Chuyển Đổi Cơ Cấu Sản Xuất Nông Nghiệp Tỉnh Hà Tĩnh: Thực Trạng và Giải Pháp

Bài viết phân tích thực trạng và giải pháp chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp tỉnh Hà Tây, hướng tới phát triển bền vững và hiệu quả.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Nông Nghiệp
• Đề tài: Chuyển Đổi Cơ Cấu Sản Xuất Nông Nghiệp Tỉnh Hà Tĩnh: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CẤU SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP VÀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP
• 1.1. Bản chất, đặc trưng, nội dung cơ cấu sản xuất nông nghiệp
• 1.2. Khái niệm cơ cấu sản xuất nông nghiệp
• 1.3. Khái niệm cơ cấu kinh tế
• 1.4. Vai trò sản xuất nông nghiệp
• 1.5. Nội dung cơ cấu sản xuất nông nghiệp
• 1.6. Khái niệm chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TỈNH HÀ TÂY
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ĐẨY NHANH QUÁ TRÌNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TỈNH HÀ TÂY

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chuyển Đổi Cơ Cấu Sản Xuất Nông Nghiệp Tỉnh Hà Tĩnh

Chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp tại tỉnh Hà Tĩnh đang trở thành một vấn đề cấp bách. Nông nghiệp là ngành kinh tế quan trọng, đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế của tỉnh. Tuy nhiên, thực trạng hiện tại cho thấy cần có những giải pháp hiệu quả để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn đảm bảo an ninh lương thực cho người dân.

1.1. Định Nghĩa Chuyển Đổi Cơ Cấu Sản Xuất Nông Nghiệp

Chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp là quá trình thay đổi từ cơ cấu sản xuất hiện tại sang cơ cấu mới phù hợp với nhu cầu thị trường và phát triển bền vững. Điều này bao gồm việc thay đổi giống cây trồng, phương pháp canh tác và áp dụng công nghệ mới.

1.2. Vai Trò Của Nông Nghiệp Trong Kinh Tế Tỉnh Hà Tĩnh

Nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế tỉnh Hà Tĩnh, cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu và tạo việc làm cho người dân. Sự phát triển của nông nghiệp không chỉ giúp nâng cao đời sống mà còn góp phần vào sự ổn định xã hội.

II. Thực Trạng Cơ Cấu Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Hà Tĩnh Hiện Nay

Thực trạng cơ cấu sản xuất nông nghiệp tại Hà Tĩnh hiện nay cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Mặc dù có những tiến bộ nhất định, nhưng năng suất và chất lượng sản phẩm vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thị trường. Việc áp dụng công nghệ mới còn hạn chế, và nhiều nông dân vẫn sử dụng phương pháp canh tác truyền thống.

2.1. Các Vấn Đề Chính Trong Sản Xuất Nông Nghiệp

Một số vấn đề chính trong sản xuất nông nghiệp bao gồm năng suất thấp, chất lượng sản phẩm không đồng đều và thiếu sự liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ. Điều này dẫn đến tình trạng nông sản bị mất giá và nông dân gặp khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm.

2.2. Tình Hình Thực Tế Về Nguồn Lực Nông Nghiệp

Nguồn lực nông nghiệp tại Hà Tĩnh còn hạn chế, bao gồm đất đai, nước tưới và lao động. Việc khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn lực này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Giải Pháp Chuyển Đổi Cơ Cấu Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Hà Tĩnh

Để chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp tại Hà Tĩnh, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào việc cải thiện năng suất mà còn phải đảm bảo tính bền vững và an toàn thực phẩm.

3.1. Áp Dụng Công Nghệ Mới Trong Nông Nghiệp

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các công nghệ như tưới tiết kiệm nước, giống cây trồng mới và phân bón thông minh cần được khuyến khích sử dụng.

3.2. Đào Tạo và Hỗ Trợ Nông Dân

Đào tạo và hỗ trợ nông dân trong việc áp dụng các phương pháp sản xuất hiện đại là rất quan trọng. Các chương trình tập huấn, hội thảo và hỗ trợ tài chính sẽ giúp nông dân nâng cao kiến thức và kỹ năng sản xuất.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Chuyển Đổi Cơ Cấu Sản Xuất Nông Nghiệp

Chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp không chỉ là lý thuyết mà còn cần được áp dụng thực tiễn. Các mô hình sản xuất hiệu quả đã được triển khai tại một số địa phương, mang lại kết quả tích cực cho nông dân và cộng đồng.

4.1. Mô Hình Sản Xuất Nông Nghiệp Hiệu Quả

Một số mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả đã được triển khai tại Hà Tĩnh, như mô hình trồng rau sạch, chăn nuôi gia súc theo hướng hữu cơ. Những mô hình này không chỉ giúp tăng thu nhập cho nông dân mà còn bảo vệ môi trường.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Chuyển Đổi Cơ Cấu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp đã giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Các số liệu thống kê cho thấy sự gia tăng đáng kể trong thu nhập của nông dân sau khi áp dụng các giải pháp chuyển đổi.

V. Kết Luận Về Chuyển Đổi Cơ Cấu Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Hà Tĩnh

Chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp tại Hà Tĩnh là một quá trình cần thiết và cấp bách. Để đạt được thành công, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, nông dân và các tổ chức xã hội. Việc thực hiện các giải pháp đồng bộ sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và đảm bảo an ninh lương thực cho tỉnh.

5.1. Tương Lai Của Nông Nghiệp Hà Tĩnh

Tương lai của nông nghiệp Hà Tĩnh phụ thuộc vào khả năng chuyển đổi cơ cấu sản xuất. Nếu thực hiện tốt, nông nghiệp sẽ trở thành động lực chính cho sự phát triển kinh tế của tỉnh.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Chính Sách Nông Nghiệp

Cần có những chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho nông dân trong việc chuyển đổi cơ cấu sản xuất. Các chính sách này nên tập trung vào việc cải thiện hạ tầng, hỗ trợ tài chính và đào tạo kỹ năng cho nông dân.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống kinh tế quốc dân, nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất giữ vị trí nền tảng, cung cấp các sản phẩm thiết yếu cho đời sống con người, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và đóng vai trò tạo tiền đề thúc đẩy các ngành công nghiệp, dịch vụ phát triển. Bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, việc chuyển đổi mô hình từ nền nông nghiệp truyền thống sang nền nông nghiệp hàng hóa đa dạng, có hiệu quả kinh tế cao là yêu cầu mang tính quy luật và cấp thiết.

Tỉnh Hà Tây (thời điểm nghiên cứu năm 2003) là địa phương giáp ranh thủ đô Hà Nội, có mật độ dân số cao với khoảng 92% dân cư sinh sống tại khu vực nông thôn. Mặc dù địa phương đã đạt được những bước tiến ban đầu trong xóa đói giảm nghèo, song nhìn chung nền sản xuất nông nghiệp của tỉnh vẫn mang tính chất nhỏ lẻ, manh mún, nặng về tự cung tự cấp và độc canh cây lương thực. Việc chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp nhằm khai thác triệt để nguồn nhân lực dồi dào cùng các lợi thế so sánh sinh thái của địa phương là nhiệm vụ có tính bức bách.

Khóa luận xác định mục tiêu và các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về cơ cấu sản xuất nông nghiệp cùng quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.
2. Phân tích, đánh giá toàn diện các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và thực trạng chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp tỉnh Hà Tây giai đoạn 2000 - 2003.
3. Xác lập phương hướng và đề xuất hệ thống giải pháp kinh tế - kỹ thuật nhằm đẩy nhanh tiến trình chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp của tỉnh trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là cơ cấu và quá trình chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo nghĩa hẹp, tập trung vào ba phân ngành chính: trồng trọt, chăn nuôi và dịch vụ nông nghiệp. Phạm vi không gian nghiên cứu bao trùm địa bàn tỉnh Hà Tây với các tiểu vùng địa hình đồng bằng, gò đồi và miền núi; phạm vi thời gian tập trung vào dữ liệu thống kê giai đoạn 2000 - 2003 và các mục tiêu quy hoạch sử dụng đất đến năm 2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng khung lý thuyết dựa trên các nguyên lý kinh tế chính trị học và kinh tế nông nghiệp kinh điển của Adam Smith, David Ricardo, John Maynard Keynes, Karl Marx, Friedrich Engels và V.I. Lenin. Cơ sở lý luận được bổ sung bởi các quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước Việt Nam về phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trọng tâm là Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, Chỉ thị số 100-CT/TW của Ban Bí thư, Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa VI và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tây lần thứ VIII.

Khóa luận làm rõ các khái niệm cốt lõi:

• Cơ cấu sản xuất nông nghiệp: Cấu trúc bên trong của ngành nông nghiệp, bao gồm các bộ phận cấu thành có mối quan hệ hữu cơ với nhau theo những tỷ lệ nhất định về mặt số lượng và chất lượng trong điều kiện không gian, thời gian cụ thể.
• Chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp: Quá trình biến đổi từ cơ cấu cũ sang cơ cấu mới hợp lý hơn về mặt lượng (tương quan tỷ lệ giữa các ngành, vùng lãnh thổ, thành phần kinh tế) và mặt chất (phương án bố trí, tính cân đối và hiệu quả kinh tế), phản ánh sự phân công lại lao động xã hội nhằm thích ứng với cơ chế thị trường và tiến bộ khoa học kỹ thuật.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử.
• Phương pháp thống kê mô tả, phân tích kinh tế, phân tổ thống kê để xử lý chuỗi số liệu thứ cấp.
• Phương pháp so sánh không gian (đối chiếu giữa Hà Tây với các tỉnh đồng bằng sông Hồng, Thái Lan) và so sánh thời gian (giai đoạn 2000 - 2003).
• Phương pháp logic kết hợp phân tích tổng hợp phục vụ việc khái quát hóa thực trạng và xây dựng kiến nghị.

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu được thu thập từ Cục Thống kê tỉnh Hà Tây, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tây, Phòng Phân vùng thuộc Viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp, cùng chuỗi số liệu quan trắc của các trạm khí tượng thủy văn Hà Đông, Sơn Tây, Ba Vì và Tam Đảo.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận về cơ cấu sản xuất nông nghiệp và chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp

Chương I trình bày hệ thống lý thuyết về bản chất, đặc trưng và nội dung của cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Tác giả phân tích các đặc trưng mang tính khách quan, tính lịch sử - xã hội, tính quy luật vận động và yêu cầu đồng bộ với thị trường dưới sự quản lý của Nhà nước. Nội dung cơ cấu sản xuất nông nghiệp được xem xét trên ba phương diện: cơ cấu ngành (trồng trọt, chăn nuôi, dịch vụ nông nghiệp), cơ cấu vùng lãnh thổ (chuyên môn hóa gắn với phân vùng sinh thái) và cơ cấu thành phần kinh tế (kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể/hợp tác xã, kinh tế trang trại và kinh tế hộ gia đình).

Chương này cũng xác lập hệ thống chỉ tiêu phản ánh trình độ chuyển dịch (cơ cấu giá trị sản xuất, cơ cấu sản phẩm hàng hóa, cơ cấu lao động, cơ cấu vốn, cơ cấu đất đai) và chỉ tiêu phản ánh hiệu quả (năng suất cây trồng - vật nuôi, năng suất ruộng đất, năng suất lao động, giá trị thu nhập trên đơn vị diện tích và vốn đầu tư).

Đồng thời, tác giả tổng kết bài học kinh nghiệm quốc tế và trong nước:

• Kinh nghiệm Thái Lan: Diện tích tự nhiên 514.000 km², dân số 60,4 triệu người, đất canh tác 20.800 nghìn ha (bình quân 0,64 ha/người). Thái Lan tổ chức hệ thống hơn 3.000 hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp với 6 loại hình theo mạng lưới 3 cấp (cơ sở - tỉnh - quốc gia), nông nghiệp chiếm 11% GDP, năng suất lúa đạt 2,446 tấn/ha nhờ chú trọng đầu tư công nghệ sinh học và chuyên môn hóa sản xuất hàng hóa xuất khẩu.
• Kinh nghiệm tỉnh Nam Định: Chuyển đổi cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2000 - 2002 theo hướng giảm trồng trọt từ 75,43% xuống 73,01%, tăng chăn nuôi từ 22,46% lên 24,95% và dịch vụ nông nghiệp từ 2,21% lên 3,04%; đạt giá trị sản xuất trên đất canh tác 29,7 tạ/ha, giá trị sản xuất trên một lao động đạt 2,5 triệu đồng và tỷ suất hàng hóa đạt 43,9%.
• Kinh nghiệm huyện Từ Liêm (Hà Nội): Giảm tỷ trọng trồng trọt từ 71,5% (năm 1990) xuống 62,25% (năm 2000), tăng chăn nuôi từ 22,7% lên 25,49%; giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha đạt 56,67 triệu đồng năm 2000; phát triển mạnh hoa, cây cảnh ven đô (năm 2000 chiếm 44,2% cơ cấu trồng trọt của huyện và đóng góp 48,43% giá trị hoa toàn thành phố Hà Nội).

Địa phương / Quốc gia	Giai đoạn / Năm	Cơ cấu Trồng trọt (%)	Cơ cấu Chăn nuôi (%)	Cơ cấu Dịch vụ NN (%)	Chỉ tiêu hiệu quả nổi bật
Thái Lan	Đầu thập niên 2000	-	-	3.000 HTX (6 loại hình)	Nông nghiệp chiếm 11% GDP; năng suất lúa 2,446 tấn/ha
Tỉnh Nam Định	2000	75,43	22,46	2,21	Tỷ suất hàng hóa đạt 43,9%; GTSX/lao động đạt 2,5 triệu đồng
Tỉnh Nam Định	2002	73,01	24,95	3,04	Tốc độ tăng trưởng GTSX đạt 14 - 15%/năm
Huyện Từ Liêm (Hà Nội)	1990	71,50	22,70	-	-
Huyện Từ Liêm (Hà Nội)	2000	62,25	25,49	-	GTSX đạt 56,67 triệu đồng/ha; hoa chiếm 44,2% diện tích huyện

Chương II: Thực trạng chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp tỉnh Hà Tây

Chương II phân tích chi tiết điều kiện tự nhiên, tài nguyên và thực trạng kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Tây:

• Địa hình và đất đai: Tỉnh có 2 dạng địa hình chính gồm vùng đồi núi phía Tây rộng 70.400 ha (đỉnh Ba Vì cao 1.281 m, vùng núi đá vôi Chương Mỹ - Mỹ Đức, đồi thấp rộng 5.342 ha) và vùng đồng bằng phía Đông chiếm 2/3 diện tích (độ cao từ 1,7 m đến 11 m, tồn tại hai vùng trũng úng chính tại Mỹ Đức thuộc hữu ngạn sông Đáy và Ứng Hòa - Phú Xuyên thuộc tả ngạn sông Đáy). Quỹ đất tự nhiên năm 2002 là 219.160,63 ha; các nhóm đất chính gồm đất phù sa bồi Pb (17.030 ha, chiếm 8%), đất phù sa không bồi P (51.392 ha, chiếm 24%), đất phù sa gley Pg (51.551 ha, chiếm 24,01%), đất nâu vàng phù sa cổ Fp (20.603 ha, chiếm 10%) và đất đỏ vàng Ff (10.873 ha, chiếm 5%).
• Thủy văn và hồ đập: Mạng lưới sông ngòi gồm sông Đà, sông Hồng (trữ lượng thủy năng 174 tỷ m³/năm, lượng phù sa 120 triệu tấn/năm), sông Đáy (dài hơn 100 km, lưu lượng phân lũ đập Đáy tối đa 500 m³/s), sông Tích - Bùi (dài 91 km, lưu vực 1.330 km², dung tích gần 160 triệu m³, tưới tiêu 25.000 ha), sông Thanh Hà và sông Nhuệ (chảy qua Hà Tây 53 km, cấp nước tưới cho 40.000 ha). Hệ thống hồ chứa có dung tích thiết kế lớn như hồ Đồng Mô (86,0 triệu m³, tưới 12.000 ha), Suối Hai (42,3 triệu m³, tưới 7.500 ha), Quan Sơn (11,4 triệu m³, tưới 1.800 ha), Đồng Sương (7,5 triệu m³, tưới 1.050 ha), Xuân Khanh (5,6 triệu m³, tưới 700 ha), Văn Sơn (5,5 triệu m³, tưới 650 ha).
• Khí hậu: Nhiệt độ trung bình năm từ 23,1°C đến 23,8°C (vùng núi Ba Vì mát mẻ khoảng 18°C), độ ẩm không khí trung bình 83 - 85%, số giờ nắng từ 1.617 giờ (Hà Đông) đến 1.681,5 giờ (Sơn Tây); lượng mưa phân hóa thành mùa mưa (chiếm 85 - 90%) và mùa khô (10 - 15%).
• Dân số và hạ tầng xã hội: Dân số năm 2003 đạt 2 triệu người (92% sống ở nông thôn, 30.100 người dân tộc Mường, Dao tại 9 xã miền núi); lực lượng lao động trong độ tuổi là 1,5 triệu người (70% thuộc nông nghiệp); toàn tỉnh có 120 làng nghề truyền thống với hơn 20 vạn thợ có tay nghề. Tỷ lệ điện lưới phủ kín 99% số xã, 100% số xã có đường giao thông và thông tin liên lạc (5,6 máy điện thoại/100 hộ dân), chiều dài kiên cố hóa kênh mương dẫn đầu khu vực với 523 km (năm 2001) và 400 km (năm 2002).

Nhóm đất / Loại đất chính	Ký hiệu	Diện tích (ha)	Tỷ lệ trong diện tích tự nhiên (%)	Đặc điểm phân bố và sử dụng
Đất phù sa được bồi	Pb	17.030,00	8,00	Phân bố ở bãi bồi ngoài đê và một số vùng phân lũ
Đất phù sa không được bồi	P	51.392,00	24,00	Phân bố rộng theo dải đê sông Hồng, sông Đà, sông Đáy
Đất phù sa gley	Pg	51.551,00	24,01	Phân bố ở địa hình thấp, ngập úng nông trong thời gian dài
Đất nâu vàng trên phù sa cổ	Fp	20.603,00	10,00	Phân bố vùng đồi thấp, độ dốc dưới 15%, thích hợp cây lâu năm
Đất đỏ vàng trên đá phiến sét	Ff	10.873,00	5,00	Phân bố vùng đồi núi lượn sóng, trồng cây công nghiệp, rừng

Về thực trạng chuyển dịch ngành nông nghiệp:

1. Biến động đất nông nghiệp: Quy hoạch giai đoạn 2000 - 2010 ghi nhận diện tích đất nông nghiệp giảm 399,04 ha; trong đó diện tích vườn tạp giảm 22,88%, đồng cỏ chăn nuôi giảm 16,87% (từ 565,73 ha xuống 470,53 ha), trong khi đất trồng cây lâu năm tăng thêm 2.358,68 ha (tăng 87,0%) và đất mặt nước nuôi trồng thủy sản tăng thêm 1.598,97 ha (tăng 24,02%).
2. Chuyển dịch cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp (giá cố định 1994): Tỷ trọng ngành trồng trọt giảm dần từ 63,49% (năm 2001) xuống 62,70% (năm 2002) và đạt 61,78% (năm 2003); tỷ trọng ngành chăn nuôi tăng từ 35,29% (năm 2001) lên 35,62% (năm 2002) và đạt 35,85% (năm 2003); ngành dịch vụ nông nghiệp tăng từ 1,22% (năm 2001) lên 1,68% (năm 2002) và 2,37% (năm 2003) với tốc độ tăng trưởng giá trị đạt 46,17% trong năm 2003.
3. Chuyển dịch nội bộ ngành trồng trọt: Tỷ trọng diện tích cây lương thực giảm từ 84,23% (năm 2001) xuống 82,51% (năm 2003), diện tích gieo trồng giảm 600 ha (-0,33%); diện tích cây công nghiệp tăng từ 16,2 nghìn ha (7,43%) lên 19,7 nghìn ha (8,90%), sản lượng đạt 27 nghìn tấn; diện tích rau thực phẩm mở rộng lên 19,0 nghìn ha (8,59%), sản lượng năm 2003 đạt 246,7 nghìn tấn (tăng 14,8 nghìn tấn so với năm 2002, tương đương tốc độ tăng trưởng 6%/năm).

Phân ngành / Chỉ tiêu	Năm 2001	Năm 2002	Năm 2003	Tốc độ tăng 2003/2002 (%)
Tổng GTSX toàn ngành nông nghiệp (tỷ đồng)	3.861,74	-	-	105,10
- Tỷ trọng Trồng trọt (%)	63,49	62,70	61,78	103,56
- Tỷ trọng Chăn nuôi (%)	35,29	35,62	35,85	105,87
- Tỷ trọng Dịch vụ nông nghiệp (%)	1,22	1,68	2,37	146,17
Cơ cấu diện tích ngành Trồng trọt (1.000 ha)	218,20	221,25	221,30	100,04
- Cây lương thực: Diện tích (1.000 ha)	138,80	183,20	182,60	99,67
- Cây lương thực: Tỷ trọng diện tích (%)	84,23	82,82	82,51	-
- Cây công nghiệp: Diện tích (1.000 ha)	16,20	19,10	19,70	103,05
- Cây công nghiệp: Tỷ trọng diện tích (%)	7,43	8,63	8,90	-
- Cây rau thực phẩm: Diện tích (1.000 ha)	18,20	18,90	19,00	100,53
- Cây rau thực phẩm: Tỷ trọng diện tích (%)	8,34	8,55	8,59	-

Chương III: Phương hướng và một số giải pháp nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp tỉnh Hà Tây

Chương III xác định định hướng tổng thể là chuyển đổi nền sản xuất nông nghiệp thuần nông, độc canh sang nền nông nghiệp hàng hóa đa dạng, sinh thái và gắn kết trực tiếp với thị trường tiêu thụ của Thủ đô Hà Nội cũng như chế biến xuất khẩu.

Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp chủ yếu:

• Điều chỉnh cơ cấu cây trồng: Thu hẹp diện tích lúa độc canh kém hiệu quả; đẩy mạnh sản xuất ngô, khoai làm thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu chế biến; mở rộng diện tích cây công nghiệp ngắn ngày, cây ăn quả đặc sản, cây dược liệu và rau màu vụ đông; cải tạo hệ thống vườn tạp thành vườn kinh tế chuyên canh.
• Phát triển ngành chăn nuôi theo hướng hàng hóa: Tăng quy mô và chất lượng đàn bò lai Sind, bò sữa; phát triển chăn nuôi lợn hướng nạc chất lượng cao; giảm tỷ trọng đàn trâu; đẩy mạnh chăn nuôi gia cầm lấy trứng và lấy thịt theo phương thức bán công nghiệp, công nghiệp kết hợp nuôi thả vườn.
• Phát triển dịch vụ và công nghệ sau thu hoạch: Đẩy mạnh tỷ trọng dịch vụ nông nghiệp (thủy lợi, bảo vệ thực vật, thú y, tiêu thụ sản phẩm); xây dựng hạ tầng bảo quản, chế biến nông sản sau thu hoạch nhằm nâng cao giá trị gia tăng và giảm tổn thất cho nông dân.
• Đổi mới tổ chức sản xuất và thành phần kinh tế: Khuyến khích kinh tế hộ chuyển đổi sang mô hình kinh tế trang trại có quy mô liên kết; chuyển đổi các hợp tác xã nông nghiệp kiểu cũ sang hợp tác xã dịch vụ kiểu mới; thực hiện rà soát, sắp xếp, cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước hoạt động kém hiệu quả trong ngành nông nghiệp.
• Đầu tư hạ tầng kỹ thuật và khoa học công nghệ: Tiếp tục chương trình kiên cố hóa kênh mương, nâng cấp trạm bơm điện, bảo đảm tưới tiêu chủ động cho hơn 90% diện tích; ứng dụng công nghệ sinh học và khảo nghiệm giống mới có năng suất, chất lượng cao; tăng cường phân bổ nguồn vốn đầu tư công cho nông nghiệp và cải thiện cơ chế tín dụng cho hộ nông dân.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được những kết quả và đóng góp cụ thể:

1. Về mặt học thuật và lý luận: Hệ thống hóa toàn diện các khái niệm, quy luật kinh tế và đặc trưng của quá trình chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xác lập bộ chỉ tiêu định lượng đánh giá trình độ và hiệu quả chuyển dịch.
2. Về mặt thực tiễn: Cung cấp bức tranh dữ liệu tổng thể và chi tiết về sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp tỉnh Hà Tây giai đoạn 2000 - 2003. Kết quả chỉ ra sự dịch chuyển cơ cấu theo xu hướng giảm tỷ trọng trồng trọt (từ 63,49% xuống 61,78%), tăng tỷ trọng chăn nuôi (từ 35,29% lên 35,85%) và tăng tỷ trọng dịch vụ nông nghiệp (từ 1,22% lên 2,37%). Trong nội bộ ngành trồng trọt, diện tích cây lương thực giảm 600 ha, nhường chỗ cho cây công nghiệp (đạt 19,7 nghìn ha) và rau thực phẩm (đạt 19,0 nghìn ha, sản lượng đạt 246,7 nghìn tấn năm 2003).
3. Về mặt chính sách: Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp giữa quy hoạch đất đai, cơ cấu giống cây trồng - vật nuôi, phát triển làng nghề tiểu thủ công nghiệp và hoàn thiện thể chế kinh tế tập thể, làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp nông thôn tại địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được thực hiện dựa trên chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2000 - 2003 với phạm vi tiếp cận chuyên sâu theo nghĩa hẹp của ngành nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi, dịch vụ nông nghiệp), chưa mở rộng phân tích chuyên sâu phân ngành lâm nghiệp và thủy sản. Do điều kiện khảo sát thực tế tại thời điểm nghiên cứu, đề tài chưa xây dựng các mô hình kinh tế lượng định lượng hóa mức độ tác động của từng chính sách tín dụng và thị trường đối với tốc độ chuyển dịch cơ cấu. Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng đánh giá chuỗi giá trị nông sản liên vùng Hà Tây - Hà Nội và phân tích hiệu quả kinh tế - sinh thái của các vùng chuyên canh sau khi dồn điền đổi thửa.

Giá trị tham khảo

Công trình là nguồn tài liệu hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh tế Nông nghiệp, Phát triển Nông thôn, Quản lý Kinh tế và Địa lý Kinh tế. Nội dung Chương I cung cấp khung lý thuyết chuẩn tắc và kinh nghiệm phát triển nông nghiệp của Thái Lan, Nam Định, Từ Liêm. Chương II là nguồn tư liệu lịch sử - kinh tế giá trị về hiện trạng sử dụng đất đai, hệ thống thủy văn hồ đập (Suối Hai, Đồng Mô, Quan Sơn) và cơ cấu nông nghiệp tỉnh Hà Tây giai đoạn trước năm 2008.

Câu hỏi thường gặp

1. Phạm vi tiếp cận ngành nông nghiệp của đề tài được giới hạn như thế nào?
Tác giả tiếp cận chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo nghĩa hẹp, giới hạn trong việc phân tích tương quan tỷ lệ và sự biến đổi giữa ba phân ngành chính: ngành trồng trọt, ngành chăn nuôi và ngành dịch vụ nông nghiệp.

2. Cơ cấu giá trị sản xuất giữa trồng trọt, chăn nuôi và dịch vụ nông nghiệp của tỉnh Hà Tây thay đổi như thế nào từ năm 2001 đến năm 2003?
Tính theo giá cố định năm 1994: Tỷ trọng ngành trồng trọt giảm từ 63,49% (năm 2001) xuống 62,70% (năm 2002) và còn 61,78% (năm 2003); ngành chăn nuôi tăng từ 35,29% (năm 2001) lên 35,62% (năm 2002) và 35,85% (năm 2003); ngành dịch vụ nông nghiệp tăng từ 1,22% (năm 2001) lên 1,68% (năm 2002) và đạt 2,37% (năm 2003).

3. Cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp tỉnh Hà Tây biến động ra sao trong định hướng giai đoạn 2000 - 2010?
Tổng diện tích đất nông nghiệp có xu hướng thu hẹp với mức giảm 399,04 ha (-0,25%); diện tích vườn tạp giảm mạnh 22,88%; diện tích đồng cỏ chăn nuôi giảm 16,87% (tương ứng giảm 95,2 ha); ngược lại, diện tích đất trồng cây lâu năm tăng mạnh 2.358,68 ha (+87,0%) và diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản tăng 1.598,97 ha (+24,02%).

4. Khóa luận đã phân tích các bài học kinh nghiệm chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp từ những địa phương và quốc gia nào?
Khóa luận phân tích mô hình quản trị hợp tác xã dịch vụ 3 cấp và ứng dụng công nghệ sinh học của Thái Lan, kinh nghiệm chuyển đổi cơ cấu nâng cao tỷ suất hàng hóa tại tỉnh Nam Định và kinh nghiệm chuyển dịch đất trồng lúa sang chuyên canh hoa, cây cảnh, bò sữa phục vụ đô thị tại huyện Từ Liêm (thành phố Hà Nội).

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp đã thực hiện một nghiên cứu hệ thống và nghiêm túc về thực trạng chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp tỉnh Hà Tây giai đoạn 2000 - 2003. Thông qua việc phân tích chuỗi dữ liệu thực địa về đất đai, thủy văn, cây trồng và vật nuôi, tác giả đã làm rõ các thành tựu đạt được cũng như những điểm nghẽn của nền sản xuất nông nghiệp thuần nông manh mún. Hệ thống phương hướng và giải pháp được đề xuất trong công trình mang tính khả thi cao, đóng góp cơ sở khoa học cho công tác quy hoạch phát triển kinh tế nông nghiệp nông thôn của địa phương thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp §HKTQD Lêi nãi ®Çu Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp §HKTQD N«ng nghiÖp lµ mét ngµnh kinh tÕ quan träng vµ phøc t¹p. Nã gi÷ vai trß ®Æc biÖt quan träng trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. V× n«ng nghiÖp s¶n xuÊt vµ cung cÊp c¸c s¶n phÈm tèi cÇn thiÕt cho ®êi sèng con ngêi. MÆc dï khoa häc c«ng nghÖ cã ph¸t triÓn ®Õn ®©u còng kh«ng thay thÕ ®îc.

N«ng nghiÖp ph¸t triÓn t¹o ®iÒu kiÖn v÷ng ch¾c cho t¨ng trëng, dÉn ®Õn c«ng b»ng x· héi, gi¶i quyÕt viÖc lµm, gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ®ãi nghÌo, di d©n, b¶o vÖ m«i trêng vµ c¸c vÊn ®Ò x· héi kh¸c. Ngµy nay tuy nÒn kinh tÕ cña c¸c níc ph¸t triÓn còng nh c¸c níc ®ang ph¸t triÓn ®i lªn b»ng con ®êng ph¸t triÓn c«ng nghiÖp - dÞch vô nhng n«ng nghiÖp vÉn gi÷ vai trß to lín trong viÖc ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ. ë c¸c níc ®ang ph¸t triÓn th× khu vùc n«ng nghiÖp cung cÊp vèn lín nhÊt cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ nhÊt lµ giai ®o¹n ®Çu cña c«ng nghiÖp ho¸. Bªn c¹nh ®ã n«ng nghiÖp cßn gi¶i quyÕt viÖc lµm, t¨ng thu nhËp, ®¶m b¶o an ninh l¬ng thùc, xuÊt khÈu thu ngo¹i tÖ.

ë c¸c níc ph¸t triÓn tuy tØ träng GDP n«ng nghiÖp kh«ng cao, tØ suÊt lîi nhuËn thÊp nhng nã vÉn gi÷ vai trß lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt cho sù ph¸t triÓn. §èi víi ViÖt Nam cïng xu thÕ lµ ®Èy m¹nh ph¸t triÓn c«ng nghiÖp dÞch vô nhng ph¶i dùa trªn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lµ chÝnh. NghÜa lµ n«ng nghiÖp ph¶i ®¶m b¶o ph¸t triÓn ®Õn mét møc nµo ®ã t¹o ®iÒu kiÖn tiÒn ®Ò cho c«ng nghiÖp, dÞch vô ph¸t triÓn ë møc cao h¬n. Do ®ã ®Ó s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ®¸p øng ®îc yªu cÇu ®Æt ra th× cÇn thiÕt ph¶i chuyÓn dich c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp.

Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp §HKTQD Theo §¶ng, Nhµ níc ta hiÖn nay ®¹t chuyÓn dÞch c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lµm cho tû xuÊt hµng ho¸ t¨ng nhanh t¹o ®µ cho ph¸t triÓn kinh tÕ hµng ho¸, h¬n n÷a nã cßn lµ néi dung quan träng cho chiÕn lîc c«ng nghiÖp ho¸- hiÖn ®¹i ho¸ cña níc ta. Do nhËn thøc ®îc t×nh h×nh s¶n xuÊt, vai trß n«ng nghiªp cña tØnh hµ t©y, mét tØnh cßn nghÌo- n«ng nghiÖp, n«ng th«n vÉn chiÕm ®a sè. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y Hµ T©y ®· cã nh÷ng bíc tiÕn ®¸ng kÓ trong xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo t¹o kim ng¹ch xuÊt khÈu, n©ng cao ®êi sèng nh©n d©n. nhng c¬ b¶n vÉn lµ tØnh nghÌo, nÒn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cßn nhá, manh món.

Sù chuyÓn dÞch s¶n xuÊt n«ng nghiÖp diÔn ra ®Ó ph¸t huy triÖt ®Ó nguån nh©n lùc s½n cãn lîi thÕ so s¸nh cña ®Þa ph¬ng. TØnh Hµ T©y nhanh chãng chuyÓn nÒn kinh tÕ tù cung tù cÊp sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng, nÒn kinh tÕ hµng ho¸ ®¶m b¶o tèc ®é ph¸t triÓn cao. v× vËy cÇn bè trÝ l¹i c¬ cÊu s¶n xuÊt trªn c¬ së khai th¸c triÖt ®Ó lîi thÕ so s¸nh vïng thµnh c¬ cÊu kinh tÕ phï hîp víi chiÕn lîc hiÖn nay. ViÖc chuyÓn dÞch c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp tØnh hµ t©y lµ rÊt cÊp thiÕt vµ bøc b¸ch.

Do ®ã em chän ®Ò tµi cho chuyªn ®Ò thùc tËp lµ: "ChuyÓn dÞch c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp tØnh Hµ T©y, thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p". §Ò tµi nµy em chØ ®Ò cËp ®Õn chuyÓn dÞch c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp theo nghÜa hÑp víi c¸c ngµnh trång trät, ch¨n nu«i vµ dÞch vô n«ng nghiÖp. *Víi môc ®Ých nghiªn cøu: b»ng c¬ së lý luËn, c¬ së thùc tiÔn lµm râ thùc tr¹ng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp vµ ®Ò ra Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp §HKTQD ph¬ng híng, gi¶i ph¸p cô thÓ gãp phÇn vµo chuyÓn dich c¬ c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp tØnh Hµ T©y ®îc hiÖu qu¶. *Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu: sö dông ph¬ng ph¸p luËn, c¸c häc thuyÕt kinh tÕ cña A.Smith, Ricacdo,Keynes,Mac- Angen, Lenin.

Chñ nghÜa duy v©t biÖn chøng, chñ nghÜa duy vËt lich sö… cïng c¸c v¨n kiÖn ®ai héi §¶ng. Sö dông tæng hîp c¸c ph¬ng ph¸p ph©n tÝch, thèng kª, so s¸nh, logÝc… *KÕt cÊu ®Ò tµi: Ch¬ng I: C¬ së lý luËn vÒ c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. Ch¬ngII: Thùc tr¹ng vÒ chuûen dÞch c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp tØnh Hµ T©y. Ch¬ng III: Ph¬ng híng vµ m«t sè gi¶i ph¸p nh»m ®Èy nhanh qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp tØnh Hµ T©y.

§Ó hoµn thµnh ®îc ®Ò tµi nµy tríc hÕt em xin ch©n träng c¶m ¬n thÇy gi¸o Hoµng V¨n §Þnh cïng c¸c thÇy c« gi¸o trong khoa KTNN&PTNT-Trêng §¹i Häc Kinh TÕ Quèc D©n, c¸c c« chó ë Phßng Ph©n Vïng thuéc ViÖn Quy Ho¹ch V¹ ThiÕt KÕ N«ng NghiÖp. §· gióp ®ì, híng dÉn vµ t¹o ®iÒu kiÖn tèt nhÊt ®Ó em hoµn thµnh ®Ò tµi nµy. Hµ Néi, ngµy 15 th¸ng 5 n¨m 2003. Sinh viªn: Ph¹m Tr- êng Sinh.

Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp §HKTQD Ch¬ng I: C¬ së lý luËn vÒ c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. B¶n chÊt, ®Æc trng, néi dung c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp .B¶n chÊt s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. Kh¸i niÖm c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. Kh¸i niÖm c¬ cÊu kinh tÕ.

C¬ cÊu kinh tÕ lµ cÊu tróc bªn trong cña nÒn kinh tÕ vµ c¸c mèi quan hÖ tû lÖ vÒ lîng vµ chÊt t¬ng ®èi æn ®Þnh gi÷a c¸c bé phËn trong mét bé phËn vµ kh«ng gian nhÊt ®Þnh. Néi dung chÝnh cña c¬ c©u kinh tÕ lµ x¸c ®Þnh c¸c bé phËn hîp thµnh vµ quan hÖ tû lÖ gi÷a c¸c bé phËn ®ã, ®ång thêi ®Ò ra xu híng vËn ®éng gi÷a c¸c bé phËn. Nh vËy viªc x¸c ®inh c¬ cÊu bao hµm c¶ chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ. Mét c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý lµ x¸c ®Þnh râ mèi quan hÖ gia c¸c bé phËn cña c¬ cÊu kinh tÕ lµ yªu cÇu cña sù ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thèng nhÊt cña mét quèc gia.

Mèi quan hÖ ®ã lu«n lu«n vËn ®éng,biÕn ®æi do ®ã mµ kh«ng cã mét c¬ cÊu khu«n mÉu nhÊt ®Þnh. Nã phô thuéc vµo ®iÒu kiÖn cô thÓ vÒ kh«ng gian vµ thêi gian. Chóng thay ®æi phï hîp víi yªu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ cña tõng thêi kú, tõng giai ®o¹n lÞch sö. Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp §HKTQD VËy c¬ cÊu kinh tÕ lµ tæng thÓ c¸c mèi quan hÖ vÒ sè lîng, chÊt lîng t¬ng ®èi æn ®Þnh cña c¸c bé phËn cÊu thµnh nÒn kinh tÕ trong ®iÒu kiÖn kh«ng gian , thêi gian nhÊt ®Þnh.Kh¸i niªm c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp.

N«ng nghiÖp lµ m«t trong c¸c ngµnh kinh tÕ quan träng vµ phøc t¹p. Víi ®èi tîng s¶n xuÊt lµ hÖ thèng sinh vËt kü thuËt ph¸t triÓn theo quy luËt tù nhiªn vµ quy luËt sinh häc nhÊt ®Þnh, con ngêi khã cã thÓ thay ®æi ®îc quy luËt Êy. §Ó ®¸nh gi¸ ®îc nÒn n«ng nghiÖp th× vÊn ®Ò quan träng lµ x¸c ®Þnh c¬ cÊu ngµnh n«ng nghiÖp hîp lý t¹o tiÒn ®Ò khai th¸c, sö dông cã hiªu qu¶ c¸c nguån lùc nh»m n©ng cao gi¸ trÞ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. C¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lµ mét ph¹m trï kinh tÕ ®Æc biÖt g¾n liªn v¬i sù h×nh thµnh, ph¸t triªn n«ng nghiÖp cña tõng ®Þa ph- ¬ng tõng quèc gia.

Nã ¶nh hëng lín tíi sù t¨ng trëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. Mét c¬ cÊu hîp lý t¹o nªn s c©n ®èi, hµi hoµ còng nh cÊu thµnh gi÷a c¸c bé phËn mét mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau theo mét tû lÖ nhÊt ®Þnh vÒ lîng vµ chÊt gi÷a c¸c ngµnh vµ néi bé ngµnh. Sù ph¸t triÓn cña lùc lîng s¶n xuÊt, ph©n c«ng lao ®éng x· héi lµm xuÊt hiÖn nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ thóc ®Èy kinh tÕ n«ng nghiÖp ph¸t triÓn nhÊt lµ c«ng nghiÖp chÕ biÕn vµ tiÓu thñ c«ng nghiÖp. Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp §HKTQD Nh vËy c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lµ cÊu tróc bªn trong cña ngµnh n«ng nghiÖp bao gåm c¸c bé phËn cÊu thµnh nªn c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp vµ c¸c bé phËn ®ã cã quan hÖ h÷u c¬ víi nhau theo tû lÖ nhÊt ®Þnh vÒ sè l- îng, liªn quan chÆt chÏ vÒ mÆt chÊt lîng.

Chóng t¸c ®éng qua l¹i lÉn nhau trong ®iÒu kiÖn thêi gian vµ kh«ng gian nhÊt ®Þnh.Vai trß s¶n xuÊt n«ng nghiÖp N«ng nghiÖp lµ mét trong nh÷ng ngµnh kinh tÕ quan träng vµ phøc t¹p. Nã gi÷ vai trß quan träng trong nÒn kinh tÕ, nhÊt lµ c¸c níc ®ang ph¸t triÓn. Vai trß to lín cña s¶n xuÊt n«ng nghiÖp biÓu hiÖn: Tríc hÕt n«ng nghiÖp s¶n xuÊt vµ cung cÊp s¶n phÈm tèi c©n thiÕt cho x· héi loµi ngêi tån t¹i vµ ph¸t triÓn. C¸c s¶n phÈm nh thÞt trøng s÷a… c¸c lo¹i l¬ng thùc, ngò cèc nh lóa ng« khoai s¾n… c¸c lo¹i thùc phÈm rau qu¶…kh«ng thÓ thay thÕ ®îc cho dï c«ng nghiÖp cã ph¸t triÓn ®Õn ®©u th× chung vÉn rÊt cÇn thiÕt cho con ngêi.

S¶n xuÊt n«ng nghiÖp ph¸t triÓn ®¶m b¶o cho an ninh l¬ng thùc quèc gia còng nh toµn nh©n lo¹i. N«ng nghiÖp cã vai trß quan träng trong viÖc cung cÊp c¸c yÕu tè ®Çu vµo cho c«ng nghiÖp vµ khu vùc thµnh thÞ. Nã cung cÊp nguyªn liÖu cho c«ng nghiÖp chÕ biÕn, cung cÊp nguån nh©n lùc cho qu¸ trinh s¶n xuÊt c«ng nghiÖp. Khu vùc n«ng nghiÖp lµ nguån cung cÊp vèn lín nhÊt cho ph¸t triÓn kinh tÕ, nhÊt lµ giai ®o¹n ®Çu cña c«ng nghiÖp ho¸, v× ®©y lµ khu vùc lín nhÊt xÐt c¶ vÒ lao Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp §HKTQD ®éng vµ s¶n phÈm quèc d©n.

Nguån vèn tõ n«ng nghiÖp cã thÓ ®îc t¹o ra tõ nhiÒu c¸ch, nh tiÕt kiÖm cña n«ng d©n, thuÕ n«ng nghiÖp, ngo¹i tÖ thu ®îc do xuÊt khÈu n«ng s¶n… N«ng nghiÖp vµ n«ng th«n lµ thÞ trêng tiªu thô réng lín cña c«ng nghiÖp bao gåm t liÖu tiªu dïng vµ t liÖu s¶n xuÊt chóng thóc ®Èy c«ng nghiÖp ph¸t triÓn. N«ng nghiÖp ®îc coi lµ ngµnh ®em l¹i nguån thu nhËp ngo¹i tÖ lín. C¸c lo¹i n«ng, l©m, thuû s¶n dÔ dµng ra nhËp thÞ trêng quèc tÕ nh hµng c«ng nghiÖp. N«ng nghiÖp n«ng th«n cßn cã vai trß to lín, lµ c¬ së cho sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña m«i trêng.

V× n«ng nghiÖp ho¹t ®éng theo quy luËt sinh häc g¾n víi m«i tr¬ng tù nhiªn nhiÒu còng nh nã ¶nh hëng qua l¹i rÊt lín víi m«i trêng tù nhiªn. Tãm l¹i trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, vai trß n«ng nghiÖp trong sù ph¸t triÓn bao gåm: thø nhÊt lµ, ®ãng gãp vÒ thÞ tr- êng- cung cÊp s¶n phÈm cho thÞ trêng trong vµ ngoµi níc. Thø hai, lµ sù ®ãng gãp vÒ nh©n tè diÔn ra khi cã sù chuyÓn dÞch c¸c nguån lùc tõ n«ng nghiÖp sang c¸c khu vùc kh¸c. C¸c ®Æc trng c¬ cÊu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp 2.