đề án là Lao động nông thôn trong độ tuổi lao động, có trình độ học vấn và sức khỏe phù hợp với nghề cần học. Trong đó ƣu tiên dạy nghề cho các đối tƣợng là ngƣời thuộc diện đƣợc hƣởng chính sách ƣu đãi ngƣời có công với cách mạng, hộ nghèo, ngƣời dân tộc thiểu số, ngƣời tàn tật, ngƣời bị thu hồi đất canh tác.
Bên cạnh đó đƣa ra các chính sách đối với ngƣời học, đối với giảng viên và đối với cơ sở đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Nghiên cứu giải pháp chủ yếu của Đề án nhƣ: Nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, xã hội, của cán bộ, công chức xã và lao động nông thôn về vai trò của đào tạo nghề đối với tạo việc làm, tăng thu nhập và nâng 5 cao chất lƣợng nguồn nhân lực nông thôn; Phát triển mạng lƣới cơ sở đào tạo; Phát triển đội ngũ giáo viên, giảng viên và cán bộ quản lý. - Giải pháp đào tạo nghề và tạo việc làm cho thanh niên ở thành phố Đà Nẵng, luận văn thạc sỹ của Phan Thị Thúy Linh, trƣờng Đại học Đà Nẵng. Trong luận văn, tác giả đã hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về giải quyết việc làm, các nhân tố ảnh hƣởng đến đào tạo nghề và tạo việc làm cho thanh niên nhƣ: cơ cấu kinh tế, tốc độ đô thị hóa, toàn cầu hóa và hội nhập, năng lực đào tạo nghề, quy mô về cơ cấu dân số, nhận thức của xã hội về đào tạo nghề và việc làm, kinh nghiệm ở một số nƣớc và địa phƣơng đào tạo nghề và tạo việc làm cho thanh niên nhƣ: kinh nghiệm ở Nhật Bản, kinh nghiệm ở Đức, kinh nghiệm ở thành phố Hà Nội.
Thực trạng giải quyết việc làm ở thành phố Đà Nẵng đồng thời đƣa ra những giải pháp phù hợp nhằm giải quyết việc làm cho thanh niên ở thành phố Đà Nẵng nhƣ: Nâng cao nhận thức cho các cấp, các ngành, xã hội và nhất là thanh niên về học nghề và việc làm; Giải pháp về cơ chế, chính sách và tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc; Quy hoạch, quản lý các cơ sở đào tạo nghề đảm bảo đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tiễn; Xây dựng chính sách hỗ trợ vốn, phát triển làng nghề, ngành nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch – thƣơng mại nhằm tạo việc làm cho thanh niên. - Việc làm ở nông thôn, thực trạng và giải pháp, Chu Tiến Quang (2001), NXB Nông nghiệp. Về cơ bản, cuốn sách trên là kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả trên cơ sở thực hiện thành công đề tài nghiên cứu khoa học năm 1998 về “Cơ sở lý luận và thực tiễn cho một số chính sách và giải pháp nhằm giải quyết việc làm ở nông thôn trong quá trình công nghiệp hóa”, có bổ sung chỉnh lý cập nhật các thông tin số liệu mới về tình hình việc làm và chính sách giải quyết việc làm trong nông thôn, đồng thời đƣa ra một số giải pháp chính sách thúc đẩy quá trình tạo việc làm cho lao động nông thôn. Cuốn sách cho 6 thấy một bức tranh chung về một số vấn đề lý luận về việc làm, thực trạng việc làm ở nông thôn và một số giải pháp giải quyết việc làm nông thôn Việt Nam.
Nội dung cuốn sách đƣợc trình bày trong 6 chƣơng: Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về lao động và việc làm nông thôn; Chƣơng 2: Thực trạng lao động và việc làm trong nông thôn; Chƣơng 3: Thực trạng lao động việc làm phi nông nghiệp ở nông thôn; Chƣơng 4: Di chuyển lao động và tìm kiếm việc làm ở nông thôn; Chƣơng 5: Định hƣớng và giải pháp tạo việc làm cho lao động ở nông thôn; Chƣơng 6: Kinh nghiệm giải quyết việc làm trong nông thôn ở một số nƣớc trong khu vực. Tuy nhiên, số liệu của cuốn sách đã cũ và các chính sách không đƣợc tác giả phân tích đầy đủ. - Trong nghiên cứu của PGS. Bùi Quang Bình (2007), đánh giá tình hình thất nghiệp và thiếu việc làm ở Việt Nam chủ yếu tập trung vào đối tƣợng lao động trẻ từ 15-35 tuổi và tập trung ở khu vực nông thôn.
Lý do cơ bản nhất của thiếu việc làm do không có nghề nghiệp chuyên môn hay không đƣợc đào tạo nghề. Trong nghiên cứu này cũng đề cập tới cơ chế phân bổ chi phí đào tạo giữa doanh nghiệp và ngƣời lao động cho đào tạo nghề. Tiếp đó trong nghiên cứu năm 2011 và 2012, tác giả cũng khẳng định quá trình công nghiệp hoá đòi hỏi phải nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực đặc biệt là phải chú trọng đào tạo nghề cho lao động khu vực nông thôn. Trong nghiên cứu 2010 tác giả Bùi Quang Bình đã chỉ ra những vấn đề tồn tại của hệ thống đào tạo nghề khu vực nông thôn và kiến nghị các giải pháp cụ thể: Các địa phƣơng nên lập dự án đào tạo nghề cho lao động nông thôn với những ngành nghề phù hợp; Xây dựng kế hoạch đào tạo nghề gắn với chƣơng trình giải quyết việc làm và xoá đói giảm nghèo; Có chính sách ƣu đãi đối với đào tạo nghề cho lao động nông thôn; Tuyên truyền vận động và phân luồng hƣớng nghiệp cho học sinh phổ thông nông thôn.
Đây có thể coi là những gợi ý cho nghiên cứu về đề tài này. 7 - Hoạt động đào tạo nghề cho thanh niên trong điều kiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc, Nguyễn Thị Vân Hạnh (2006), Đại học quốc gia Hà Nội. Tác giả đi sâu vào nghiên cứu nhu cầu đào tạo nghề cho thanh niên, những mặt tồn tại, khó khăn trong công tác đào tạo nghề, chính sách đào tạo nghề cho thanh niên trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tìm hiểu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc đào tạo nghề.
Thực trạng nhu cầu đào tạo nghề của thanh niên ở nƣớc ta hiện nay. Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lƣợng, hiệu quả hoạt động đào tạo nghề cho thanh niên nƣớc ta hiện nay. Đề tài là việc vận dụng và kiểm chứng các lý thuyết XHH nói chung và các lý thuyết XHH trong lĩnh vực giáo dục nói riêng để giải quyết vấn đề xã hội nảy sinh trong hệ thống giáo dục Việt Nam. Bên cạnh đó, Đề tài cũng hƣớng đến làm rõ khái niệm ĐTN, góp phần hình thành quan niệm xã hội đúng đắn về vị trí của loại hình đào tạo này trong hệ thống giáo dục.
Những nghiên cứu và phân tích thực tiễn của đề tài sẽ cung cấp dữ liệu phác thảo nhu cầu ĐTN của thanh niên nói chung và học sinh trung học phổ thông nói riêng cũng nhƣ một bức tranh toàn cảnh về hoạt động ĐTN cho thanh niên Việt Nam trong những năm gần đây, cung cấp thông tin cho các nhà quản lý và hoạch định chính sách để sớm có những điều chỉnh cấn thiết, cải thiện và nâng cao chất lƣợng hệ thống ĐTN Việt Nam. Về Toàn cầu hoá: cơ hội và thách thức đối với lao động Việt Nam, của TS. Nguyễn Bá Ngọc, KS. Trần Văn Hoan (chủ biên), Nxb Lao động - xã hội, Hà Nội 2002.
Các tác giả đã trình bày tổng quan tác động của toàn cầu hoá đến lao động và các vấn đề xã hội của Việt Nam, những xu hƣớng vận động của nguồn nhân lực, lao động và việc làm Việt Nam dƣới tác động của toàn cầu hoá kinh tế, phân tích những cơ hội và thách thức đối với lao động Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế. Từ đó đề ra các giải pháp đối với lao động Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hoá kinh tế. 8 Về chính sách giải quyết việc làm ở Việt Nam, của các tác giả Nguyễn Hữu Dũng, Trần Hữu Trung, Nxb Chính trị quốc gia, 1997. Các tác giả đã trình bày tổng quát về phƣơng pháp luận và phƣơng pháp tiếp cận chính sách việc làm, phân tích vị trí vai trò của chính sách việc làm trong hệ thống chính sách xã hội ở Việt Nam đồng thời đƣa ra các khái niệm về lao động, thị trƣờng lao động, việc làm, thực trạng vấn đề việc làm ở Việt Nam và phƣơng hƣớng giải quyết; khuyến nghị, định hƣớng một số chính sách cụ thể về việc làm, mô hình tổng quát về chƣơng trình quốc gia xúc tiến việc làm.
Những giải pháp chủ yếu nhằm giải quyết việc làm ở nông thôn Hà Tĩnh, luận án Tiến sĩ kinh tế của Thái Ngọc Tịnh, Trƣờng Đại học Nông Nghiệp I Hà Nội. Trong luận án tác giả đã hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về giải quyết việc làm, tìm hiểu thực trạng giải quyết việc làm ở nông thôn Hà Tĩnh từ đó đƣa ra các giải pháp giải quyết việc làm cho ngƣời lao động phù hợp với điều kiện cụ thể ở vùng nông thôn Hà Tĩnh, nhằm tăng tỷ lệ sử dụng thời gian lao động ở vùng nông thôn, từng bƣớc nâng cao thu nhập, cải thiện mức sống dân cƣ. Tác giả đi sâu nghiên cứu các giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế, giải pháp giảm sức ép về nhu cầu việc làm, nâng cao trình độ nguồn nhân lực. Các giải pháp tài chính đối với vấn đề giải quyết việc làm ở Việt Nam, của tác giả Nguyễn Văn Dần, Hà Nội, 2000.