Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác tiền lương trong doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng công tác tiền lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG Chương: Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác tiền lương tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG 5 CH¯¡NG 1. C¡ Sä LÝ LUÀN VÀ CÔNG TÁC TIÀN L¯¡NG TRONG DOANH NGHIÆP 1. Mßt sß khái niÇm liên quan 1. Khái niệm tiền lương Tißn lương giÿ vai đặc biát quan trọng đái với ngưßi lao đáng bái đây là công cÿ quÁn lí góp phần nâng cao hiáu quÁ ho¿t đáng SXKD cāa các doanh nghiáp.
Theo Tå chức Lao đáng quác tế (ILO): Tiền lương là số tiền mà người chủ sử dụng lao động trả cho người lao động theo một số lượng công việc nhất định theo thời gian, tiền lương không chỉ đơn giản là phản ánh quan hệ kinh tế giữa người sử dụng lao động và người lao động mà do tính chất đặc biệt của loại hàng hoá đặc biệt là sức lao động nên tiền lương còn chứa đựng một tr ng trách của vấn đề xã hội rất quan trọng liên quan đến đời sống và trật tự xã hội và an sinh xã hội= Theo C. Mác: <Tiền lương là biểu hiện bằng tiền của giá trị hàng hoá sức lao động, là giá cả của hàng hoá sức lao động= Ngày nay, khái niám tißn lương được hiáu như sau: <Tiền lương là giá cả của sức lao động, hình thành trên cơ sở thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động thông qua hợp đồng lao động (bằng văn bản hoặc bằng miệng) phù hợp với quan hệ cung - cầu sức lao động trên thị trường lao động và phù hợp với các quy định tiền lương của pháp luật lao động về tiền lương của pháp luật lao động= [11, tr. Khái niệm tiền công Theo Tå chức Lao đáng Quác tế (ILO): <Tiền công là khoản tiền mà người lao động được nhận theo hợp đồng lao động (chưa trừ thuế thu nhập và các khoản khấu trừ theo quy định), được tính dựa trên số lượng sản phẩm, thời gian lao động thực tế của người lao động= Ngày nay ngưßi ta đã đi đến tháng nhÃt vß khái niám tißn công: <Tiền công là số tiền người SDLĐ trả cho NLĐ để thực hiện một khối lượng công việc, hoặc trả cho một thời gian làm việc (thường là theo giờ), được quy định trong những hợp đồng thỏa thuận thuê nhân công, phù hợp với quy định của pháp luật lao động và pháp luật dân sự về thuê mướn lao động=. Khái niệm phụ cấp lương Theo quy đánh t¿i Điám b KhoÁn 1 Đißu 3 Thông tư 23/2015/TT- BLĐTBXH ngày 23/06/2015 phÿ cÃp lương được hiáu như sau: <Phụ cấp lương là khoản tiền bù đắp các yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ trong mức lương theo công việc hoặc chức danh của thang bảng lương=.
Hay: <Phụ cấp lương là khoản tiền bổ sung cho người lao động hưởng lương chức vụ, lương cấp hàm khi điều kiện lao động, mức độ phức tạp công việc và điều kiện sinh hoạt gặp phải các yếu tố không ổn định=. Khái niệm tiền thưởng <Tiền thưởng thực chất là khoản tiền bổ sung cho tiền lương. Cùng với tiền lương, tiền thưởng góp phần thỏa mãn nhu cầu vật chất cho người lao động và trong chừng mực nhất định được người sử dụng lao động sử dụng như biện pháp khuyến khích vật chất có hiệu quả đối với người lao động, nhằm tác động đến động cơ, thái độ, năng suất và hiệu quả làm việc của người lao động=.423] Tißn thưáng có vai trò là đòn bẩy kinh tế, là mát trong nhÿng giÁi pháp hiáu quÁ trong khuyến khích vÁt chÃt ngưßi lao đáng trong quá trình làm viác. Từ đó nâng cao NSLĐ, nâng cao chÃt lượng sÁn phẩm và tiết kiám thßi gian lao đáng góp phần vào tng hiáu quÁ kinh tế và lợi nhuÁn cho doanh nghiáp.
BÁn chÃt, chąc năng, ý nghĩa và nguyên tÃc căa tiÁn l°¢ng 1. Bản chất của tiền lương Trong nßn kinh tế thá trưßng hián nay, tißn lương là yếu tá bá chi phái bái rÃt nhißu yếu tá trong đó có quy luÁt giá trá và chußi cung cầu hàng hóa. Tißn lương biến đáng không ngừng xoay quanh giá trá sức lao đáng và phÿ thuác vào mái quan há cung cầu lao đáng và giá hàng hóa. Sā biến đáng không ngừng xoay quanh giá trá sức lao đáng t¿o nên bÁn chÃt cāa tißn lương.
Về mặt kinh tế: Tißn lương giÿ vai trò then chát, quyết đánh trong viác ån đánh và phát trián kinh tế gia đình, ngưßi lao đáng dùng tißn lương đá sinh ho¿t và chi tiêu trong gia đình (n á, đi l¿i, học hành, chÿa bánh, vui chơi, giÁi trí). Phần trm còn l¿i được sử dÿng nhằm mÿc đích tích lũy. 7 Về mặt xã hội: Tißn lương phÁi đÁm bÁo NLĐ có thá mua được các tư liáu sinh ho¿t cần thiết đá tái sÁn xuÃt sức lao đáng, phát trián toàn dián, sinh con, học hành, chm lo cho gia đình và dành mát phần cho bÁo hiám lúc vß già. Như vÁy, tißn lương mang bÁn chÃt kinh tế - xã hái, tißn lương không chß Ánh hưáng đến tâm tư nguyán vọng cāa NLĐ đái với doanh nghiáp mà còn đái với xã hái.
Chức năng của tiền lương Chức năng thước đo giá trị sức lao động Mát trong nhÿng chức nng cāa tißn lương đó là biáu hián thước đo giá trá cāa sức lao đáng. Chức nng này biáu hián qua viác nng suÃt lao đáng, hiáu quÁ công viác cāa ngưßi lao đáng được doanh nghiáp thāc hián chi trÁ bằng tißn lương. Hay nói cách khác, giá trá sức lao đáng cāa ngưßi lao đáng được biáu thá bằng sá tißn mà doanh nghiáp tri trÁ cho ngưßi lao đáng. Chức năng tái sản xuất sức lao động Tißn lương có vai trò quan trọng đái với ngưßi lao đáng thāc hián mát chức nng khác đó chính là viác tái sÁn xuÃt sức lao đáng.
Trong quá trình làm viác, dāa trên kết quÁ làm viác, nng suÃt lao đáng& doanh nghiáp sẽ tiến hành trÁ lương cho ngưßi lao đáng, sá tißn đó tương xứng với giá trá sức lao đáng mà ngưßi lao đáng bß ra. Thông qua tißn lương nhÁn được, ngưßi lao đáng có thá thāc hián các nhu cầu cá nhân, tái sÁn suÃt sức lao đáng đá có thá tiếp tÿc sÁn xuÃt, phÿc vÿ sÁn xuÃt. Chức năng kích thích lao động Tißn lương là mát công cÿ có vai trò trong viác t¿o đáng lāc cho ngưßi lao đáng. Thông qua tißn lương ngưßi lao đáng có thá nß lāc làm viác không ngừng, cáng hiến và gắn bó trung thành với tå chức, doanh nghiáp khi được đái xử tương xứng với giá trá mà họ bß ra và ngược l¿i.
Tißn lương đã trá thành công cÿ quan trọng trong viác t¿o đáng lāc cho ngưßi lao đáng, kích thích ngưßi lao đáng làm viác hiáu quÁ. Khi ngưßi lao đáng được đÁm bÁo các nhu cầu sẽ có đáng lāc làm viác hơn. Tißn lương là công cÿ quan trọng thāc hián chức nng kích thích lao đáng, thúc đẩy ngưßi lao đáng sáng t¿o, làm viác hiáu quÁ, nâng cao giá trá cāa bÁn thân, góp phần vào thāc hián mÿc tiêu cāa tå chức. Làm tát công tác tißn lương không chß là trách nhiám mà còn thá hián sā quan tâm cāa Lãnh đ¿o tới ngưßi lao đáng khi họ đã cáng hiến sức lao đáng cho doanh nghiáp.
8 Chức năng tích lũy BÁo hiám là nhu cầu thiết yếu trong quá trình làm viác cāa NLĐ. Tính bÁo hiám cāa tißn lương không chß được thá hián á chß đÁm bÁo duy trì được cuác sáng hàng ngày trong thßi gian làm viác mà còn dā phòng trước các tình huáng cho cuác sáng lâu dài, nó được trích mát phần đá đóng các khoÁn bÁo hiám& Chức năng xã hội Cùng với viác không ngừng thúc đẩy nâng cao NSLĐ, tißn lương là yếu tá giúp hoàn thián, gắn kết các mái quan há lao đáng. Ngưßi lao đáng với doanh nghiáp sẽ thúc đẩy mái quan há hợp tác, giúp đỡ l¿n nhau, nâng cao hiáu quÁ c¿nh tranh cāa DN. Ý nghĩa của tiền lương Tißn lương có vai trò quan trọng không chß đái với ngưßi lao đáng, doanh nghiáp mà còn có ý nghĩa đái với xã hái, vai trò cāa tißn lương được thá hián cÿ thá: Đối với người lao động Tißn lương là thu nhÁp mà ngưßi lao đáng nhÁn được sau quá trình lao đáng, thông qua tißn lương ngưßi lao đáng có thá thāc hián được các nhu cầu cāa mình, nuôi sáng bÁn thân, gia đình cāa họ, đãng thßi thông qua tißn lương ngưßi lao đáng có thá tái t¿o sức lao đáng.
Tißn lương còn thá hián sā ghi nhÁn cāa doanh nghiáp đái với nhÿng nß lāc, cáng hiến mà ngưßi lao đáng bß ra, thông qua đó góp phần khuyến khích ngưßi lao đáng làm viác hiáu quÁ, gắn bó với doanh nghiáp. Tùy vào mức lượng mà NLĐ nhÁn được có thá đánh giá sơ bá chÃt lượng, hiáu quÁ lao đáng cāa ngưßi lao đáng. Đối với doanh nghiệp Tißn lương trong doanh nghiáp là thước đo hiáu quÁ công viác cāa ngưßi lao đáng, đãng thßi thông qua tißn lương doanh nghiáp có thá quÁn lý ngưßi lao đáng mát cách hiáu quÁ. Trong doanh nghiáp, tißn lương còn là mát bá phÁn cāa chi phí lao đáng mang l¿i hiáu quÁ cao hơn chi phí bß ra.
Đá sử dÿng hợp lý chi phí, chā doanh nghiáp hay quÁn lý cần phÁi xây dāng được kế ho¿ch sử dÿng lao đáng hợp lý, công tác quÁn lý nhân sā cần phÁi thāc hián có hiáu quÁ. Vì vÁy, tå chức sử dÿng lao đáng hợp lý, h¿ch toán tát lao đáng, trên cá sá đó tính đúng thù lao lao đáng, thanh toán káp thßi tißn lương và các khoÁn liên quan từ đó kích thích ngưßi lao đáng. 9 Đối với doanh nghiệp Tißn lương đóng góp mát phần đáng ká vào ngân sách thông qua thuế, quā bÁo hiám đÁm bÁo an sinh xã hái, giúp đißu tiết thu nhÁp. Có thá nhÁn thÃy Ánh hưáng cāa tißn lương đái với nßn kinh tế quác dân là rÃt lớn.
Đây là cơ sá đá các cá nhân, tå chức, doanh nghiáp xây dāng nên các chính sách vß đầu tư, chi phí, lãi suÃt và thu nhÁp. Mức đá tác đáng xã hái cāa tißn lương cũng rÃt lớn vì nó Ánh hưáng trāc tiếp đến cuác sáng cāa NLĐ. Khi bÃt ån, nó sẽ là mát trong nhÿng nguyên nhân gây nên sā bÃt ån trong xã hái và cÁn trá sā phát trián cāa xã hái trên nhißu mặt như: kinh tế, vn hóa,& 1.