Chương 1 Tầm quan trọng của công tác phát triển Đảng và quan điểm, chủ trương phát triển Đảng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đổi mới 1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về tầm quan trọng của công tác phát triển Đảng 1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin * Tầm quan trọng của công tác phát triển Đảng Chủ nghĩa Mác-Lênin ra đời đã đáp ứng được nguyện vọng của đông đảo quần chúng bị áp bức bóc lột. Bằng những lý luận khoa học được đúc kết từ thực tiễn đấu tranh của nhân dân lao động cũng như là những tri thức lý luận của nhân loại C.Ăng-ghen đã phác họa cho mọi người thấy được một xã hội tốt đẹp, một xã hội không có áp bức bóc lột. Hai ông đã chỉ rõ phương thức đấu tranh, lực lượng lãnh đạo, cách thức tổ chức…. để có thể giành được thắng lợi cuối cùng.
Một trong những vấn đề quan trọng đó chính là công tác xây dựng Đảng, phải xây dựng đội ngũ đảng viên vững mạnh cả về chính trị lẫn năng lực công tác, chiến đấu, muốn đạt được kết quả đó vấn đề mang tính quyết định là phải làm tốt công tác phát triển đảng. Những quan điểm, những lý luận của hai ông lúc bấy giờ gắn liền với thực tiễn đấu tranh của giai cấp công nhân. 14 Thấy được tầm quan trọng của công tác phát triển Đảng, trong các hoạt động lý luận của mình hai ông luôn chú ý đến vấn đề xây dựng đội ngũ đảng viên đủ năng lực, sức chiến đấu đảm bảo khả năng lãnh đạo phong trào cách mạng đi đến thắng lợi cuối cùng như “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” chỉ rõ họ phải là người kiên quyết nhất, luôn tiên phong trong đấu tranh, trong lý luận. “Về mặt thực tiễn, những người cộng sản là bộ phận kiên quyết nhất trong các đảng công nhân ở tất cả các nước, là bộ phận luôn luôn thúc đẩy phong trào tiến lên; về mặt lý luận, họ hơn bộ phận còn lại của giai cấp vô sản ở chỗ họ hiểu rõ những điều kiện, tiến trình và kết quả chung của phong trào vô sản” [77, 614 – 615].
Công tác phát triển đảng viên mới mang tính sống còn đối với tổ chức Đảng. Chính vì thế trong “Điều lệ của Liên đoàn những người cộng sản”, hai ông đã phân tích và đưa ra các điều kiện rất cụ thể khi kết nạp Đảng. Chỉ những người đáp ứng đầy đủ các tiêu chí ấy thì mới có thể đứng vào hàng ngũ của đảng Cộng sản. Điều đó đảm bảo cho đảng Cộng sản có được lớp kế thừa đủ sức đảm đương những nhiệm vụ cách mạng gian khổ và nguy hiểm, đảm bảo cho thắng lợi của cách mạng xã hội chủ nghĩa.
Lênin người kế thừa và phát triển vĩ đại của Chủ nghĩa Mác. Chính nhờ những phát triển của Lênin có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển lý luận của chủ nghĩa Mác, Lênin cũng rất quan tâm đến vấn đề xây dựng Đảng trong đó có công tác phát triển Đảng. Các vấn đề này được ông nêu lên một cách khoa học trong học thuyết về xây dựng đảng kiểu mới. Lênin cho rằng, Đảng Cộng sản là đội tiên phong của giai cấp công nhân, do vậy sự nghiệp của Đảng rất to lớn song cũng không ít khó khăn.
Đảng chỉ hoàn thành sứ mệnh của mình nếu 15 Đảng luôn bổ sung và hàng ngũ của mình những chiến sĩ tiên phong. Do đó trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng phải kết nạp những đại biểu ưu tú của giai cấp công nhân và nhân dân lao động vào Đảng. Đây là nhân tố đảm bảo cho Đảng tồn tại, phát triển, là biện pháp cơ bản để nâng cao năng lực lãnh đạo sức chiến đấu của Đảng, đáp ứng đòi hỏi của tình hình nhiệm vụ cách mạng. Đảng viên đảng Cộng sản phải là bộ phận kiên quyết nhất, giác ngộ nhất của giai cấp công nhân.
Lênin khẳng định nguyên tắc phát triển Đảng: “tất cả những người nào thừa nhận cương lĩnh của Đảng và ủng hộ Đảng bằng những phương tiện vật chất cũng như bằng cách tự mình tham gia một trong những tổ chức của Đảng, thì được coi là đảng viên của Đảng”[49, 268]. Lênin đã phân tích và nêu lên những yêu cầu rất cụ thể và nghiêm ngặt khi xem xét kết nạp đảng viên mới: “chỉ có những người chân thành đi theo chủ nghĩa cộng sản, chỉ những ai thành tâm trung thành với nhà nước công nhân, chỉ có những người lao động trung thực, chỉ có những đại biểu thực sự của quần chúng bị áp bức dưới thời chủ nghĩa tư bản, mới vào Đảng được” [50, 256]. Đó là yêu cầu mang tính sống còn của đảng Cộng sản, đặc biệt là khi xuất hiện chủ nghĩa xét lại, chủ nghĩa cải lương thỏa hiệp với chủ nghĩa tư bản. Đảng Cộng sản phải là đảng chuyên chính của giai cấp vô sản, tuyệt đối trung thành với lý tưởng cách mạng của giai cấp vô sản.
Công tác phát triển đảng viên mới phải đảm bảo những yêu cầu đặt đó. * Đảng viên và tiêu chuẩn của người đảng viên Cộng sản - Quan điểm của C.Mác và Ăngghen 16 Những người được đứng vào hàng ngũ đảng Cộng sản phải đạt được những tiêu chuẩn cụ thể về giáo dục giác ngộ về Đảng, về giai cấp công nhân, về chủ nghĩa Cộng sản, phải được trui rèn thông qua thực tiễn đấu tranh cùng với phong trào công nhân. Hai ông đã nêu lên một số luận điểm cơ bản về những tiêu chuẩn ấy.Mác đã chỉ rõ: “Điều kiện làm hội viên là: a. Lối sống và hoạt động phù hợp với mục đích của Liên đoàn; b.
Nghị lực cách mạng và lòng nhiệt thành trong công tác tuyên truyền; c. Thừa nhận chủ nghĩa cộng sản; d. Không tham gia vào mọi tổ chức – chính trị hoặc tổ chức dân tộc – chống cộng sản, và có nghĩa vụ báo cáo với cơ quan lãnh đạo hữu quan về việc mình tham gia vào tổ chức nào đó; e. Phục tùng các nghị quyết của Liên đoàn; f.
Giữ bí mật mọi công việc của Liên đoàn; g. Được một chi bộ nhất trí kết nạp. Ai không còn đủ những điều kiện ấy sẽ bị khai trừ”[77, 732- 733]. Đây chính là những nội dung, những tiêu chuẩn hết sức cụ thể, rõ ràng, mà C.
Những quy tắc, những điều kiện nghiêm ngặt về tiêu chuẩn của người đảng viên đảng Cộng sản về đạo đức, lối sống năng lực hoạt động thực tiễn, ý thức tổ chức, kỹ luật ứng với hoàn cảnh Đảng hoạt động bí mật, 17 lãnh đạo phong trào đấu tranh giành chính quyền. Những nội dung này có ý nghĩa mang tính sống còn của các cá nhân đảng viên cũng như là các tổ chức cớ sở đảng, cho nên Đảng phải dựa vào các tiêu chí ấy mà chọn lọc những cá nhân những quần chúng cách mạng nhất, giác ngộ nhất giúp cho Đảng ngày càng được củng cố và vững mạnh. Về ý thức giác ngộ cách mạng: Tiêu chuẩn đầu tiên về người đảng viên mà C.Mác đã nêu lên đó chính là ý thức giác ngộ lý tưởng cộng sản, “thừa nhận chủ nghĩa cộng sản”, ở đây chính là ý thức giác ngộ được vai trò, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, thừa nhận chủ nghĩa Cộng sản, phải thấm nhuần lý tưởng cách mạng mà học thuyết về một xã hội mà chủ nghĩa Xã hội khoa học đang xây dựng và hướng đến, phải “có nghị lực cách mạng”, phải giữ vững thái độ kiên quyết đấu tranh với các tổ chức chính trị hoặc dân tộc chống chủ nghĩa Cộng sản, luôn luôn kiên định lý tưởng cách mạng. Về phẩm chất đạo đức, lối sống: Người đảng viên đảng Cộng sản phải có phẩm chất đạo đức, có lối sống và mọi hoạt động phù hợp với mục đích của đảng Cộng sản đề ra.
Đây là những yêu cầu đối với cá nhân đảng viên nhằm đảm bảo đảng viên hoàn thành nhiệm vụ, những mục tiêu mà đảng Cộng sản đã đề ra. đảng Cộng sản ra đời với mục đích cụ thể thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. Để thực hiện được mục đích ấy đảng phải kết nạp những cá nhân phù hợp với mục đích chung của Đảng. Như vậy mới có thể đảm bảo đi đến thắng lợi cuối cùng.
Ngay trong giai đoạn đầu, những người sáng lập chủ nghĩa Xã hội khoa học đã hết sức chú ý đến yếu tố phẩm chất đạo đức, lối sống của đảng viên. Tiêu chuẩn ấy đảm bảo cho Đảng kết nạp những thành viên ưu tú nhất, đảm bảo sức mạnh của Đảng. 18 Quần chúng được kết nạp vào Đảng bên cạnh phải được giác ngộ lý tưởng cách mạng, giác ngộ vai trò và sứ mệnh của giai cấp công nhân còn phải có lòng nhiệt thành cách mạng, năng lực tuyên truyền, tổ chức, giáo dục quần chúng hiểu được mục tiêu lý tưởng của đảng Cộng sản, huy động lực lượng quần chúng cho cách mạng. Người đảng viên phải dấn thân vào thực tiễn phong trào cách mạng, gắn bó mật thiết với quần chúng nhân dân, được nhân dân tin cậy, đùm bọc; từ đó tạo mối liên hệ mật thiết với quần chúng nhân dân, vận động tổ chức họ thực hiện đường lối chủ trương mà đảng Cộng sản đề ra.
Đó là một yêu cầu hết sức quan trọng đối với tiêu chuẩn của người đảng viên đảng Cộng sản, chính trong hoàn cảnh như thế người đảng viên sẽ được trui rèn, thử thách bản lĩnh cách mạng và ngày một hoàn thiện bản thân, đảm bảo cho Đảng có lực lượng kế thừa vững mạnh. Về mặt tổ chức: đòi hỏi người đảng viên phải có ý thức tổ chức kỷ luật cao, phải phục tùng nghị quyết của Đảng, tuân thủ theo chỉ thị của Đảng, giữ gìn bí mật các hoạt động của Đảng; người đảng viên phải tuyệt đối không tham gia vào các tổ chức chính trị hoặc tổ chức chống cộng sản nào, phải báo cáo với tổ chức đảng về việc tham gia các tổ chức xã hội. Những yêu cầu này nhằm đảm bảo cho đảng Cộng sản không bị tổn thất về lực lượng, các nghị quyết của Đảng không bị lộ trong hoàn cảnh các lực lượng của chủ nghĩa tư bản, phản động,… còn rất mạnh.Mác và Ăngghen đã dần hoàn thiện những nội dung đặc trưng cơ bản của người Cộng sản về trí tuệ, sự kiên định lý tưởng cộng sản, phẩm chất đạo đức, sự tận tụy với mục tiêu nhiệm vụ của Đảng, vai trò tiên phong trong hành động…. là “những đầu óc tích cực nhất, sáng suốt nhất và cương quyết 19 nhất…đó là những nhân vật vô cùng trung thực, chân thực, thông minh, tận tụy, trong sạch…”[78, 481].