Đồ án phân tích và thiết kế hệ thống quản lý thư viện tại TP.HCM năm học 2021 - 2022

Việc phân tích và thiết kế hệ thống quản lý thư viện là một bước đi chiến lược trong bối cảnh chuyển đổi số. 61 trang · Trường Đại Học Khoa Học · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học
• Chuyên ngành: Quản Lý Thư Viện
• Đề tài: Phân Tích và Thiết Kế Hệ Thống Quản Lý Thư Viện
• Loại tài liệu: Đồ Án Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• I. GIỚI THIỆU CHUNG
• 1. PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG
• 1.1. Đặc tả hệ thống (System requirements)
• 1.2. Mô tả hệ thống
• 1.3. Phạm vi của hệ thống (scope)
• 1.4. Ưu tiên các yêu cầu tính năng
• 1.5. Xác định rủi ro
• 1.6. Yêu cầu của người sử dụng hệ thống (users requirements)
• 1.7. Bảng so sánh
• 1.8. Ma trận actor và use case
• 1.9. Actors: Nhân viên quản lý, Admin, độc giả
• 1.10. Use cases
• 1.11. Đặc tả Actor
• 1.12. Đặc tả Use Case
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• BẢNG PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC

Tóm tắt

I. Hướng Dẫn Toàn Diện Phân Tích Thiết Kế Hệ Thống Thư Viện

Việc phân tích và thiết kế hệ thống quản lý thư viện là một bước đi chiến lược trong bối cảnh chuyển đổi số. Quá trình này không chỉ đơn thuần là tin học hóa các nghiệp vụ thủ công mà còn là việc tái cấu trúc quy trình, tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao trải nghiệm người dùng. Một hệ thống được phân tích kỹ lưỡng và thiết kế bài bản sẽ giải quyết các vấn đề tồn đọng của phương pháp quản lý truyền thống như thất lạc dữ liệu, tốn thời gian tra cứu và khó khăn trong việc thống kê. Mục tiêu chính là xây dựng một nền tảng phần mềm ổn định, có khả năng mở rộng, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu chức năng và phi chức năng, từ đó tạo ra một thư viện số hiện đại, hiệu quả và thân thiện. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan, đi sâu vào từng giai đoạn, từ việc khảo sát yêu cầu ban đầu đến việc mô hình hóa hệ thống bằng các công cụ chuyên nghiệp và thiết kế cơ sở dữ liệu vững chắc.

1.1. Tầm quan trọng của việc tin học hóa quản lý thư viện

Trong kỷ nguyên số, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý thư viện đã trở thành một yêu cầu tất yếu. Phương pháp quản lý thủ công bằng sổ sách không chỉ tốn nhiều công sức, diện tích lưu trữ mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro như sai sót, thất lạc thông tin và khó khăn trong việc truy xuất dữ liệu nhanh chóng. Việc phân tích và thiết kế hệ thống quản lý thư viện giúp tự động hóa các quy trình cốt lõi như quản lý mượn trả sách, quản lý kho sách, và quản lý độc giả. Theo tài liệu nghiên cứu gốc, việc tin học hóa "làm giảm bớt sức lao động của con người, tiết kiệm được thời gian, độ chính xác cao, gọn nhẹ và tiện lợi hơn rất nhiều". Một hệ thống hiệu quả giúp thủ thư dễ dàng theo dõi tình trạng sách, độc giả có thể tìm kiếm thông tin sách trực tuyến, và ban quản lý có thể truy xuất các báo cáo thống kê thư viện một cách tức thì để đưa ra quyết định.

1.2. Mục tiêu và phạm vi của hệ thống quản lý thư viện

Mục tiêu chính của dự án là xây dựng một phần mềm quản lý toàn diện, giải quyết các nghiệp vụ cơ bản và nâng cao của một thư viện hiện đại. Hệ thống cần đáp ứng các chức năng hệ thống thư viện thiết yếu, bao gồm: quản lý danh mục sách (thêm, sửa, xóa), quản lý thông tin độc giả, quản lý quy trình mượn và trả sách, và chức năng tìm kiếm mạnh mẽ. Phạm vi của hệ thống được xác định rõ ràng, tập trung vào ba đối tượng người dùng chính (Actors) là Admin, Nhân viên quản lý, và Độc giả. Mỗi đối tượng sẽ có những quyền hạn và chức năng riêng biệt. Ví dụ, Admin có quyền quản lý tài khoản, Nhân viên quản lý thực hiện các nghiệp vụ mượn trả, trong khi Độc giả có thể tra cứu sách và xem lịch sử mượn của mình. Việc xác định rõ phạm vi ngay từ đầu giúp dự án tập trung vào các yêu cầu cốt lõi, tránh phát sinh các tính năng không cần thiết và đảm bảo hệ thống được hoàn thành đúng tiến độ.

II. Thách Thức Cần Vượt Qua Khi Phân Tích Hệ Thống Thư Viện

Giai đoạn phân tích hệ thống là nền tảng quyết định sự thành công của toàn bộ dự án. Đây là giai đoạn tồn tại nhiều thách thức nhất, đòi hỏi sự tỉ mỉ và chính xác. Thách thức lớn nhất là việc thu thập và đặc tả yêu cầu một cách đầy đủ từ tất cả các bên liên quan, bao gồm cả những yêu cầu ẩn mà người dùng không trực tiếp nêu ra. Việc hiểu sai hoặc bỏ sót yêu cầu có thể dẫn đến một sản phẩm cuối cùng không đáp ứng được nhuệ cầu thực tế. Bên cạnh đó, việc xác định rõ ràng phạm vi dự án và quản lý các rủi ro tiềm ẩn như thiếu kinh phí, giới hạn về kiến thức công nghệ, hay sự thay đổi yêu cầu trong quá trình phát triển cũng là những bài toán khó cần lời giải. Việc phân tích kỹ lưỡng các yêu cầu chức năng và phi chức năng sẽ là kim chỉ nam cho giai đoạn thiết kế và triển khai sau này, đảm bảo hệ thống xây dựng ra vừa hữu ích, vừa bền vững.

2.1. Phương pháp phân tích yêu cầu phần mềm hiệu quả

Quá trình phân tích yêu cầu phần mềm là hoạt động cốt lõi để hiểu rõ hệ thống cần làm gì. Phương pháp hiệu quả bắt đầu bằng việc khảo sát hiện trạng, phỏng vấn các đối tượng người dùng (thủ thư, độc giả) để thu thập thông tin. Các yêu cầu sau đó được phân loại thành hai nhóm chính: yêu cầu chức năng (functional requirements) và yêu cầu phi chức năng (non-functional requirements). Yêu cầu chức năng mô tả các hành vi của hệ thống, ví dụ: "Hệ thống phải cho phép độc giả tìm kiếm sách theo tên và tác giả". Yêu cầu phi chức năng định nghĩa các thuộc tính chất lượng như hiệu năng, bảo mật, và tính dễ sử dụng, ví dụ: "Thời gian phản hồi của chức năng tìm kiếm không quá 2 giây". Tất cả các yêu cầu này sau khi được thu thập sẽ được ghi lại trong tài liệu đặc tả yêu cầu (SRS - Software Requirement Specification), đóng vai trò là bản hợp đồng giữa đội phát triển và người dùng.

2.2. Xác định các Actor và kịch bản sử dụng Use Case

Để mô hình hóa yêu cầu, việc xác định các Actor (tác nhân) và Use Case (kịch bản sử dụng) là bước không thể thiếu. Actor là một vai trò tương tác với hệ thống, không nhất thiết là một người cụ thể. Tài liệu gốc đã xác định ba Actor chính: Admin, Độc giả, và Nhân viên quản lý (bao gồm các vai trò nhỏ hơn như quản lý sách, quản lý mượn trả). Mỗi Actor sẽ thực hiện một hoặc nhiều Use Case. Ví dụ, Actor Độc giả có các Use Case như "Đăng nhập", "Tìm kiếm sách", "Mượn sách", "Trả sách". Actor Admin có Use Case "Quản lý tài khoản nhân viên". Việc xây dựng ma trận Actor và Use Case giúp đảm bảo tất cả các chức năng cần thiết đều được xem xét và không có vai trò nào bị bỏ sót, tạo ra một cái nhìn tổng quan và tường minh về các tương tác chính trong hệ thống.

III. Phương Pháp Mô Hình Hóa Hệ Thống Thư Viện Toàn Diện Với UML

Sau khi đã hoàn tất việc phân tích yêu cầu, bước tiếp theo là trực quan hóa hệ thống thông qua các mô hình. Ngôn ngữ Mô hình hóa Thống nhất - UML (Unified Modeling Language) là công cụ tiêu chuẩn và mạnh mẽ được sử dụng cho mục đích này. UML cung cấp một bộ các biểu đồ giúp mô tả hệ thống từ nhiều góc độ khác nhau: góc độ người dùng, góc độ cấu trúc tĩnh và góc độ hành vi động. Việc sử dụng UML không chỉ giúp đội phát triển có một cái nhìn chung, nhất quán về hệ thống mà còn là công cụ giao tiếp hiệu quả với khách hàng. Các biểu đồ UML chính được áp dụng trong phân tích thiết kế hệ thống quản lý thư viện bao gồm biểu đồ Use Case, biểu đồ Lớp, biểu đồ Hoạt động và biểu đồ Tuần tự, mỗi loại phục vụ một mục đích phân tích và thiết kế riêng biệt.

3.1. Xây dựng sơ đồ Use Case để mô tả chức năng hệ thống

Một sơ đồ Use Case (Use Case Diagram) là công cụ đầu tiên và quan trọng nhất để mô tả chức năng của hệ thống từ góc nhìn người dùng. Nó thể hiện mối quan hệ giữa các Actor và các Use Case mà họ có thể thực hiện. Tài liệu nghiên cứu đã trình bày một sơ đồ Use Case tổng quát và các sơ đồ chi tiết cho từng Actor. Ví dụ, sơ đồ use case cho Actor 'Độc giả' sẽ bao gồm các chức năng như 'Đăng nhập', 'Xem thông tin', 'Mượn sách' và 'Trả sách'. Biểu đồ này giúp xác định rõ ràng ranh giới của hệ thống, làm rõ những gì hệ thống sẽ làm và không làm. Nó là nền tảng để phát triển các biểu đồ chi tiết hơn sau này và đảm bảo mọi yêu cầu chức năng đã thu thập đều được ánh xạ vào một hoặc nhiều kịch bản sử dụng cụ thể.

3.2. Mô hình hóa quy trình nghiệp vụ bằng sơ đồ hoạt động

Trong khi sơ đồ Use Case cho thấy 'cái gì', thì sơ đồ hoạt động (Activity Diagram) lại mô tả 'như thế nào'. Nó trực quan hóa luồng công việc hoặc quy trình nghiệp vụ của một chức năng cụ thể, ví dụ như quy trình "Mượn sách" hoặc "Quản lý độc giả". Biểu đồ này thể hiện các bước tuần tự, các điểm quyết định (rẽ nhánh), các hành động song song và điểm kết thúc của một quy trình. Chẳng hạn, quy trình mượn sách sẽ bắt đầu từ việc độc giả yêu cầu mượn, nhân viên kiểm tra thẻ, kiểm tra tình trạng sách, ghi nhận thông tin vào phiếu mượn, và kết thúc. Việc vẽ sơ đồ hoạt động giúp phát hiện các điểm nghẽn hoặc các bước không hợp lý trong quy trình nghiệp vụ, từ đó tối ưu hóa chúng trước khi bắt đầu lập trình.

3.3. Đặc tả tương tác đối tượng thông qua sơ đồ tuần tự

Để đi sâu hơn vào chi tiết kỹ thuật, sơ đồ tuần tự (Sequence Diagram) được sử dụng để mô tả sự tương tác giữa các đối tượng trong hệ thống theo một trình tự thời gian. Biểu đồ này đặc biệt hữu ích để thiết kế logic cho một Use Case cụ thể. Ví dụ, với Use Case "Thêm sách", sơ đồ tuần tự sẽ chỉ ra các thông điệp được gửi qua lại giữa các đối tượng như 'GiaoDienThemSach', 'ControllerQuanLySach', và 'CSDL_Sach'. Nó cho thấy thứ tự các lời gọi hàm, dữ liệu được truyền đi và cách các đối tượng phối hợp với nhau để hoàn thành một tác vụ. Tài liệu gốc đã cung cấp nhiều ví dụ về sơ đồ tuần tự cho các chức năng quan trọng như "Đăng nhập", "Thêm sách", "Mượn sách", giúp làm rõ luồng xử lý bên trong hệ thống.

IV. Bí Quyết Thiết Kế Cơ Sở Dữ Liệu và Kiến Trúc Hệ Thống Tối Ưu

Giai đoạn thiết kế là quá trình chuyển đổi các mô hình phân tích thành một bản thiết kế chi tiết, sẵn sàng cho việc lập trình. Hai thành phần quan trọng nhất trong giai đoạn này là thiết kế CSDL và kiến trúc phần mềm. Một cơ sở dữ liệu được thiết kế tốt sẽ đảm bảo tính toàn vẹn, nhất quán của dữ liệu và cho phép truy vấn hiệu quả. Song song đó, việc lựa chọn một kiến trúc phần mềm phù hợp sẽ quyết định đến khả năng bảo trì, mở rộng và hiệu năng của toàn bộ hệ thống. Giai đoạn này cũng bao gồm việc thiết kế giao diện người dùng (UI/UX), yếu tố then chốt tạo ra trải nghiệm tốt và giúp người dùng tương tác với hệ thống một cách dễ dàng và hiệu quả.

4.1. Thiết kế CSDL quan hệ qua mô hình thực thể kết hợp ERD

Việc thiết kế CSDL là xương sống của hệ thống quản lý thư viện. Phương pháp phổ biến là sử dụng mô hình thực thể kết hợp (ERD - Entity-Relationship Diagram) để xác định các thực thể, thuộc tính và mối quan hệ giữa chúng. Các thực thể chính trong hệ thống thư viện bao gồm Sách, Độc Giả, Nhân Viên, Phiếu Mượn, Tác Giả, Nhà Xuất Bản. Mỗi thực thể sẽ có các thuộc tính tương ứng, ví dụ, thực thể Sách có Mã Sách, Tên Sách, Tình Trạng. Mối quan hệ giữa các thực thể cũng được xác định rõ, như một Độc Giả có thể mượn nhiều Sách. Từ ERD, các bảng trong cơ sở dữ liệu quan hệ sẽ được tạo ra, đi kèm với khóa chính, khóa ngoại để đảm bảo ràng buộc toàn vẹn dữ liệu. Một hệ quản trị cơ sở dữ liệu như SQL Server hoặc MySQL thường được lựa chọn để triển khai mô hình này.

4.2. Xây dựng kiến trúc phần mềm và thiết kế giao diện UI UX

Việc lựa chọn kiến trúc phần mềm phù hợp là rất quan trọng. Một kiến trúc phổ biến như mô hình 3 lớp (Presentation, Business Logic, Data Access) giúp tách biệt các thành phần của ứng dụng, làm cho hệ thống dễ phát triển, bảo trì và nâng cấp. Lớp Presentation chịu trách nhiệm về giao diện người dùng. Lớp Business Logic chứa các quy tắc nghiệp vụ cốt lõi. Lớp Data Access xử lý việc giao tiếp với cơ sở dữ liệu. Song song với kiến trúc, việc thiết kế giao diện người dùng (UI/UX) đóng vai trò quyết định. Một giao diện tốt cần phải trực quan, dễ sử dụng và nhất quán. Tài liệu gốc đã cung cấp các bản vẽ mockup cho các màn hình chính như 'Quản lý sách', 'Thống kê', 'Mượn sách', minh họa rõ ràng cách bố trí các thành phần và luồng tương tác của người dùng.

V. Top Chức Năng Cốt Lõi Của Hệ Thống Quản Lý Thư Viện Hiện Đại

Một hệ thống quản lý thư viện thành công được định nghĩa bởi các chức năng mà nó cung cấp. Ngoài các tác vụ cơ bản, hệ thống hiện đại cần tích hợp các module thông minh để nâng cao hiệu quả vận hành và trải nghiệm người dùng. Các chức năng này phải được thiết kế một cách logic, liên kết chặt chẽ với nhau để tạo thành một quy trình làm việc liền mạch. Từ việc quản lý vòng đời của một cuốn sách từ lúc nhập kho đến khi thanh lý, đến việc theo dõi toàn bộ lịch sử tương tác của độc giả, mỗi chức năng đều đóng một vai trò quan trọng. Dưới đây là các module chức năng không thể thiếu, được xem là nền tảng cho bất kỳ phần mềm quản lý thư viện nào muốn hoạt động hiệu quả trong môi trường thực tế.

5.1. Module quản lý mượn trả sách và theo dõi độc giả

Đây là module nghiệp vụ quan trọng và phức tạp nhất. Chức năng quản lý mượn trả sách bao gồm việc tạo phiếu mượn, ghi nhận ngày mượn, ngày trả dự kiến, và xử lý khi độc giả trả sách. Hệ thống cần tự động kiểm tra các điều kiện như thẻ độc giả có hợp lệ không, độc giả có sách mượn quá hạn không. Khi trả sách, hệ thống phải cập nhật lại trạng thái của sách thành 'sẵn có' và ghi nhận việc trả sách. Module quản lý độc giả lưu trữ toàn bộ thông tin cá nhân, lịch sử mượn trả, và các khoản phí phạt (nếu có). Việc tích hợp hai chức năng này giúp thủ thư có cái nhìn 360 độ về mỗi độc giả, từ đó phục vụ tốt hơn và quản lý rủi ro mất mát tài liệu hiệu quả.

5.2. Chức năng tìm kiếm thông tin sách và phân loại tài liệu

Khả năng tìm kiếm thông tin sách nhanh chóng và chính xác là một yêu cầu cơ bản đối với cả độc giả và thủ thư. Hệ thống cần hỗ trợ tìm kiếm đa tiêu chí: theo tên sách, tác giả, nhà xuất bản, thể loại, hoặc từ khóa. Kết quả tìm kiếm nên được hiển thị một cách rõ ràng, bao gồm thông tin tóm tắt và quan trọng nhất là tình trạng của sách (sẵn có, đã được mượn). Chức năng phân loại sách theo các danh mục, chủ đề giúp việc quản lý kho sách trở nên khoa học hơn. Thủ thư có thể dễ dàng thêm sách mới vào đúng danh mục, và độc giả cũng có thể duyệt sách theo các chủ đề mà họ quan tâm. Đây là chức năng nền tảng để xây dựng một thư viện điện tử thân thiện và dễ tiếp cận.

5.3. Xây dựng hệ thống báo cáo thống kê thư viện tự động

Để hỗ trợ công tác quản lý và ra quyết định, hệ thống cần có khả năng tạo ra các báo cáo thống kê thư viện một cách tự động và linh hoạt. Các báo cáo này cung cấp những thông tin giá trị về tình hình hoạt động của thư viện. Ví dụ về các báo cáo cần thiết bao gồm: thống kê số lượng sách được mượn theo tháng/quý/năm, danh sách các đầu sách được mượn nhiều nhất, danh sách độc giả mượn quá hạn, thống kê số lượng sách theo từng thể loại. Dữ liệu từ các báo cáo này giúp ban quản lý thư viện nắm bắt được xu hướng đọc của độc giả, từ đó có kế hoạch bổ sung sách mới cho phù hợp và đánh giá hiệu quả hoạt động chung của thư viện.

VI. Tương Lai Của Hệ Thống Quản Lý Thư Viện và Hướng Phát Triển

Việc hoàn thành một dự án phân tích và thiết kế hệ thống quản lý thư viện không phải là điểm kết thúc, mà là sự khởi đầu cho một quá trình cải tiến liên tục. Công nghệ không ngừng phát triển, và nhu cầu của người dùng cũng ngày một thay đổi. Do đó, một hệ thống tốt không chỉ cần hoạt động ổn định ở hiện tại mà còn phải có khả năng thích ứng và mở rộng trong tương lai. Việc đánh giá hiệu quả của hệ thống sau khi triển khai và xác định các xu hướng công nghệ mới là rất quan trọng. Điều này đảm bảo rằng thư viện không chỉ là một kho lưu trữ sách mà còn là một trung tâm tri thức số năng động, hiện đại và luôn đáp ứng được kỳ vọng của cộng đồng.

6.1. Đánh giá hiệu quả và những hạn chế của hệ thống

Sau khi triển khai, việc đánh giá hiệu quả của hệ thống là cần thiết. Hiệu quả có thể được đo lường qua các tiêu chí như: giảm thời gian xử lý nghiệp vụ mượn trả, tăng độ chính xác trong quản lý dữ liệu, mức độ hài lòng của người dùng (thủ thư và độc giả). Dựa trên tài liệu gốc, chương trình đã đáp ứng được các yêu cầu cơ bản về quản lý sách, độc giả và mượn trả. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế và hướng phát triển tiềm năng. Ví dụ, hệ thống có thể chưa tối ưu cho việc quản lý qua mạng hoặc chưa tích hợp các tính năng thông báo tự động cho độc giả khi sách sắp đến hạn. Việc nhận diện những điểm này là cơ sở để lên kế hoạch cho các phiên bản nâng cấp tiếp theo.

6.2. Xu hướng phát triển Tích hợp AI và thư viện số

Tương lai của hệ thống quản lý thư viện gắn liền với việc tích hợp các công nghệ tiên tiến. Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể được ứng dụng để xây dựng hệ thống gợi ý sách cá nhân hóa cho từng độc giả dựa trên lịch sử mượn. Công nghệ RFID có thể tự động hóa hoàn toàn quy trình mượn trả mà không cần sự can thiệp của thủ thư. Hướng phát triển quan trọng khác là xây dựng một hệ thống thư viện số toàn diện, cho phép độc giả truy cập và đọc các tài liệu điện tử (e-books, audiobooks) trực tuyến. Việc tích hợp thanh toán trực tuyến cho các khoản phí phạt cũng là một cải tiến hữu ích. Những hướng phát triển này sẽ biến hệ thống quản lý thư viện từ một công cụ vận hành đơn thuần thành một nền tảng tri thức thông minh và toàn diện.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ thông tin – truyền thông thời kỳ Cách mạng công nghiệp 4.0, tin học hóa công tác quản lý đã trở thành nhu cầu thiết yếu đối với các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp. Việc áp dụng các phần mềm chuyên dụng giúp thay thế phương thức quản lý thủ công truyền thống bằng sổ sách giấy tờ, vốn đòi hỏi không gian lưu trữ lớn, tốn nhiều nhân lực và dễ dẫn đến sai sót, thất lạc dữ liệu hoặc chậm trễ trong công tác tra cứu.

Tại các đơn vị trường học và cơ sở giáo dục, thư viện đóng vai trò là trung tâm cung cấp tài liệu, tri thức phục vụ cho hoạt động giảng dạy, học tập và nghiên cứu ở nhiều lĩnh vực chuyên môn. Hằng năm, số lượng đầu sách được bổ sung cũng như lưu lượng độc giả đến mượn, trả tài liệu tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, quy trình quản lý nghiệp vụ thư viện tại nhiều đơn vị vẫn còn bộc lộ sự thiếu đồng bộ và hiệu quả chưa cao. Đứng trước thực tiễn đó, nhóm tác giả đã thực hiện đồ án môn học Phân tích thiết kế phần mềm với đề tài: "Phân tích thiết kế hệ thống quản lý thư viện".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Tìm hiểu, phân tích và chỉ ra các điểm bất cập, thiếu đồng bộ trong quy trình quản lý thư viện truyền thống đang được áp dụng.
2. Xác định các yêu cầu mới của người dùng (quản trị viên, thủ thư, độc giả) đối với hệ thống thông tin quản lý thư viện.
3. Đề xuất phương án kỹ thuật nhằm khắc phục khó khăn, nâng cao tính chính xác, bảo mật và rút ngắn thời gian xử lý nghiệp vụ.
4. Xây dựng mô hình phân tích và thiết kế hoàn chỉnh cho một hệ thống phần mềm quản lý thư viện mô phỏng thực tế.

Đối tượng nghiên cứu của đồ án là quy trình nghiệp vụ quản lý thư viện (quản lý độc giả, quản lý kho sách, mượn trả tài liệu, quản lý nhân viên và thống kê báo cáo). Phạm vi nghiên cứu tập trung vào mô hình thư viện trường học, phục vụ nhu cầu tra cứu, mượn trả của học sinh, sinh viên và công tác nghiệp vụ của đội ngũ thủ thư, quản trị viên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án ứng dụng phương pháp luận phân tích và thiết kế hệ thống hướng đối tượng (Object-Oriented Analysis and Design - OOAD) và chuẩn hóa tài liệu đặc tả yêu cầu phần mềm (Software Requirement Specification - SRS). Các kỹ thuật mô hình hóa bằng ngôn ngữ UML (Unified Modeling Language) được sử dụng xuyên suốt để chuyển tải từ yêu cầu nghiệp vụ thực tế thành các mô hình kỹ thuật.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được nhóm tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập và phân tích yêu cầu: Phân tích nhu cầu của các nhóm tác nhân (Actor) trong hệ thống; xác định các yêu cầu chức năng và phi chức năng đối với phần mềm quản lý.
• Phương pháp so sánh, đối sánh giải pháp: Nhóm tác giả thực hiện so sánh đối chiếu giữa đề tài nghiên cứu với hai phần mềm quản lý thư viện hiện có trên thị trường Việt Nam là Nano eLib và DTSoft dựa trên các tiêu chí: loại hình thư viện hướng tới, xuất xứ, ý nghĩa quản lý, tính năng nghiệp vụ và ưu điểm vận hành.
• Phương pháp mô hình hóa hướng đối tượng: Sử dụng các loại sơ đồ UML để đặc tả chi tiết kiến trúc hành vi và cấu trúc dữ liệu của hệ thống, bao gồm Use Case Diagram, Sequence Diagram, Activity Diagram và State Diagram.
• Phương pháp mô hình hóa dữ liệu: Thiết kế sơ đồ quan hệ thực thể (Entity Relationship Diagram - ERD) nhằm xác định các thực thể, thuộc tính và mối liên kết phục vụ tổ chức cơ sở dữ liệu.
• Phương pháp thiết kế giao diện (Mockup): Xây dựng các bản vẽ giao diện tương tác mẫu mô phỏng trải nghiệm người dùng trên hệ thống.

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu xuất phát từ việc khảo sát quy trình quản lý mượn trả, quản lý kho sách, thông tin thẻ độc giả và dữ liệu phân công nhân sự tại thư viện trường học.

Thiết kế và triển khai hệ thống

Hệ thống được thiết kế theo hướng module hóa nhằm đáp ứng đầy đủ các luồng xử lý thông tin nghiệp vụ. Tài liệu xác định môi trường vận hành tiêu chuẩn của phần mềm là trên hệ điều hành Windows (bao gồm Windows 7, Windows 8, Windows 10 trên các phiên bản Home, Pro và Education).

Về mặt an toàn và quản trị dự án, nhóm tác giả đã xây dựng ma trận đánh giá rủi ro và kế hoạch giảm thiểu tương ứng:

STT	Rủi ro xác định	Mức độ	Kế hoạch giảm thiểu
1	Thiếu kinh phí	Nghiêm trọng	Hạn chế làm lãng phí và bổ sung thêm kinh phí
2	Thiếu kiến thức	Đáng kể	Trau dồi thêm kiến thức
3	Mức độ bảo mật thấp	Nghiêm trọng	Nâng cao vai trò của bảo mật
4	Sự thay đổi từ các yêu cầu	Đáng kể	Hoàn thành từng bước một các chức năng cần thiết sau đó phát triển

Kiến trúc phân quyền tác nhân (Actors)

Hệ thống phân chia quyền hạn và trách nhiệm thành 5 nhóm tác nhân chính:

1. Admin (Quản trị viên): Nắm quyền hạn cao nhất trong hệ thống, thực hiện quản lý tài khoản người dùng, phân quyền, xử lý các lỗi phát sinh trong quá trình đăng nhập và giám sát hoạt động chung.
2. Độc giả: Người sử dụng thư viện, có thể đăng nhập vào hệ thống để tra cứu danh mục sách, xem thông tin tài khoản cá nhân, theo dõi danh sách sách đang mượn, hạn trả và thực hiện yêu cầu mượn/trả sách.
3. Nhân viên quản lý độc giả: Chịu trách nhiệm tạo mới, cập nhật thông tin thẻ độc giả, tra cứu lịch sử mượn và thực hiện xóa tài khoản khi độc giả có yêu cầu hủy.
4. Nhân viên quản lý sách: Thực hiện việc nhập thông tin sách mới, cập nhật tình trạng sách (đã mượn, chưa mượn), phân loại sách theo chủ đề/thể loại, thống kê số lượng sách trong kho và ghi nhận hủy các đầu sách hư hỏng, mất mát.
5. Nhân viên quản lý mượn trả: Tiếp nhận và xử lý phiếu mượn/trả sách, kiểm tra thời hạn mượn, kiểm tra tiền cược, ghi nhận tình trạng sách trả và tính toán lệ phí phạt quá hạn.

Hệ thống sơ đồ kỹ thuật và giao diện mẫu

Tài liệu cung cấp hệ thống sơ đồ kỹ thuật bao gồm:

• 06 Sơ đồ ca sử dụng (Use Case Diagrams): Sơ đồ tổng quát toàn hệ thống và 05 sơ đồ chi tiết cho từng tác nhân (Admin, Độc giả, Nhân viên quản lý, Nhân viên quản lý mượn trả, Nhân viên quản lý sách).
• 08 Sơ đồ tuần tự (Sequence Diagrams): Đặc tả chi tiết tương tác giữa tác nhân, giao diện và cơ sở dữ liệu cho các ca sử dụng: Đăng nhập (UC01), Đăng xuất (UC02), Thêm sách (UC03/UC18), Cập nhật sách (UC05/UC21), Xóa sách (UC04/UC19), Cập nhật nhân viên (UC07/UC16), Mượn sách (UC08/UC20), Trả sách (UC09/UC22).
• 03 Sơ đồ hoạt động (Activities Diagrams): Mô tả quy trình Quản lý nhân viên, Quản lý độc giả và Tìm kiếm.
• 04 Sơ đồ trạng thái (State Diagrams): Theo dõi chu kỳ trạng thái của Mượn trả, Thống kê, Mượn sách và Trả sách.
• 01 Sơ đồ thực thể liên kết (ERD): Chuẩn hóa cấu trúc dữ liệu quản lý thư viện.
• 09 Giao diện Mockup: Màn hình chính, Màn hình Quản lý, Màn hình Quản lý sách, Màn hình Thống kê, Màn hình Mượn sách, Màn hình Độc giả, Màn hình Đăng ký, Màn hình Đăng nhập và Màn hình Báo lỗi đăng nhập.

Nội dung chính theo từng chương

Phần I. Giới thiệu chung

Phần này tập trung làm rõ lý do hình thành đề tài trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển và nhu cầu tin học hóa quản lý thư viện tại các trường học. Nội dung phân tích sự khác biệt giữa phương thức quản lý truyền thống và ứng dụng phần mềm; chỉ ra những khó khăn mà thủ thư gặp phải khi lượng sách và độc giả tăng nhanh. Đồng thời, chương này xác định rõ mục tiêu của hệ thống là tự động hóa các thao tác xử lý, lưu trữ tập trung dữ liệu nhằm nâng cao hiệu suất làm việc.

Chương cũng trình bày bảng phân công công việc cụ thể giữa 3 thành viên thực hiện đồ án từ ngày 22/02/2022 đến ngày 01/06/2022 qua 4 giai đoạn nộp tiến độ, bao gồm: Quách Hữu Luân (thiết kế sơ đồ Use Case, Sequence, ERD, Activity Diagram, Mockup), Lê Nguyễn Bảo Châu (mô tả hệ thống, đặc tả Actor/Use Case, viết SRS, tổng hợp tài liệu, kết luận), Thang Vĩnh Kiệt (xác định Actor, chỉnh sửa Sequence/Use Case, thiết kế State Machine Diagram, tổng hợp báo cáo).

Phần II. Phân tích thiết kế hệ thống

Đây là nội dung trọng tâm của đồ án, bao gồm các phần phân tích chi tiết:

1. Đặc tả hệ thống (System Requirements) và Phạm vi (Scope): Mô tả chi tiết quy định mượn trả tài liệu. Hệ thống phân loại độc giả theo chức vụ, công tác. Quy định mượn sách yêu cầu kiểm tra thẻ độc giả, kiểm tra tình trạng nợ sách quá hạn, tình trạng sách trong kho và tiền cược. Phiếu mượn được thiết lập gồm: số phiếu, ngày mượn, mã thẻ, mã sách, số lượng và số ngày được mượn. Quy định trả sách yêu cầu kiểm tra tình trạng hư hỏng và tính lệ phí nộp phạt nếu trả quá hạn. Nhân viên thư viện thực hiện kiểm tra định kỳ hàng tuần danh sách mượn để rà soát các trường hợp quá hạn.

2. Bảng so sánh công cụ quản lý: So sánh giải pháp của đồ án với phần mềm Nano eLib và DTSoft:

Tiêu chí so sánh	Đồ án "Quản lý thư viện"	Công cụ Nano eLib	Công cụ DTSoft
Loại hình	Dùng cho thư viện của các trường học	Dùng cho thư viện nhỏ và trung bình	Dùng cho mọi quy mô thư viện
Xuất xứ	Việt Nam	Việt Nam	Việt Nam
Ý nghĩa	Phần mềm hỗ trợ người quản lý có thể quản lý thư viện hiệu quả, dễ dàng và tiết kiệm thời gian hơn. Giảm thiểu nguy cơ đánh mất thông tin khi ghi chép thủ công.	Phần mềm hỗ trợ người quản lý sách, tài liệu dễ dàng và chặt chẽ.	Phần mềm ứng dụng CNTT để tự động hóa tất cả các chu trình hoạt động của một thư viện hiện đại, cung cấp các chức năng cần thiết để sẵn sàng hội nhập với hệ thống thư viện quốc gia và quốc tế.
Chức năng	Dùng để quản lý đầu sách, phân loại sách, nhà xuất bản, tình trạng sách, quản lý nhân viên, thông tin của độc giả về tần suất mượn – trả sách.	Có tất cả các chức năng cơ bản như: Thêm, xóa, chỉnh sửa thông tin sách. Có thể theo dõi chặt chẽ quản lý các lần nhập sách. Ngoài ra còn có thể quản lý hệ thống báo cáo và hệ thống thống kê.	Dùng để quản lý sách, tài liệu, tra cứu, tìm kiếm, quản lý độc giả, quản lý quyền và phân loại sách.
Ưu điểm	- Quản lý chặt chẽ thông tin của tất cả nhân viên. - Giúp độc giả dễ dàng trong việc tìm kiếm sách với những mô tả chi tiết đầu sách. - Phân loại từng nhà xuất bản giúp việc tìm kiếm thuận lợi hơn. - Quản lý được nhân viên, lập thời gian biểu và phân công rạch ròi. - Tìm kiếm tài liệu nhanh chóng và linh hoạt hơn.	- Sử dụng dễ dàng, chuyển giao nhanh, cập nhật dữ liệu đơn giản. - Truy tìm thông tin dễ dàng, chính xác và đầy đủ. - Không đòi hỏi người có trình độ tin học cao. - Cung cấp dịch vụ hỗ trợ qua điện thoại, mạng Internet, miễn phí nâng cấp trong thời gian bảo trì.	- Người quản lý có thể dễ dàng thêm sách mới và đồng thời xóa khỏi hệ thống những sách hư hỏng. - Có thể theo dõi thời hạn, số lượng sách đã và đang mượn – trả. - Giúp độc giả có thể thực hiện mọi thao tác online mà không cần đến trực tiếp thư viện.

3. Danh mục Actor, Use Case và Ma trận Mapping: Đặc tả danh sách 28 Use Case chính (từ UC01 đến UC28) bao gồm: Đăng nhập (UC01), Đăng xuất (UC02), Xem thông tin tài khoản (UC03), Trả sách (UC04), Mượn sách (UC05), Quản lý độc giả (UC06), Thêm độc giả (UC07), Xóa độc giả (UC08), Tìm kiếm độc giả (UC09), Cập nhật thông tin phiếu mượn (UC10), Sửa phiếu mượn sách (UC11), Tìm phiếu mượn sách (UC12), Xóa phiếu mượn sách (UC13), Thêm phiếu mượn sách (UC14), Quản lý trả sách (UC15), Quản lý mượn sách (UC16), Quản lý sách (UC17), Thêm sách (UC18), Hủy sách (UC19), Tìm sách (UC20), Cập nhật sách (UC21), Phân loại sách (UC22), Thống kê sách (UC23), Thêm account (UC24), Sửa account (UC25), Hủy account (UC26), Xem thông tin tài khoản (UC27), Xử lý lỗi khi đăng nhập (UC28). Bảng ma trận ánh xạ mở rộng chi tiết phân định quyền hạn tới 42 tác vụ nghiệp vụ cụ thể cho từng vai trò người dùng.

4. Đặc tả kịch bản tuần tự và thông điệp hệ thống (System Messages): Mỗi ca sử dụng được mô tả cụ thể về luồng sự kiện chính (Main Flow), luồng sự kiện phụ/rẽ nhánh (Alternative Flow) và các thông báo phản hồi từ hệ thống:

• Đăng nhập (UC01): Kiểm tra UserID và Password trong CSDL; nếu đúng chuyển đến trang theo Role tương ứng; nếu sai xuất thông báo lỗi MS01: "Đăng nhập thất bại.".
• Đăng xuất (UC02): Hiển thị thông báo xác nhận MS01: "Bạn có thực sự muốn thoát".
• Thêm sách (UC03): Kiểm tra tính đầy đủ của thông tin đầu sách; xuất thông báo MS01: "Chưa điền thông tin sách" nếu thiếu thông tin, hoặc "Thêm sách thành công " khi lưu thành công vào CSDL.
• Cập nhật sách (UC05): Kiểm tra ràng buộc dữ liệu; thông báo "Cập nhật thành công " hoặc MS01: "Lỗi" khi sai ràng buộc.
• Xóa sách (UC04): Hiển thị thông báo xác nhận MS01: "Bạn có thực sự muốn xóa sách này " trước khi loại bỏ khỏi CSDL.
• Mượn sách (UC08): Kiểm tra tình trạng sách còn hay hết; xuất thông báo MS01: "Mượn sách thành công" hoặc MS02: "Lỗi. Thông tin không chính xác, mong bạn nhập lại".
• Trả sách (UC09): Kiểm tra mã phiếu mượn và cập nhật dữ liệu trả sách; xuất thông báo MS01: "Trả sách thành công" hoặc MS02: "Lỗi. Thông tin không chính xác, mong bạn nhập lại".

Phần III. Kết luận

Phần kết luận tổng hợp lại toàn bộ kết quả mà đồ án đã đạt được trong việc phân tích các chức năng cần thiết cho một hệ thống quản lý thư viện trường học, bao gồm khả năng truy xuất của Quản trị viên, công tác nghiệp vụ của Thủ thư và các tiện ích tra cứu dành cho Độc giả. Nhóm tác giả cũng trình bày các định hướng mở rộng để phát triển hoàn thiện ứng dụng trong thực tế.

Kết quả và đóng góp

Đồ án đã hoàn thành các kết quả cụ thể theo đúng mục tiêu đặt ra:

• Xây dựng được bộ tài liệu phân tích thiết kế hệ thống chi tiết bao gồm 22 sơ đồ hình vẽ (06 Use Case Diagrams, 08 Sequence Diagrams, 03 Activity Diagrams, 04 State Diagrams, 01 ERD) và 09 bản vẽ giao diện mockup mẫu.
• Chuẩn hóa danh mục 28 Use Case cốt lõi và thiết lập ma trận phân quyền chi tiết (Use case & Actor mapping) cho 5 nhóm tác nhân trong thư viện trường học.
• Xây dựng các kịch bản kiểm soát logic mượn trả chặt chẽ: tích hợp kiểm tra thẻ độc giả, nợ sách quá hạn, tiền cược, và tự động tính lệ phí trễ hạn.
• Đưa ra bảng đánh giá và phân tích đối sánh cụ thể giữa mô hình thiết kế của đồ án với các giải pháp phần mềm thương mại trên thị trường (Nano eLib, DTSoft).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Về mặt hạn chế, đồ án được thực hiện trong khuôn khổ môn học với thời gian có hạn và kinh nghiệm thực tế về quản lý thư viện của nhóm sinh viên chưa sâu, dẫn đến tài liệu chủ yếu dừng lại ở mức mô hình hóa phân tích, thiết kế và giao diện mockup mà chưa đi sâu vào việc lập trình hoàn thiện toàn bộ mã nguồn cũng như kiểm thử hiệu năng trên dữ liệu lớn.

Về hướng nghiên cứu và phát triển tiếp theo, nhóm tác giả đề xuất:

• Xây dựng và hoàn thiện module cung cấp thông tin chi tiết, mở rộng danh mục dữ liệu của sách.
• Phát triển hệ thống quản lý thư viện trực tuyến qua mạng Internet/Web-based để hỗ trợ độc giả và người quản lý thao tác từ xa mà không cần trực tiếp đến thư viện.

Giá trị tham khảo

Báo cáo đồ án mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên ngành Công nghệ thông tin, Kỹ thuật phần mềm, Hệ thống thông tin: Làm tài liệu mẫu về quy trình xây dựng hồ sơ phân tích thiết kế phần mềm theo chuẩn UML từ bước xác định yêu cầu (SRS), mô hình hóa Actor - Use Case, thiết kế tương tác (Sequence Diagram), luồng hoạt động (Activity Diagram), máy trạng thái (State Diagram) đến thiết kế cơ sở dữ liệu quan hệ (ERD).
• Người phát triển phần mềm quản lý trường học: Tham khảo logic xử lý nghiệp vụ mượn trả tài liệu, cấu trúc phiếu mượn, phân cấp vai trò thủ thư và ma trận rủi ro trong quản lý dự án phần mềm.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống quản lý thư viện trong đồ án phân chia thành các nhóm tác nhân (Actor) nào?
Hệ thống xác định 5 nhóm tác nhân chính bao gồm: Admin (quản lý tài khoản, phân quyền, xử lý lỗi đăng nhập), Độc giả (tra cứu sách, xem thông tin tài khoản, mượn/trả sách), Nhân viên quản lý độc giả (thêm, sửa, xóa, tìm kiếm thông tin độc giả), Nhân viên quản lý sách (thêm, xóa, cập nhật, phân loại, thống kê sách), và Nhân viên quản lý mượn trả (lập và xử lý phiếu mượn, phiếu trả, theo dõi hạn trả và tính phí quá hạn).

2. Quy trình kiểm tra điều kiện mượn sách được thiết kế gồm những bước nào?
Khi độc giả yêu cầu mượn sách, nhân viên thư viện thực hiện kiểm tra thẻ độc giả và kiểm tra xem độc giả có đang giữ sách quá hạn hay không. Nếu thẻ hợp lệ và không nợ sách quá hạn, hệ thống tiếp tục kiểm tra tình trạng sách yêu cầu trong kho (đã được mượn hay chưa) và kiểm tra số dư tiền cược của độc giả trước khi lập phiếu mượn gồm số phiếu, ngày mượn, mã thẻ, mã sách, số lượng và số ngày được phép mượn.

3. Những rủi ro chính nào được nhóm tác giả nhận diện trong dự án và kế hoạch xử lý ra sao?
Nhóm tác giả xác định 4 rủi ro chính: Thiếu kinh phí (Mức độ: Nghiêm trọng – Giảm thiểu: hạn chế lãng phí và bổ sung thêm kinh phí), Thiếu kiến thức (Mức độ: Đáng kể – Giảm thiểu: trau dồi thêm kiến thức), Mức độ bảo mật thấp (Mức độ: Nghiêm trọng – Giảm thiểu: nâng cao vai trò của bảo mật), và Sự thay đổi từ các yêu cầu (Mức độ: Đáng kể – Giảm thiểu: hoàn thành từng bước các chức năng cần thiết trước khi phát triển mở rộng).

4. Môi trường vận hành của hệ thống được quy định như thế nào trong tài liệu?
Hệ thống được thiết kế để vận hành trên các hệ điều hành: Windows 7, Windows 8, Windows 10 thuộc các phiên bản Home, Pro và Education.

5. Đồ án đề xuất hướng phát triển nào để hoàn thiện phần mềm trong tương lai?
Đồ án đề xuất hai hướng nâng cấp chính: xây dựng thêm hệ thống cung cấp thông tin chi tiết chuyên sâu về sách và phát triển cổng quản lý thư viện trực tuyến qua mạng Internet nhằm hỗ trợ thao tác tra cứu, mượn trả từ xa.

Kết luận

Đồ án "Phân tích thiết kế hệ thống quản lý thư viện" đã xây dựng hoàn chỉnh hồ sơ phân tích kỹ thuật và mô hình hóa nghiệp vụ quản lý thư viện trường học theo chuẩn UML. Đề tài đã giải quyết bài toán nghiệp vụ từ khâu quản lý danh mục sách, quản lý độc giả đến kiểm soát quy trình mượn trả và phân quyền người dùng. Mặc dù mới dừng lại ở giai đoạn thiết kế mô hình và mockup giao diện, đồ án đã tạo nền tảng vững chắc cho việc lập trình và triển khai ứng dụng quản lý thư viện điện tử trong thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MÔN HỌC : PHÂN TÍCH THIẾT KẾ PHẦN MỀM ĐỀ TÀI : PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG QUẢN LÝ THƯ VIỆN Giáo Viên Hướng Dẫn : Thành Viên : Tp. Hồ chí minh, Ngày 29 tháng 06 năm 2022 NĂM HỌC 2021 - 2022 Nhận xét của giảng viên. [Type here] Lời cảm ơn Với sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ thông tin và truyền thông trên thế giới và ở nước ta. Nó đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình tin học hóa trong nước.

Rất nhiều phần mềm, những ứng dụng của ngành công nghệ thông tin đã được áp dụng rất hiệu quả vào thực tế. Nó làm cho mọi công việc của chúng ta được giải quyết một cách nhanh chóng, hiệu quả và tiết kiệm thời gian. Đặc biệt là ứng dụng của nó vào việc quản lý, với những phần mềm quản lý trên máy tính đã giúp con người quản lý một cách có khoa học, chính xác và tiết kiệm được chi phí. Chúng ta không phải dùng đến cả kho để chứa sổ sách, giấy tờ… Nói chung máy tính đã thay thế phần lớn sức lao động của con người.

Là một sinh viên Công nghệ thông tin em hiểu rất rõ vai trò của tin học trong cuộc sống hiện nay. Đặc biệt là trong lĩnh vực tin học hóa công tác quản lý. Trong đồ an cuối kỳ chúng em đã chọn “ Phân tích và thiết kế hệ thống ” là một chương trình quản lý. Đối với bản thân em đây là một chương trình khá mới mẻ, song em cũng nỗ lực hết sức để có thể tìm hiểu và đi sâu về nó để từ đó giúp em có được những kiến thức chắc chắn trước khi ra trường.

Sách cũng là một kho tàng quý báu của nhân loại, ngày càng có nhiều người tìm đến với thư viện hơn để tìm sách học tập, tìm tòi kiến thức mới. Vì vậy chúng em đã chọn thiết kế một hệ thống “ Quản Lý Thư Viện ” nhằm đưa việc quản lý các dịch vụ vào việc quản lý để đạt hiệu quả chính xác, nhanh chóng kịp thời cho công việc của người quản lý. Do thời gian thực hiện đề tài có hạn và kinh nghiệm quản lý chưa sâu tránh khỏi những sơ suất và thiếu sót trong nội dung đã trình bày. Em rất mong được sự ủng hộ, đóng góp ý kiến của các thầy cô và các bạn để đề tài của em được hoàn thiện hơn.

Qua đây em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến thầy trong bộ môn “ Phân tích & thiết kế phần mềm ” là người trực tiếp tận tình hướng dẫn, giúp đỡ để chúng em có thể hoàn thành đồ án cuối kỳ của chuyên ngành này. Chúng em xin chân thành cảm ơn! [Type here] Mục lục I. GIỚI THIỆU CHUNG. PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG.

Đặc tả hệ thống (System requirements). Mô tả hệ thống :. Phạm vi của hệ thống (scope).1 Xác định phạm vi hệ thống :.2 Ưu tiên các yêu cầu tính năng :. Xác định rủi ro.

Yêu cầu của người sử dụng hệ thống (users requirements):. Bảng so sánh:. Ma trận actor và use case:. Actors: Nhân viên quản lý, Admin , độc giả.

Các use cases diagram:. Actor và Use case. Đặc tả Actor:. Đặc tả Use Case:.

Use case và actor mapping :.4 Cập nhật sách.6 Cập nhật nhân viên.48 12 Giao diện mockup:.58 [Type here] Danh mục hình ảnh Hình 1 - UC Diagram tổng quát.16 Hình 2 - UC Diagram 2: Admin.17 Hình 3 - UC Diagram 3: Độc giả.18 Hình 4 - UC Diagram 4: Nhân viên quản lý.19 Hình 5 - UC Diagram 5: Nhân viên quản lý mượn trả.20 Hình 6 - UC Diagram 6: Nhân viên quản lý sách.21 Hình 7 - Sequence Diagram 1: Cập nhật sách.29 Hình 8 - Sequence Diagram 2: Đăng nhập.30 Hình 9 - Sequence Diagram 3: Đăng xuất.31 Hình 10 - Sequence Diagram 4: Thêm sách.32 Hình 11 - Sequence Diagram 5: Xóa sách.33 Hình 12 - Sequence Diagram 6: Cập nhật nhân viên.35 Hình 13 - Sequence Diagram 7: Mượn sách.36 Hình 14 - Sequence Diagram 8: Trả sách.37 Hình 15 - Activities Diagram 1: Quản lý nhân viên.38 Hình 16 - Activities Diagram 2: Quản lý độc giả.39 Hình 17 - Activities Diagram 3: Tìm kiếm.40 Hình 18 - State Diagram 1: Mượn trả.41 Hình 19 - State Diagram 2: Thống kê.42 Hình 20 - State Diagram 3: Mượn sách.43 Hình 21 - State Diagram 4: Trả sách.44 Hình 22 - Bảng ERD: Hệ thống quản lý thư viện.45 Hình 23 - Giao diện mockup 1: Màn hình chính.46 Hình 24 - Giao diện mockup 2: Quản lý.47 Hình 25 - Giao diện mockup 3: Quản lý sách.48 Hình 26 - Giao diện mockup 4: Thống kê.49 Hình 27 - Giao diện mockup 5: Mượn sách.50 [Type here] Hình 28 - Giao diện mockup 6: Độc giả.51 Hình 29 - Giao diện mockup 7: Đăng kí.52 Hình 30 - Giao diện mockup 8: Đăng nhập.53 Hình 31 - Giao diện mockup 9: Lỗi đăng nhập.54 Danh mục bảng biểu Table 1: Các từ ngữ viết tắt và thuật ngữ.8 Table 2: Bảng so sánh.15 Table 3: Actor list.22 Table 4: Use case list.25 Table 5: Use case & Actor mapping.28 [Type here] Danh mục từ viết tắt # Thuật ngữ Mô tả 1 UC Use Case 2 CSDL Cơ sở dữ liệu 3 SRS Software Requirement Specification 4 HĐH Hệ điều hành Table 1: Các từ ngữ viết tắt và thuật ngữ [Type here] Bảng phân công công việc Tình Lần Ngày bắt Ngày kết Họ và tên Nội dung công việc trạn nộp đầu thúc g - Vẽ Use case 22/02/202  Quách Hữu Luân Diagram 23/03/2022 2 - Kiểm tra tổng quát - Mô tả các Actor 22/02/202  1 Lê Nguyễn Bảo Châu và Use case 2 23/03/2022 - Viết lời nói đầu - Xác định Actor 22/02/202  Thang Vĩnh Kiệt - Tổng hợp vào file 23/03/2022 2 word - Vẽ Sequence Diagram - Sửa Use case 24/03/202  Quách Hữu Luân 22/04/2022 Diagram 2 - Vẽ ERD -Kiểm tra, tổng hợp - Viết mô tả cho hệ thống 24/03/202  Lê Nguyễn Bảo Châu - Mô tả các UC, các 22/04/2022 2 2 Actor - Viết lời cảm ơn - Viết System Requirement cho hệ thống - Chỉnh sửa 24/03/202  Thang Vĩnh Kiệt Sequence 22/04/2022 2 - Chỉnh sửa Use case Description - Lập bảng Activity -Tổng hợp vô file gốc -Chỉnh sửa ERD + SD 23/04/202  Quách Hữu Luân -Vẽ Activity Diagram 27/05/2022 2 - Kiểm tra, tổng hợp 2.5 -Xác định 10 UC 23/04/202  Lê Nguyễn Bảo Châu 27/05/2022 - Chỉnh sửa bố cục 2 [Type here] - Vẽ sơ đồ trạng thái (State machine diagram) 23/04/202  Thang Vĩnh Kiệt 27/05/2022 - Vẽ Activity Diagram 2 - Tổng hợp vào file gốc -Vẽ Mockup 28/05/202  Quách Hữu Luân -Sửa Activity Diagram 01/06/2022 2 -Sửa ERD -Tổng hợp, bổ sung mục Fina Lê Nguyễn Bảo Châu 28/05/202  lục 01/06/2022 l 2 -Viết kết luận -Sửa State Diagram 28/05/202  Thang Vĩnh Kiệt - Sửa ERD 01/06/2022 2 - Tổng hợp vào file gốc NĂM HỌC 2021 - 2022 10 NĂM HỌC 2021 - 2022 I. GIỚI THIỆU CHUNG Hiện nay, cuộc sống càng phát triển , thời đại 4.0 thời đại của công nghệ bắt đầu trở thanh xu hướng. Ở trên thế giới sự bùng nổ phát triển ngành công nghệ thông tin rất mạnh mẻ. Có rất nhiều mô hình đã nhanh chống ứng dụng trong thực tế.

Ở Việt Nam, công nghệ thông tin tốc độ phát triển cũng không kém cạnh. Máy tính điện tử không còn là phương tiện quý hiếm mà đang ngày căng gần gũi với con người. Đứng trước sự bùng nổ thông tin , các tổ chức và các doanh nghiệp đều tìm mọi biện pháp để xây dựng hoan thiện hệ thống thông tin của mình nhằm tin học hóa các hoạt động nghiệp vụ của đơn vị mình. Mức độ hoan thiện tùy thuộc vào quá trình Nó đã đem lại rất nhiều ứng dụng tạo ra hiệu quả cao trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội.

Việc công tác quản lý ngày càng được nhiều cơ quan, các đơn vị quan tâm quản lý đạt hiệu quả cao như : nhanh, bảo mật , thân thiện , dễ sử dụng. Bên cạnh đó, việc quản lý thư viện cũng được áp dụng công nghệ thông tin khiến cho việc quản lý trở nên dễ dàng và thuận thiện hơn. Mức độ hoàn thiện tuỳ thuộc vào quá trình phân tích và thiết kế hệ thống. Tin học hoá trong công tác quản lý làm giảm bớt sức lao động của con người tiết kiệm được thời gian,độ chính xác cao, gọn nhẹ và tiện lợi hơn rất nhiều so với công việc làm thủ công quản lý giấy tờ như trước đây, tránh được thất lạc dữ liệu, tự động hoá hệ thống và cụ thể hoá các thông tin theo nhu cầu của con người.

Đó là những phần mềm quản lý thay cho tệp hồ sơ dày cộp thay cho những ngăn tủ chứa đựng hồ sơ chiếm nhiều diện tích và có thể ta phải mất nhiều thời gian để tìm kiếm các thông tin cần thiết hay những dữ liệu quan trọng. Tất cả những điều bất tiện trên có thể được tích hợp trong phần mềm quản lý một sản phẩm nào đó. Quá trình triển khai tin học hoá trong công tác quản lý thư viện nhằm mục tiêu thúc đẩy và nâng cao hiệu quả trong công tác nghiệp vụ quản lý thư viện hiện vẫn chưa được đồng bộ. Xây dựng một hệ thống quản lý thư viện phù hợp với công tác quản lý thư viện có ý nghĩa to lớn trong chiến lược xây dựng các thư viện điện tử.

Hệ thống thư viện là một hệ thống rất lớn, là nơi chứa rất nhiều các loại sách phục vụ cung cấp các kiến thức cần thiết bổ ích cho rất nhiều các lĩnh vực ngành nghề khác nhau. Hằng năm số lượng sách trong thư viện được cập nhật, bổ sung ngày càng tăng. Việc các độc giả tới thư viện độc sách, mượn sách phục vụ cho nhu cầu tăng đáng kể. Nó quản lý một lượng thông tin khổng lồ chính vì vậy việc quản lý một thư viện là điều rất cần thiết.

10 NĂM HỌC 2021 - 2022 Xuất phát từ nhu cầu thực tế đó và mong muốn làm được một chương trình có thêm ứng dụng thực tiễn. Chúng em đã chọn đề tài “Quản lý thư viện” với hy vọng cho công tác quản lý tốt hơn cho các công việc nói trên. Mục tiêu của đối tượng nghiên cứu: Tìm hiểu, phân tích, chỉ ra sự thiếu đồng bộ và chưa hiệu quả của qui trình quản lý hiện đang triển khai, nêu ra những yêu cầu mới đang đặt ra đối với công tác quản lý thư viện, qua đó đề xuất những phương án để khắc phục những khó khăn đang gặp phải nhằm nâng cao tính hiệu quả trong công tác quản lý thư viện tại trường và đẩy nhanh tiến trình ứng dụng tin học hoá trong công tác quản lý thư viện .