mở đầu cho chuyển dịch CCKT theo hướng phát triển hàng hoá. Đại hội VII (6/1991) đã tổng kết thành tựu 5 năm đổi mới, khẳng định những kết quả đạt được trong lĩnh vực kinh tế là: Những kết quả thực hiện các mục tiêu của ba chương trình kinh tế gắn liền với những chuyển biến tích cực trong việc điều chỉnh lại cơ cấu đầu tư và bố trí lại CCKT [8, tr. Cũng tại Đại hội này, Đảng đã đề ra những định hướng trong chính sách kinh tế, trong đó quan điểm phải đảm bảo tăng trưởng kinh tế gắn liền với quá trình xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật, chuyển dịch CCKT theo từng bước công nghiêp hoá, thoát khỏi tình trạng nông nghiệp lạc hậu. Quan điểm về chuyển dịch CCKT được hiểu như sau: Phát triển nông – lâm – ngư nghiệp gắn liền với công nghiệp chế biến và xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ hàng đầu nhằm ổn định tình hình kinh tế - xã hội; 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tăng tốc độ và tỷ trọng công nghiệp, mở rộng kinh tế dịch vụ theo hướng huy động triệt để các khả năng sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu; thúc đẩy thăm dò, khai thác, chế biến dầu khí và một số loại khoáng sản; lựa chọn phát triển một số ngành công nghiệp ưu tiên, phát triển toàn diện, giao thông thuỷ lợi và thông tin liên lạc.
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được thông qua tại Đại hội VII cũng chỉ rõ: “khi kết thúc thời kỳ quá độ, hình thành về cơ bản kinh tế công nghiệp với CCKT công – nông nghiệp – dịch vụ gắn với phân công và hợp tác kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng” [8,tr. Trong quá trình chuyển đổi CCKT, nền kinh tế quốc dân gồm nhiều ngành, nghề, nhiều quy mô, nhiều trình độ công nghệ. Phát triển nông – lâm – ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến và xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ hàng đầu. Đẩy mạnh công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu, mở rộng kinh tế đối ngoại, phát triển kinh tế dịch vụ, xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng.
Xây dựng nền công nghiệp nặng với bước đi thích hợp trước hết là các ngành trực tiếp phục vụ nông nghiệp. Thực hiện liên kết chuyên môn hoá và liên kết kinh tế giữa các vùng, các địa phương. Xây dựng các trung tâm kinh tế của từng vùng để tạo điều kiện liên kết công nghiệp với nông nghiệp, thành thị với nông thôn phát triển giao lưu hàng hoá. Trên cơ sở những thành tựu đạt được trong nông nghiệp, nông thôn, để đẩy mạnh phát triển nông nghiệp và kinh tế – xã hội nông thôn, Hội nghị Trung ương 5 khoá VII ( 6/1993 ) ra Nghị quyết về “Tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế – xã hội nông thôn”.
Trên cơ sở đánh giá thực trạng nông nghiệp – nông thôn của đất nước với những thành tựu, hạn chế, trong đó những điều bất hợp lý về cơ cấu nông nghiệp và kinh tế nông thôn, Nghị quyết đã xác định một hệ thống quan điểm nhằm tiếp tục đổi mới nông nghiệp, nông thôn 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trong giai đoạn đổi mới, đồng thời đề ra phương hướng, giải pháp cụ thể nhằm thực hiện mục tiêu đó. Về CCKT nông nghiệp, Nghị quyết xác định rõ: phải đổi mới CCKT nông nghiệp – nông thôn, phá vỡ thế độc canh cây lúa, phá vỡ cơ cấu thuần nông và xây dựng một nền kinh tế nông nghiệp phát triển cân đối, hài hoà, Nghị quyết nhấn mạnh: “Trên cơ sở thúc tiến công nghiệp hoá nói chung, công nghiệp hoá nông nghiệp và nông thôn nói riêng mà thực hiện chuyển dịch CCKT nông thôn theo hướng phát triển mạnh, vững chắc, có hiệu quả công nghiệp – dịch vụ ở nông thôn, tăng nhanh tỷ trọng những ngành có cơ cấu nông – công nghiệp – dịch vụ” [10, tr. Tháng 7/1994 Hội nghị Trung ương 7 khoá VII, Đảng ra nghị quyết Phát triển công nghiệp, công nghệ đến năm 2000 theo hướng công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước và xây dựng giai cấp công nhân trong giai đoạn mới”. Nghị quyết cụ thể hoá một bước Nghị quyết Đại hội VII và Nghị quyết Hội nghị Đại biểu toàn quốc nhiệm kỳ khoá VII của Đảng, đánh giá đúng thực trạng công nghiệp và công nghệ; xác định mục tiêu, chính sách phát triển công nghiệp và công nghệ của Việt Nam đến năm 2000 theo hướng CNH, HĐH; xác định rõ CNH, HĐH đất nước là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội từ sử dụng lao động thủ công là chính sang lao động sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ, phương tiện và phương pháp tiên tiến, hiện đại nhằm tạo ra năng suất lao động cao.
Nghị quyết chỉ rõ: “mục tiêu lâu dài của công nghiệp hoá, hiện đại hoá là phải biến nước ta thành một nước công nghiệp, cơ sở vật chất – kỹ thuật hiện đại, có CCKT hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp trình độ phát triển của sức sản xuất, mức sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng – an ninh vững chắc, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh” [11, tr. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 khoá VII đã đưa ra 3 chủ trương lớn về phát triển kinh tế công nghiệp và chuyển dịch CCKT trong những năm tới là: CNH, HĐH nông nghiệp và kinh tế nông thôn, phát triển toàn diện, lâm - ngư nghiệp gắn liền với công nghiệp chế biến; phát triển mạnh công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu; mở rộng thương nghiệp, du lịch, dịch vụ ở các thành thị và nông thôn, đẩy mạnh các hoạt động kinh tế đối ngoại khác. Bước sang năm 1996, con đường đi lên CNXH của Việt Nam ngày càng được xác định rõ hơn. Xuất phát từ kết quả đạt được sau 10 năm đổi mới, tại Đại hội VIII (6/1996), Đảng đã quyết định chuyển sang thời kỳ đổi mới, thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH với những nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể.
Đại hội khẳng định: “mục tiêu của công nghiệp hoá, hiện đại hoá là xây dựng nước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất – kỹ thuật hiện đại, CCKT hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng, an ninh vững chắc, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh. Từ nay tới năm 2020, ra sức phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp” [12, tr. Tại Đại hội này, Đảng nhấn mạnh phải đặc biệt coi trọng CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn, phát triển toàn diện nông, lâm, ngư nghiệp, hình thành các vùng kinh tế tập trung chuyên canh, xây dựng cơ cấu hợp lý về cây trồng, vật nuôi, đảm bảo an toàn về lương thực trong xã hội, đáp ứng nhu cầu về công nghiệp chế biến của thị trường trong và ngoài nước, hàng hoá đảm bảo về số lượng, tốt về chất lượng. Bên cạnh đó Đảng Cộng sản Việt Nam tập trung lãnh đạo phát triển công nghiệp theo hướng sản xuất hàng tiêu dùng, xuất khẩu và lương thực 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thực phẩm: “Phát triển công nghiệp, ưu tiên các ngành chế biến lương thực – thực phẩm, sản xuất hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu, công nghiệp điện tử và công nghệ thông tin.
Phát triển nhanh du lịch, các dịch vụ hàng không, hàng hải, bảo hiểm, công nghệ, các dịch vụ đời sống nhân dân. Từng bước đưa nước ta trở thành một trung tâm du lịch, thương mại, dịch vụ có tầm cỡ trong khu vực. Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại. Đẩy mạnh xuất khẩu và coi xuất khẩu là hướng ưu tiên, là trọng điểm của kinh tế đối ngoại, chủ động tham gia cộng đồng thương mại thế giới…” [12, tr.
Đại hội VIII đề ra định hướng phát triển kinh tế nhấn mạnh chuyển dịch CCKT theo hướng CNH, HĐH; phát triển hợp lý các vùng lãnh thổ; chuyển dịch CCKT lãnh thổ trên cơ sở khai thác triệt để các lợi thế, tiềm năng của nhiều liên kết hỗ trợ nhau làm cho tất cả vùng đều phát triển. Tiếp đó, tháng 12/1997, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII về“ Tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới, phát huy nỗ lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, cần kiệm để công nghiệp hoá, hiện đại hoá, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu kinh tế – xã hội đến năm 2000” đã chỉ rõ phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hướng CNH, HĐH, hợp tác hoá, dân chủ hoá. Nghị quyết xác định những việc cần tập trung thực hiện: đẩy nhanh quá trình chuyển dịnh CCKT gắn với phân công lao động ở nông thôn, giải quyết vấn đề thị trường tiêu thụ nông sản, phát triển mạnh các hình thức kinh tế hợp tác, đổi mới hoạt động của các cơ sở quốc doanh trong nông nghiệp và nông thôn, phát triển các cơ sở quốc doanh ở vùng sâu, vùng xa. Cụ thể hoá hơn nữa chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp – nông thôn theo hướng CNH, HĐH, tháng 4/1998, Bộ Chính trị ra Nghị quyết 10 về “vấn đề chuyển dịch CCKT nông nghiệp – nông thôn theo hướng công 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nghiệp, hiện đại hoá”.
Nghị quyết nhấn mạnh việc chuyển dịch CCKT nông nghiệp - nông thôn theo hướng CNH, HĐH là phải tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ theo hướng sản xuất hàng hoá với cơ cấu đa dạng vừa để xuất khẩu với sức cạnh tranh cao, vừa khai thác lợi thế tiềm năng từng vùng sinh thái, tăng nhanh năng xuất, chất lượng và hiệu quả nông nghiệp. Chuyển dịch CCKT nông nghiệp – nông thôn theo hướng CNH, HĐH nghĩa là từ chỗ nặng về trồng trọt, chủ yếu là cây lương thực sang sản xuất các cây trồng, vật nuôi có giá trị cao; từ chỗ chủ yếu làm nông nghiệp sang phát triển các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ. Trong đó giải quyết tốt các mối quan hệ cơ bản giữa trồng trọt với chăn nuôi giữa nông nghiệp với lâm nghiệp, giữa nông – lâm nghiệp với công nghiệp và dịch vụ… Ngày 10/11/1998, Bộ Chính trị khoá VIII ra nghị quyết 06 – NQ/TƯ “Về một số vấn đề phát triển nông nghiệp và nông thôn”.