Tài liệu: Chuyên đề thực tập quản lý vốn bằng tiền tại công ty xăng dầu nghệ an

Tìm hiểu quản lý vốn bằng tiền tại Công ty Xăng dầu Nghệ An. Chuyên đề thực tập về tối ưu dòng tiền, nâng cao hiệu quả kinh doanh.

• Tác giả: Cao Mỹ Dung
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Bất
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Quản lý vốn bằng tiền tại Công ty Xăng dầu Nghệ An
• Loại tài liệu: Chuyên đề thực tập
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và tầm quan trọng của quản lý vốn bằng tiền

Vốn bằng tiền là một trong những tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp, đóng vai trò nền tảng trong hoạt động kinh doanh hàng ngày. Quản lý vốn bằng tiền không chỉ đơn thuần là quản lý dòng tiền mặt mà còn bao gồm quản lý toàn bộ hoạt động tài chính liên quan đến nguồn tiền của công ty. Việc quản lý hiệu quả vốn bằng tiền giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, đảm bảo thanh khoản, và hỗ trợ các quyết định kinh doanh chiến lược. Tại các doanh nghiệp hiện đại, quản lý vốn bằng tiền được xem là một chức năng quản lý cốt lõi, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoạt động và phát triển bền vững của tổ chức.

1.1. Định nghĩa vốn bằng tiền trong doanh nghiệp

Vốn bằng tiền bao gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, và các khoản tiền đang chuyển. Đây là những tài sản thanh khoản cao nhất của doanh nghiệp. Vốn bằng tiền đóng vai trò là công cụ trao đổi trong các giao dịch mua bán, trả lương, thanh toán nợ và các hoạt động kinh doanh khác. Đặc điểm nổi bật của vốn bằng tiền là tính flow thường xuyên và yêu cầu kiểm soát chặt chẽ để tránh mất mát và thất thoát.

1.2. Mục tiêu và nguyên tắc quản lý vốn bằng tiền

Mục tiêu chính của quản lý vốn bằng tiền là đảm bảo thanh khoản, tối ưu hóa hiệu suất sử dụng tiền, và kiểm soát rủi ro. Các nguyên tắc cơ bản bao gồm: tính minh bạch, kiểm soát nội bộ, lập kế hoạch dòng tiền, và tuân thủ pháp luật. Quản lý vốn bằng tiền hiệu quả giúp doanh nghiệp duy trì sức khỏe tài chính và sẵn sàng đối mặt với các thử thách kinh tế.

II. Phân loại và đặc điểm vốn bằng tiền

Vốn bằng tiền được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau tùy thuộc vào vị trí, hình thức lưu giữ và mục đích sử dụng. Việc phân loại này giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi, kiểm soát và quản lý từng loại tiền một cách hiệu quả. Các hình thức vốn bằng tiền chính bao gồm tiền mặt tại quỹ doanh nghiệp, tiền gửi tại các ngân hàng thương mại, tiền gửi tại kho bạc, và các hình thức tiền tệ điện tử hiện đại. Mỗi loại có những đặc điểm riêng về tính thanh khoản, rủi ro, và cách quản lý khác nhau, yêu cầu doanh nghiệp phải áp dụng các phương pháp quản lý phù hợp.

2.1. Tiền mặt tại quỹ và quản lý tiền mặt hiệu quả

Tiền mặt tại quỹ là những tờ tiền giấy, tiền xu được lưu giữ trực tiếp tại văn phòng doanh nghiệp. Quản lý tiền mặt đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ thông qua các quy trình: ghi chép chi tiết, kiểm kê định kỳ, phân công trách nhiệm rõ ràng. Tiền mặt có độ rủi ro cao về mất mát và thất thoát nên cần bảo vệ kỹ lưỡng.

2.2. Tiền gửi ngân hàng và tiền đang chuyển

Tiền gửi ngân hàng bao gồm các khoản tiền doanh nghiệp gửi tại các tài khoản ngân hàng, có độ an toàn cao hơn tiền mặt. Tiền đang chuyển là những khoản tiền trong quá trình thanh toán hoặc chuyển khoản giữa các tài khoản. Quản lý loại tiền này cần theo dõi sổ ngân hàng và đối chiếu định kỳ để đảm bảo tính chính xác.

III. Thực trạng quản lý vốn bằng tiền tại các doanh nghiệp

Tại các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và các công ty xăng dầu nói riêng, quản lý vốn bằng tiền đã có những tiến bộ đáng kể nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng các hệ thống quản lý kế toán hiện đại, có đội ngũ kế toán viên được đào tạo chuyên nghiệp. Tuy nhiên, một số công ty vẫn gặp khó khăn trong việc quản lý dòng tiền hiệu quả, dự báo nhu cầu tiền, và kiểm soát các chi phí hoạt động. Ưu điểm hiện tại là có hệ thống kiểm kê định kỳ, quy trình kiểm soát nội bộ và tuân thủ luật pháp. Nhược điểm bao gồm: công tác dự báo tiền còn sơ sài, công nợ khó khăn được thu hồi, và hệ thống thông tin quản lý chưa hoàn toàn tích hợp.

3.1. Ưu điểm trong công tác quản lý vốn bằng tiền hiện nay

Các doanh nghiệp hiện đại đã xây dựng được hệ thống quản lý vốn bằng tiền có quy mô lớn với nhiều quỹ tiền mặt được quản lý riêng biệt. Quy trình ghi chép, kiểm kế tiền mặt được thực hiện định kỳ, đảm bảo minh bạch. Phân công trách nhiệm rõ ràng giữa các bộ phận: quỹ, kế toán, kiểm toán, giúp kiểm soát hiệu quả và giảm rủi ro.

3.2. Nhược điểm và thách thức hiện tại

Công tác dự báo dòng tiền chưa được xây dựng khoa học và chi tiết. Thu hồi nợ công ty còn gặp khó khăn do khách hàng thanh toán chậm. Hệ thống phần mềm quản lý chưa được tích hợp hoàn toàn, dẫn đến thông tin chưa đồng bộ. Nhân sự bộ phận quản lý vốn bằng tiền chưa được bổ sung và đào tạo liên tục.

IV. Giải pháp hoàn thiện quản lý vốn bằng tiền trong tương lai

Để hoàn thiện quản lý vốn bằng tiền, doanh nghiệp cần áp dụng các giải pháp toàn diện trên nhiều mặt. Trước hết, cần xây dựng hệ thống dự báo tiền chuyên nghiệp dựa trên dữ liệu lịch sử và kế hoạch kinh doanh. Thứ hai, tăng cường công tác thu hồi nợ thông qua các chính sách khuyến khích thanh toán sớm và xử phạt thanh toán trễ. Thứ ba, đầu tư vào hệ thống phần mềm quản lý hiện đại, tích hợp các mô-đun tài chính. Thứ tư, bổ sung và đào tạo nhân sự chuyên môn cao. Cuối cùng, cần có những kiến nghị với các cấp quản lý cao hơn và các tổ chức tín dụng để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động quản lý vốn bằng tiền hiệu quả.

4.1. Nâng cao hiệu quả dự báo và quản trị tiền mặt

Doanh nghiệp cần thiết lập quy trình dự báo tiền hàng tháng, hàng quý dựa trên các số liệu bán hàng, mua hàng, và chi phí hoạt động. Sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu để dự báo chính xác nhu cầu tiền. Xây dựng quỹ dự phòng tiền để ứng phó với các tình huống khẩn cấp. Tối ưu hóa chu kỳ chuyển đổi tiền mặt thông qua quản lý vòng vay-vòng thu.

4.2. Nâng cấp hệ thống công nghệ và đào tạo nhân sự

Triển khai các phần mềm quản lý vốn bằng tiền hiện đại như ERP, quản lý tiền mặt tích hợp với kế toán. Cấp liên kết các hệ thống để theo dõi tiền mặt real-time. Xây dựng chương trình đào tạo định kỳ cho nhân sự về quản lý vốn bằng tiền, kế toán hiện đại, và kiểm soát rủi ro. Tuyển dụng những nhân viên có chuyên môn cao để tăng cường năng lực quản lý.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những nguyên lý cơ bản về vốn bằng tiền và quản lý vốn bằng tiền của doanh nghiệp. e Chương 2: Thực trạng quản lý vốn bằng tiền tại công ty Xăng dầu Nghệ An. ¢ Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý von bằng tiền tai công ty Xăng dau Nghệ An. Trong quá trình thực tập và hoàn thành dé tai, do hạn chế về thời gian cũng như trình độ nên không thể tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận được sự chỉ bảo của thầy cô và các cô chú trong công ty.

Em xin chân thành cảm ơn! Cao Mỹ Dung e e e SV: Cao Mỹ Dung 2 Lớp: Ngân hang CLC 55 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS. Nguyễn Thị Bat G E EGS LS. Nguyên Thị Bat CHUONG 1: NHUNG NGUYEN Li CO BAN VE VON BANG TIEN VA QUAN LY VON BANG TIEN CUA DOANH NGHIEP 1. Vốn bằng tiền của doanh nghiệp 1.

Khái niệm vốn bằng tiền Vốn bằng tiền là toàn bộ các hình thức tiền tệ thực do đơn vị sở hữu tồn tại dưới hình thức giá trị, thực hiện chức năng phương tiện thanh toán tron g quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Vốn bằng tiền là loại tài sản mà doanh nghiệp nào cũng cần và sử dụng cho sự tồn tại và phát triển của mình. Phân loại vốn bằng tiền e Căn cứ vào tình hình tồn tại, vốn bằng tiền của doanh nghiệp được chia thành: - _ Tiền Việt Nam: là loại tiền phù hiệu. Đây là loại tiền giấy do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành (ngân hàng trung ương) và chỉ có ngân hàng trung ương mới được quyền phát hành.

Tiền Việt Nam được sử dụng làm phương tiện giao dịch chính thức đối với toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh củ a doanh nghiệp. Tiền Việt Nam được xem là vật ngang giá chung có tính thanh khoản cao nhất tại Việt Nam dùng để trao đổi lấy hàng hóa và dịch vụ nhằm thỏa mãn bản thân và mang tính dễ thu nhận (nghĩa là mọi người đều sẵn sàng chấp nhận sử dụng) và thường được Nhà nước phát hành bảo đảm giá tri bởi các tài sản khác như vàng, kim loại quý, trái phiếu, ngoại tệ. Tiền là mộ t chuẩn mực chung dé có thé so sánh giá tri của các hàng hóa và dịch vụ. - _ Tiền ngoại tệ: là loại tiền phù hiệu.

Đây là loại giấy bạc không phải do ngân hàng nhà nước Việt Nam phát hành nhưng được phép lưu hành chính thức trên thị trường Việt Nam như: đồng đôla Mỹ (USD), Bảng Anh (GBP), Yên Nhật (JPY), đồng tiền chung châu Âu (EURO),. Mỗi một quốc gia sẽ có một đồng tiền khác nhau (trừ những khối liên minh kinh tế như EU thì sử dụng chung một đồng tiền là EUR) nhưng không phải bat kì đồng tiền nước nào cũng được chấp nhận trong giao dịch tại các quốc gia khác. Thông thường, chỉ những loại ngoại tệ mạnh mới được các bê n mua/bán dễ dàng chấp thuận. Những loại ngoại tệ mạnh đó có thể kể tới đồng USD, đồng EUR, đồng GBP, CHE, JPY, CAD.

Một đồng tiền được đánh giá là ngoại tệ mạnh khi thỏa mãn cả ba tiêu chí sau đây: '©V:CaaM5nuna. "aỐA SV: Cao Mỹ Dung 3 Lớp: Ngân hàng CLC 55 Chuyên dé thực tập tốt nghiệp $$ GVHD: PGS. Nguyễn Thị Bat $ OE : PGS. Nguyên Thị Bat + Kha năng chấp nhận tai các quốc gia lớn.

Đi ều này có nghĩa là đồng tiền này được biết đến một cách rộng rãi, được nhà nước và người dân quốc gia đó công nhận và chấp thuận sử dụng trong các hì nh thức thương mại trong và ngoài nước. + Nhu cầu thương mại của quốc gia phát hành ra đồng tiền đó lớn. Ví dụ, không đất nước nào trên thế giới này có thể phũ nhận được nhu cầu thương mại mạnh mẽ của Mỹ, đó chính là lý do vì sao đồng đô Mỹ lại trở nên thông đựng và được phổ biến rộng rãi như hiện nay. H ay trường hợp khác là các quốc gia trong khối liên minh EU, vi đây là tập hợp nhiều nước nên nhu cầu thương mại chắc chắn cao, điều này dẫn đến vị th ế đồng EUR không hề thấp bé so với đô Mỹ trên bat ké thi trường nào.

+ Tiềm năng cung ứng trên thị trường hàng hó a thé giới của quốc gia đó lớn. Tiềm năng cung Xà lớn dẫn đến giá trị xuất khẩu tăng, dẫn đến các nước muốn mua hàng quốc gia đó phải đỗ xô nh au đi đổi đồng tiền nước đó, làm cho nhu cầu đồng tiền nước đó tăng lên, mức độ sử dụng rộng rãi hơn. - Vang bạc, đá quý, kim loại quý: là loại tiền th ực chất nhưng nó có tính thanh khoản không cao. Do đó, mục đích lưu trữ, cất giữ loại tiền này chủ yếu vì đảm bảo một lượng cất trữ an toàn cho kinh tế ch ứ không phải vì phục vụ mục đích thanh toán trong sản xuất, kinh doan h.

Ngoài mục đích cất trữ để an toàn, đề phòng lạm pháp ra thì các loại vàng bạc, đá quý, kim loại quý còn có một số công dụng khác như: làm nữ trang, trang sức làm đẹp, phương tiện trao đổi tiền té,. e Căn cứ vào trạng thái tôn tại, vốn băng tiên được chia ra làm các loại bao ` ^ gôm: - _ Tiền mặt tại quỹ doanh nghiệp: bao gồm tiền Việt Nam, tiền ngoại tệ, vàng bạc, đá quý, kim loại quý, ngân phiếu. đang đư ợc cất giữ tại két bạc của doanh nghiệp để phục vụ cho chỉ tiêu trực tiếp, các nh u cầu phát sinh hàng ngày của doanh nghiệp. Đặc điểm của tiền mặ t tại quỹ là loại tiền có tính thanh khoản, chuyển đổi cao nhất trong các loại vốn bằng tiền vì nó có thể kịp thời đáp ứng được các nhu cầu phát sinh nhanh chóng nên được xem là tài sản, mach máu rất quan trọng trong việc lưu thôn g, xử lý các hoạt động của doanh nghiệp.

- - _ Tiền gửi tại các ngân hàng, tổ chức tài chính, kho bạ c nhà nước,. gọi chung là tiền gửi ngân hàng: bao gồm tiền Việt Nam, tiền ngoại tệ, vàng bạc, đá quý, kim loại qúy, ngân phiếu.mà doanh ng hiệp đã mở tài khoản tại ngân SE: Cao Mi Dune CA SV: Cao Mỹ Dung —-— 4 Láp: Ngân hang CLC 55 — T Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: PGS. Nguyễn Thị Bat —— ằẶ TP Ô TỦ TU. (Nguyễn Thi Bat hàng để phục vụ cho việc giao dịch, thanh toán trong quá trình sản xuất kinh doanh.

Đặc điểm của tiền gửi ngân hàng là tiền gửi phải được thanh toán ngay khi có yêu cầu của khách hàng ngay cả khi chưa đến hạn, và so với tiền mặt thì việc gửi tiền vào ngân hàng sẽ đảm bảo an toàn hơn rất nhiều cho các doanh nghiệp trong khâu bảo quản và cất giữ tiền, hay thuận tiện hơn trong các giao dịch nhanh chóng, gap rút cần gửi đi hay gửi đến. Một đặc điểm khác của tiền gửi ngân hàng mà tiền mặt tại quỹ không có đó là: có thể chuyên khoản, mua hàng ở bat kì đâu, bat kì nơi nào một cách nhanh chóng mà không cần phải đến tận nơi. - Tiền đang chuyên: bao gồm tiền Việt Nam hoặc ngoại tệ, là số tiền mà doanh nghiệp đã nộp vào ngân hàng, kho bạc Nhà nước hoặc chuyển qua bưu điện để chuyển qua ngân hang hay đã làm thủ tục chuyên tiền từ tài khoản tại ngân hàng để trả cho các đơn vị khác nhưng chưa nhận được giấy báo hay sao kê của ngân hàng. Tiền đang chuyển gồm tiền Việt Nam và ngoại tệ đang chuyền trong các trường hợp sau: + Thu tiền mặt hoặc séc nộp thắng vào Ngân hàng: + Chuyển tiền qua bưu điện để trả cho đơn vị khác; + Thu tiền bán hàng nộp thuế vào Kho bạc (Giao tiền tay ba giữa doanh nghiệp với người mua hàng và Kho bạc Nhà nước).

Đặc diém của von băng tiên Vốn bằng tiền là một bộ phận của vốn lưu động, là một bộ phận không thể thiếu trong bat kì hoạt động sản xuất kinh doanh, mua sắm, thanh toán,. của mỗi doanh nghiệp. Nó dùng để duy trì, bảo đảm và vận hành được thông suốt, liên tục, không bị ngắt quãng. Chính vì thế, vốn bằng tiền được các nhà quản lý hết sức dé ý, giám sát chặt chẽ và xem như sự sống còn của doanh nghiệp mình, một số đặc điểm quan trọng của vốn bằng tiền có thể kể đến như: - Thứ nhất, vốn bằng tiền là phương tiện đáp ứng nhu cầu thanh toán của doanh nghiệp khi mua sắm tài sản, của cải, vật chất, công cụ, dụng cụ, nguyên nhiên vật liệu.

Mỗi một doanh nghiệp, cho dù có giàu đến đâu, có đầy đủ đồ dùng trang thiết bị đến cỡ nào đi nữa thì nhu cầu chỉ tiêu phát sinh hàng ngày là không thé tránh khỏi, và vốn bằng tiền chính là bộ phận có thé đáp ứng được điều đó. Vừa phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh vừa là kết quả của việc thu hồi các khoản nợ, vì nó tham gia vào hầu hết các hoạt động của doanh nghiệp nên trong bắt kể trường hợp hay hoạt động nào ta đều thấy bóng dáng của vốn bang tiền tồn tại. =S-c-cẽẽ ỐC On. nh Ca am CC SV: Cao Mỹ Dung 2 Lép: Ngân hang CLC 55 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp ———— GVHD: PGS.

Nguyễn Thị Bắt —— ` SNS EE ANE DOE - Thi hai, vốn bang tién 1a loại vốn có tính linh hoạt, tính thanh khoản, tính luân chuyền cao. Vì nó thuộc bộ phận vốn lưu động nên nó luôn vận động không ngừng nghỉ và có thé dé dàng chuyền đổi thành các loại tài sản khác chứ không như vốn có định. Như chúng ta cũng biết, tiền tệ là tài sản được xem là tài sản có tính thanh khoản cao nhất và dễ dàng chuyền đổi, mua bán, trao đổi nhất trong tất cả các loại tài sản của mỗi doanh nghiệp. Người ta sẽ dễ dàng trong việc dùng tiền để mua thiết bị thay vì dùng một dụng cụ để trao đổi cho một thiết bị khác.

Việc nắm giữ vốn bằng tiền cũng như nắm giữ mạch máu lưu thông của doanh nghiệp. Vốn bằng tiền chính là yế u tố quan trọng quyết định khả năng thanh toán của mỗi một doanh nghiệp. Nhưng cũng vì lẽ đó, vốn bằng tiền cũng chính là đối tượng của sự gian lận, tiêu cực, tham ô xảy ra trong doanh nghiệp. Đã có không ít các vụ bê bối tài chính xảy ra trên Thế giới và Việt Nam xảy ra do thất thoát tài chính, đã có không ít các nhà chức trách, quan chức cấp cao trong các tô chức, chính phủ phải ngồi tù vì tội tham ô công quỹ, trục lợi cho bản thân.