Chương 1: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn Chương 2: Công tác can thiệp, trợ giúp trẻ có HIV/AIDS tại trung tâm BTXH số 2 Yên Bài – Ba Vì – Hà Nội. Chương 3: Những yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động can thiệp, trợ giúp trẻ có HIV/AIDS tại trung tâm BTXH số 2 và đề xuất một số giải pháp. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NỘI DUNG CHÍNH CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN 1.1 Các khái niệm chính trong nghiên cứu 1.1 Khái niệm HIV/AIDS * Khái niệm HIV: HIV là tên viết tắt của từ tiếng Anh Human Immunodeficiency Virus(HIV), nghĩa là viruts gây suy giảm miễn dịch mắc phải ở người.
HIV dễ dàng thay đổi bộ mã di truyền của nó. Do vậy, từ một bộ mã ban đầu nó có thể biến thành nhiều nhóm khác nhau. Chính vì vậy việc tạo vắc xin phòng bệnh gặp rất nhiều khó khăn. Hiện tại vẫn chưa có vắc xin phòng bệnh HIV.
Trong cơ thể người, HIV có nhiều nhất trong máu, trong tinh dịch, dịch âm đạo rồi đến trong sữa của người nhiễm HIV, với số lượng đủ ngưỡng để làm lây truyền từ người này sang người kia. Do đó đây chính là cơ sở khoa học để xác định đường lây truyền của HIV và trang bị cho mọi người nhận thức về phương thức lây truyền của HIV. Khi ở ngoài cơ thể người thì HIV dễ bị chết ở nhiệt độ cao và bị tiêu diệt bởi các hóa chất khử trùng thông thường. * Khái niệm AIDS: là chữ cái viết tắt theo tiếng Anh của cụm từ Acquired Immuno Deficiency Syndrome, tên tiếng Pháp là SIDA, có nghĩa là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải.
Đây chính là giai đoạn cuối của một bệnh lây truyền ở người do mắc phải loại siêu vi tên là HIV. HIV làm suy yếu dần dần hệ miễn dịch là hàng rào phòng thủ chống lại bệnh tật của cơ thể, khiến cho các mầm bệnh thừa cơ hội tấn công gây ra nhiều chứng và bệnh nguy hiểm dẫn đến tử vong. AIDS không phải là hội chứng bẩm sinh mà là hội chứng mắc phải do HIV gây ra. Thời gian nhiễm AIDS phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó chủ 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com yếu là do sức chống đỡ, chế độ dinh dưỡng, thói quen, hành vi và điều kiện chăm sóc y tế của người nhiễm.
* Phương thức lây truyền HIV/AIDS: Có nhiều trường hợp, nhiều cách thức khác nhau lây truyền HIV từ người này sang người khác. Tuy nhiên, căn cứ vào phương thức lây truyền thì người ta xác định có 3 con đường lây truyền cơ bản đó là: - Lây truyền HIV qua đường máu: Mọi sự tiếp xúc trực tiếp với máu của người nhiễm HIV đều có thể bị truyền nhiễm HIV. Lây truyền qua đường máu chính là con đường lây rất cao chiếm 100%. Ảnh 1: Dùng chung bơm kim tiêm một trong những con đường làm lây truyền virus HIV - Lây truyền qua đường tình dục: Mọi sự tiếp xúc trực tiếp với dịch sinh dục của người nhiễm HIV đều có thể bị lây nhiễm HIV.
Đây là con đường lây lớn nhất thế giới chiếm tới 80%. - Lây HIV từ mẹ sang con: HIV lây truyền từ mẹ sang con trong thời gian có thai, sinh nở và nuôi con bú. Khi mang thai, máu của mẹ bị nhiễm 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com HIV qua nhau thai để vào cơ thể thai nhi. Khi sinh, HIV từ dịch âm đạo của mẹ, dịch cổ tử cung, từ nước ối xâm nhập vào cơ thể trẻ khi sinh (qua niêm mạc mắt, mũi, hậu môn hoặc sây sát của trẻ trong quá trình đẻ).
Khi cho con bú, HIV có thể lây qua sữa hoặc qua các vết nứt ở núm vú người mẹ, nhất là khi trẻ đang có tổn thương ở niêm mạc miệng hoặc khi trẻ đang mọc răng cắn núm vú. Đường lây truyền này có tỷ lệ thấp dưới 30% nếu có sự can thiệp và hướng dẫn chăm sóc một cách tỷ mỉ, sự tư vấn của các cán bộ y tế thì khả năng lây bệnh này sẽ giảm xuống 0 – 5%. Ảnh 2: HIV/AIDS lây truyền từ mẹ sang con * Các con đường không làm lây truyền HIV/AIDS: HIV không có trong nước bọt, mồ hôi, nước tiểu, nước mắt, hơi thở do đó HIV không lây truyền qua việc tiếp xúc thông thường như: - Ngồi ăn chung bàn, chung mâm, uống nước chung cốc - HIV không lây khi người bị nhiễm HIV hắt hơi, ho. - HIV không lây khi ôm hôn, nói chuyện trực tiếp xã giao, bắt tay, chung phòng làm việc hay dùng chung nhà tắm.
19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - HIV không lây khi bị muỗi, côn trùng cắn, súc vật cắn. Do đó tất cả chúng ta có thể sống và làm việc, học tập chung với người nhiễm HIV mà không sợ bị lây nhiễm HIV. Chỉ trừ trường hợp chúng ta tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch sinh dục của họ thì sẽ bị lây HIV của họ. * Điều trị HIV/AIDS.
Hiện tại người ta sử dụng thuốc ARV để điều trị cho những người có HIV. Ảnh 3: Thuốc điều trị HIV Thuốc ARV có tác dụng: - Làm giảm tối đa và ngăn chặn lâu dài sự hoạt động của virus HIV. - Cải thiện sức khỏe và tăng tuổi thọ sống của người có HIV. - Làm giảm sự lây truyền HIV và ngăn ngừa sự lây nhiễm sau phơi nhiễm.
- Phục hồi chức năng miễn dịch. - Giảm tần suất mắc và tử vong do các bệnh liên quan đến HIV. Ngoài ra việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, ăn uống, nghỉ ngơi điều độ cũng góp phần rất lớn trong việc giảm sự hoạt động của virus HIV trong cơ thể người có HIV/AIDS.2 Trẻ em có HIV/AIDS * Là trẻ em mang virus HIV trong cơ thể, được xét nghiệm có HIV dương tính (H+). Nguyên nhân chủ yếu là do điều kiện khách quan tác động: bản thân các em từ khi trong bào thai đã là một cơ thể có HIV, do cơ chế lây 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com truyền từ mẹ sang con nên virus HIV xâm nhập vào cơ thể các em là một điều tất yếu và không thể tránh khỏi.
Mặt khác các em cũng có thể lây nhiễm trong quá trình chăm sóc người thân mà không thực hiện các biện pháp dự phòng lây nhiễm.3 Trung tâm bảo trợ xã hội * Khái niệm: Trung tâm bảo trợ (hay trại tế bần) là những khu trại, khu nhà được dựng lên cố định hay tạm thời tại những địa điểm nhất định để thực hiện việc cứu tế, cung cấp lương thực, thực phẩm miễn phí cho những người vì điều kiện, hoàn cảnh chủ quan, khách quan trong một thời điểm nhất định nào không thể tự nuôi sống mình, cung cấp cho đối tượng chỗ ở và công ăn việc làm. Các đối tượng ở đây thường là những người nghèo khổ, vô gia cư, nạn nhân của thiên tai, lũ lụt, hạn hán, trẻ em lang thang, trẻ mồ côi, trẻ có HIV/AIDS, người già, người tàn tật…( Nguồn Wikipedia) * Nhiệm vụ và quyền hạn: 1. Tiếp nhận, quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng các đối tượng quy định tại điều 5 của Nghị định 68/NĐ – CP ngày 30/5/2008 của Chính phủ quy định điều kiện, thủ tục thành lập, tổ chức, hoạt động và giải thể cơ sở bảo trợ xã hội. Tổ chức hoạt động phục hồi chức năng, lao động sản xuất; trợ giúp các đối tượng trong các hoạt động tự quản, văn hóa, thể thao và các hoạt động khác phù hợp với lứa tuổi và sức khỏe của từng nhóm đối tượng.
Chủ trì, phối hợp với các đơn vị, tổ chức để dạy văn hóa, dạy nghề, giáo dục hướng nghiệp nhằm giúp đối tượng phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và nhân cách. Chủ trì, phối hợp với chính quyền địa phương đưa đối tượng đủ điều kiện hoặc tự nguyện xin ra khỏi Trung tâm bảo trợ xã hội trở về với gia đình, tái hòa nhập cộng đồng; hỗ trợ, tạo điều kiện cho đối tượng ổn định cuộc sống. 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cung cấp dịch vụ về công tác xã hội đối với cá nhân, gia đình có vấn đề xã hội ở cộng đồng nơi Trung tâm đặt trụ sở (nếu có điều kiện).
Tổ chức quản lý, bảo vệ, gìn giữ trật tự an toàn xã hội tại Trung tâm. Nghiên cứu thực hiện mô hình quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng, phục hồi chức năng; phương pháp giáo dục hướng nghiệp, dạy nghề và tổ chức lao động. Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, mối quan hệ công tác của tổ chức chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Trung tâm; quản lý biên chế, thực hiện chế độ tiền lương và chính sách, chế độ đãi ngộ, đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật đối với cán bộ, viên chức thuộc thẩm quyền quản lý của Trung tâm theo quy định của pháp luật và phân cấp của UBND tỉnh. Quản lý tài chính, tài sản của Trung tâm theo quy định của Pháp luật và phân cấp quản lý.
Thực hiện công tác tổng hợp, thống kế, thông tin, báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về tình hình thực hiện nhiệm vụ được giao theo quy định của Sở Lao động – Thương binh và Xã hội. Thực hiện các nhiệm vụ khác do Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội giao và theo quy định của pháp luật.4 Đặc điểm tâm lý và những trở ngại của trẻ có HIV/AIDS ở trung tâm bảo trợ * Đặc điểm tâm lý: Đặc điểm tâm lý của trẻ em nói chung và trẻ có HIV/AIDS nói riêng khác nhau theo từng giai đoạn: Đối với trẻ từ 0 đến 6 tuổi: trẻ chưa có nhận thức về HIV và về thái độ của những người xung quanh mình nên giai đoạn này tâm lý trẻ phát triển như những đứa trẻ bình thường khác. Đối với trẻ trên 6 tuổi: các em đã phần nào nhận biết được sự nguy hiểm của HIV/AIDS do đó các em thường mang tâm lý lo sợ về sự đau đớn của bệnh và sự phân biệt đối xử của những người xung quanh các em. 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhìn chung các em có HIV/AIDS sống ở trung tâm bảo trợ có đặc điểm là thường thiếu thốn tình cảm ruột thịt và nhận được ít tình yêu thương, sự vuốt ve như các trẻ nhỏ khác, các em thường cảm thấy buồn tủi, chán nản và sống khép mình.
Bên cạnh đó do sự thiếu giáo dục của cha mẹ và sự ghẻ lạnh, tránh né của những người xung quanh nên các em thường bị trầm cảm, chậm nói, chậm phát triển trí não, thiểu năng khả năng vận động do không được chơi với các bạn cùng tuổi.