Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ năm 1997 đến năm 2006

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh đảng bộ tỉnh thái nguyên lãnh đạo thực hiện chuyển cơ cấu kinh tế từ năm 1997 đến năm 2006, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đào Thu Huyền
• Người hướng dẫn: Ts. Lương Viết Sang
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Bộ Tỉnh Thái Nguyên Lãnh Đạo Thực Hiện Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Từ Năm 1997 Đến Năm 2006
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ (1997- 2001)
• 1.1. Quan điểm, chủ trương của Đảng về chuyển dịch CCKT
• 1.2. Quan điểm, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 1.3. Quan điểm, chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 1.4. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế – xã hội của tỉnh Thái Nguyên
• 1.5. Quá trình chỉ đạo thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 1.5.1. Trong nông, lâm nghiệp
• 1.5.2. Trong công nghiệp, dịch vụ
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ (2001- 2006)
• 2.1. Đảng bộ Thái Nguyên vận dụng chủ trương của Đảng lãnh đạo thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế (2001-2006)
• 2.2. Chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam
• 2.3. Chủ trương của Đảng bộ Tỉnh Thái Nguyên thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 2.4. Đảng bộ Tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế (2001-2006)
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
• 3.1. Thành tựu, hạn chế và những vấn đề nảy sinh
• 3.1.1. Những hạn chế chính
• 3.1.2. Những vấn đề nảy sinh
• 3.2. Một số bài học kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Thái Nguyên 1997 2006

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế (CCKT) là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 1997-2006. Thái Nguyên, với vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng phát triển, đã thực hiện nhiều chính sách nhằm thúc đẩy sự chuyển dịch này. Đảng bộ tỉnh đã lãnh đạo thực hiện các chủ trương, chính sách nhằm phát huy lợi thế và khắc phục khó khăn, từ đó tạo ra những bước tiến đáng kể trong phát triển kinh tế. Việc chuyển dịch CCKT không chỉ giúp nâng cao năng lực sản xuất mà còn góp phần cải thiện đời sống của người dân.

1.1. Đặc điểm kinh tế xã hội tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 1997 2006

Thái Nguyên có nhiều đặc điểm nổi bật về tự nhiên và xã hội, bao gồm nguồn tài nguyên phong phú và lực lượng lao động dồi dào. Tuy nhiên, tỉnh cũng đối mặt với nhiều thách thức như cơ sở hạ tầng chưa phát triển đồng bộ và sự cạnh tranh từ các tỉnh lân cận. Những yếu tố này đã ảnh hưởng đến quá trình chuyển dịch CCKT, đòi hỏi sự lãnh đạo quyết liệt từ Đảng bộ tỉnh.

1.2. Vai trò của Đảng bộ tỉnh trong chuyển dịch CCKT

Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên đã đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và lãnh đạo thực hiện chuyển dịch CCKT. Các chủ trương, chính sách được ban hành đã tạo ra khung pháp lý và động lực cho các ngành kinh tế phát triển, từ nông nghiệp đến công nghiệp và dịch vụ.

II. Những thách thức trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Thái Nguyên

Trong quá trình chuyển dịch CCKT, tỉnh Thái Nguyên đã gặp phải nhiều thách thức lớn. Những khó khăn này không chỉ đến từ nội tại của tỉnh mà còn từ bối cảnh kinh tế chung của cả nước. Việc hội nhập kinh tế quốc tế đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn, yêu cầu tỉnh phải nhanh chóng cải cách và đổi mới để không bị tụt lại phía sau.

2.1. Khó khăn trong việc thu hút đầu tư

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng Thái Nguyên vẫn gặp khó khăn trong việc thu hút đầu tư từ bên ngoài. Các nhà đầu tư thường lo ngại về cơ sở hạ tầng và môi trường kinh doanh chưa thật sự thuận lợi.

2.2. Sự cạnh tranh từ các tỉnh lân cận

Sự phát triển nhanh chóng của các tỉnh lân cận như Bắc Ninh và Vĩnh Phúc đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn đối với Thái Nguyên. Điều này đòi hỏi tỉnh phải có những chiến lược phát triển rõ ràng và hiệu quả hơn.

III. Phương pháp thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế hiệu quả

Để thực hiện chuyển dịch CCKT một cách hiệu quả, tỉnh Thái Nguyên đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các chính sách được thiết kế nhằm tạo ra môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển, đồng thời khuyến khích sự tham gia của người dân trong quá trình phát triển kinh tế.

3.1. Đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng là một trong những ưu tiên hàng đầu của tỉnh. Việc cải thiện hệ thống giao thông, điện, nước đã tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động sản xuất và kinh doanh.

3.2. Khuyến khích phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn

Tỉnh đã xác định các ngành kinh tế mũi nhọn như công nghiệp chế biến, dịch vụ du lịch và nông nghiệp công nghệ cao để tập trung phát triển. Điều này không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người dân.

IV. Kết quả đạt được từ chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Thái Nguyên

Kết quả của quá trình chuyển dịch CCKT tại Thái Nguyên giai đoạn 1997-2006 đã mang lại nhiều thành tựu đáng kể. Tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh đã được cải thiện rõ rệt, với sự gia tăng đóng góp của các ngành công nghiệp và dịch vụ vào tổng sản phẩm nội địa.

4.1. Tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống

Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Thái Nguyên đã đạt mức cao, góp phần nâng cao đời sống của người dân. Nhiều chương trình an sinh xã hội đã được triển khai, giúp giảm nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống.

4.2. Đổi mới và hiện đại hóa các ngành kinh tế

Quá trình chuyển dịch CCKT đã thúc đẩy sự đổi mới và hiện đại hóa trong các ngành kinh tế. Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng công nghệ mới, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

V. Bài học kinh nghiệm từ chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Thái Nguyên

Quá trình chuyển dịch CCKT tại Thái Nguyên đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Những kinh nghiệm này không chỉ có giá trị cho tỉnh mà còn có thể áp dụng cho các tỉnh khác trong cả nước.

5.1. Tầm quan trọng của sự lãnh đạo và chỉ đạo

Sự lãnh đạo quyết liệt từ Đảng bộ tỉnh là yếu tố then chốt trong việc thực hiện chuyển dịch CCKT. Các chính sách cần phải được triển khai đồng bộ và hiệu quả.

5.2. Cần có sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của người dân và cộng đồng trong quá trình phát triển kinh tế là rất quan trọng. Điều này không chỉ giúp tăng cường sự đồng thuận mà còn tạo ra động lực cho sự phát triển bền vững.

VI. Tương lai của chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Thái Nguyên

Tương lai của chuyển dịch CCKT tại Thái Nguyên hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Tỉnh cần phải tiếp tục đổi mới và cải cách để đáp ứng yêu cầu của thời kỳ hội nhập và phát triển.

6.1. Định hướng phát triển bền vững

Thái Nguyên cần xác định rõ định hướng phát triển bền vững, kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Các chính sách cần phải hướng tới việc sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ hệ sinh thái.

6.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Việc tăng cường hợp tác quốc tế sẽ giúp Thái Nguyên tiếp cận công nghệ mới và mở rộng thị trường. Điều này sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp và thúc đẩy sự phát triển kinh tế của tỉnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 1997, tỉnh Thái Nguyên được tái lập theo Nghị quyết của Quốc hội khóa IX trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với muôn vàn khó khăn sau thời kỳ chia tách địa giới hành chính. Với tổng diện tích tự nhiên 3.541 km2 (chiếm khoảng 1,13% diện tích cả nước) và dân số trên 1,1 triệu người, địa phương sở hữu vị trí cửa ngõ chiến lược nối liền vùng trung du miền núi phía Bắc với đồng bằng Bắc Bộ và Thủ đô Hà Nội. Tuy nhiên, điểm xuất phát kinh tế của tỉnh còn mang nặng tính thuần nông, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, các doanh nghiệp công nghiệp quốc doanh chủ lực gặp nhiều khó khăn trong quá trình chuyển đổi sang cơ chế thị trường.

Vấn đề cốt lõi đặt ra cho Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên là phải tìm kiếm bước đột phá mang tính chiến lược nhằm khai thác tối đa tiềm năng khoáng sản, quỹ đất đồi rừng và nguồn nhân lực dồi dào để đưa kinh tế địa phương thoát khỏi tình trạng kém phát triển. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là làm sáng tỏ quá trình vận dụng sáng tạo đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam vào thực tiễn lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Thái Nguyên trong giai đoạn 1997 - 2006. Phạm vi nghiên cứu tập trung phân tích tiến trình biến đổi cơ cấu ngành kinh tế trên địa bàn toàn tỉnh qua hai kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV (nhiệm kỳ 1997 - 2000) và lần thứ XVI (nhiệm kỳ 2001 - 2005).

Nghiên cứu mang ý nghĩa sâu sắc cả về mặt lý luận và thực tiễn khi đánh giá toàn diện những thành tựu đạt được, chỉ ra các nút thắt nội tại và đúc kết bài học kinh nghiệm cho công tác lãnh đạo kinh tế địa phương. Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong 10 năm đã tạo nên bước ngoặt căn bản: tỷ trọng ngành nông, lâm nghiệp giảm dần qua từng năm, trong khi khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ vươn lên chiếm tỷ trọng áp đảo, thiết lập nền móng vững chắc để tỉnh hướng tới mục tiêu cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp vào năm 2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn được triển khai trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối phát triển kinh tế - xã hội của Đảng Cộng sản Việt Nam. Lý thuyết hình thái kinh tế - xã hội chỉ rõ chuyển dịch cơ cấu kinh tế là quá trình tất yếu phản ánh sự vận động, phát triển của lực lượng sản xuất và sự hoàn thiện của quan hệ sản xuất. Bên cạnh đó, luận văn vận dụng sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ hữu cơ giữa công nghiệp và nông nghiệp như hai chân của nền kinh tế, hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau cùng phát triển vững chắc.

Khung lý thuyết của đề tài gắn liền với các quan điểm chiến lược của Đảng từ Đại hội VI (năm 1986) với 3 chương trình kinh tế lớn, Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị (năm 1988), Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa VII (năm 1993) về nông nghiệp nông thôn, Nghị quyết Đại hội VIII (năm 1996) và Đại hội IX (năm 2001) về đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Luận văn chuẩn hóa 3 khái niệm trọng tâm:

1. Cơ cấu kinh tế: Tổng thể các ngành, lĩnh vực và thành phần kinh tế có mối liên hệ hữu cơ, vận động tương đối ổn định theo quy luật khách quan.
2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành: Quá trình tái bố trí tỷ trọng giá trị sản xuất và nguồn lực lao động từ khu vực nông nghiệp sang khu vực công nghiệp và dịch vụ nhằm nâng cao năng suất xã hội.
3. Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa: Mô hình phát triển bình đẳng giữa 5 thành phần kinh tế (kinh tế nhà nước, tập thể, tư nhân, tư bản nhà nước và có vốn đầu tư nước ngoài), trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được khai thác từ hệ thống văn kiện chính thức của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên khóa XV và XVI, các nghị quyết chuyên đề, chỉ thị của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Niên giám thống kê tỉnh Thái Nguyên từ năm 1997 đến năm 2006 cùng các báo cáo chuyên đề của Ủy ban nhân dân tỉnh.

Nghiên cứu khảo sát toàn diện dữ liệu của 9 đơn vị hành chính cấp huyện, thành phố, thị xã trên địa bàn gồm 145 xã, phường, thị trấn; đồng thời áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng đối với 3 tiểu vùng sinh thái (vùng núi cao như Võ Nhai, Định Hóa; vùng đồi thấp như Đại Từ, Phú Lương, Đồng Hỷ; vùng đồng bằng ven đô như Phổ Yên, Phú Bình, Sông Công) và hơn 1.000 mô hình kinh tế trang trại đại diện. Lý do lựa chọn kết hợp phương pháp lịch sử và phương pháp logic làm chủ đạo là nhằm tái hiện trung thực, liên tục tiến trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh theo dòng thời gian 10 năm (1997 - 2006), đồng thời phân tích bản chất, quy luật vận động nội tại của các yếu tố cấu thành cơ cấu kinh tế địa phương. Các phương pháp thống kê mô tả, so sánh đối chiếu và khảo sát thực tiễn được phối hợp chặt chẽ để đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của các luận điểm khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã làm rõ những thành tựu nổi bật trong quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 1997 - 2006 qua các minh chứng xác thực:

Thứ nhất, nông nghiệp chuyển dịch mạnh mẽ sang hướng sản xuất hàng hóa tập trung và thâm canh công nghệ cao. Tỉnh đã quy hoạch thành công 5 vùng sản xuất chuyên canh, bảo đảm an ninh lương thực vững chắc với sản lượng lương thực có hạt bình quân đạt gần 30 vạn tấn/năm (vượt hơn 10% chỉ tiêu Đại hội XV đề ra). Năng suất lúa bình quân tăng từ 33,74 tạ/ha năm 1997 lên 38,71 tạ/ha năm 2000, đưa sản lượng lúa từ 220.300 tấn lên 266.300 tấn. Cây chè trở thành cây trồng mũi nhọn với diện tích thu hoạch mở rộng từ 5.996 ha năm 1997 lên 11.331 ha năm 2000, năng suất tăng vọt từ 39,65 tạ/ha lên 58,61 tạ/ha, sản lượng đạt 66.400 tấn búp tươi, khẳng định vị thế vùng chè trọng điểm trên 16.000 ha của cả nước. Kinh tế trang trại phát triển nhanh với khoảng 1.000 trang trại vào năm 2000, trong đó 28,3% chủ hộ là đảng viên gương mẫu đi đầu.

Thứ hai, sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp vượt qua khủng hoảng, lấy lại đà tăng trưởng cao. Sau giai đoạn suy giảm nghiêm trọng năm 1998 do tác động thị trường (Công ty Gang thép Thái Nguyên tồn đọng gần 30.000 tấn thép, 10.000 tấn phôi thỏi và hơn 2.500 công nhân thiếu việc làm), Tỉnh ủy đã chủ động làm việc với Chính phủ để có chính sách khoanh nợ, hạ lãi suất và trợ giá tiêu thụ. Nhờ đó, giá trị sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp địa phương duy trì mức tăng bình quân 13%/năm (riêng 9 tháng đầu năm 2000 tăng 19%). Đến năm 2006, cơ cấu kinh tế của tỉnh ghi nhận bước chuyển biến căn bản: Công nghiệp và xây dựng chiếm 38,72%, Dịch vụ chiếm 36,64%, Nông lâm nghiệp giảm xuống còn 24,64%.

Thứ ba, đột phá trong phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật và nâng cao đời sống dân sinh. Giai đoạn 1997 - 2000, toàn tỉnh đã nâng cấp và làm mới hơn 800 km đường giao thông, xây dựng 40 cầu dân sinh, đưa đường ô tô đến trung tâm của 100% số xã. Hệ thống thủy lợi kiên cố hóa thêm gần 200 km kênh mương nội đồng. Mạng lưới điện quốc gia mở rộng từ 83 xã (năm 1996) lên 122/145 xã (năm 2000). Thu nhập bình quân đầu người một tháng tăng từ 269,3 nghìn đồng năm 2002 lên 552,6 nghìn đồng năm 2006, trong đó khu vực thành thị đạt 858,4 nghìn đồng và khu vực nông thôn đạt 459,4 nghìn đồng.

Thảo luận kết quả

Thành công của công cuộc chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Thái Nguyên bắt nguồn từ sự chỉ đạo linh hoạt, bám sát thực tiễn của Đảng bộ tỉnh, đặc biệt là việc ban hành kịp thời Chỉ thị 08 về dồn điền đổi thửa và giao đất giao rừng. Việc phát huy lợi thế hệ thống giao thông thủy trên sông Cầu, sông Kông (tuyến Đa Phúc - Hải Phòng dài 161 km và Đa Phúc - Hòn Gai dài 211 km) đã mở rộng không gian giao thương hàng hóa cho địa phương.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế đáng lưu ý: Tốc độ chuyển dịch lao động còn chậm so với tốc độ chuyển dịch giá trị kinh tế. Đến năm 2006, dân số nông thôn vẫn chiếm 77% (khoảng 857.800 người) so với 23% dân số thành thị (khoảng 269.300 người). Kinh tế tập thể đổi mới chậm chạp khi toàn tỉnh năm 2000 mới chuyển đổi được 23/158 hợp tác xã theo Luật Hợp tác xã, trong đó chỉ có 27% đạt hiệu quả khá.

Dữ liệu chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế giai đoạn 1997 - 2006 có thể được mô hình hóa sinh động thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện xu hướng giảm dần của tỷ trọng nông nghiệp và sự tăng trưởng vượt bậc của nhóm ngành công nghiệp - dịch vụ. Bên cạnh đó, một bảng ma trận thống kê so sánh năng suất cây trồng (lúa tăng 14,7%, chè tăng 47,8%) và phân tầng thu nhập giữa các vùng địa hình sẽ giúp các nhà quản lý nhìn nhận rõ nét hơn về hiệu quả phân bổ nguồn lực của tỉnh.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả tổng kết thực tiễn giai đoạn 1997 - 2006, các giải pháp thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong giai đoạn tiếp theo được xác lập đồng bộ:

1. Tái cơ cấu ngành nông nghiệp công nghệ cao và nâng cao chuỗi giá trị: Tập trung phát triển vùng chè an toàn, mở rộng quy mô vùng chè chất lượng cao vượt 16.000 ha gắn với chế biến tinh sâu và xây dựng thương hiệu xuất khẩu; nâng tỷ trọng ngành chăn nuôi gia súc, gia cầm đạt trên 30% giá trị nông nghiệp; phấn đấu đạt giá trị sản xuất trên 20 triệu đồng/ha đất canh tác vườn đồi trước năm 2010. Cơ quan chủ trì: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với UBND các huyện Đại Từ, Định Hóa, Đồng Hỷ.
2. Quy hoạch mở rộng các khu công nghiệp tập trung và phát triển công nghiệp phụ trợ: Tăng cường đầu tư hạ tầng cho 3 khu công nghiệp hiện hữu (Sông Công, TP. Thái Nguyên, La Hiên) và đẩy nhanh tiến độ xây dựng 2 khu công nghiệp mới Điềm Thụy (Phú Bình), Nam Phổ Yên; phấn đấu đưa tỷ trọng công nghiệp và xây dựng chiếm 45% GDP toàn tỉnh vào năm 2010. Cơ quan chủ trì: Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh phối hợp với Sở Công Thương.
3. Hiện đại hóa hệ thống giao thông liên vùng và hạ tầng thủy lợi: Nâng cấp đồng bộ tuyến hành lang kinh tế Quốc lộ 3 kết nối Hà Nội, khai thác năng lực vận tải đường thủy Đa Phúc; triển khai kiên cố hóa trên 75% hệ thống kênh mương nội đồng nhằm bảo đảm nguồn nước tưới tiêu trong giai đoạn 2006 - 2010. Cơ quan thực hiện: Sở Giao thông Vận tải và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và củng cố mô hình kinh tế tập thể: Đẩy mạnh đào tạo nghề cho lao động nông thôn, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên nghiệp và dạy nghề lên trên 20% thông qua hệ thống Đại học Thái Nguyên (gồm 5 trường thành viên) và 16 trường cao đẳng, trung cấp; hoàn thành chuyển đổi và nâng cao chất lượng 100% hợp tác xã theo đúng luật định. Cơ quan thực hiện: Liên minh Hợp tác xã tỉnh phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

1. Cán bộ lãnh đạo cấp ủy, chính quyền và cơ quan hoạch định chính sách: Nghiên cứu cung cấp bức tranh toàn cảnh về kinh nghiệm chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương, giúp tham chiếu trong việc xây dựng các đề án phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch vùng chuyên canh và giải quyết bài toán việc làm cho lao động nông thôn.
2. Giảng viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Lịch sử Đảng và Kinh tế học: Nguồn tư liệu có giá trị học thuật cao, phục vụ công tác giảng dạy, biên soạn giáo trình lịch sử Đảng bộ địa phương và nghiên cứu chuyên sâu về mô hình công nghiệp hóa vùng trung du miền núi.
3. Học viên cao học và sinh viên ngành khoa học xã hội: Cung cấp khung phương pháp luận nghiên cứu lịch sử kết hợp logic, kỹ năng thu thập, phân loại số liệu thống kê và phương pháp tiếp cận đánh giá một chủ trương kinh tế của Đảng trong thực tiễn.
4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong và ngoài tỉnh: Hỗ trợ nắm bắt định hướng phát triển ngành nghề, đặc điểm tự nhiên, nguồn tài nguyên khoáng sản và tiềm năng các khu công nghiệp tại Thái Nguyên để xây dựng phương án đầu tư sản xuất kinh doanh phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Vấn đề cấp bách nhất mà Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên phải giải quyết ngay sau khi tái lập tỉnh năm 1997 là gì? Đảng bộ tỉnh phải khẩn trương kiện toàn bộ máy hành chính, ban hành chính sách ruộng đất theo Chỉ thị 08 để dồn điền đổi thửa, giao đất giao rừng, đồng thời giải quyết tình trạng thiếu lương thực bằng việc đưa các giống lúa lai vào sản xuất để đạt sản lượng trên 220.000 tấn.

2. Cây chè có vị thế chiến lược như thế nào trong cơ cấu nông nghiệp của Thái Nguyên? Cây chè là cây kinh tế mũi nhọn ổn định nhất của vùng đất đồi. Trong giai đoạn 1997 - 2000, diện tích chè thu hoạch tăng từ 5.996 ha lên 11.331 ha, sản lượng đạt 66.400 tấn, không chỉ tạo việc làm cho hàng vạn lao động mà còn phủ xanh đất trống đồi trọc và phục vụ xuất khẩu.

3. Đảng bộ tỉnh đã xử lý cuộc khủng hoảng tồn kho tại Công ty Gang thép Thái Nguyên năm 1998 như thế nào? Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã trực tiếp khảo sát, kiến nghị Chính phủ và các Bộ ngành Trung ương áp dụng các cơ chế hỗ trợ đặc thù: giãn thời gian trả nợ, hạ lãi suất tín dụng, cấp vốn lưu động và điều chỉnh chính sách thuế nhập khẩu thép để bảo đảm việc làm cho hơn 2.500 công nhân.

4. Cơ cấu kinh tế tỉnh Thái Nguyên năm 2006 có sự chuyển dịch cụ thể ra sao? Đến năm 2006, tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng vươn lên dẫn đầu với 38,72%, ngành dịch vụ chiếm 36,64% và ngành nông - lâm nghiệp giảm xuống còn 24,64%, thể hiện rõ nét xu hướng chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

5. Hạn chế lớn nhất trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 1997 - 2006 là gì? Tốc độ chuyển dịch cơ cấu lao động còn chậm khi dân số nông thôn năm 2006 vẫn chiếm tới 77% (khoảng 857.800 người), khoảng cách thu nhập giữa thành thị (858,4 nghìn đồng) và nông thôn (459,4 nghìn đồng) còn chênh lệch lớn, cùng với việc đổi mới kinh tế hợp tác xã còn nhiều lúng túng.

Kết luận

• Luận văn đã phục dựng một cách chân thực, khoa học tiến trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 1997 - 2006, khẳng định tính đúng đắn và sáng tạo trong vận dụng đường lối đổi mới của Trung ương.
• Nền kinh tế của tỉnh đã có bước nhảy vọt quan trọng: Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ tăng nhanh chiếm trên 75% GDP vào năm 2006, đưa Thái Nguyên từng bước khẳng định vị thế trung tâm kinh tế - văn hóa của vùng trung du miền núi Bắc Bộ.
• Nông nghiệp hàng hóa phát triển vượt bậc với việc thiết lập 5 vùng sản xuất chuyên canh, vùng chè búp mở rộng trên 16.000 ha và hệ thống hơn 1.000 trang trại kiểu mẫu đóng góp tích cực vào xóa đói giảm nghèo.
• Cơ sở hạ tầng kỹ thuật ghi nhận bước đột phá với 100% số xã có đường ô tô đến trung tâm, 122/145 xã có điện lưới quốc gia và hệ thống thủy lợi được kiên cố hóa rộng khắp.
• Công trình đúc kết hệ thống bài học kinh nghiệm quý báu về phát huy nội lực, bám sát thực tiễn phân vùng sinh thái và gắn kết tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội.

Trong giai đoạn tiếp theo, việc tiếp tục kế thừa những thành tựu của giai đoạn 1997 - 2006 và mở rộng không gian các khu công nghiệp tập trung sẽ tạo lực đẩy quyết định để Thái Nguyên hoàn thành mục tiêu trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại. Bạn đọc, các nhà nghiên cứu và học viên có thể khai thác toàn văn luận văn để tìm hiểu chi tiết các tư liệu lịch sử và số liệu thống kê chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho chuyển dịch CCKT theo hướng phát triển hàng hoá. Đại hội VII (6/1991) đã tổng kết thành tựu 5 năm đổi mới, khẳng định những kết quả đạt được trong lĩnh vực kinh tế là: Những kết quả thực hiện các mục tiêu của ba chương trình kinh tế gắn liền với những chuyển biến tích cực trong việc điều chỉnh lại cơ cấu đầu tư và bố trí lại CCKT [8, tr. Cũng tại Đại hội này, Đảng đã đề ra những định hướng trong chính sách kinh tế, trong đó quan điểm phải đảm bảo tăng trưởng kinh tế gắn liền với quá trình xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật, chuyển dịch CCKT theo từng bước công nghiêp hoá, thoát khỏi tình trạng nông nghiệp lạc hậu. Quan điểm về chuyển dịch CCKT được hiểu như sau: Phát triển nông – lâm – ngư nghiệp gắn liền với công nghiệp chế biến và xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ hàng đầu nhằm ổn định tình hình kinh tế - xã hội; 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tăng tốc độ và tỷ trọng công nghiệp, mở rộng kinh tế dịch vụ theo hướng huy động triệt để các khả năng sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu; thúc đẩy thăm dò, khai thác, chế biến dầu khí và một số loại khoáng sản; lựa chọn phát triển một số ngành công nghiệp ưu tiên, phát triển toàn diện, giao thông thuỷ lợi và thông tin liên lạc.

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được thông qua tại Đại hội VII cũng chỉ rõ: “khi kết thúc thời kỳ quá độ, hình thành về cơ bản kinh tế công nghiệp với CCKT công – nông nghiệp – dịch vụ gắn với phân công và hợp tác kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng” [8,tr. Trong quá trình chuyển đổi CCKT, nền kinh tế quốc dân gồm nhiều ngành, nghề, nhiều quy mô, nhiều trình độ công nghệ. Phát triển nông – lâm – ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến và xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ hàng đầu. Đẩy mạnh công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu, mở rộng kinh tế đối ngoại, phát triển kinh tế dịch vụ, xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng.

Xây dựng nền công nghiệp nặng với bước đi thích hợp trước hết là các ngành trực tiếp phục vụ nông nghiệp. Thực hiện liên kết chuyên môn hoá và liên kết kinh tế giữa các vùng, các địa phương. Xây dựng các trung tâm kinh tế của từng vùng để tạo điều kiện liên kết công nghiệp với nông nghiệp, thành thị với nông thôn phát triển giao lưu hàng hoá. Trên cơ sở những thành tựu đạt được trong nông nghiệp, nông thôn, để đẩy mạnh phát triển nông nghiệp và kinh tế – xã hội nông thôn, Hội nghị Trung ương 5 khoá VII ( 6/1993 ) ra Nghị quyết về “Tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế – xã hội nông thôn”.

Trên cơ sở đánh giá thực trạng nông nghiệp – nông thôn của đất nước với những thành tựu, hạn chế, trong đó những điều bất hợp lý về cơ cấu nông nghiệp và kinh tế nông thôn, Nghị quyết đã xác định một hệ thống quan điểm nhằm tiếp tục đổi mới nông nghiệp, nông thôn 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trong giai đoạn đổi mới, đồng thời đề ra phương hướng, giải pháp cụ thể nhằm thực hiện mục tiêu đó. Về CCKT nông nghiệp, Nghị quyết xác định rõ: phải đổi mới CCKT nông nghiệp – nông thôn, phá vỡ thế độc canh cây lúa, phá vỡ cơ cấu thuần nông và xây dựng một nền kinh tế nông nghiệp phát triển cân đối, hài hoà, Nghị quyết nhấn mạnh: “Trên cơ sở thúc tiến công nghiệp hoá nói chung, công nghiệp hoá nông nghiệp và nông thôn nói riêng mà thực hiện chuyển dịch CCKT nông thôn theo hướng phát triển mạnh, vững chắc, có hiệu quả công nghiệp – dịch vụ ở nông thôn, tăng nhanh tỷ trọng những ngành có cơ cấu nông – công nghiệp – dịch vụ” [10, tr. Tháng 7/1994 Hội nghị Trung ương 7 khoá VII, Đảng ra nghị quyết Phát triển công nghiệp, công nghệ đến năm 2000 theo hướng công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước và xây dựng giai cấp công nhân trong giai đoạn mới”. Nghị quyết cụ thể hoá một bước Nghị quyết Đại hội VII và Nghị quyết Hội nghị Đại biểu toàn quốc nhiệm kỳ khoá VII của Đảng, đánh giá đúng thực trạng công nghiệp và công nghệ; xác định mục tiêu, chính sách phát triển công nghiệp và công nghệ của Việt Nam đến năm 2000 theo hướng CNH, HĐH; xác định rõ CNH, HĐH đất nước là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội từ sử dụng lao động thủ công là chính sang lao động sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ, phương tiện và phương pháp tiên tiến, hiện đại nhằm tạo ra năng suất lao động cao.

Nghị quyết chỉ rõ: “mục tiêu lâu dài của công nghiệp hoá, hiện đại hoá là phải biến nước ta thành một nước công nghiệp, cơ sở vật chất – kỹ thuật hiện đại, có CCKT hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp trình độ phát triển của sức sản xuất, mức sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng – an ninh vững chắc, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh” [11, tr. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 khoá VII đã đưa ra 3 chủ trương lớn về phát triển kinh tế công nghiệp và chuyển dịch CCKT trong những năm tới là: CNH, HĐH nông nghiệp và kinh tế nông thôn, phát triển toàn diện, lâm - ngư nghiệp gắn liền với công nghiệp chế biến; phát triển mạnh công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu; mở rộng thương nghiệp, du lịch, dịch vụ ở các thành thị và nông thôn, đẩy mạnh các hoạt động kinh tế đối ngoại khác. Bước sang năm 1996, con đường đi lên CNXH của Việt Nam ngày càng được xác định rõ hơn. Xuất phát từ kết quả đạt được sau 10 năm đổi mới, tại Đại hội VIII (6/1996), Đảng đã quyết định chuyển sang thời kỳ đổi mới, thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH với những nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể.

Đại hội khẳng định: “mục tiêu của công nghiệp hoá, hiện đại hoá là xây dựng nước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất – kỹ thuật hiện đại, CCKT hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng, an ninh vững chắc, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh. Từ nay tới năm 2020, ra sức phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp” [12, tr. Tại Đại hội này, Đảng nhấn mạnh phải đặc biệt coi trọng CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn, phát triển toàn diện nông, lâm, ngư nghiệp, hình thành các vùng kinh tế tập trung chuyên canh, xây dựng cơ cấu hợp lý về cây trồng, vật nuôi, đảm bảo an toàn về lương thực trong xã hội, đáp ứng nhu cầu về công nghiệp chế biến của thị trường trong và ngoài nước, hàng hoá đảm bảo về số lượng, tốt về chất lượng. Bên cạnh đó Đảng Cộng sản Việt Nam tập trung lãnh đạo phát triển công nghiệp theo hướng sản xuất hàng tiêu dùng, xuất khẩu và lương thực 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thực phẩm: “Phát triển công nghiệp, ưu tiên các ngành chế biến lương thực – thực phẩm, sản xuất hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu, công nghiệp điện tử và công nghệ thông tin.

Phát triển nhanh du lịch, các dịch vụ hàng không, hàng hải, bảo hiểm, công nghệ, các dịch vụ đời sống nhân dân. Từng bước đưa nước ta trở thành một trung tâm du lịch, thương mại, dịch vụ có tầm cỡ trong khu vực. Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại. Đẩy mạnh xuất khẩu và coi xuất khẩu là hướng ưu tiên, là trọng điểm của kinh tế đối ngoại, chủ động tham gia cộng đồng thương mại thế giới…” [12, tr.

Đại hội VIII đề ra định hướng phát triển kinh tế nhấn mạnh chuyển dịch CCKT theo hướng CNH, HĐH; phát triển hợp lý các vùng lãnh thổ; chuyển dịch CCKT lãnh thổ trên cơ sở khai thác triệt để các lợi thế, tiềm năng của nhiều liên kết hỗ trợ nhau làm cho tất cả vùng đều phát triển. Tiếp đó, tháng 12/1997, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII về“ Tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới, phát huy nỗ lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, cần kiệm để công nghiệp hoá, hiện đại hoá, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu kinh tế – xã hội đến năm 2000” đã chỉ rõ phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hướng CNH, HĐH, hợp tác hoá, dân chủ hoá. Nghị quyết xác định những việc cần tập trung thực hiện: đẩy nhanh quá trình chuyển dịnh CCKT gắn với phân công lao động ở nông thôn, giải quyết vấn đề thị trường tiêu thụ nông sản, phát triển mạnh các hình thức kinh tế hợp tác, đổi mới hoạt động của các cơ sở quốc doanh trong nông nghiệp và nông thôn, phát triển các cơ sở quốc doanh ở vùng sâu, vùng xa. Cụ thể hoá hơn nữa chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp – nông thôn theo hướng CNH, HĐH, tháng 4/1998, Bộ Chính trị ra Nghị quyết 10 về “vấn đề chuyển dịch CCKT nông nghiệp – nông thôn theo hướng công 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệp, hiện đại hoá”.

Nghị quyết nhấn mạnh việc chuyển dịch CCKT nông nghiệp - nông thôn theo hướng CNH, HĐH là phải tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ theo hướng sản xuất hàng hoá với cơ cấu đa dạng vừa để xuất khẩu với sức cạnh tranh cao, vừa khai thác lợi thế tiềm năng từng vùng sinh thái, tăng nhanh năng xuất, chất lượng và hiệu quả nông nghiệp. Chuyển dịch CCKT nông nghiệp – nông thôn theo hướng CNH, HĐH nghĩa là từ chỗ nặng về trồng trọt, chủ yếu là cây lương thực sang sản xuất các cây trồng, vật nuôi có giá trị cao; từ chỗ chủ yếu làm nông nghiệp sang phát triển các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ. Trong đó giải quyết tốt các mối quan hệ cơ bản giữa trồng trọt với chăn nuôi giữa nông nghiệp với lâm nghiệp, giữa nông – lâm nghiệp với công nghiệp và dịch vụ… Ngày 10/11/1998, Bộ Chính trị khoá VIII ra nghị quyết 06 – NQ/TƯ “Về một số vấn đề phát triển nông nghiệp và nông thôn”.