Hoàn thiện pháp luật về công nhận và cho thi hành tại việt nam bản án quyết định dân sự của tòa án nước ngoài

Công nhận và thi hành bản án dân sự nước ngoài tại Việt Nam là một vấn đề pháp lý phức tạp, đòi hỏi sự hoàn thiện liên… 180 trang · Đại học Thiên Hoàn · 2024.

• Người hướng dẫn: Pgs. Nguyễn Bá Diến
• Trường học: Đại học Thiên Hoàn
• Chuyên ngành: Luật quốc tế
• Đề tài: Hoàn Thiện Pháp Luật Về Công Nhận Và Cho Thi Hành Tại Việt Nam Bản Án, Quyết Định Dân Sự Của Tòa Án Nước Ngoài
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Công Nhận Bản Án Dân Sự Nước Ngoài tại VN

Công nhận và thi hành bản án dân sự nước ngoài tại Việt Nam là một vấn đề pháp lý phức tạp, đòi hỏi sự hoàn thiện liên tục của hệ thống pháp luật. Quá trình này liên quan đến việc Tòa án Việt Nam xem xét và công nhận giá trị pháp lý của các bản án, quyết định dân sự do Tòa án nước ngoài ban hành, từ đó cho phép thi hành trên lãnh thổ Việt Nam. Việc công nhận bản án nước ngoài không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan mà còn thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tư pháp. Theo tài liệu nghiên cứu, quá trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật.

1.1. Khái niệm và Ý nghĩa của Bản Án Dân Sự Nước Ngoài

Bản án dân sự nước ngoài là văn bản pháp lý do tòa án của một quốc gia khác ban hành, giải quyết các tranh chấp dân sự, thương mại, hôn nhân gia đình và các vấn đề liên quan. Việc công nhận và thi hành bản án nước ngoài có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo tính hiệu lực của các quyết định tư pháp, bảo vệ quyền lợi của cá nhân, tổ chức và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Quá trình này giúp loại bỏ các rào cản pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch thương mại, đầu tư và các hoạt động dân sự có yếu tố nước ngoài.

1.2. Vai trò của Pháp Luật trong Công Nhận và Thi Hành Bản Án

Pháp luật đóng vai trò then chốt trong việc xác định các điều kiện, thủ tục và quy trình để công nhận và thi hành các quyết định của tòa án nước ngoài. Một hệ thống pháp luật rõ ràng, minh bạch và phù hợp với các chuẩn mực quốc tế là yếu tố then chốt để đảm bảo tính công bằng, hiệu quả và khả thi của quá trình này. Việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam trong lĩnh vực này là một yêu cầu cấp thiết, nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn và hội nhập quốc tế.

II. Thách Thức Pháp Lý Về Thi Hành Bản Án Nước Ngoài tại VN

Việc công nhận và cho thi hành quyết định trọng tài nước ngoài còn tồn tại nhiều thách thức pháp lý, từ việc xác định điều kiện công nhận đến việc giải quyết các xung đột pháp luật. Sự khác biệt giữa hệ thống pháp luật Việt Nam và pháp luật của các quốc gia khác tạo ra những rào cản trong việc áp dụng và giải thích các quy định. Theo luận án, cần có các giải pháp để giải quyết triệt để các vấn đề này.

2.1. Điều kiện Công Nhận Bản Án Dân Sự Nước Ngoài Chưa Rõ Ràng

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu rõ ràng và cụ thể trong các quy định về điều kiện công nhận bản án nước ngoài. Các tiêu chí như tính tương hỗ, tính hợp pháp và tính trật tự công cộng thường được sử dụng, nhưng việc áp dụng chúng trong thực tế còn gặp nhiều khó khăn. Điều này dẫn đến sự thiếu chắc chắn và làm tăng nguy cơ tranh chấp pháp lý.

2.2. Thiếu Hiệu Quả trong Thủ Tục Công Nhận Bản Án Nước Ngoài

Thủ tục công nhận và thi hành bản án nước ngoài tại Việt Nam còn phức tạp và kéo dài, gây tốn kém thời gian và chi phí cho các bên liên quan. Việc thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, sự chậm trễ trong việc cung cấp thông tin và chứng cứ, cũng như sự thiếu chuyên nghiệp của một số cán bộ tư pháp là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.3. Khó Khăn Trong Việc Thi Hành Bản Án Sau Khi Được Công Nhận

Ngay cả khi bản án nước ngoài đã được công nhận, việc thi hành nó trên thực tế vẫn gặp nhiều khó khăn. Các vấn đề như xác định tài sản, thu hồi nợ, và thực hiện các biện pháp cưỡng chế thường phức tạp và tốn nhiều thời gian. Sự thiếu hiệu quả của hệ thống thi hành án cũng là một yếu tố cản trở quá trình này.

III. Hướng Dẫn Thủ Tục Công Nhận Bản Án Nước Ngoài Tại VN A Z

Quy trình thủ tục công nhận bản án nước ngoài tại Việt Nam là một quy trình phức tạp và đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Quy trình này bao gồm việc nộp hồ sơ, xem xét thẩm quyền, đánh giá tính hợp pháp và tính trật tự công cộng, và cuối cùng là ra quyết định công nhận hoặc không công nhận. Theo hướng dẫn từ các chuyên gia pháp lý, các bước thực hiện cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành.

3.1. Chuẩn Bị Hồ Sơ Yêu Cầu Công Nhận Bản Án Dân Sự

Bước đầu tiên là chuẩn bị đầy đủ hồ sơ yêu cầu công nhận bản án, bao gồm bản án gốc, bản dịch công chứng, các tài liệu chứng minh tính hợp pháp của bản án, và các giấy tờ liên quan khác. Hồ sơ cần được lập một cách chính xác và đầy đủ để tránh bị trả lại hoặc kéo dài thời gian xử lý. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ là yếu tố then chốt để đảm bảo quá trình công nhận diễn ra thuận lợi.

3.2. Nộp Hồ Sơ và Theo Dõi Quá Trình Xét Duyệt của Tòa Án

Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, người yêu cầu cần nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền và theo dõi chặt chẽ quá trình xét duyệt. Quá trình này có thể bao gồm việc Tòa án yêu cầu bổ sung thông tin, triệu tập các bên liên quan để lấy lời khai, và tiến hành các thủ tục cần thiết khác. Việc theo dõi sát sao quá trình xét duyệt giúp người yêu cầu có thể kịp thời cung cấp thông tin và giải quyết các vấn đề phát sinh.

3.3. Thi Hành Bản Án Sau Khi Được Tòa Án Công Nhận

Sau khi bản án nước ngoài được Tòa án Việt Nam công nhận, người yêu cầu cần thực hiện các thủ tục để thi hành bản án. Quá trình này có thể bao gồm việc yêu cầu cơ quan thi hành án thực hiện các biện pháp cưỡng chế, như kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản, và thu hồi nợ. Việc thi hành bản án đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật.

IV. Phương Pháp Hoàn Thiện Pháp Luật Về Bản Án Dân Sự Nước Ngoài

Để hoàn thiện pháp luật về công nhận và thi hành bản án, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm việc sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật hiện hành, tăng cường hợp tác quốc tế, nâng cao năng lực của cán bộ tư pháp, và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Theo các chuyên gia pháp luật, việc thực hiện đồng bộ các giải pháp này sẽ giúp tạo ra một hệ thống pháp luật hiệu quả, minh bạch và phù hợp với các chuẩn mực quốc tế.

4.1. Sửa Đổi và Bổ Sung Các Quy Định Pháp Luật Hiện Hành

Cần rà soát và sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật hiện hành về công nhận và thi hành bản án nước ngoài, nhằm làm rõ các điều kiện, thủ tục và quy trình. Các quy định cần được xây dựng một cách cụ thể, minh bạch và dễ hiểu, để tránh gây ra sự hiểu lầm và tranh chấp pháp lý. Việc sửa đổi pháp luật cần dựa trên cơ sở nghiên cứu kỹ lưỡng thực tiễn và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

4.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế về Tương Trợ Tư Pháp

Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tương trợ tư pháp, thông qua việc ký kết các hiệp định song phương và đa phương, nhằm tạo ra một cơ chế pháp lý thuận lợi cho việc công nhận và thi hành bản án nước ngoài. Việc hợp tác quốc tế giúp các quốc gia chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau trong việc giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan. Việt Nam cần tích cực tham gia vào các diễn đàn quốc tế và khu vực để thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực này.

4.3. Nâng Cao Năng Lực Của Cán Bộ Tư Pháp và Cơ Quan Thi Hành Án

Nâng cao năng lực của cán bộ tư pháp và cơ quan thi hành án thông qua việc đào tạo, bồi dưỡng và cập nhật kiến thức pháp luật. Cán bộ tư pháp cần được trang bị kiến thức chuyên sâu về pháp luật quốc tế, pháp luật nước ngoài và các quy định pháp luật Việt Nam liên quan đến công nhận và thi hành bản án nước ngoài. Cơ quan thi hành án cần được đầu tư về cơ sở vật chất và trang thiết bị để nâng cao hiệu quả hoạt động.

V. Nghiên Cứu Bản Án Thương Mại Nước Ngoài Ứng Dụng Thực Tiễn

Nghiên cứu ứng dụng thực tiễn các vụ việc liên quan đến bản án thương mại nước ngoài. Việc nghiên cứu các vụ việc cụ thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về các vấn đề pháp lý phát sinh trong thực tế, từ đó đưa ra các giải pháp hiệu quả. Bên cạnh đó, việc đánh giá tác động của việc công nhận và thi hành bản án thương mại nước ngoài đối với môi trường đầu tư và kinh doanh cũng là một nội dung quan trọng của nghiên cứu.

5.1. Phân Tích Chi Tiết Vụ Việc Công Nhận Bản Án Thương Mại

Phân tích chi tiết một số vụ việc điển hình về công nhận bản án thương mại nước ngoài, tập trung vào các yếu tố như điều kiện công nhận, thủ tục xét duyệt, và các vấn đề pháp lý phát sinh. Phân tích này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về quy trình công nhận và thi hành bản án thương mại nước ngoài, từ đó đưa ra các giải pháp để cải thiện hiệu quả của quy trình này.

5.2. Đánh Giá Tác Động Đến Môi Trường Đầu Tư và Kinh Doanh

Đánh giá tác động của việc công nhận và thi hành bản án thương mại nước ngoài đối với môi trường đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam. Việc đánh giá này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về vai trò của hệ thống tư pháp trong việc bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư và thúc đẩy hoạt động kinh doanh. Bên cạnh đó, việc đánh giá này cũng giúp chúng ta nhận diện các rào cản và thách thức trong quá trình công nhận và thi hành bản án thương mại nước ngoài.

VI. Tương Lai Pháp Luật Công Nhận Bản Án Ly Hôn Nước Ngoài tại VN

Trong tương lai, việc công nhận bản án ly hôn nước ngoài sẽ tiếp tục là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng. Các nỗ lực hoàn thiện pháp luật cần tập trung vào việc đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan, đặc biệt là quyền lợi của phụ nữ và trẻ em. Theo dự báo của các chuyên gia, việc công nhận bản án ly hôn nước ngoài sẽ ngày càng trở nên phổ biến, do đó cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý.

6.1. Xu Hướng Hội Nhập và Ảnh Hưởng Đến Luật Gia Đình

Xu hướng hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng sẽ tác động mạnh mẽ đến pháp luật gia đình Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực hôn nhân và ly hôn. Việc công nhận bản án ly hôn nước ngoài sẽ trở nên phổ biến hơn, do số lượng người Việt Nam kết hôn với người nước ngoài ngày càng tăng. Do đó, cần có sự điều chỉnh pháp luật để phù hợp với thực tiễn và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.

6.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Hoàn Thiện Quy Định

Đề xuất các giải pháp để hoàn thiện các quy định pháp luật về công nhận bản án ly hôn nước ngoài, tập trung vào việc đảm bảo quyền lợi của phụ nữ và trẻ em. Các giải pháp này có thể bao gồm việc quy định rõ ràng về điều kiện công nhận, thủ tục xét duyệt, và các biện pháp bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Việc hoàn thiện pháp luật cần dựa trên cơ sở nghiên cứu kỹ lưỡng thực tiễn và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và các quan hệ giao lưu dân sự, kinh tế, thương mại, lao động, hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài gia tăng nhanh chóng, nhu cầu bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của các thể nhân, pháp nhân trở nên đặc biệt cấp thiết. Bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài khi được ban hành chỉ có hiệu lực thi hành trên lãnh thổ quốc gia ban hành, trừ khi được quốc gia khác công nhận và cho thi hành trên cơ sở chủ quyền quốc gia, các điều ước quốc tế hoặc nguyên tắc có đi có lại.

Tại Việt Nam, các quy định pháp luật về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài đã được ghi nhận qua nhiều giai đoạn phát triển lập pháp, đặc biệt là trong Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS) năm 2004, sửa đổi bổ sung năm 2011, BLTTDS năm 2015 và Luật Tương trợ tư pháp năm 2007. Tuy nhiên, qua thực tiễn áp dụng, khung pháp lý hiện hành vẫn bộc lộ nhiều điểm chưa tương thích với thông lệ quốc tế, thiếu tính đồng bộ, các căn cứ từ chối công nhận còn quy định chung chung (như tiêu chí "trật tự công cộng", "thông báo hợp thức", "thẩm quyền giải quyết"), trình tự thủ tục còn kéo dài và thiếu tính minh bạch. Khoảng trống nghiên cứu lớn được xác định là sự thiếu vắng một công trình nghiên cứu toàn diện ở cấp độ tiến sĩ nhằm đánh giá một cách có hệ thống cả về mặt lý luận, đối chiếu luật học so sánh và tổng kết thực tiễn xét đơn yêu cầu tại Tòa án Việt Nam, từ đó định hình các giải pháp lập pháp cụ thể và xác định lộ trình gia nhập các điều ước quốc tế đa phương chuyên biệt.

Mục tiêu nghiên cứu

Luận án xác lập hệ thống mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm các vấn đề lý luận nền tảng về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài trong tư pháp quốc tế.
2. Phân tích, đánh giá kinh nghiệm quốc tế và các chuẩn mực trong các công ước đa phương (như các Công ước của Hội nghị La Haye về Tư pháp quốc tế, Công ước Brussels, Công ước Lugano) cũng như pháp luật của một số quốc gia tiêu biểu.
3. Rà soát, phân tích toàn diện thực trạng các quy định pháp luật Việt Nam hiện hành điều chỉnh việc công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài.
4. Khảo sát, đánh giá thực tiễn thụ lý, xét đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Tòa án nhân dân các cấp ở Việt Nam; nhận diện các bất cập, vướng mắc và nguyên nhân chủ yếu.
5. Đề xuất quan điểm, định hướng và hệ thống các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự, pháp luật tương trợ tư pháp của Việt Nam và nâng cao hiệu quả áp dụng trong thực tiễn.

Câu hỏi nghiên cứu

1. Bản chất pháp lý, ý nghĩa và các nguyên tắc căn bản chi phối cơ chế công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài trong tư pháp quốc tế hiện đại là gì?
2. Các chuẩn mực quốc tế và kinh nghiệm lập pháp của các quốc gia trên thế giới đặt ra những yêu cầu gì đối với việc thiết kế khung pháp luật về công nhận và cho thi hành phán quyết tư pháp nước ngoài?
3. Khung pháp luật Việt Nam hiện hành (trọng tâm là BLTTDS năm 2015 và Luật Tương trợ tư pháp năm 2007) tồn tại những điểm nghẽn, mâu thuẫn hay khoảng trống pháp lý nào?
4. Thực tiễn xét xử và thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài tại Việt Nam gặp phải những trở ngại cụ thể nào từ phía cơ quan tư pháp, cơ quan thi hành án và các bên đương sự?
5. Cần sửa đổi, bổ sung những quy định cụ thể nào trong hệ thống pháp luật quốc gia và xây dựng lộ trình hội nhập điều ước quốc tế như thế nào để bảo đảm sự hài hòa, minh bạch và hiệu quả?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các quan điểm lý luận, quy định pháp luật quốc tế (điều ước quốc tế đa phương, hiệp định tương trợ tư pháp song phương), pháp luật của một số quốc gia chọn lọc, hệ thống quy phạm pháp luật Việt Nam và các hồ sơ, số liệu thực tiễn giải quyết đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài tại Tòa án Việt Nam.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về không gian: Nghiên cứu pháp luật Việt Nam, đặt trong mối tương quan so sánh với các công ước quốc tế tiêu biểu (Công ước La Haye về thỏa thuận lựa chọn Tòa án năm 2005, Công ước La Haye về công nhận và cho thi hành bản án dân sự và thương mại nước ngoài năm 2019, các Quy chế Liên minh châu Âu như Brussels I/Brussels I bis, Công ước Lugano) và pháp luật của một số nước.
  • Về thời gian: Phân tích quá trình phát triển của pháp luật Việt Nam từ thời kỳ đổi mới, trọng tâm khảo cứu từ khi ban hành BLTTDS năm 2004 đến BLTTDS năm 2015 và cập nhật thực tiễn áp dụng đến năm 2024.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trong và ngoài nước

Tác giả đã tiến hành điểm luận và phân loại các công trình nghiên cứu trước đây thành các nhóm chủ đề chính:

Nhóm công trình	Trọng tâm nghiên cứu	Đại diện tiêu biểu được điểm luận
Nghiên cứu lý luận nền tảng và pháp luật quốc tế	Phân tích cơ sở pháp lý quốc tế, nguyên tắc có đi có lại, nguyên tắc tôn trọng chủ quyền quốc gia và trật tự công cộng trong tư pháp quốc tế.	Các giáo trình, tài liệu chuyên khảo của PGS. Nguyễn Bá Diến và các học giả chuyên ngành Luật quốc tế; các bài viết nghiên cứu về Công ước Brussels (1968), Công ước Lugano (1988, 2007) và khuôn khổ các Công ước La Haye.
Nghiên cứu so sánh pháp luật khu vực và thế giới	Khảo sát mô hình công nhận và cho thi hành bản án của các nước thuộc hệ thống Common Law (Anh, Hoa Kỳ) và Civil Law (Pháp, Đức, Nhật Bản, các nước EU).	Các ấn phẩm phân tích về cơ chế exequatur, sự phát triển của các quy chế EU trong việc xóa bỏ dần thủ tục trung gian nhằm thúc đẩy tự do lưu thông các phán quyết tư pháp.
Nghiên cứu thực trạng pháp luật Việt Nam	Rà soát các quy định của BLTTDS năm 2004, 2011, 2015; phân tích các căn cứ từ chối công nhận; thủ tục xét đơn yêu cầu tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh và cấp cao.	Các luận văn, đề tài nghiên cứu cấp Bộ của Tòa án nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp; các bài nghiên cứu chuyên sâu trên Tạp chí Luật học, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, Tạp chí Tòa án nhân dân.

Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn giải quyết

Mặc dù đã có những bài viết và công trình đề cập đến từng khía cạnh riêng lẻ (như tống đạt giấy tờ tư pháp, điều kiện có đi có lại, hoặc trường hợp cụ thể trong hôn nhân và gia đình), song các nghiên cứu trước đây chủ yếu dừng lại ở việc bình luận điều luật hoặc khảo sát phạm vi hẹp trước thời điểm BLTTDS năm 2015 có hiệu lực đầy đủ.

Luận án này lấp đầy khoảng trống học thuật bằng cách tiếp cận liên ngành giữa Luật Quốc tế, Luật So sánh và Luật Tố tụng Dân sự, đánh giá toàn diện tác động của BLTTDS năm 2015 qua gần một thập kỷ thi hành (đến năm 2024). Đồng thời, luận án đối chiếu trực tiếp pháp luật Việt Nam với các chuẩn mực mới nhất từ Công ước La Haye năm 2019 về bản án dân sự và thương mại, đưa ra luận cứ khoa học để hoàn thiện đồng bộ giữa BLTTDS và Luật Tương trợ tư pháp (định hướng tách thành Luật Tương trợ tư pháp về dân sự).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án được xây dựng dựa trên các lý thuyết và nguyên tắc nền tảng của Tư pháp quốc tế:

• Lý thuyết về chủ quyền quốc gia (National Sovereignty): Bản án của Tòa án nước ngoài là hành vi thực thi quyền lực tư pháp của một quốc gia độc lập. Việc công nhận hiệu lực của hành vi đó trên lãnh thổ một quốc gia khác đòi hỏi sự chấp thuận của quốc gia tiếp nhận thông qua các quy phạm pháp luật quốc gia hoặc nghĩa vụ điều ước quốc tế.
• Học thuyết lễ nhượng quốc tế (International Comity): Thừa nhận và tôn trọng các phán quyết tư pháp nước ngoài nhằm duy trì quan hệ hòa hảo, ổn định giữa các trật tự pháp lý và tạo thuận lợi cho giao lưu thương mại quốc tế.
• Nguyên tắc có đi có lại (Reciprocity): Phân tích việc áp dụng nguyên tắc có đi có lại theo hai khía cạnh: có đi có lại thực tế (áp dụng dựa trên việc quốc gia kia đã từng công nhận) và có đi có lại theo luật định hoặc suy đoán.
• Học thuyết về trật tự công cộng (Public Policy / Ordre Public): Giới hạn bảo vệ tối cao của hệ thống pháp luật quốc gia tiếp nhận, dùng làm rào cản ngăn chặn việc công nhận các phán quyết xâm phạm nghiêm trọng các nguyên tắc cơ bản của pháp luật nước sở tại.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp với các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành luật học:

1. Phương pháp phân tích và tổng hợp quy phạm: Áp dụng để giải mã cấu trúc các điều khoản trong BLTTDS năm 2015 (từ Điều 423 đến Điều 450), Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
2. Phương pháp luật học so sánh: Đối chiếu các giải pháp kỹ thuật pháp lý của Việt Nam với các điều ước quốc tế (Công ước La Haye năm 2005, 2019; Công ước Brussels/Lugano) và pháp luật của một số quốc gia để tìm kiếm những kinh nghiệm phù hợp có thể tiếp thu.
3. Phương pháp phân tích thực tiễn và nghiên cứu án lệ/vụ việc: Phân tích các quyết định công nhận/không công nhận của Tòa án nhân dân các cấp tại Việt Nam, đánh giá việc giải thích và áp dụng các căn cứ từ chối công nhận.
4. Phương pháp hệ thống hóa và mô hình hóa: Phân loại các nhóm giải pháp lập pháp, xác lập mối quan hệ phụ thuộc giữa việc sửa đổi luật trong nước và lộ trình đàm phán, gia nhập các điều ước quốc tế.

Nguồn tư liệu và dữ liệu

• Văn bản pháp luật quốc gia của Việt Nam qua các thời kỳ: BLTTDS năm 2004, 2011, 2015; Luật Tương trợ tư pháp năm 2007; các Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán TANDTC.
• Điều ước quốc tế: Các hiệp định tương trợ tư pháp song phương về dân sự giữa Việt Nam và các nước (như Nga, Trung Quốc, Pháp, Belarus, Ba Lan, Séc, Lào, Campuchia...); các Công ước La Haye về tố tụng dân sự và tư pháp quốc tế.
• Dữ liệu thực tiễn: Báo cáo tổng kết công tác giải quyết các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài của Tòa án nhân dân tối cao, số liệu thống kê của Bộ Tư pháp, các quyết định công nhận và cho thi hành đã được công bố trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài

Chương này tập trung rà soát toàn diện các tài liệu, công trình khoa học trong và ngoài nước liên quan trực tiếp và gián tiếp đến đề tài.

• Phân tích sự phát triển của hệ thống lý luận về phán quyết tư pháp nước ngoài qua các thời kỳ lịch sử.
• Đánh giá các công trình nghiên cứu về hiệp định song phương, các thiết chế tư pháp khu vực (như Liên minh Châu Âu) và các nỗ lực đa phương hóa trong khuôn khổ Hội nghị La Haye.
• Tổng hợp các kết quả nghiên cứu đã đạt được, chỉ ra những điểm còn chưa thống nhất trong quan điểm học thuật tại Việt Nam (như cách hiểu về "bản án chưa có hiệu lực pháp luật", "thông báo hợp lệ cho người vắng mặt", "vi phạm nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam").
• Khẳng định tính độc lập, vị trí và tính kế thừa có chọn lọc của luận án trong việc giải quyết các yêu cầu thực tiễn mới phát sinh.

Chương 2: Cơ sở lý luận về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài

Chương 2 thiết lập nền tảng khoa học cho toàn bộ công trình thông qua việc giải quyết các vấn đề lý luận cốt lõi:

• Khái niệm và bản chất pháp lý: Làm rõ sự khác biệt giữa "công nhận" (thừa nhận hiệu lực chứng minh, hiệu lực cưỡng chế và hiệu lực ngăn chặn của phán quyết) và "cho thi hành" (cho phép sử dụng bộ máy cưỡng chế nhà nước để bảo đảm thực thi nghĩa vụ tài sản hoặc hành vi).
• Phân loại phán quyết nước ngoài: Phân biệt bản án, quyết định giải quyết vụ án dân sự, thương mại, lao động, hôn nhân gia đình; quyết định về tài sản trong bản án hình sự, hành chính; phán quyết mang tính chất nhân thân (không yêu cầu thi hành cưỡng chế) và phán quyết có nghĩa vụ tài sản.
• Các điều kiện và nguyên tắc công nhận cơ bản:
  • Tòa án ban hành phán quyết có thẩm quyền xét xử hợp pháp (tránh xung đột thẩm quyền tài phán quốc tế).
  • Tố tụng hợp thức (bảo đảm quyền được xét xử công bằng, tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng cho bị đơn).
  • Bản án đã có hiệu lực pháp luật và không bị kháng cáo, hủy bỏ tại nước gốc.
  • Không có sự trùng lặp phán quyết (vụ việc không bị xét xử hai lần - res judicata).
  • Không trái với trật tự công cộng của quốc gia được yêu cầu.
• Kinh nghiệm quốc tế: Khảo cứu chi tiết cơ chế công nhận theo Công ước Brussels I bis (Quy chế 1215/2012 của EU), Công ước Lugano năm 2007 và Công ước La Haye năm 2019, rút ra các xu hướng đơn giản hóa thủ tục, hạn chế tối đa việc xét lại nội dung vụ án (revision au fond) và thiết lập các tiêu chí rõ ràng cho việc từ chối công nhận.

Chương 3: Thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật Việt Nam về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài

Chương 3 đi sâu vào phân tích hệ thống quy phạm thực định và kiểm chứng qua thực tiễn xét xử:

• Phân tích quy định pháp luật hiện hành:
  • Rà soát các quy định từ Điều 423 đến Điều 450 BLTTDS năm 2015: điều kiện nộp đơn, thời hiệu yêu cầu (3 năm), thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, thành phần Hội đồng xét đơn, thủ tục mở phiên họp.
  • Phân tích cơ chế công nhận đương nhiên đối với các bản án, quyết định về hôn nhân và gia đình không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam (Điều 431).
  • Đánh giá các căn cứ không công nhận tại Điều 439 BLTTDS năm 2015: vấn đề thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam (Điều 470), tiêu chí xác định đương sự vắng mặt không được tống đạt hợp lệ, khái niệm "trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam".
• Đánh giá thực tiễn áp dụng:
  • Tỷ lệ các đơn yêu cầu được Tòa án chấp nhận và bị từ chối; chỉ ra các nhóm phán quyết nước ngoài chủ yếu được yêu cầu (ly hôn có yếu tố nước ngoài, tranh chấp hợp đồng thương mại quốc tế, thu hồi nợ).
  • Những khó khăn trong việc xác định "nguyên tắc có đi có lại" khi không có điều ước quốc tế: Tòa án thường lúng túng trong việc chứng minh quốc gia ban hành phán quyết đã từng công nhận bản án của Việt Nam hay chưa.
  • Vướng mắc trong việc tống đạt giấy tờ tư pháp qua kênh ngoại giao hoặc tương trợ tư pháp, dẫn đến việc giải quyết đơn bị kéo dài vượt quá thời hạn luật định.
  • Sự thiếu vắng hướng dẫn thống nhất về áp dụng ngoại lệ "trật tự công cộng", dẫn đến nguy cơ Tòa án xét lại nội dung vụ việc đã được Tòa án nước ngoài phán quyết.

Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài

Chương 4 đưa ra hệ thống giải pháp toàn diện bao gồm cả lập pháp và tổ chức thi hành:

• Quan điểm và định hướng hoàn thiện:
  • Bảo đảm chủ quyền quốc gia gắn liền với hội nhập kinh tế quốc tế và cải cách tư pháp.
  • Bảo đảm tính đồng bộ, minh bạch, dễ tiếp cận và tương thích với các chuẩn mực pháp lý quốc tế.
  • Bảo vệ quyền tiếp cận công lý và quyền sở hữu hợp pháp của đương sự trong các quan hệ dân sự xuyên biên giới.
• Giải pháp lập pháp cụ thể:

Vấn đề pháp lý	Thực trạng tại BLTTDS 2015	Đề xuất giải pháp hoàn thiện
Áp dụng nguyên tắc có đi có lại	Quy định chưa rõ cơ chế xác định và nghĩa vụ chứng minh sự tồn tại của quan hệ có đi có lại.	Chuyển dịch sang nguyên tắc "suy đoán có đi có lại", nghĩa là Tòa án mặc định áp dụng trừ khi có bằng chứng rõ ràng cho thấy nước ngoài từ chối công nhận bản án của Việt Nam.
Căn cứ trật tự công cộng	Cụm từ "trái các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam" quá rộng, dễ bị lạm dụng để xét lại nội dung.	Giới hạn ngoại lệ trật tự công cộng chỉ áp dụng khi việc công nhận dẫn đến hậu quả xâm phạm nghiêm trọng các giá trị nền tảng về đạo đức, trật tự xã hội và hiến pháp.
Thủ tục tống đạt và chứng cứ	Thủ tục ủy thác tư pháp tống đạt chậm, yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự phức tạp.	Đơn giản hóa thủ tục chứng thực, hợp pháp hóa lãnh sự đối với các giấy tờ từ Tòa án; chấp nhận tống đạt điện tử và văn bản tố tụng theo Công ước Tống đạt La Haye 1965.
Phân định thẩm quyền luật định	Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 điều chỉnh chung cả 4 lĩnh vực (Dân sự, Hình sự, Dẫn độ, Chuyển giao người phạt tù).	Xây dựng dự thảo Luật Tương trợ tư pháp về dân sự riêng biệt, phân định rõ ràng ranh giới điều chỉnh giữa luật nội dung và BLTTDS.

• Giải pháp về hợp tác quốc tế:
  • Chủ động nghiên cứu, xây dựng lộ trình đàm phán và gia nhập Công ước La Haye năm 2005 về Thỏa thuận lựa chọn Tòa án và Công ước La Haye năm 2019 về Bản án dân sự và thương mại nước ngoài.
  • Tích cực rà soát, đàm phán sửa đổi bổ sung các Hiệp định tương trợ tư pháp song phương đã ký kết từ các thời kỳ trước để phù hợp với bối cảnh mới.
• Giải pháp về tổ chức thực hiện: Nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ Thẩm phán chuyên trách về giải quyết việc dân sự có yếu tố nước ngoài; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về bản án, quyết định của Tòa án nước ngoài đã được công nhận tại Việt Nam.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận

1. Luận án xây dựng khung lý luận hoàn chỉnh, cập nhật về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài trong bối cảnh các công ước đa phương thế hệ mới của Hội nghị La Haye đang định hình lại cấu trúc tư pháp quốc tế.
2. Làm sáng tỏ ranh giới pháp lý giữa quyền kiểm soát tư pháp của quốc gia tiếp nhận và nguyên tắc cấm xét lại nội dung vụ án (prohibition on review of the merits), qua đó định nghĩa chính xác phạm vi áp dụng của ngoại lệ "trật tự công cộng" và "thẩm quyền tài phán gián tiếp".
3. Phát triển luận điểm về việc chuyển đổi phương thức áp dụng nguyên tắc có đi có lại từ "có đi có lại thực tế" (retaliatory/positive reciprocity) sang "suy đoán có đi có lại" (presumed reciprocity) nhằm mở rộng không gian hợp tác tư pháp quốc tế.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn

1. Cung cấp bức tranh toàn cảnh, có hệ thống về thực tiễn xét đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Tòa án nhân dân các cấp của Việt Nam từ khi BLTTDS năm 2015 có hiệu lực đến năm 2024.
2. Đề xuất phương án sửa đổi, bổ sung các điều khoản cụ thể trong Phần thứ bảy của BLTTDS năm 2015 (các Điều 423, 431, 439, 443).
3. Đề xuất các căn cứ khoa học và định hướng cấu trúc cho việc soạn thảo dự án Luật Tương trợ tư pháp về dân sự độc lập, khắc phục sự chồng chéo với BLTTDS.
4. Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá tác động và lộ trình tham gia các Công ước La Haye liên quan đến công nhận phán quyết tư pháp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

• Do tính chất phân tán của các quyết định giải quyết việc dân sự tại các Tòa án địa phương và việc công khai bản án về việc dân sự có yếu tố nước ngoài chưa đạt mức tuyệt đối, dung lượng dữ liệu án lệ thực tế được phân tích chủ yếu tập trung tại các đô thị lớn (Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng) và Tòa án nhân dân cấp cao.
• Nguồn tài liệu pháp lý so sánh tập trung chủ yếu vào các hệ thống pháp luật lớn (Liên minh Châu Âu, Hoa Kỳ, một số nước Đông Á) do hạn chế trong việc tiếp cận các nguồn ngôn ngữ bản địa của các quốc gia khác.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Nghiên cứu cơ chế công nhận và cho thi hành các phán quyết, mệnh lệnh tư pháp khẩn cấp tạm thời xuyên biên giới (cross-border provisional/interim measures).
• Nghiên cứu tác động của chuyển đổi số và Tòa án điện tử đối với việc nộp đơn, xác thực chứng cứ điện tử và tống đạt giấy tờ tố tụng trong công nhận phán quyết nước ngoài.
• Đánh giá tác động kinh tế - pháp lý cụ thể khi Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Công ước La Haye năm 2019.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo chuyên khảo hữu ích cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cơ quan lập pháp và hoạch định chính sách: Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho Ban soạn thảo sửa đổi BLTTDS, Ban soạn thảo dự án Luật Tương trợ tư pháp về dân sự (Bộ Tư pháp, TANDTC).
• Cơ quan tư pháp và hành nghề luật: Giúp Thẩm phán, Kiểm sát viên, Chấp hành viên và Luật sư nắm vững phương pháp suy luận, giải thích các căn cứ từ chối công nhận (đặc biệt là căn cứ tống đạt hợp thức và trật tự công cộng), hạn chế rủi ro áp dụng sai pháp luật.
• Giảng viên và nghiên cứu sinh: Làm tài liệu tham khảo chuyên sâu trong giảng dạy và nghiên cứu học phần Tư pháp quốc tế, Luật Tố tụng Dân sự, Luật Thương mại quốc tế tại các cơ sở đào tạo luật học.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Phân biệt bản chất giữa "công nhận" và "cho thi hành" phán quyết của Tòa án nước ngoài?

"Công nhận" là việc Tòa án Việt Nam thừa nhận hiệu lực pháp lý của bản án, quyết định nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam, làm phát sinh hiệu lực chứng minh, hiệu lực ngăn chặn việc giải quyết lại vụ việc đã xử lý (res judicata), thường áp dụng cho các phán quyết về nhân thân (ly hôn, nhận cha mẹ con). "Cho thi hành" là việc Tòa án cho phép áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án của Nhà nước Việt Nam để buộc người phải thi hành thực hiện nghĩa vụ tài sản hoặc hành vi theo phán quyết.

2. Nguyên tắc "suy đoán có đi có lại" mà luận án đề xuất có ý nghĩa gì?

Hiện nay, việc chứng minh một quốc gia đã từng công nhận bản án của Việt Nam rất khó khăn do số lượng phán quyết của Tòa án Việt Nam yêu cầu thi hành ở nước ngoài không nhiều. "Suy đoán có đi có lại" cho phép Tòa án Việt Nam mặc nhiên công nhận bản án của nước ngoài nếu nước đó chưa có tiền lệ hoặc quy định mang tính phân biệt đối xử, từ chối bản án của Việt Nam. Điều này giúp giảm gánh nặng chứng minh cho đương sự và thúc đẩy hợp tác tư pháp quốc tế.

3. Ngoại lệ "trật tự công cộng" nên được áp dụng theo tiêu chí nào để không vi phạm nguyên tắc cấm xét lại nội dung vụ án?

Ngoại lệ trật tự công cộng chỉ được kích hoạt khi việc công nhận và cho thi hành bản án nước ngoài tạo ra kết quả mâu thuẫn trực tiếp và nghiêm trọng với các nguyên tắc hiến định, đạo đức xã hội căn bản hoặc an ninh quốc gia của Việt Nam. Tòa án không được sử dụng lý do việc áp dụng pháp luật nội dung của Tòa án nước ngoài khác với cách giải thích của pháp luật Việt Nam để từ chối công nhận.

4. BLTTDS năm 2015 quy định trường hợp nào bản án hôn nhân gia đình của Tòa án nước ngoài được đương nhiên công nhận tại Việt Nam?

Theo Điều 431 BLTTDS năm 2015, bản án, quyết định ly hôn, hủy việc kết hôn trái pháp luật, thay đổi việc nuôi con, chia tài sản chung sau ly hôn của Tòa án nước ngoài mà không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam hoặc không có đơn yêu cầu không công nhận tại Việt Nam thì được đương nhiên công nhận, trừ trường hợp người có quyền, lợi ích liên quan có đơn yêu cầu không công nhận.

5. Tại sao luận án đề xuất tách Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 thành các luật chuyên biệt?

Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 hiện gộp chung cả 4 lĩnh vực: Dân sự, Hình sự, Dẫn độ và Chuyển giao người phạt tù. Các lĩnh vực này có bản chất pháp lý, chủ thể, trình tự thủ tục và nguyên tắc hợp tác hoàn toàn khác nhau (quan hệ tư nhân đối với dân sự và quyền lực công/tội phạm đối với hình sự). Việc tách thành Luật Tương trợ tư pháp về dân sự riêng biệt sẽ bảo đảm tính đồng bộ với BLTTDS và phù hợp với thông lệ xây dựng luật của quốc tế.

---

Kết luận

Luận án Tiến sĩ Luật học "Hoàn thiện pháp luật về công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài" của tác giả dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Bá Diến là công trình nghiên cứu chuyên khảo toàn diện, có giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc. Luận án đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận cốt lõi, đánh giá chính xác những bất cập trong thực trạng pháp luật và thực tiễn xét xử tại Tòa án Việt Nam giai đoạn 2015–2024. Hệ thống giải pháp được đề xuất trong công trình mang tính khả thi cao, góp phần tích cực vào tiến trình cải cách tư pháp và hoàn thiện khung pháp luật tố tụng dân sự quốc tế của Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THIÊN HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VẺ CÔNG NHẬN VÀ CHO THỊ HÀNH TẠI VIỆT NAM BẢN ÁN, QUYẾT ĐỊNH DÂN SỰ CỦA TÒA ÁN NƯỚC NGOÀI Chuyên ngành: Luật quốc tế Mã sô: 62 38 60 01 LUẬN ÁN TIỀN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Bá Diến Hà Nội — 2024 HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VẺ CÔNG NHẬN VÀ CHO THỊ HÀNH TẠI VIỆT NAM BẢN ÁN, QUYẾT ĐỊNH DÂN SỰ CỦA TÒA ÁN NƯỚC NGOÀI Chuyên ngành: Luật quốc tế Mã sô: 62 38 60 01 LUẬN ÁN TIỀN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Bá Diến Hà Nội — 2024 LỜI CẢM ƠN T«i xin buy tá Lñng biỗt ¬n chôn thụnh ®ỗn c,c thCy c« gi,o, b!n bì, ®ảng nghiÖp vụ gia ®xnh 8: hỗt tfñng gióp ®ì t«i trong qu, trxnh viõt tuễn ,n. §#c biÖt xin trôn träảng göi têi cm ¬n tíi c,c thẹy, c« ®: nhiÖt txnh hưíng dÉn t«i trong qu, trxnh thùc hiÖn LuÊn ,n nuy.

LỜI CAM ĐOAN T«1 xin cam oan ®©y Lụ c«ng trxnh nghiân cøu cña t«l1. Cc sề LiÖöu, kỗt qu4 nâu trong tuÊn ,n tù trung thùc. Nh+zng c«ng trxnh nghiân cøu cña c,c t,c gi kh c nu ®ưic sö dông trong Luễn ,n ®Òu cã chó thÝch nguän sö dông 345745 9  7 3 !" 3#$%&' 5()*+,-./01&2/-3/443/4/0456/57&/48/09:/$; 756/1&2/$<//=5&/07&>/?/ +@+-A*BCDD*EFCG HIHIHJKLMNJNLMNJMONPQMJRSTJUVQMJUNWJOPXPJG HIHIYJKLMNJNLMNJMONPQMJRSTJUZPJ[P\UJ]^_J`a +@b$*A*BCDD*EFCGc defeda]NgMOJhWUJiTjJMONPQMJRSTJkZUJklmRJGc HIYIYJ]NgMOJnoMJkpJRqMJUPWrJUsRJMONPQMJRSTtJOPjPJiTuWUJG' v<-7&>/54wx/0+Gy 5()*b,5xz#v4{24|55}295~54{/-45~/ €4?€7&>-9;5/0/4>/954{-454/4-‚595~-/23 ƒ„/?/1&†<-$‡/4ˆ/z‰5}2-Š2?//w‹5/0{5 b@+/*ŒŽC)‘EBC’“’””C •*““–9’/‘BC—˜™š›œ-ž (Ÿ*“aGa YIHIHJ¡N¢PJMP\_J£jMJ¢MtJiTuWUJk¤MNJ¥¦MJ§¨JR©^JKª^J¢MJMlXRJMO«¬PaG YIHIYJ¡N¢PJMP\_JR­MOJMN®MJn¬JRN«JUNPJN¬MNJUZPJ[P\UJ]^_J£jMJ¢MtJiTuWUJk¤MNJ¥¦MJ§¨J R©^JKª^J¢MJMlXRJMO«¬Pc¯ 1 3454689  !"#$% &'()*+,-./0122222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222238 9:9;<=>?@;A>BC;DEF>;GHI@H;JK@;DF;GL@=;@HB@;JM;GHN;CHE;HM@H;COE;PEQC;<RS;TU@; V@W;X>YZC;D[@H;\]@;^_;G`R;abR;V@;@cdG;@=NME;22222222222222222222222222222222222222222222222222222e3 fgfghi"jk#$l01 mni  !"#$%&'()*+,-./01222222222222222222222222222222222222222222ep qrstu>;Hcd@=;vHVC;CwEx@;G`RtvHVv;A>BC;JF;GL@=;@HB@;JM;GHN;CHE;HM@H;COE;PEQC;<RS; TU@;V@W;X>YZC;D[@H;\]@;^_;G`R;abR;V@;@cdG;@=NME;CwN@=;=ERE;DNO@;^yv;CdEt22222222222222z{ 9:|;}_;G~@;CHEZC;vHUE;HNM@;CHEQ@;vHVv;A>BC;JF;GL@=;@HB@;JM;GHN;CHE;HM@H;COE; PEQC;<RS;TU@;V@W;X>YZC;D[@H;\]@;^_;G`R;abR;V@;@cdG;@=NME;22222222222222222222222222222z4 fgghi€‚&lƒ„1 †+'*-01&'iggiz4 fggfi€‚&lƒ‡&o(2222222222222222222222222222222222222222222222222222222222z4 fggˆi€‚‰Š ‹( !"!2222222222zp 34545Œ01  m&!*+,-'(o 01(122222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222222z8 3454Ž€‚+!&$#$!&'# l#$%&'()*+,-./3 0123457867894:9;5<=43>74?74@A6B7874<7@?64C=434?74=D33>= 8E FG7:7#H5IJ=KL744M7NO678 P8:775Q678C?3RRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRST UVWVWXYZ[\]^_`\a[b^\cde_d\cfg\hi_\jk_\ldml\n^op\pqr_`\_stcXRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRST uvwvx\YZ[\]^_`\a[b^\cde_d\cfg\cmc\y[zl\a{_d\|||}\~\€[zp\Yg~\n\pd_d\h[_XRRRR‚ƒ 0„4 784D764J67894:9;5<=43>74?74@A6B7874<7@?64C=434?74=D3 3>=8E FG7:7#H5IJ=KL744M7NO678 P8:775Q678C?3RRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRR‚† UV‡VWXyˆ_\cd‰\cfg\Š‹||Œ\xŽŽxŽww\a[b^\cde_d\h‘_\ab\c’_`\_do_\h\cdr\pd[\d_d\ pˆ[\€[zp\Yg~\jk_\m_“\”^•‰p\a{_d\]–_\—˜\cfg\|™g\m_\_stc\_`r[\RRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRR‚† UV‡V‡Xyˆ_\cd‰\cfg\cmc\y[zl\a{_d\|||}\a[b^\cde_d\h‘_\ab\c’_`\_do_\h\cdr\pd[\d_d\ jk_\m_“\”^•‰p\a{_d\]–_\—˜\cfg\|™g\m_X_stc\_`r[\RRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRƒšƒ 0 4O6=3›783G3H5IJ=Iœ5656B7874<7@?64C=434?74=D33>=8E FG7 :7#H5IJ=KL744M7NO678 P8:775Q678C?3=žC7874 787ŸE 87KMIRRRRRRƒš uvuvw\¡‰p\”^k\pd˜c\p‰\hb\c’_`\_do_\h\cdr\pd[\d_d\pˆ[\€[zp\Yg~\jk_\m_“\”^•‰p\a{_d\ ]–_\—˜\cfg\|™g\m_\_stc\_`r[\RRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRƒš uvuvx\¢Zp\—£\hst_`\~¤c\ldmp\—[_d\p¥\pd˜c\p[¦_\`[k[\”^•‰p\•^\c§^\c’_`\_do_\h\cdr\ pd[\d_d\pˆ[\€[zp\Yg~\jk_\m_“\”^•‰p\a{_d\]–_\—˜\cfg\|™g\m_\_stc\_`r[\RRRRRRRRRRRRRƒƒš ¨& 3 ./3 ª01$587K3¬E @?94567845Q784C?7=43>794:9;5<=@A6B7874<7@?64C=43 4?74=D33>=8E FG7:7#H5IJ=KL744M7NO678 P8:775Q678C?3RRRRRRRRRRRƒƒ 1 34545789 89 !"#8$%&'()*+9,-9./0000000000000000000000000000000000000000117 89:;<=>?@ABCDAEFDAGHIAJKAGLMANOMANMPEA=QR?AI=MP?AS=TSAUDVIANWAEX?@A?=V?ANRA E=QAI=MA=R?=AIYMAZMPIA<K[A\]?AT?^A_DB`IAGa?=Abc?AdeAEfKAghKAT?A?iOEA ?@QRM;000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001j1 34445k!!l'+9800000000000000000000000000000000000000000000000000000000001j1 3mnmnok!!lp9q+98000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001jj 3444rk!!lst+9800000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001j2 34443k!!lp!+98000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001ju 3444vk!!)*wx+98y.//9p%#8z%+9 9000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001j7o 89{;<=>?@A@M]MAS=TSAE|AI=}A@~SAS=F?A=QR?AI=MP?AS=TSAUDVIANWAEX?@A?=V?ANRAE=QAI=MA =R?=AIYMAZMPIA<K[A\]?AT?^A_DB`IAGa?=Abc?AdeAEfKAghKAT?A?iOEA?@QRM;00000000000000000001j 34r45€!000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001j 3m‚mnoƒt'8#8$&+9„ ,,†‡4ˆˆ3‰4ˆ5500000000000000000000000001Šj 34r4r,‹./o0000000000000000000000000000000000000000000000000000000012 ’“gA”•–<A—˜™š<›AœA00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001Š ’“gA”•–<000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000012 žŸ<˜A ¡—A—¢<›Ag£¤<˜A’˜¥ŸA˜¦—A—§ŸAg¨—A›©ªA”©«<A¬•Ÿ<A­“<A ”•–<Ä<A0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000017 g®©A”©¯•Ag˜Ÿ A’˜ª¥A0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001 1    45679  7      !"#$%%&%'()*+(,-(.,-#?Y#?i3#j(E$#4/# Z)MZ#41`$#?(S1#3)k,)#01A,#)E#gf,#bD#3Y#B@1#$2#,FJ3#,-.,- ,){,-#,)(EI#Vc#$NU,-#$fI#$N./,#$)(E,#3M3#VX,#j+,#Z)MZ#41`$#?(S1# 3)k,)#3M3#01A,#)E#gf,#bD#3Y#B@1#$2#,FJ3#,-.,-#01M#$Nh,)#)*(#,)`Z#0123#$@C#O)(#3M3#$NA,)#3)KZ#gf,#bD#3Y#B@1#$2#,FJ3#,-.#$)KBC#01M#$Nh,)#)*(#,)`Z#0123#$@#3/,-#g(},#NA#I',)#I#$)h#b2#4FR,-#3M3#j+,# M,C#01B@$#?l,)#gf,#bD#3QA#r[A#M,#,FJ3#,-.,-#,){,-#,XI#01A#])/#,FJ3#$A#?L#jA,#)/,)#,)(S1#VX,#j+,#01B#Z)'I# Z)MZ#41`$#?(S1#3)k,)VK,#?S#3_,-#,)`,#V/#3).#$)(#)/,)#3M3#j+,#M,C#01B@$#?l,)#gf,#bD#3QA# r[A#M,#,FJ3#,-.,-#,){,-#VX,#j+,€MZ#41`$01A,#$NU,-#4/# ‚ƒ„„ †‡ˆˆ‰Š‡ˆ‹‹9$̀Z#$N1,-#$'(#Œ)5,#$)6#bM1#r)Q#$c3#3_,-#,)`,#V/#3).4 4$/014489 7+2,1#344704%8854677(8!"#$85 78,8-8934:22 44 4453453789 4 ;<=>?204 @ )4A1#334"B44(2,5C4D EFGHIJKLMNIJOLPOJQRSKJTUJVWIXJILSIJTHJVLGJKLMJLHILJKYMJZMNKJ[\]J^_IJPIJ̀aRbcKJ deILJfgIJhiJVj\Jkl\JPIJImnVJIXGHMo47895#pq894D%.4@ rsJtuVJKMvRJTHJILMN]JTuJVj\JQRSIJPI wxyz{|}~zy€z~‚ƒz„ƒz†8954‡,8(25789ˆ‰44D4334- 44 34537894944440 584!"#$ %&'5()@ Š‹|ŒzŽxzy€z~‚ƒz„ƒz0(+‡,84,ˆ87895454 ‡ 1#8"‘ ’4,ˆ84A84%“3453789 4 447,8 494444584!"#$%&'5()4( ”q&&•–—˜˜™š—˜››q89&&&œ—˜˜q89ž4".' #454/505*41927+4,3%!456)#5789:; * 4 7405*415*< =>?@ABCDEF@GFEHIEJ@K> 5L   7   !#!  %4& *4M'4N O!P3Q5257+44L'R-4(#S5377Q4 T UV   %4&!P3Q(W'R-X75257+4 4(#S5377< UV   %4&'   *4M!P3Q(W 7+,'Y92 7405*415*'-./*0123*45627237892*0:;*<=>8*7627*47:0*?@07*07;-92* A7BCD*07E*-F;*<C*0@0*38@C*?=*0EG*+H8*7I0*JGKL58<3M*L892*?CH2)*NO8*<;23*07P27*0EG*0123* 45627*4QR*45;23*S/C*ST2*UV*38B8*W;-F4*X;23*UO4*R7@R*.Y27*SZ0*W;G2*7[*<,2*?Z* 0\*-F;*4]*2=>0*23C/8)^T2*UV*0123*27Q2*S/*07C*478*7/27*U=_045627*L/-*4H8`7a2*bb* cd;58?<8048C2*G2<*eC5M832*f;<3KM24?gD*hi0*j*ckC5M832*f;<3KM24?g*S/*Ul*38B8*W;-F4*KO4*?]* ST2*UV*.;Q4*SV*0123*27Q2*S/* 07C*478*7/27*4H8*0@0*2=>0*07,;*r;D*0@0*7I0*47;-F4*2s8*48F23*SV*0123*27Q2*S/*07C*478*7/27D* A7@8*28[K*LB2*@2D*W;-F4*Uo27*<,2*?Z*0EG*2=>0*23C/8D*R7,2*.CH8*LB2*@2D*W;-F4*Uo27*<,2*?Z* 0\*4P27*07T4*4/8*?B2*S/*LB2*@2D*W;-F4Uo27*<,2*?Z*A7123*0\*4P27*07T4*4/8*?B2D*U8V;*A8[2*0123* 27Q2*S/*07C*478*7/27D*t*^T2*UV*0123*27Q2*S/*07C*478*7/27*LB2*@2D*W;-F4*Uo27*<,2*?Z* 2=>0*23C/8*47MC*J123*=>0*u5;??M.?*23/-*vwxyvxyjz{*SV*47|K*W;-V2*0EG*}~G*@2*45C23* S8[0*38B8*W;-F4*0@0*Si*S8[0*<,2*?Z*S/*47=n23*KH8*S/*478*7/27*R7@2*W;-F4*0EG*4~G*@2*SV*ST2* UV*<,2*?ZD*47=n23*KH8*0~2*3I8*.?*23/-*vwxyvxyjz{€J123*=>0* ;3G2C*23/-*yzxyvxyj{{*SV*47|K*W;-V2*0EG*}~G*@2*45C23*S8[0*38B8*W;-F4*0@0*Si*S8[0*<,2* ?Z*S/*47=n23*KH8*S/*478*7/27*R7@2*W;-F4*0EG*4~G*@2*SV*ST2*UV*<,2*?ZD*47=n23*KH8*0~2* 3I8*./*J123*=>0*;3G2C*23/-*yzxyv‚ƒ„„Ul*U=_0*UV*0QR*078*48F4)*J123*45627*023*Ul* R7,2*4P07*47E*4i0*U†23*Am*LB2*@2%9W;-*Uo27*0EG*R7@R*./K*?@23*4Œ*KO4*?]*ST2*UV0\*./*0123*45627*237892*0:;*SV*ST2*UV*38B8*W;-F4*X;23*UO4* R7@R*.;Q4*<=>8*7627*47:0*?@07*07;-92*A7BC*0EG*0@0*38@C*?=*+H8*7I0*’XeC5<)*}5C23*2O8* <;23*4/8*.8[;*ST2*UV*0123*27Q2*S/*07C*478*7/27*LB2*@2D*W;-F4*Uo27*<,2*?Z*0EG*2=>0*23C/8* U=_0*45627*L/-*4H8*hi0*“*c” 99•9 9–9 5— g6NO8* —237892*0:;0EG*R7a2*2/-4QR*45;23*S/C*0@0*W;-*Uo27*0EG*J123*=>0*u5;??M.?*23/-* vwxyvxyjz{D*J123*=>0*;3G2C*23/-*yzxyvxyj{{D*;Q4*?]*““xv˜˜y*23/-*vvxyvxv˜˜˜*0EG* ™š*W;-*Uo27*SV*47|K*W;-V2*38B8*W;-F4*S/*ST2*UV*0123*27Q2D*07C*478*7/27*R7@2*W;-F4*SV* <,2*?ZD*47=n23*KH8*0EG*4~G*@2*0~2*3I8*./*›;-*4ˆ0*u5;?? SV*ST2*UV*0123*27Q2*S/* 12 4568595 5 854694 5!4"8#$54%&'5 8(45)*8+,-.&/4508889 1 234 53367897:;7:<=:3>?78@AB> CD=7>6:ED?8F7GG:74 H33IJKLLMN8 O:B>P>B<E3>BIQ3RR7:DEBISBATO7U<8QBP7P8B>6CB<7:EBIP8VUG3:6W>EX7:PE<4Y:7PP JZE:P<76E<E3>N8VUG3:6[\\]^9 #7$ -4_6`*&/4580 "6  586$& ab 8c def6f"8-4$649gf6457884 )454*47 6874  44!4f645h4% &/458&(  *8ij4klm4+f4b864b nEPop<7q+$6864rst uvlm4+f4b864bw88if6+"f+r8xt ylq+6548864 b4"z4{6f++46{y6f+854|"5+4$r9w  58}#4~f 888 )45 4*47 687444&' 45678+6€ f$$+$‚ƒƒu7„5!!4& `b$`+4b$b4"+46$ 8f+$ ab†08s+f6$f‡g+`b$`+4b$b4"+46$ 8f+$ if666$ˆ9-4 4‰)45fŠ4 ‹45}#4~Œ$04Œ8"4548-4b4 4 )454*47 68744abgfc45784&' 45678+6w)45&' „+ Ž6f_u‘ ab`8-480  )454*47 68744 abgfc4578 4&' 456789„Š4 45788 45 484Œ8"458-4b448 )454*47 687444&' 45678f645h4% &/458+6  ’44* ab@W ‹454&Œ$0 )45&' 0 b&/458-4b44b4745‰b 0 9 „“45 )45fŠ4458-4 .4&$b• 1CED–7IZ:3R3><JKLL—Nw 045* /4f-4 58'8„7e 4g&˜7„Œ8[™K^9 #7788458-4 .g&0  abi"6  586$& abi 8-4$649g8ij4‚•lb4*rg8-4mm•lŸ45Œ 4e”e¡r w&/45mm•l˜8% ab44!4 abg¢b44&' 45678r}#4~ 88 12 45478497 947547479777 74759 7577747!747479777"#54$9%7&4'47 979(7547479777)*4477+)*44545,9 7)5- .)-)45;<=>?@ABCD?EFBGACH=EBIE JBKLHAH@DM>ENHOP6QRR6QS4QTUPVW6 4X"!5899YZ[ 59 #8\988\888 ]95)-^_ 9 `4+'a.,(,;fEgh!ij Rjkk%%%6Z"Z 6"kl 9kQmUQQW6 4X!n898X898o1:.v-,3),;fEgh!ij Rjkk%%%6Z"Z 6"kl 9kQVmSUPmW6 4g8n8Z [w_b.455u+-)9)-)45;FHLHC>x>EyCCGH=EBIEzC@>ACH@DBCH=ENHOPmRR6VS4TPUQVW6 4{88^34r0,1-.01-*234*560*7085*9:;< #=49!47>$?77@$A7 44!A7B494!4A74 C"#$D44EFG4HI4JK7@$LM$4456749 5N77!449 47B49449O47>$?7E94ED AP49O477C7QE!4AP4 C7JRS!?7E77D $!44977T$?77@$4449O47>E 949AO4775U49C?77@$"#$%VW447X777B49449O47>7@$ 777FO49$4Y4949R4AK7L5Z75N77B49DZJ$IF[ \]$S!\VC?7Z79$^ #T_`abcdEe4L5Z7_feg% Lg%#9Fh4ij47@DO4dE#D4VC?7Z79$^ #TE^ #Tklmn%VIF 49O47>E?7!D!7C?7AJ$C?7C]$S!oVC?7Z79$ ^ #T7p4945777qJr C!74974567%L49E4TH497B49 4!4A74D44EFG4HI4JK7@$LM$4456749 5N77!C s5q49tu"[vLZw49HI4JKZ7xEf4"[vsB494!4A477D44E FG4HI4JK7@$LM$4456749 y%#TH4949O47>7!77A4z !4454D44EFG4HI4JK7@$LM$4456749 E49FO4{7749 497B494!4A74E@w7E 47B494!4A74E|7p49 45FG4FG47wW7@$77AP4D4!44A7B494!4A7 4C"#$D44EFG4HI4JK7@$LM$4456749 %LF4O4E7B49 4B49 JII4Q777A4z!47497p49457}7!4FG4 7@$!"#$ 75$49O47>774TH49O4$447B494!4A7 4D44EFG4HI4JK7@$LM$4456749 4X749%"7qD4E7B49 449O47>7X9G64ZA6A4!4449O47>Dr4TH497! K74A77B494!4A74D44EFG4HI4JK7@$LM$44567 49 ~!"#$% \L5U49VC?7S!^ #T_`abcdEe4L5Z7_Lg%itI4 #K7@DO4dE#D4sB49$44I4HI4E^ #Tkm€n%sB4947p49 ?7!E49O47>L5Z7rD!7C?77@$L5U49C?7S!^ #T% L49E4TH497B494!4A74D44EFG4HI4JK7@$LM$4 456749 5N77!Cs5q49tuu[vLZw49HI4JKZ7xEf4u"[vsB494!4 12 45789858  78  !59"#$%9  89&' ( )*+ 4,)-.-*457879l0 8*458!789 8587:9N9O7$4 78  !5978 16 759 !599)759 89&'58!86,+VmA@T<nHop7qQ7CEFN9O p8!86Mr7Md7 87<9!Pstu#9-50 7128 89&'58!86 4)B4,)0 8*458!7898587:9N9O7$4 78  !597816 759 !59#1! 0 712858!86 7  12 45689 5545465 !"#$%5 5&'6%(!8)*+,"-.#6GHI JJKLMNNOP8QRSTM3TUSVOWX YXZF671567[MNTM\567666!"4#$%&6'6() *+6,-6.ŽPSXVƒƒWX YXZF67[67#6MNTT[6"6'(*+60#HI 11EG 676567666%&6'6()*+60#12#'663467()*+6 0#15667634677a47b6cdQQefggijkSljmSmngQQQegyolrtgnldprn3~ss3QRoj3 qjpSote‘zQriK|€TNUSV€’W 347“615671”6•!G567666!"4#$%&6'6() *+6,-6./0#12#'663467_'6()0#156676346779:;<=>?<–>—ˆ< >D=<;>‹;<Œ˜XTMP8QRSƒN3ƒ€SV’MW 31$#./0# 12#'663467!"4#$567%&6H6_( )70#15£61+3„67 673§3467,¨6cª«Ea1EaZ64¥676¥$%&"cŽVžMWa\&#6¥6*G%& "¬#I Q­Z 6( 7#[4Ha®H./019499+%#-598(5_ ()#$#`9+8&,55G5!"5%&[a9,@`4FbZF+ 5%#-59:GD !44QOIJJc($S*5!(5558, %#-59499+%#-5948+[9,@` F+d95#R8#<"5/e56G0&G. @06 T78794R7E=0:46 4U7 VWXWXYZ[\]^Y_`]YabYcd]YefghYeicY]^[fj]YcklmY^fnfYolpgeS *5.-4G+:$$C)+')+,$=))6-8H+";HIJ- )+,$<KI2+)+,$!'$L-66=)#$'-+MIH!"#$%)+,$ !'$NO"P+-+MI+QK+<6B+:$()*)+,$+:$*, 4)+1*<$C!%1<3+7+Q$'I!%1</3+/1!1'R<NNN-./ 041234#  4565789898:;<=<>?8@7AB8<CD8E>F8:G88CH@5IJ8K5CH8L5ML<>?K8; @N8985?