CHƯƠNG I: TONG QUAN VE NGHIỆP VỤ BẢO HIẾM VAT CHAT XE CƠ GIỚI VÀ CÔNG TÁC GIÁM ĐỊNH - BÒI THƯỜNG 1.1 Khái quát chung về bảo hiểm vật chất xe cơ giới 1.1 Sự cần thiết và vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới 1.1 Một số khái niệm và đặc điểm hoạt động của xe cơ giới Trong sự phát triển kinh tế của một quốc gia, giao thông vận tải đóng vai trò quyết định, là huyết mạch quốc gia nói liền các vùng miền, đảm bảo cho các hoạt động vận chuyển hàng hóa, vận tải hành khách được thông suốt. Cùng với cuộc cách mạng khoa học công nghệ thì các phương tiện vận tải hiện đại được ra đời và cải tiễn tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động giao lưu kinh tế thương mại giữa các vùng, miền trong nước cũng như giữa các nước trên toàn thế giới. Ngày nay, phương tiện giao thông vận tải được chia theo tính năng hoạt động trên các tuyến đường bao gồm: đường bộ, đường thủy, đường sắt và đường hàng không. Với những ưu điểm vượt trội so với nhiều loại phương tiện giao thông khác, xe cơ giới đã trở thành phương tiện giao thông phô biến nhất ở hầu hết các quốc gia trên thế giới và có một vị trí quan trọng trong ngành giao thông vận tải của mỗi quốc gia.
Theo luật giao thông đường bộ nước CHXHCN Việt Nam xe cơ giới (phương tiện giao thông đường bộ) bao gồm xe ô tô, máy kéo, rơ moóc, sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô, máy kéo; xe mô tô hai bánh; xe mô tô ba bánh; xe gắn máy (kê cả xe máy điện) và các loại tương tự. Xe cơ giới khi tham gia giao thông và thực hiện chức năng vận tải có phần ưu việt và thuận tiện hơn so với một sô loại phương tiện khác là vì: — Xe cơ giới có tính cơ động cao và khá linh hoạt trên địa hình miền núi, đồng bằng ké cả những địa hình phức tạp, thích hợp lưu thông trong mọi phạm vi không gian, ít chịu ảnh hưởng của những hiện tương thời tiết tiêu cực như các phương tiện giao thông khác: tàu thủy, tàu hỏa, máy bay. - Tốc độ van chuyên nhanh, tính việt dã tốt lại đa dạng về chủng loại giúp cho khâu vận tải, chuyên cho đảm bảo nhanh chong, kip thời và đúng địa điểm. — Chi phi vận tải cũng như chi phí mua sắm, sửa chữa xe không quá cao so với một số loại phương tiện khác, phù hợp với nguồn lực tài chính của các tổ chức, nhat là các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở các nước đang phát triên.
SV thực hiện: Nguyễn Thị Phương Thảo Mã SV: 11194822 — Hệ thống cơ sở hạ tang giao thông như: Đường xá, bến bãi đáp ứng cho xe cơ giới lưu hành không mang tinh đặc thù nên có chi phí đầu tư thấp hơn các phương tiện khác như: máy bay, tàu hỏa. Với những ưu điểm như trên, xe cơ giới ké từ khi ra đời đến nay luôn là phương tiện được con người ưa chuộng. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ hòa chung với xu thế toàn cầu hóa, các sản phẩm về xe cơ giới được cái tiến một cách rõ rệt không chỉ về tính năng ưu việt mà còn về giá thành đáp ứng nhu cầu đi lại ngày một tăng của con người. Số lượng phương tiện lưu thông tăng nhanh như vậy khiến mật độ lưu thông khá lớn.1: S6 xe 6 t6 dang lwu hành ở Việt Nam (2019 — 2022) Tang (giảm) so với năm trước Chỉ tiêu S61 : ô lượng (xe) Tăng (giảm) Tăng (giảm) Năm tuyệt đối (xe) tương đối (%) 2019 3.003 12,03 (Theo Cổng thông tin điện tử - Cục Đăng Kiểm Việt Nam) Tuy nhiên sự gia tăng của phương tiện giao thông đường bộ tại Việt Nam đặc biệt là xe cơ giới diễn ra quá nhanh kéo đến hậu qua là mức độ an toàn khi tham gia giao thông của các loại phương tiện này giảm di một cách rõ rệt.
Trong đó tai nạn giao thông đường bộ có liên quan đến xe cơ giới hiện đang là van dé nhức nhối không phải chỉ riêng ở Việt Nam mà còn là của tất cả các nước trên thế gidi. Tai nan giao thông là sự kiện bất ngờ xảy ra ngoài ý muốn chủ quan của người điều khiển phương tiện giao thông khi đang di chuyển trên đường giao thông, do vi phạm các quy tắc an toàn giao thông hay do gặp những tình huống, sự có đột xuất, không kịp phòng tránh gây nên thiệt hại nhất định về người và tài sản. SV thực hiện: Nguyễn Thị Phương Thảo Mã SV: 11194822 Tai nạn giao thông đường bộ có những đặc tính sau: — Là sự cô xảy ra bat ngờ đối với phương tiện xe cơ giới. — Được thực hiện bằng những hành vi cụ thể.
— Chủ thê trực tiếp thực hiện hành vi cuối cùng trong vụ tai nạn giao thông cụ thé phải là đối tượng tham gia hoạt động giao thông đường bộ. — Gây ra những thiệt hại nhất định về tính mang, sức khỏe, tải sản. Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các vụ tai nạn giao thông đường bộ chủ yếu là do: Lỗi đi không đúng phần đường, chạy quá tốc độ, vượt au, không chu ý quan sát lộ trình khi lưu thông, uống rượu bia khi điều khiến phương tiện giao thông.Còn nguyên nhân sâu xa của tình hình nói trên xuất phát từ nền kinh tế đang phục hồi và phát triển; cơ sở hạ tầng, phương tiện giao thông không đảm bảo điều kiện an toàn; ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông còn kém; phương tiện giao thông và nhu cầu đi lại tăng cao. dẫn đến mật độ phương tiện tham gia giao thông quá tải.
Mặt khác, nhiều tuyến đường có sự tham gia giao thông hỗn hợp của nhiều loại phương tiện giao thông, cùng với việc đường sá chưa được nâng cấp mở rộng cũng là nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông đường bộ.2: Tình hình tai nan giao thông đường bộ ở Việt Nam (2019 — 2022) Năm kien 2019 2020 2021 2022 So liệu Số vụ tai nan 9.450 Người chết 7.384 Người bi thương 5.804 (Nguôn: Báo Lao Động) Ngoài ra, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về trật tự an toàn giao thông trong thời gian qua mặc du đã được tăng cường nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu, chưa đến được với người dân. Cấp ủy, chính quyền địa phương nhiều nơi chưa quan tâm thường xuyên đến công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông, chưa sát với tình hình thực tế, điều hành thiếu quyết liệt, thiếu biện pháp mạnh, chưa kiên trì và kiên quyết đề giảm thiểu tai nạn giao thông. Đáng chú ý, những tồn tại, yêu kém, đặc biệt trong quản lý vận tải và lái xe khách chậm được khắc phục. Một số doanh nghiệp nhỏ, tư nhân đầu tư xe chất lượng thấp, thực SV thực hiện: Nguyễn Thị Phương Thảo Mã SV: 11194822 hiện hợp đồng và khoán cho lái xe, chưa quan tâm đến quản lý, giáo dục đạo đức cho lái xe va phụ xe nên lái xe chịu áp lực khoán chỉ chạy theo lợi nhuận, bất chấp tính mạng của người tham gia giao thông.
Việc quản lý lái xe sau khi sát hạch được cấp giấy phép lái xe còn hạn chế. Nhiều người điều khiển mô-tô không qua dao tạo nên chưa có kỹ năng lái xe, trình độ hiểu biết pháp luật yếu, tham gia giao thông theo thói quen, tùy tiện. Trên phạm vi toàn cầu, tai nan giao thông là loại tai nạn phổ biến và gây thiệt hại về người và tài sản đặc biệt ở các quốc gia đang phát triển như: Trung Quốc, Thái Lan, An Độ, Việt Nam, Thai Lan. những nước mà co sở hạ tầng cũng như chất lượng phương tiện cơ giới và ý thức tuân thủ luật giao thông của người dân chưa được tốt.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm trên toàn thế giới ước tính có khoảng 1,3 triệu người tử vong và khoảng 20 — 50 triệu người bị thương do tai nạn giao thông đường bộ. Các dự đoán cũng chỉ ra rằng con số này sẽ tăng khoảng 65% trong vòng 20 năm tới nếu không có những cam kết mới cho việc phòng chống. Bên cạnh tổn thất về người, tôn thất về kinh tế do tai nạn giao thông (TNGT) đường bộ ước tính khoảng 1% tổng giá trị sản phẩm quốc gia (GNP) ở các nước thu nhập thấp, 1,5% ở các nước thu nhập trung bình và 2% ở các nước thu nhập cao. Ước tính tôn thất toàn cầu mỗi năm do TNGT khoảng 518 tỷ USD.2 Sự can thiết khách quan và vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới Trong cuộc sông cũng như trong sản xuất kinh doanh, con người luôn phải đối mặt với rất nhiều rủi ro.
Ngày nay, sự phát triển của khoa học kỹ thuật đã giúp COn người kiểm soát, hạn chế được phần nào một số rủi ro. Tuy nhiên, chính bàn tay con người lại gây ra nhiều loại rủi ro khác và không ít rủi ro trong xã hội hiện đại dang đe doa cuộc sống loài người với mức độ nguy hiểm khôn lường. Dé bù đắp những thiệt hai, tốn thất có thé gặp phải, từ trước đến nay, con người đã có nhiều biện pháp, và bảo hiểm luôn được coi là biện pháp hữu hiệu nhất. Có nhiều định nghĩa về bảo hiểm, nhưng ở một tầm nhìn khái quát, bảo hiểm thường được hiểu là phương sách xử lý rủi ro, nhờ đó việc chuyên giao và phân tán rủi ro trong từng nhóm người được thực hiện thông qua hoạt động kinh doanh bảo hiểm của các tô chức bảo hiém.
Ngày nay, khi nền kinh tế phát triển ngày càng mạnh mẽ hơn thì nhu cầu đi lại cũng tăng lên một cách nhanh chóng. Hình thức vận chuyên đa dạng bằng đường thuỷ, đường sắt, đường bộ, đường hàng không. Số lượng và chất lượng SV thực hiện: Nguyễn Thị Phương Thảo Mã SV: 11194822 phương tiện vận chuyên ngày càng tăng. Ở Việt Nam cũng như ở nhiều nước trên thé giới, giao thông đường bộ phổ biến hơn cả.
Bởi vì, xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ có đặc điểm linh hoạt và được sử dụng trên mọi địa hình khác nhau, rất thuận tiện cho việc vận chuyển hành khách và hàng hoá. Do vậy, chính phủ các nước đều luôn quan tâm đến công tác nâng cấp, phát triển cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ dé đáp ứng nhu cau đi lại và vận chuyên hàng hóa ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, XCG được vận hành bằng một lực do động cơ tạo ra nên được coi là một nguồn nguy hiểm cao độ. Do vậy, rủi ro tai nan giao thông đường bộ rất dễ xảy ra.