Phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành tỉnh Kiên Giang đến năm 2020

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành tỉnh Kiên Giang đến năm 2020, cung cấp giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Việt Thông
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Văn Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành tỉnh Kiên Giang đến năm 2020
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CƠ CẤU KINH TẾ VÀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ
• 1.1. Cơ cấu kinh tế
• 1.2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển kinh tế
• 1.3. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 1.4. Một số yêu cầu khách quan để xây dựng một cơ cấu kinh tế tối ưu
• 1.5. Mối quan hệ giữa chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển kinh tế
• 1.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 1.7. Các mô hình chuyển dịch cơ cấu kinh tế trên thế giới
• 1.8. Kinh nghiệm thực tiễn của một số tỉnh của Việt Nam trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 1.9. Nhận xét và những bài học kinh nghiệm có thể ứng dụng vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở Việt Nam
• 1.10. Bài học kinh nghiệm có thể ứng dụng vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở Việt Nam nói chung và Kiên Giang nói riêng
• 1.11. Tóm tắt chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CƠ CẤU KINH TẾ NGÀNH TỈNH KIÊN GIANG GIAI ĐOẠN 2001-2010
• 2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 2.2. Vị trí địa lý
• 2.3. Các nguồn tài nguyên
• 2.4. Các tiểu vùng kinh tế
• 2.5. Nguồn nhân lực
• 2.6. Thực trạng cơ cấu kinh tế ngành tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2001-2010
• 2.6.1. Tăng trưởng kinh tế
• 2.6.2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành
• 2.6.3. GDP/người
• 2.6.4. Chuyển dịch nội bộ các ngành kinh tế
• 2.6.4.1. Ngành nông - lâm – thủy sản (khu vực I)
• 2.6.4.1.1. Ngành nông nghiệp
• 2.6.4.1.2. Ngành lâm nghiệp
• 2.6.4.1.3. Ngành thủy sản
• 2.6.4.2. Ngành công nghiệp và xây dựng (KV 2)
• 2.6.4.2.1. Ngành công nghiệp
• 2.6.4.2.2. Ngành xây dựng
• 2.6.4.3. Ngành dịch vụ (KV3)
• 2.6.4.3.1. Ngành thương mại
• 2.6.4.3.2. Ngành vận tải
• 2.6.4.3.3. Dịch vụ bưu chính viễn thông
• 2.6.4.3.4. Dịch vụ bảo hiểm
• 2.7. Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu
• 2.8. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NGÀNH TỈNH KIÊN GIANG ĐẾN NĂM 2020
• 3.1. Bối cảnh trong nước và quốc tế tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Kiên Giang đến năm 2020
• 3.1.1. Cuộc cách mạng mới về khoa học công nghệ và quá trình toàn cầu hóa
• 3.1.2. Thị trường thế giới
• 3.1.3. Sự bất ổn của môi trường xã hội và tự nhiên đang nổi lên thành một vấn đề nghiêm trọng, gây bất lợi cho sự phát triển kinh tế
• 3.1.4. Lợi thế, hạn chế thách thức của vùng ĐBCL ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội của Kiên Giang
• 3.1.5. Đánh giá thuận lợi và khó khăn của tỉnh Kiên Giang
• 3.2. Phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành tỉnh Kiên Giang đến năm 2020
• 3.2.1. Quan điểm và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020
• 3.2.2. Phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành tỉnh KG đến năm 2020
• 3.2.3. Xây dựng các phương án tăng trưởng kinh tế
• 3.2.3.1. Phương án cụ thể
• 3.2.3.2. Cơ cấu kinh tế
• 3.2.3.3. Chuyển dịch cơ cấu giữa 3 khu vực
• 3.2.3.4. Chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp - phi nông nghiệp
• 3.2.3.5. Chuyển dịch cơ cấu khu vực sản xuất - dịch vụ
• 3.3. CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU TRONG NỘI BỘ CÁC NGÀNH KINH TẾ ĐẾN NĂM 2020
• 3.3.1. Ngành nông lâm ngư nghiệp
• 3.3.2. Ngành công nghiệp - xây dựng
• 3.3.3. Ngành dịch vụ
• 3.4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHUNG
• 3.4.1. Giải pháp về vốn đầu tư
• 3.4.2. Giải pháp về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực
• 3.4.3. Giải pháp về thị trường tiêu thụ sản phẩm
• 3.4.4. Giải pháp về ứng dụng khoa học công nghệ
• 3.4.5. Giải pháp về phát triển kinh tế nhiều thành phần

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Kiên Giang đến năm 2020

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Kiên Giang là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững. Tỉnh Kiên Giang, với vị trí địa lý thuận lợi và nguồn tài nguyên phong phú, đã có những bước tiến đáng kể trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để đạt được mục tiêu phát triển kinh tế bền vững.

1.1. Định nghĩa và vai trò của chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế được hiểu là sự thay đổi trong tỷ trọng các ngành kinh tế trong tổng thể nền kinh tế. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn lực mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững.

1.2. Tình hình hiện tại của cơ cấu kinh tế tỉnh Kiên Giang

Hiện nay, cơ cấu kinh tế tỉnh Kiên Giang chủ yếu dựa vào nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ. Tuy nhiên, tỷ trọng của ngành dịch vụ đang có xu hướng gia tăng, cho thấy sự chuyển dịch tích cực trong cơ cấu kinh tế.

II. Những thách thức trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Kiên Giang

Mặc dù đã có những tiến bộ, nhưng tỉnh Kiên Giang vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Các vấn đề như thiếu vốn đầu tư, nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu và sự biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế.

2.1. Thiếu vốn đầu tư cho phát triển kinh tế

Vốn đầu tư là yếu tố quan trọng quyết định đến sự thành công của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tỉnh Kiên Giang cần có các chính sách thu hút đầu tư hiệu quả hơn để phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn.

2.2. Nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu

Chất lượng nguồn nhân lực tại Kiên Giang còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng chuyển giao công nghệ và áp dụng các phương pháp sản xuất hiện đại trong các ngành kinh tế.

III. Phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Kiên Giang đến năm 2020

Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, tỉnh Kiên Giang cần xác định rõ phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Các giải pháp cần thiết bao gồm phát triển ngành công nghiệp chế biến, nâng cao chất lượng dịch vụ và đẩy mạnh du lịch.

3.1. Phát triển ngành công nghiệp chế biến

Ngành công nghiệp chế biến cần được ưu tiên phát triển nhằm gia tăng giá trị sản phẩm nông sản và thủy sản, từ đó nâng cao thu nhập cho người dân.

3.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ và du lịch

Du lịch là một trong những ngành có tiềm năng lớn tại Kiên Giang. Cần có các chiến lược phát triển du lịch bền vững, bảo vệ môi trường và phát huy giá trị văn hóa địa phương.

IV. Giải pháp phát triển kinh tế bền vững cho tỉnh Kiên Giang

Để thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế hiệu quả, tỉnh Kiên Giang cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này bao gồm tăng cường đầu tư hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ mới.

4.1. Tăng cường đầu tư hạ tầng

Đầu tư vào hạ tầng giao thông, điện, nước là cần thiết để tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động sản xuất và kinh doanh.

4.2. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ giúp tỉnh Kiên Giang nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu của thị trường.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn về chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Kiên Giang đã cho thấy những kết quả tích cực. Việc áp dụng các mô hình phát triển kinh tế mới đã giúp tỉnh cải thiện đáng kể tình hình kinh tế xã hội.

5.1. Kết quả đạt được từ chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã giúp tỉnh Kiên Giang tăng trưởng GDP và cải thiện đời sống người dân. Các ngành kinh tế mũi nhọn đã có sự phát triển mạnh mẽ.

5.2. Bài học kinh nghiệm từ các tỉnh khác

Học hỏi từ kinh nghiệm của các tỉnh thành khác trong cả nước sẽ giúp Kiên Giang rút ra những bài học quý giá trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Kiên Giang

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Kiên Giang đến năm 2020 là một nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự nỗ lực từ nhiều phía. Với những giải pháp đồng bộ và sự quyết tâm, tỉnh Kiên Giang có thể đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

6.1. Tầm nhìn phát triển kinh tế tỉnh Kiên Giang

Tỉnh Kiên Giang hướng tới việc xây dựng một nền kinh tế hiện đại, bền vững, với sự phát triển đồng bộ giữa các ngành kinh tế.

6.2. Những thách thức cần vượt qua trong tương lai

Để đạt được mục tiêu phát triển, tỉnh Kiên Giang cần phải đối mặt và vượt qua nhiều thách thức, bao gồm biến đổi khí hậu và cạnh tranh kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Kiên Giang sở hữu vị trí địa lý chiến lược tại vùng kinh tế Đồng bằng sông Cửu Long với diện tích tự nhiên đạt 6.346 km2, chiếm 15,78% diện tích toàn vùng và 1,90% diện tích cả nước. Địa phương có đường bờ biển dài trên 200 km, ngư trường rộng lớn 63.780 km2 cùng trữ lượng hải sản ước tính 464.600 tấn. Dù nắm giữ tiềm năng đa dạng sinh thái từ đồng bằng, rừng núi đến hải đảo, quá trình phát triển của tỉnh trong giai đoạn đầu thế kỷ XXI đối mặt với nhiều rào cản lớn. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là việc cơ cấu kinh tế còn mang nặng tính tự cung tự cấp, nông nghiệp chiếm tỷ trọng chi phối nhưng năng suất chưa cao, hạ tầng kỹ thuật và chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về cơ cấu và chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành, đánh giá toàn diện thực trạng chuyển dịch kinh tế của tỉnh Kiên Giang trong giai đoạn 2001-2010, từ đó đề xuất phương hướng cùng hệ thống giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy cơ cấu kinh tế ngành chuyển dịch hợp lý, hiệu quả đến năm 2020. Phạm vi không gian của nghiên cứu bao quát toàn bộ 15 đơn vị hành chính và 4 tiểu vùng kinh tế sinh thái đặc trưng của tỉnh Kiên Giang. Phạm vi thời gian tập trung phân tích dữ liệu thực trạng từ năm 2001 đến 2010 và định hình tầm nhìn phát triển đến năm 2020.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi định hình các chỉ tiêu kinh tế cốt lõi: thúc đẩy tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt 12,5%/năm trong giai đoạn 2006-2010, nâng GDP bình quân đầu người theo giá thực tế từ 4,68 triệu đồng năm 2000 lên 23,51 triệu đồng vào năm 2010, đồng thời chuyển dịch tỷ trọng Khu vực I giảm xuống 41,20% và Khu vực III tăng lên 33,10%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng nền tảng lý thuyết kinh tế chính trị về mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất của Karl Marx, khẳng định cơ cấu kinh tế tối ưu phải phản ánh đúng trình độ phát triển của phân công lao động xã hội và các quy luật thị trường khách quan. Bên cạnh đó, luận văn áp dụng lý thuyết phân loại ba khu vực kinh tế của Colin Clark và chuẩn mực phân ngành quốc tế của Liên Hợp Quốc, chia nền kinh tế thành: Khu vực I (nông - lâm - ngư nghiệp), Khu vực II (công nghiệp - xây dựng) và Khu vực III (thương mại - dịch vụ).

Mô hình phân tích tăng trưởng vĩ mô dựa trên hàm sản xuất tổng quát dạng mở rộng kết hợp công thức đo lường mức độ tác động của các yếu tố đầu vào được thiết lập nhằm lượng hóa vai trò của vốn, lao động, tài nguyên và năng suất các nhân tố tổng hợp. Tác giả cũng tổng hợp các mô hình chuyển dịch cơ cấu kinh tế điển hình trên thế giới như mô hình hiện đại hóa có sự định hướng của Nhà nước tại Nhật Bản, cải cách mở cửa và phát triển doanh nghiệp địa phương tại Trung Quốc, chiến lược công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu của Malaysia, Singapore, cùng mô hình công nghiệp phân tán tại nông thôn của Đài Loan theo phương châm ly nông bất ly hương. Các khái niệm chính được làm rõ bao gồm: cơ cấu kinh tế ngành, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lãnh thổ kinh tế và lợi thế so sánh động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp đáng tin cậy từ Niên giám thống kê tỉnh Kiên Giang, các báo cáo kinh tế - xã hội định kỳ của Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang, số liệu chuyên ngành của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Kiên Giang cùng các văn kiện phát triển kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp chuyên gia. Cỡ mẫu nghiên cứu chuyên gia gồm 25 chuyên gia đầu ngành, nhà quản lý chính sách và cán bộ quy hoạch kinh tế tại địa phương. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất có chủ đích, tập trung vào những người có hiểu biết chuyên sâu về 4 tiểu vùng kinh tế sinh thái của tỉnh.

Phương pháp phân tích chủ đạo bao gồm phương pháp thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian so sánh giá cố định năm 1994 và giá thực tế, phương pháp phân tích hệ thống và ma trận điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đảm bảo tính khách quan khoa học, giúp nhận diện rõ động thái biến đổi của từng ngành kinh tế qua chuỗi số liệu 10 năm liên tục và dự báo chính xác xu thế phát triển. Timeline nghiên cứu được thực hiện với dữ liệu thống kê từ năm 2001 đến năm 2008, dữ liệu ước tính các năm 2009-2010 và xây dựng các phương án tăng trưởng dài hạn cho giai đoạn 2011-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tăng trưởng kinh tế của tỉnh Kiên Giang duy trì ở mức cao và liên tục mở rộng qua các thời kỳ. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm giai đoạn 2001-2005 đạt 11,1%, tăng thêm khoảng 637,54 tỷ đồng/năm. Bước sang giai đoạn 2006-2010, tốc độ tăng trưởng bứt phá lên 12,5%/năm, giá trị tuyệt đối tăng trên 1.844 tỷ đồng/năm. Khu vực dịch vụ đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất toàn tỉnh với mức tăng 17,4%/năm trong giai đoạn 2006-2010, trong khi Khu vực nông lâm thủy sản tăng trưởng chậm lại ở mức 6,9%/năm nhưng vẫn giữ quy mô sản xuất lớn.

Thứ hai, cơ cấu GDP toàn tỉnh có sự chuyển dịch rõ nét theo xu hướng hiện đại hóa. Tỷ trọng Khu vực I giảm liên tục từ 48,35% năm 2000 xuống 46,66% năm 2005 và đạt 41,20% vào năm 2010, tương ứng mức giảm 7,15% trong cả giai đoạn 10 năm. Ngược lại, Khu vực III gia tăng mạnh mẽ tỷ trọng từ 24,12% năm 2000 lên 27,97% năm 2005 và đạt 33,10% vào năm 2010 (tăng 8,98%). Khu vực II duy trì mức đóng góp ổn định, dao động từ 27,53% năm 2000 về mức 25,70% năm 2010.

Thứ ba, tái cơ cấu nội bộ ngành nông - lâm - thủy sản chứng kiến bước đột phá từ kinh tế thủy sản. Trong giá trị sản xuất Khu vực I, ngành nông nghiệp giảm tỷ trọng từ 77,63% năm 2000 xuống 57,61% năm 2010 (giảm 20,02%). Ngành thủy sản vươn lên mạnh mẽ, nâng tỷ trọng từ 21,87% năm 2000 lên 41,16% năm 2010 (tăng 19,29%). Trong nội bộ ngành thủy sản, hoạt động nuôi trồng tăng vọt tỷ trọng từ 14,45% năm 2000 lên 66,77% năm 2010, trong khi tỷ trọng khai thác biển giảm từ 85,55% xuống 33,23%. Trong ngành trồng trọt, tỷ trọng lúa giảm từ 88,49% năm 2000 xuống 54,94% năm 2010 để nhường chỗ cho cây ăn quả tăng trưởng nhảy vọt từ 0,78% lên 40,01%.

Thứ tư, thu nhập và mức sống của người dân được nâng cao đáng kể. GDP bình quân đầu người theo giá thực tế từ mức 4,68 triệu đồng năm 2000 đã tăng lên 9,73 triệu đồng năm 2005 và đạt 23,51 triệu đồng năm 2010, gấp 5,02 lần sau 10 năm phát triển.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự chuyển dịch cơ cấu nội bộ ngành là do địa phương đã khai thác tốt lợi thế sinh thái tự nhiên, chuyển đổi hàng chục ngàn hecta đất trồng lúa kém hiệu quả sang mô hình lúa - tôm và nuôi tôm công nghiệp có giá trị thương phẩm cao. Bên cạnh đó, việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong chọn tạo giống cây trồng và đầu tư tàu thuyền công suất lớn trên 164 CV đã thúc đẩy chuyển đổi cả về chiều rộng lẫn chiều sâu.

Khi so sánh với các địa phương lân cận tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long như An Giang (nơi nông nghiệp năm 2010 chỉ chiếm 24,8% và dịch vụ chiếm 59,7%) hay Trà Vinh (nông nghiệp chiếm 46%), Kiên Giang thể hiện một lộ trình chuyển dịch cân bằng, tận dụng xuất sắc thế mạnh kinh tế biển mà vẫn duy trì được vai trò bảo đảm an ninh lương thực.

Các chuỗi dữ liệu kinh tế này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ đường thể hiện động thái tăng trưởng GDP của ba khu vực giai đoạn 2001-2010, kết hợp biểu đồ tròn mô tả sự thay đổi tỷ trọng giữa khai thác và nuôi trồng thủy sản. Ngoài ra, bảng số liệu ma trận cơ cấu giá trị sản xuất trồng trọt cho phép người đọc nhận diện rõ nét xu hướng chuyển đổi từ độc canh cây lương thực sang đa dạng hóa cây ăn quả chất lượng cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đẩy mạnh thu hút và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư phát triển. Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang và Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Kiên Giang cần chủ trì xây dựng danh mục dự án trọng điểm kêu gọi vốn FDI, ODA và vốn doanh nghiệp tư nhân, phấn đấu huy động tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2011-2020 đạt trên 100.000 tỷ đồng. Tập trung ưu tiên nguồn vốn cho hạ tầng giao thông kết nối, cảng biển nước sâu và hạ tầng khu công nghiệp chế biến tại thành phố Rạch Giá, thị xã Hà Tiên và huyện đảo Phú Quốc trong giai đoạn 2011-2015.

Thứ hai, nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực gắn với nhu cầu chuyển dịch cơ cấu ngành. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn triển khai chương trình đào tạo kỹ thuật chuyên sâu, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo từ 15,1% năm 2005 lên 30% năm 2010 và đạt trên 50% vào năm 2020. Mục tiêu cụ thể là cung ứng đủ lao động kỹ thuật cao cho ngành chế biến thủy sản xuất khẩu, dịch vụ du lịch lữ hành, quản lý khách sạn và cơ khí sửa chữa tàu thuyền từ năm 2012 đến 2020.

Thứ ba, tăng cường chuyển giao và ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Kiên Giang cùng Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cần thiết lập các đề án ứng dụng công nghệ sinh học, nhân rộng mô hình nuôi tôm sạch, áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO và HACCP vào 100% doanh nghiệp chế biến thủy sản xuất khẩu trước năm 2018, bảo đảm nâng cao giá trị gia tăng và giảm thiểu rủi ro dịch bệnh trong nông nghiệp.

Thứ tư, mở rộng thị trường tiêu thụ và xây dựng thương hiệu nông sản, thủy sản đặc trưng. Sở Công Thương tỉnh Kiên Giang giữ vai trò nòng cốt liên kết với các hiệp hội doanh nghiệp nhằm đẩy mạnh xúc tiến thương mại quốc tế, nâng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa vượt mốc 1 tỷ USD vào năm 2020. Tập trung phát triển thương hiệu chỉ dẫn địa lý cho tiêu Phú Quốc, nước mắm Phú Quốc, tôm đông lạnh và lúa chất lượng cao giai đoạn 2011-2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý nhà nước tại Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng các cơ quan ban ngành vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tài liệu cung cấp căn cứ khoa học vững chắc để xây dựng quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, định hình chính sách đất đai và kế hoạch phân bổ ngân sách theo từng tiểu vùng kinh tế sinh thái.

Nhóm thứ hai là các doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước đang tìm kiếm cơ hội kinh doanh tại miền Tây Nam Bộ. Luận văn cung cấp bức tranh chi tiết về tiềm năng 4 tiểu vùng kinh tế, giúp doanh nghiệp đánh giá tính khả thi khi đầu tư vào công nghiệp chế biến nông - thủy sản, vật liệu xây dựng, du lịch sinh thái biển đảo và logistics cảng biển.

Nhóm thứ ba là giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế phát triển, Quản trị kinh doanh và Kinh tế nông nghiệp. Công trình đóng vai trò là tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp nghiên cứu cơ cấu kinh tế địa phương, cách thức xử lý số liệu thống kê liên ngành và mô hình hóa tăng trưởng.

Nhóm thứ tư là các tổ chức tài chính, ngân hàng thương mại, quỹ tín dụng nhân dân và các tổ chức phi chính phủ. Dữ liệu luận văn hỗ trợ việc đánh giá rủi ro tín dụng, thiết kế các gói sản phẩm tài trợ vốn cho kinh tế biển, phát triển mô hình hợp tác xã và các dự án sinh kế thích ứng môi trường.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân nào dẫn đến sự chuyển dịch cơ cấu mạnh mẽ trong nội bộ ngành thủy sản Kiên Giang?

Sự chuyển dịch bắt nguồn từ việc nguồn lợi hải sản ven bờ có nguy cơ suy giảm khi tổng sản lượng khai thác chạm ngưỡng 315.000 tấn, trong khi tiềm năng diện tích đất nuôi trồng thủy sản còn rất lớn đạt trên 108.000 ha. Việc chuyển dịch tỷ trọng nuôi trồng từ 14,45% năm 2000 lên 66,77% năm 2010 giúp địa phương chủ động nguồn nguyên liệu sạch phục vụ chế biến xuất khẩu và phát triển kinh tế biển bền vững.

Đặc trưng và thế mạnh của 4 tiểu vùng kinh tế tại Kiên Giang được phân bổ như thế nào?

Bốn tiểu vùng được phân định theo đặc thù sinh thái tự nhiên. Tiểu vùng Tứ giác Long Xuyên (chiếm 36,85% diện tích) phát triển công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, lúa và du lịch; tiểu vùng Tây Sông Hậu (24,80% diện tích) chuyên canh lúa chất lượng cao và chế biến thủy sản; tiểu vùng U Minh Thượng (28,65% diện tích) phát triển mô hình lúa - tôm và bảo tồn rừng ngập phèn; tiểu vùng biển đảo (9,7% diện tích) tập trung phát triển du lịch sinh thái cao cấp và dịch vụ hậu cần nghề cá.

Cơ cấu lao động của tỉnh thay đổi tương ứng như thế nào với chuyển dịch cơ cấu kinh tế?

Cơ cấu lao động chuyển dịch theo hướng giảm tỷ trọng lao động nông - lâm - thủy sản từ 74,6% năm 2000 xuống 68,2% năm 2005 và còn 63,6% năm 2010. Tỷ trọng lao động công nghiệp - xây dựng tăng từ 7,1% lên 11,2%, lao động dịch vụ tăng từ 18,3% lên 25,2%. Tốc độ tăng lao động công nghiệp đạt 6,65%/năm, phù hợp với tiến trình công nghiệp hóa địa phương.

Luận văn đã vận dụng bài học kinh nghiệm quốc tế nào vào thực tiễn Kiên Giang?

Nghiên cứu áp dụng thành công mô hình công nghiệp phân tán của Đài Loan theo nguyên tắc ly nông bất ly hương. Kiên Giang phát triển các cơ sở sơ chế nông - thủy sản, tiểu thủ công nghiệp ngay tại địa bàn nông thôn của các huyện Giồng Riềng, Gò Quao, Châu Thành, giúp giải quyết việc làm tại chỗ cho lao động nông nhàn mà không tạo áp lực quá tải lên hạ tầng đô thị.

Tại sao ngành lâm nghiệp chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong cơ cấu kinh tế của tỉnh?

Ngành lâm nghiệp chỉ chiếm khoảng 1,22% giá trị sản xuất Khu vực I vào năm 2010 do diện tích đất rừng sản xuất chỉ có 26.920 ha, trong khi phần lớn diện tích rừng còn lại thuộc đất rừng phòng hộ (37.390 ha) và đất rừng đặc dụng (40.741 ha) tại Vườn quốc gia Phú Quốc và U Minh Thượng. Mục tiêu chính của lâm nghiệp là bảo vệ thảm thực vật nhiệt đới, giữ nguồn nước ngọt và bảo tồn đa dạng sinh học phục vụ du lịch sinh thái chứ không đặt nặng khai thác gỗ thương phẩm.

Kết luận

Bản tổng kết nghiên cứu về chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành tỉnh Kiên Giang ghi nhận những đóng góp và định hướng trọng tâm:

• Đánh giá toàn diện bức tranh chuyển dịch kinh tế giai đoạn 2001-2010 với tốc độ tăng trưởng GDP bình quân ấn tượng đạt 12,5%/năm.
• Xác định rõ sự thay đổi tỷ trọng GDP theo hướng tích cực khi Khu vực I giảm còn 41,20% và Khu vực III tăng lên 33,10% vào năm 2010.
• Khẳng định bước chuyển dịch đột phá trong nội bộ ngành thủy sản với tỷ trọng nuôi trồng vươn lên chiếm 66,77% giá trị sản xuất.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược đồng bộ về huy động vốn đầu tư, đào tạo nhân lực, ứng dụng công nghệ và phát triển thị trường tiêu thụ.
• Thiết lập định hướng phát triển hài hòa giữa 4 tiểu vùng kinh tế sinh thái nhằm phát huy tối đa lợi thế so sánh động của tỉnh đến năm 2020.

Đóng góp chính của luận văn là công trình khoa học tiên phong phân tích có hệ thống và chuyên sâu về chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành tại Kiên Giang, cung cấp hệ thống dữ liệu thực chứng và phương pháp luận sắc bén cho công tác quy hoạch phát triển. Về lộ trình tiếp theo, từ năm 2011 đến năm 2020, tỉnh cần định kỳ rà soát các chỉ tiêu tăng trưởng từng giai đoạn 5 năm để kịp thời điều chỉnh chính sách thu hút đầu tư. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp hãy khai thác ngay nguồn tư liệu học thuật giá trị này để ứng dụng vào công tác hoạch định chiến lược và phát triển sản xuất kinh doanh bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài: Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nƣớc ta đƣợc Đảng và Nhà nƣớc quan tâm và định hƣớng phát triển trong từng giai đoạn. Sau hơn 20 năm chuyển sang nền kinh tế thị trƣờng theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa, nƣớc ta đã đạt đƣợc nhiều thành tựu quan trọng. Nền kinh tế có tốc độ tăng trƣởng cao và liên tục trong nhiều năm.

Mức sống của đại bộ phận dân cƣ đô thị và nông thôn đƣợc cải thiện rõ nét, bƣớc đầu có tích lũy từ nội bộ nền kinh tế để đầu tƣ cho phát triển. Những thành quả đạt đƣợc trong thời gian qua bắt nguồn từ những định hƣớng và chính sách phát triển kinh tế đúng đắn, hợp lý. Trong đó có việc xác định cơ cấu kinh tế hợp lý là nhân tố quan trọng trong tăng trƣởng và phát triển bền vững. Cơ cấu kinh tế không cố định mà thay đổi tùy theo từng giai đoạn và tuỳ vào không gian, thời gian và điều kiện hoàn cảnh phát triển của mỗi quốc gia.

Đối với mỗi quốc gia, vùng, khu vực hay mỗi tỉnh điều cần thiết là xác định một cơ cấu kinh tế sao cho thật phù hợp với tiềm năng của quốc gia, vùng, khu vực hay mỗi tỉnh. Muốn nhƣ vậy cần phải xác định rõ mối quan hệ giữa các khu vực kinh tế, các ngành kinh tế, các vùng lãnh thổ, giữa các thành phần kinh tế. Những mối quan hệ trên đƣợc xác lập chặc chẽ thể hiện cả số lƣợng và chất lƣợng. Nằm ở cửa ngỏ phía nam, tỉnh Kiên Giang trong những năm qua, chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã có những chuyển biến tích cực theo hƣớng công nghiệp hoá và hiện đại hóa.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề phát sinh gây khó khăn trong quá trình thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh, nhƣ: xây dựng chiến lƣợc, vốn, đào tạo nguồn nhân lực và những vấn đề kinh tế - xã hội có liên quan. Nhƣ vậy chuyển dịch cơ cấu kinh tế là nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn hiện nay của tỉnh Kiên Giang. Việc xác định cơ cấu kinh tế nhƣ thế nào là hợp lý để tạo điều kiện cho tỉnh sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên, phát huy các thế mạnh, đảm bảo đƣợc các mục tiêu trƣớc mắt và lâu dài. Đó là việc làm cấp thiết không những có ý nghĩa lý luận khoa học mà còn là đòi hỏi bức xúc của cuộc sống.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài: Qua quá trình tìm hiểu cho thấy, có nhiều tài liệu liên quan nghiên cứu đƣợc đề cập đến quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Kiên Giang. Phần lớn các nghiên cứu dƣới dạng các bài báo và các báo cáo ví dụ nhƣ: Dự thảo quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Kiên Giang đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020 của Sở Kế Hoạch và Đầu Tƣ tỉnh Kiên Giang. Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2006 - 2010 tỉnh Kiên Giang của UBND tỉnh Kiên Giang.

Nhƣ vậy các nghiên cứu này chỉ chú trọng đến công tác quy hoạch, chƣa đi sâu vào nghiên cứu quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh. Để tìm hiểu sâu hơn về quá trình chuyển dịch này cũng nhƣ đề ra những giải pháp để khắc phục những tồn tại trong quá trình thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế đi đến thành công, tôi đã chọn đề tài: "PHƢƠNG HƢỚNG CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NGÀNH TỈNH KIÊN GIANG ĐẾN NĂM 2020" làm luận văn tốt nghiệp. Mục tiêu của luận văn: a) Mục tiêu: Mục tiêu của đề tài là vạch ra các quan điểm và giải pháp đảm bảo quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế một cách hợp lý, hiệu quả trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá tỉnh Kiên Giang. b) Nội dung: Khái quát hoá những vấn đề lý luận cơ bản về cơ cấu kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nghiên cứu các mô hình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của một số nƣớc trong khu vực và việc vận dụng kinh nghiệm đó vào hoàn cảnh thực tiễn của Việt Nam.

Đánh giá thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu các ngành các khu vực kinh tế tỉnh Kiên Giang. Xác định quan điểm phƣơng hƣớng và mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế và các giải pháp thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu của đề tài: Đối tƣợng nghiên cứu: quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của ngành đồng thời nghiên cứu chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nội bộ ngành của tỉnh Kiên Giang.

Về thời gian: giai đoạn 2001 – 2010 đánh giá thực trạng, từ đó nghiên cứu chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành giai đoạn 2011 – 2020. Phạm vi nghiên cứu: về không gian địa bàn của tỉnh Kiên Giang. Cơ sở lí luận, nguồn tài liệu, phương pháp nghiên cứu: Cơ sở lý luận: những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin và tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Các văn kiện của Đảng Cộng Sản Việt Nam về chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Nguồn tài liệu: kinh tế chính trị Mác - Lênin, Các văn kiện của Đảng Cộng Sản Việt Nam, các tƣ liệu của: Bộ Kế Hoạch Đầu Tƣ, UBND tỉnh Kiên Giang, Sở Kế Hoạch và Đầu Tƣ tỉnh Kiên Giang, …. Phƣơng pháp nghiên cứu: đề tài sử dụng phƣơng pháp luận nghiên cứu của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, phƣơng pháp so sánh, phƣơng pháp phân tích hệ thống, phƣơng pháp thống kê, phƣơng pháp chuyên gia: tham dự các cuộc hội thảo, các báo cáo chuyên đề về tình hình kinh tế xã hội do UBND tỉnh tổ chức, tham khảo ý kiến của các chuyên gia lập quy hoạch phát triển kinh tế xã hội tỉnh Kiên Giang 2011-2020, tham khảo ý kiến của TS. Đặng Công Huẩn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang,… 6. Đóng góp của luận văn: Tổng hợp một số vấn đề lý luận cơ bản về cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Lần đầu tiên đánh giá toàn diện quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành tỉnh Kiên Giang. Vạch ra các quan điểm cơ bản và các giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Kiên Giang. Góp phần cung cấp có cơ sở, căn cứ trong việc xây dựng và chỉ đạo thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế cho các cấp của địa phƣơng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CƠ CẤU KINH TẾ VÀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ.

CƠ CẤU KINH TẾ: 1. Khái niệm về cơ cấu kinh tế: Cơ cấu là gì: Cơ cấu được xem là một cấu trúc, một thành tố cơ bản, cái khung,. gắn kết các thành phần trong một tổ chức hay các bộ phận lại với nhau, nó tạo cho các sự vật được vận động và phát triển một cách hoàn hảo Cơ cấu hay còn gọi là cấu trúc (structure) là một phạm trù triết học, dùng để chỉ cấu trúc bên trong, tỷ lệ và mối quan hệ hợp thành của một hệ thống. Được hiểu như là một tập hợp những mối quan hệ hữu cơ, các yếu tố khác nhau của một hệ thống nhất định.

Thuật ngữ cơ cấu được dùng nhiều trong các ngành khoa học: sinh vật, kinh tế, vật lý,. Cơ cấu kinh tế: Cơ cấu kinh tế là tổng thể mối quan hệ tác động lẫn nhau giữa các yếu tố và trong từng yếu tố của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất với những điều kiện kinh tế – xã hội cụ thể trong những giai đoạn phát triển nhất định. Cơ cấu kinh tế bao gồm: cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu thành phần kinh tế, cơ cấu vùng kinh tế. Cơ cấu kinh tế không chỉ được hiểu dưới gốc độ “toàn bộ nền kinh tế quốc dân” mà còn cả dưới gốc độ của địa phương, của ngành, mặc dù với phạm vi và cơ cấu khác nhau.

Như vậy chúng ta thấy rằng cơ cấu kinh tế không chỉ là một phạm trù rộng lớn mà có thể hiểu là cơ cấu ở một cấp nhỏ hơn, như cơ cấu của một ngành nào đó: cơ cấu ngành nông nghiệp, ngành công nghiệp, ngành thủy sản, ngành thương mại,. Điều này bắt nguồn từ điều kiện tiềm năng và thế mạnh giữa các địa phương, các ngành có khác nhau. Karl Marx cho rằng: "Cơ cấu kinh tế của xã hội là toàn bộ những quan hệ sản xuất phù hợp với quá trình phát triển nhất định của các lực lượng sản xuất vật chất". Mỗi chế độ khác nhau sẽ có những mối quan hệ khác nhau, cơ cấu kinh tế khác nhau và những mối quan hệ này cũng chỉ thích ứng với từng chế độ trong từng thời điểm LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 nhất định, vì vậy cần phải xác định một cơ cấu kinh tế cho phù hợp.

Việc xác định đúng đắn cơ cấu kinh tế sẽ là động lực để thúc đẩy nền kinh tế phát triển mạnh mẽ và ngược lại sự hình thành cơ cấu kinh tế thường bị chi phối bởi các nhân tố như:  Những nhân tố địa lý – tự nhiên (tài nguyên thiên nhiên, khoáng sản, nguồn nước, đất đai, khí hậu,.  Những nhân tố về chính trị có ảnh hưởng rất quan trọng, có thể ảnh hưởng quyết định đến cơ cấu kinh tế và mỗi chính sách của mỗi thời kỳ sẽ có những tác động khác nhau đến việc hình thành cơ cấu kinh tế.  Những nhân tố xã hội bên trong đất nước, nhu cầu phát triển của con người quy định các dạng lao động hoạt động của con người cũng như kết quả những hoạt động đó. Nhu cầu, với tính cách là động cơ thúc đẩy bên trong của sản xuất là những tiền đề của cơ cấu kinh tế.

 Những nhân tố bên ngoài: đường lối đối ngoại, chính sách thâm nhập thị trường thế giới, phân công lao động quốc tế dưới nhiều hình thức sẽ gia tăng thích ứng và phù hợp về cơ cấu kinh tế của nền kinh tế. Cơ cấu kinh tế là vấn đề có tính chiến lược, vừa phản ánh chất lượng tăng trưởng kinh tế, vừa tạo điều kiện nâng cao tốc độ tăng trưởng vừa để phát huy lợi thế trong nước, vừa tranh thủ thời cơ hội nhập. Cơ cấu kinh tế là cơ cấu quan trọng nhất, phổ biến nhất mà các quốc gia đều quan tâm.