CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TÁI CƠ CẤU NÔNG NGHIỆP 1. Nông nghiệp và chính sách tái cơ cấu nông nghiệp 1. Khái niệm nông nghiệp Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội , sử dụng đất đai để trồng trọt và chăn nuôi, khai thác cây trồng và vật nuôi làm tư liệu và nguyên liệu lao động chủ yếu để tạo ra lương thực , thực phẩm và một số nguyên liệu cho công nghiệp. Nông nghiệp là một ngành sản xuất lớn, bao gồm nhiều chuyên ngành: trồng trọt, chăn nuôi, sơ chế nông sản; theo nghĩa rộng, còn bao gồm cả lâm nghiệp, thủy sản.Nông nghiệp là một ngành kinh tế quan trọng trong nền kinh tế của nhiều nước, đặc biệt là trong các thế kỷ trước đây khi công nghiệp chưa phát triển.
Nông nghiệp thuần: nông hay nông nghiệp sinh nhai là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp có đầu vào hạn chế, sản phẩm đầu ra chủ yếu phục vụ cho chính gia đình của mỗi người nông dân. Không có sự cơ giới hóa trong nông nghiệp sinh nhai. Đối với sản xuất nông nghiệp được chuyên môn hóa trong tất cả các khâu sản xuất nông nghiệp, gồm cả việc sử dụng máy móc trong trồng trọt, chăn nuôi, hoặc trong quá trình chế biến sản phẩm nông nghiệp được gọi là nông nghiệp chuyên sâu. Và sản xuất theo hình thức này cần có nguồn đầu vào sản xuất lớn, để đầu tư, áp dụng công nghệ, khoa học như việc sử dụng hóa chất diệt sâu, diệt cỏ, phân bón, chọn lọc, lai tạo giống một cách hợp lý và đạt mục đích sản phảm làm ra đáp ứng yêu cầu của thị trường.
Tái cơ cấu nông nghiệp Tái cơ cấu nông nghiệp là: Tổng thể các chương trình hành động của 13 Nhà nước nhằm thực hiện quá trình tiếp tục phát triển nông nghiệp gắn với bố trí, sắp xếp lại các chuyên ngành sản xuất theo nguyên tắc sử dụng tối đa lợi thế so sánh và sử dụng tối ưu các nguồn lực đầu vào để tạo ra hiệu quả kinh tế, năng lực cạnh cao hơn, bền vững hơn cho toàn ngành, là quá trình phát triển gắn với thay đổi quy mô sản xuất của các chuyên ngành nhằm tạo ra các nông sản phẩm có chất lượng và giá trị cao, phù hợp với nhu cầu của thị trường, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực trong nước, nâng cao thu nhập cho nông dân và đảm bảo tính bền vững, nâng cao khả năng cạnh tranh, tạo ra các sản phẩm nông sản phong phú và đa dạng hơn. Tái cơ cấu là một bước di có trình tự khoa học đòi hỏi có sự tư duy sáng tạo và hợp lý. Trãi qua thời gian triển khai thực hiện cần được thường xuyên đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm để điều chỉnh phù hợp với thực tế trên cơ sở thông qua giám sát, kiểm tra đánh giá và trao đổi thông tin phản hồi từ các bên tham gia thực hiện chính sách. Chính sách tái cơ cấu nông nghiệp 1.
Khái niệm chính sách tái cơ cấu nông nghiệp Chính sách tái cơ cấu ngành nông nghiệp là một hợp phần của tái cơ cấu tổng thể nền kinh tế quốc dân, nằm trong chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của nước ta; song song với phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường hệ sinh thái Chính sách tái cơ cấu nông nghiệp là: Tổng thể các chương trình hành động của Nhà nước nhằm thực hiện quá trình tiếp tục phát triển nông nghiệp gắn với bố trí, sắp xếp lại các chuyên ngành sản xuất theo nguyên tắc sử dụng tối đa lợi thế so sánh và sử dụng tối ưu các nguồn lực đầu vào để tạo ra hiệu quả kinh tế, năng lực cạnh tranh cao hơn, bền vững hơn cho toàn ngành, là quá trình phát triển gắn với thay đổi quy mô sản xuất của các chuyên ngành nhằm tạo ra các nông sản phẩm có chất lượng và giá trị cao, phù hợp với nhu 14 cầu của thị trường, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực trong nước, nâng cao thu nhập cho nông dân và đảm bảo tính kế thừa, bền vững, nâng cao khả năng cạnh tranh, phát triển bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu, xây dựng nông thôn mới. Thông qua chính sách tái cơ cấu nông nghiệp của Nhà nước đảm bảo cho các vùng, miền nhất là vùng nông thôn miền núi, vùng có kinh tế nông nghiệp chậm phát triển có điều kiện phát triển kinh tế đồng bộ, bền vững, mang lại giá trị kinh tế cao. Phát huy lợi thế tiềm năng từng vùng miền về phát triển kinh tế nông nghiệp, chuyển dịch phát triển kinh tế nông nghiệp tạo ra thu nhập bền vững cho mọi tầng lớp lao động nông thôn. Mục tiêu thực hiện chính sách Mục tiêu của chính sách tái cơ cấu nông nghiệp là trên cơ sở tiềm năng sẵn có hình thành cơ cấu mới mang tính mạnh mẽ, quyết liệt nhằm khai thác hiệu quả các tiềm năng đó tạo ra một chuổi giá trị gia tăng, tỷ suất hàng hoá hơn, hiệu quả kinh tế ngày càng cao góp phần đắc lực vào quá trình tăng trưởng kinh tế của cả nước.
Thực hiện chính sách cơ cấu KTNN trong cơ chế thị trường cũng phải đảm bảo và tuân thủ các mối quan hệ đó. Đối với nền kinh tế thị trường giá cả là yếu tố điều tiết hành vi của người sản xuất từ đó tạo ra một cơ chế làm nảy sinh mối quan hệ tỷ lệ nhất định trong cơ cấu kinh tế. Vấn đề ở đây là bằng nhận thức và hành động của các nhà quản lý, các cơ quan công quyền cần phải có giải pháp điều chỉnh thông qua hệ thống các chính sách kinh tế, định hướng cho sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế hiệu quả cao nhất. Không thể mặc kệ để cơ chế thị trường tự phát điều chỉnh, dung túng cơ cấu kinh tế.
Bởi vậy tái cơ cấu KTNN phải xuất phát từ những căn cứ mà thị trường đòi hỏi và làm thoả mãn tốt mọi nhu cầu của thị trường yêu cầu. Trong đó ba nội dung định hướng phát triển đó là: trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản. Công cụ thực hiện chính sách Đối với công cự thực hiện chính sách tái cơ cấu nông nghiệp đó là chính sách hỗ trợ tín dụng có ưu đãi vay lãi suất thấp cho các đối tượng phát triển kinh tế nông nghiệp; thực hiện chính sách chuyển giao khoa học công nghệ cho nông dân; thực hiện chính sách giao đất, cho thuê đất; công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đào tạo phát triển nhân lực cán bộ, công chức làm công tác nông nghiệp có chuyên môn đáp ứng yêu cầu. Chinh sách thuế; chính sách hỗ trợ các nguồn vốn đầu tư.Tất cả những vấn đề trên là những công cụ cơ bản để thực hiện chính sách tái cơ cấu nông nghiệp.
Thực hiện chính sách tái cơ cấu nông nghiệp 1. Khái niệm và sự cần thiết thực hiện chính sách tái cơ cấu nông nghiệp Thực hiện chính sách tái cơ cấu nông nghiệp là quá trình biến chính sách đã phê duyệt thành những kết quả trên thực tế thông qua các hoạt động có tổ chức trong bộ máy Nhà nước, có sự tham gia đồng bộ của các chủ thể liên quan nhằm hiện thực hoá những ý tưởng, mục tiêu, kế hoạch, định hướng chính sách tái cơ cấu đề ra. Thực hiện chính sách tái cơ cấu nông nghiệp là hoạt động mang tính chiến lược cả trước mắt và lâu dài của các cơ quan quản lý hành chính nhà nước, huy động mọi nguồn lực từ con người, tài chính, cơ sở vật chất, các tổ chức liên quan nhằm thực hiện mục tiêu tái bố trí, sắp xếp lại hoạt động sản suất nông nghiệp theo trình tự chặt chẽ, thống nhất đồng bộ hướng tới mục tiêu chính sách đề ra. Đó cũng là quá trình huy động, bố trí sắp xếp các nguồn lực để đưa chính sách tái cơ cấu nông nghiệp đi vào đời sống theo một trình tự thủ tục chặt chẽ và thống nhất nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra của chính sách.
Theo đó, thực hiện chính sách tái cơ cấu nông nghiệp chính là quá trình phân 16 bổ nguồn lực quốc gia cho phát triển nông nghiệp một cách hợp lý, hiệu quả trên cơ sở chính sách của Nhà nước và các nguyên tắc của kinh tế thị trường; hướng tái bố trí lao động, nâng cao thu nhập cho người dân và cân đối hài hòa phát triển KTNN giữa các vùng miền trên cả nước Thực hiện chính sách tái cơ cấu nông nghiệp là nhiệm vụ cấp thiết và có ý nghĩa hết sức quan trọng, nó là một một quá trình soi rọi sự hợp lý, hiệu quả của chính sách, nếu khuyết thiếu công đoạn này thì chính sách khó có thể phát huy tác dụng vào đi vào cuộc sốngbởi vì nó là trung tâm kết nối các bước trong chu trình chính sách thành một hệ thống, nhất là với thực hiện chính sách, bước này là bước quan trọng không thể thiếu vì nó là khâu hiện thực hoá chính sách việc làm vào đời sống xã hội. Từ những hoạt động thực tiễn triển khai chính sách sẽ có những điều chỉnh phù hợp, bổ sung và hoàn thiện chính sách cho phù hợp với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của cuộc sống. Qua phân tích trên, có thể thấy ý nghĩa quan trọng của thực hiện chính sách tái cơ cấu nông nghiệp Trong thực tiễn thực hiện chính sách tái cơ câu nông nghiệp cần đến nhiều chủ thể tham gia, liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp với qui mô, lĩnh vực rất rộng và khá phúc tạp vì vậy không thể giải quyết thực hiện chính sách ngay một sớm một chiều, mà cần có thời gian thông qua hoạt động thực tiễn từ việc đúc kết rút kinh nghiệm. Thực tế cho thấy thực hiện chính sách chỉ có thể đạt được mục tiêu thông qua xuyên suốt quá trình triển khai thực hiện có sự đồng thuận cao của các bên chủ thể tham gia liên quan.
Mục tiêu, nội dung, qui trình thực hiện chính sách tái cơ cấu nông nghiệp 1. Mục tiêu thực hiện chính sách tái cơ cấu nông nghiệp Đưa kinh tế nông nghiệp tăng trưởng nhanh, bền vững, có tính đột phá; phát triển nông nghiệp tạo ra sản phẩm chất lượng cao đáp ứng yêu cầu thị 17 trường thúc đẩy nhanh phát triển kinh tế, xã hội. Nâng cao thu nhập và cải thiện mức sống cho người lao động nông thôn, đảm bảo an ninh lương thực. xóa đói giảm nghèo nhanh và bềnh vững.
Thực hiện chính sách tái cơ cấu nông nghiệp sẽ tạo điều kiện giải quyết vấn đề xoá đói giảm nghèo ở nhiều vùng ở nông thôn. Giải quyết tốt vấn đề dầu vào, đầu ra của sản phẩm.