Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành du lịch và khách sạn toàn cầu đã trải qua giai đoạn suy giảm nghiêm trọng do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê được trích dẫn trong đề tài, lượng khách quốc tế đến Việt Nam năm 2020 giảm 78,7% so với năm 2019. Đến năm 2022, mặc dù hoạt động du lịch đã mở cửa trở lại nhưng lượng khách quốc tế thực tế mới đạt khoảng 42% so với kế hoạch đề ra. Tình trạng sụt giảm nguồn khách lưu trú và sử dụng dịch vụ ăn uống buộc các doanh nghiệp khách sạn phải thích ứng, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ để gia tăng năng lực cạnh tranh.

Khách sạn de L’Opera Hà Nội là cơ sở lưu trú 5 sao thuộc phân khúc "boutique" mang thương hiệu MGallery của Tập đoàn Accor, tọa lạc tại số 29 Tràng Tiền, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Trong bối cảnh phục hồi kinh doanh sau dịch bệnh, nhà hàng Café Lautrec tại khách sạn đối mặt với nhiều thách thức trong việc thu hút khách hàng và duy trì chất lượng dịch vụ đồng đều do những hạn chế về cơ sở vật chất kỹ thuật, nguồn nhân lực và tính đa dạng của sản phẩm ẩm thực.

Từ thực tiễn trên, tác giả Nguyễn Thị Hồng Anh thực hiện chuyên đề tốt nghiệp nhằm giải quyết 3 mục tiêu cụ thể:

  1. Tìm hiểu và đánh giá thực trạng chất lượng dịch vụ ăn uống tại nhà hàng Café Lautrec thuộc khách sạn de L’Opera Hà Nội.
  2. Thông qua đánh giá thực trạng, xác định các nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ ăn uống tại nhà hàng.
  3. Đề xuất một số giải pháp khả thi nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ ăn uống cho nhà hàng Café Lautrec trong giai đoạn tiếp theo.
  • Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng dịch vụ ăn uống của nhà hàng Café Lautrec tại khách sạn de L’Opera Hà Nội.
  • Phạm vi không gian: Nhà hàng Café Lautrec, khách sạn de L’Opera Hà Nội (29 Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, Hà Nội).
  • Phạm vi thời gian: Quá trình thu thập dữ liệu và thực tập thực tế diễn ra từ ngày 12/12/2022 đến ngày 31/03/2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đề tài sử dụng định nghĩa chất lượng dịch vụ khách sạn theo Giáo trình Quản trị kinh doanh Khách sạn (2013) của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (chủ biên: PGS.TS Nguyễn Văn Mạnh và TS. Hoàng Thị Lan Hương). Theo đó, chất lượng dịch vụ là mức cung cấp dịch vụ tối thiểu mà doanh nghiệp đã lựa chọn nhằm thỏa mãn nhu cầu ở mức độ cao của thị trường khách hàng mục tiêu, đồng thời phải được duy trì nhất quán trong suốt quá trình kinh doanh. Ngoài ra, đề tài áp dụng các tiêu chuẩn phân hạng khách sạn 5 sao theo Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 4391:2015 cùng bộ tiêu chí đánh giá mức độ hài lòng của khách hàng để làm căn cứ đối chiếu, kiểm định thực tế.

Tác giả kết hợp đồng bộ các phương pháp nghiên cứu sau:

  • Phương pháp tổng hợp và nghiên cứu tài liệu văn bản: Thu thập các lý thuyết chuyên ngành du lịch - khách sạn, sách báo, giáo trình và tài liệu quy chuẩn vận hành để xây dựng khung đánh giá.
  • Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa số liệu báo cáo tài chính giai đoạn 2020–2022 từ phòng Kế toán, số liệu cơ cấu lao động từ phòng Nhân sự, các tài liệu nội bộ và quy trình chuẩn của bộ phận Ẩm thực (F&B) khách sạn de L’Opera Hà Nội.
  • Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Quan sát trực tiếp quá trình vận hành, phỏng vấn nhân sự quản lý và phát phiếu khảo sát đánh giá mức độ hài lòng của thực khách sử dụng dịch vụ tại nhà hàng Café Lautrec trong thời gian từ ngày 12/12/2022 đến ngày 31/03/2023.
  • Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê, phân loại, tổng hợp và phân tích dữ liệu định lượng bằng phần mềm Microsoft Excel nhằm lượng hóa các chỉ tiêu doanh thu, chi phí, cơ cấu lao động và tỷ lệ đánh giá của khách hàng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu chung về khách sạn de L’Opera Hà Nội và mô tả quá trình thực tập

Chương 1 hệ thống hóa quá trình hình thành, phát triển của Tập đoàn Accor (thành lập năm 1967 tại Pháp, quản lý hơn 5.100 khách sạn trên 110 quốc gia) và dòng thương hiệu MGallery Hotel Collection (ra mắt năm 2008 tại Geneva). Khách sạn de L’Opera Hà Nội được thành lập vào tháng 01/2011 trên nền khách sạn Dân Chủ cũ, trực thuộc Công ty Cổ phần Thương mại Du lịch Dân Chủ (Tổng công ty Du lịch Hà Nội). Khách sạn đạt chuẩn 5 sao boutique với 107 phòng ngủ cao cấp mang phong cách kiến trúc Pháp cổ điển kết hợp hơi thở đương đại "Một đêm trong nhà hát".

Hạng phòng Diện tích ($m^2$) Twin Bed King Bed Tổng số phòng
L’Opera Deluxe 30 - 32 23 41 64
L’Opera Grand Deluxe 35 0 21 21
L’Opera Suite 39 - 46 3 13 16
L’Opera Grand Suite 49 - 77 0 6 6
Tổng cộng 26 81 107

Bên cạnh dịch vụ lưu trú, khách sạn cung cấp hệ thống dịch vụ ăn uống gồm nhà hàng Café Lautrec (44 chỗ, chuyên món Địa Trung Hải và Á - Âu), nhà hàng Satine (36 chỗ, chuyên món Việt truyền thống), quầy bar La Fée Verte (75 chỗ, phục vụ rượu Absinthe) cùng khu Giếng trời. Hệ thống hội nghị gồm 4 phòng họp: Salon Rameau ($78m^2$), Salon Debussy ($42m^2$), Salon Rossini ($50m^2$) và phòng đa năng Salon Opera ($170m^2$, sức chứa tối đa 165 khách tiệc đứng).

Về cơ cấu tổ chức, khách sạn vận hành theo mô hình trực tuyến - chức năng với 120 nhân sự tính đến tháng 03/2023 (66 nam - 55%, 54 nữ - 45%). Bộ phận Bếp và Buồng phòng chiếm quân số cao nhất (mỗi bộ phận 25 nhân viên), bộ phận Bàn và Tiệc có 16 nhân viên.

Kết quả kinh doanh giai đoạn 2020–2022 phản ánh rõ nét tác động của đại dịch và chu kỳ hồi phục:

Chỉ tiêu Năm 2020 (VNĐ) Năm 2021 (VNĐ) Năm 2022 (VNĐ)
Tổng doanh thu 46.406.353.664 21.790.075.725 98.321.395.726
- Doanh thu Lưu trú 26.822.501.017 8.960.608.015 62.630.819.217
- Doanh thu Nhà hàng 10.148.203.435 5.962.912.190 23.828.782.795
- Doanh thu khác 9.435.649.212 6.866.555.520 11.861.793.714
Tổng chi phí 58.593.067.511 38.936.936.928 79.927.725.090
Tổng lợi nhuận (12.186.713.847) (17.146.861.203) 18.393.670.636

Nhật ký thực tập tại nhà hàng Café Lautrec ghi nhận quá trình sinh viên đảm nhiệm luân phiên 3 vị trí nghiệp vụ: chuẩn bị đồ tại khu vực hậu cần (lau dụng cụ bằng giấm và nước nóng, gấp khăn ăn, phân loại bát đĩa), phục vụ quầy buffet (kiểm tra đồ ăn, hướng dẫn thực khách, bổ sung nước ép) và phục vụ bàn A la carte (chào đón, lấy order, lên món, thu dọn bàn ăn).


Chương 2: Thực trạng chất lượng dịch vụ ăn uống tại nhà hàng Café Lautrec khách sạn de L’Opera Hà Nội

Chương 2 tập trung phân tích thực trạng chất lượng dịch vụ tại nhà hàng theo 4 khía cạnh trọng tâm:

  1. Cơ sở vật chất kỹ thuật: Nhà hàng tọa lạc tại tầng trệt, kết nối trực tiếp với sảnh lễ tân và khu Giếng trời, có 14 bàn với sức chứa 44 chỗ ngồi. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm khai thác từ năm 2011, hệ thống trang thiết bị bộc lộ nhiều điểm xuống cấp: sàn gỗ bị bung phải gia cố đinh vít; hệ thống 3 máy điều hòa một chiều hoạt động quá tải vào mùa hè và không có chế độ sưởi vào mùa đông; một số đèn chiếu sáng treo quá thấp gây chói mắt và có tình trạng chập chờn; tủ kem bị đóng đá dày; thiếu hụt dụng cụ phục vụ bữa sáng buffet (lượng khách trung bình trên 100 khách/ngày trong khi số cốc uống nước hoa quả chỉ còn 50 chiếc do thất lạc, vỡ hoặc bị mượn sang quầy bar/bếp lạnh).

  2. Chất lượng đội ngũ quản lý và nhân viên: Nhân sự cơ hữu của nhà hàng gồm 12 người (7 nam chiếm 58,3%, 5 nữ chiếm 41,7%). Về độ tuổi, 75% lao động thuộc nhóm 20–35 tuổi; nhóm 36–50 tuổi chiếm 25% (nắm giữ các vị trí Quản lý, Giám sát). 100% nhân sự có trình độ đại học hoặc cao đẳng (đại học chiếm 75%). Trình độ chuyên môn đúng ngành du lịch - khách sạn chiếm 66,7%. Về ngoại ngữ, trình độ tiếng Anh chưa đồng đều: mức C chiếm 16,7% (chủ yếu là cán bộ quản lý), mức B2 chiếm 66,7% và mức B1 chiếm 16,6%. Nhân viên phục vụ còn thiếu đồng phục mùa đông, gây bất tiện trong quá trình làm việc khi thời tiết chuyển lạnh.

  3. Chất lượng phục vụ và quy trình nghiệp vụ: Nhà hàng cung cấp buffet sáng ($460.000$ VNĐ+++), buffet trưa ($650.000$ VNĐ+++, phục vụ từ thứ 2 đến thứ 6) và gọi món A la carte cả ngày. Thực đơn A la carte hiện đang gộp chung giữa Café Lautrec và Satine trên khổ giấy lớn $40 \times 60$ cm. Khách sạn chưa có chức danh Butler riêng, nhân viên nhà hàng kiêm nhiệm đưa đồ Room Service lên phòng. Dù đã ban hành quy trình phục vụ chuẩn (17 bước đối với A la carte và 9 bước đối với bữa sáng buffet), vào các khung giờ cao điểm, nhân viên thường cắt giảm các bước giao tiếp, chào hỏi và kiểm tra độ hài lòng của khách.

  4. Đánh giá theo TCVN 4391:2015 và mức độ hài lòng của khách: Tác giả tiến hành đối chiếu các tiêu chí về kiến trúc, trang thiết bị, nhân lực, an toàn vệ sinh thực phẩm (áp dụng nguyên tắc FIFO và tiêu chuẩn HACCP). Đồng thời, dữ liệu từ Bảng khảo sát khách hàng (giai đoạn 12/12/2022 – 31/03/2023) chỉ ra các điểm nghẽn chính nằm ở tình trạng thiếu chỗ ngồi vào giờ cao điểm, nhiệt độ phòng chưa tối ưu, thiếu dụng cụ ăn uống và thực đơn buffet chưa có sự luân chuyển phong phú.


Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ ăn uống nhà hàng Café Lautrec tại khách sạn de L’Opera Hà Nội

Dựa trên định hướng phát triển du lịch của Sở Du lịch Hà Nội giai đoạn 2021–2025 và kế hoạch kinh doanh của khách sạn, tác giả xây dựng 4 nhóm giải pháp mang tính thực thi:

  1. Hoàn thiện chất lượng cơ sở vật chất bộ phận nhà hàng:

    • Ban hành biểu mẫu và quy trình kiểm kê tình trạng trang thiết bị định kỳ (Bảng 3.1) để rà soát vòng đời tài sản.
    • Đầu tư thay thế hoặc bảo dưỡng toàn diện hệ thống 3 điều hòa hai chiều; lắp đặt thêm máy sưởi cục bộ cho mùa đông; thay thế hệ thống bóng đèn chiếu sáng chập chờn và điều chỉnh chao đèn giảm độ chói.
    • Sửa chữa bề mặt sàn gỗ, thay thế tủ làm kem; mua sắm bổ sung đầy đủ ly tách, cốc nước hoa quả, dĩa ăn để đáp ứng nhu cầu tối thiểu $150%$ so với công suất chỗ ngồi phục vụ buffet sáng.
  2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực:

    • Xây dựng bản kế hoạch đào tạo chi tiết năm 2023 cho nhân viên nhà hàng (Bảng 3.2), chia thành các khóa ngắn hạn: đào tạo tiếng Anh chuyên ngành ẩm thực (phục vụ giao tiếp, giới thiệu rượu vang và món ăn); đào tạo chuẩn hóa quy trình phục vụ bàn 17 bước và phục vụ buffet 9 bước; tập huấn kỹ năng xử lý khiếu nại của khách.
    • Cung cấp đồng phục bổ sung cho mùa đông (áo vest, áo ấm chuyên dụng) để đảm bảo sức khỏe và diện mạo chỉn chu cho nhân viên tiếp xúc trực tiếp với khách.
  3. Đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ ăn uống:

    • Xây dựng kế hoạch thực đơn buffet trưa xoay vòng theo chủ đề từng ngày trong tuần (Bảng 3.3): Thứ 2 (Hương vị Địa Trung Hải), Thứ 3 (Ẩm thực truyền thống Việt Nam), Thứ 4 (Hương vị Châu Á đương đại), Thứ 5 (Ẩm thực Pháp cổ điển), Thứ 6 (Hải sản và món nướng).
    • Tách biệt hoặc thiết kế lại cấu trúc thực đơn A la carte giữa Café Lautrec và Satine để định vị rõ nét phong cách ẩm thực của từng không gian, giúp khách hàng thuận tiện trong việc gọi món.
  4. Kiểm soát chặt chẽ vệ sinh an toàn thực phẩm và an ninh, an toàn:

    • Thực hiện nghiêm ngặt quy trình kiểm soát nhiệt độ thực phẩm nguội, đồ ăn chế biến sẵn tại quầy buffet.
    • Tuân thủ nguyên tắc nhập trước - xuất trước (FIFO) trong kho nguyên liệu khô và kho lạnh; tăng cường phối hợp với bộ phận Tạp vụ (Steward) trong công tác tiệt trùng dụng cụ ăn uống.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh đầy đủ bức tranh vận hành thực tế tại nhà hàng Café Lautrec thông qua hệ thống số liệu cụ thể:

  • Làm rõ cấu trúc doanh thu F&B năm 2022 của khách sạn đạt 23,83 tỷ VNĐ (chiếm khoảng 24,2% tổng doanh thu toàn khách sạn), đóng góp quan trọng vào sự phục hồi lợi nhuận chung (đạt 18,39 tỷ VNĐ sau 2 năm thua lỗ).
  • Phân tích chi tiết thực trạng 12 nhân viên tại nhà hàng với tỷ lệ $100%$ đạt chuẩn đào tạo cao đẳng/đại học, nhưng chỉ ra hạn chế khi có tới $16,6%$ nhân viên ở mức độ tiếng Anh B1 và $75%$ nhân sự dưới 35 tuổi thiếu kinh nghiệm chuyên sâu.
  • Nhận diện chính xác 5 nhóm tồn tại cốt lõi về cơ sở vật chất: thiếu dụng cụ ăn uống (chỉ còn 50 cốc nước hoa quả cho hơn 100 khách ăn sáng), điều hòa 1 chiều kém hiệu quả, sàn gỗ lỏng đinh vít, đèn gây chói và tủ kem bị đóng tuyết.

Đóng góp thực tiễn của đề tài thể hiện ở bộ công cụ đề xuất hoàn chỉnh, bao gồm Danh mục kiểm kê trang thiết bị (Bảng 3.1), Khung chương trình đào tạo nghiệp vụ nội bộ (Bảng 3.2) và Kế hoạch xoay vòng thực đơn buffet trưa 5 ngày trong tuần (Bảng 3.3). Các đề xuất này bám sát nguồn lực tài chính và điều kiện thực tế của khách sạn de L’Opera Hà Nội.


Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong khung thời gian 3,5 tháng (12/12/2022 – 31/03/2023) với phạm vi gói gọn tại một nhà hàng đơn lẻ (Café Lautrec) có quy mô 44 chỗ ngồi. Cỡ mẫu khảo sát thực khách chưa bao quát toàn bộ các mùa du lịch cao điểm trong năm; các phân tích tài chính dừng ở mức độ kế thừa dữ liệu báo cáo nội bộ mà chưa đi sâu vào cơ cấu chi phí định mức từng món ăn.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng khảo sát đánh giá mức độ hài lòng của khách hàng trên toàn bộ các điểm kinh doanh ẩm thực của khách sạn (bao gồm nhà hàng Satine, Bar La Fée Verte và dịch vụ Tiệc Banquet); ứng dụng mô hình định lượng SERVQUAL hoặc IPA để đo lường khoảng cách kỳ vọng và cảm nhận của thực khách quốc tế đối với dòng khách sạn boutique.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

  • Sinh viên chuyên ngành Quản trị khách sạn, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành đang thực hiện báo cáo thực tập, khóa luận tốt nghiệp về nâng cao chất lượng dịch vụ ẩm thực (F&B) trong khách sạn 5 sao.
  • Giảng viên và nghiên cứu viên cần tư liệu nghiên cứu thực tế về mô hình vận hành của các thương hiệu khách sạn boutique tiêu chuẩn quốc tế thuộc Tập đoàn Accor tại Việt Nam.
  • Cán bộ quản lý nhà hàng, giám sát F&B tại các khách sạn cao cấp trong việc xây dựng quy trình chuẩn hóa phục vụ bàn, lập kế hoạch đào tạo nhân viên và kiểm soát cơ sở vật chất kỹ thuật.

Câu hỏi thường gặp

1. Khách sạn de L’Opera Hà Nội thuộc sở hữu của đơn vị nào và do tập đoàn nào quản lý?
Khách sạn thuộc quyền sở hữu của Công ty Cổ phần Thương mại Du lịch Dân Chủ (trực thuộc Tổng công ty Du lịch Hà Nội - Hanoitourist) và được vận hành, quản lý bởi Tập đoàn khách sạn Accor dưới thương hiệu MGallery Hotel Collection.

2. Quy mô sức chứa và đặc trưng ẩm thực của nhà hàng Café Lautrec là gì?
Nhà hàng Café Lautrec có quy mô 44 chỗ ngồi (14 bàn ăn), tọa lạc tại tầng 1 khách sạn. Nhà hàng chuyên phục vụ các món ăn theo phong cách Địa Trung Hải, Châu Âu kết hợp món ăn truyền thống Việt Nam thông qua hình thức gọi món A la carte, set menu và tiệc tự chọn (buffet sáng và trưa).

3. Cơ cấu nhân sự trực tiếp tại nhà hàng Café Lautrec tính đến tháng 03/2023 gồm bao nhiêu người?
Nhà hàng có tổng cộng 12 nhân viên chính thức, bao gồm: 1 Quản lý nhà hàng, 1 Giám sát nhà hàng, 3 Đội trưởng, 2 Thu ngân và 5 Nhân viên phục vụ bàn.

4. Khóa luận chỉ ra những điểm hạn chế nổi bật nào về trang thiết bị tại Café Lautrec?
Các hạn chế gồm: sàn gỗ bị bung ở một số vị trí phải bắt đinh vít gia cố; hệ thống 3 điều hòa một chiều cũ gây nóng mùa hè và không có sưởi mùa đông; hệ thống đèn chiếu sáng treo thấp gây chói mắt và có bóng chập chờn; tủ làm kem bị đóng đá; thiếu dụng cụ ăn uống vào giờ cao điểm buffet sáng (chỉ còn 50 cốc nước hoa quả cho hơn 100 khách).


Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Hồng Anh đã phân tích toàn diện thực trạng vận hành và chất lượng dịch vụ ăn uống tại nhà hàng Café Lautrec thuộc khách sạn de L’Opera Hà Nội. Thông qua việc kết hợp giữa lý luận quản trị khách sạn, các tiêu chí xếp hạng TCVN 4391:2015 và số liệu khảo sát thực tế, tác giả đã làm rõ các nguyên nhân gây ảnh hưởng đến trải nghiệm của khách hàng xuất phát từ cơ sở vật chất và nhân sự. Hệ thống 4 nhóm giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, thiết thực, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh của bộ phận ẩm thực tại khách sạn.