MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế hiện đang là xu hƣớng phát triển tất yếu của thời đại và là yêu cầu khách quan đối với quá trình phát triển kinh tế xã hội của một nƣớc. Khi mà nền kinh tế thế giới đã phát triển sang một giai đoạn mới, ngân hàng phải phát huy đầy đủ chức năng của mình đó là trung tâm thanh toán trong nền kinh tế. Cùng với sự phát triển của hệ thống ngân hàng và công nghệ thông tin, chúng ta ngày càng có nhiều phƣơng thức thanh toán không dùng tiền mặt.
Thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ phục vụ cho các hoạt động của các tổ chức, cá nhân mà nó còn góp phần mở rộng các quan hệ kinh tế khác trong nền kinh tế quốc dân. Để phát triển các phƣơng thức TTKDTM thì trƣớc hết phải mở rộng hệ thống tài khoản thanh toán cá nhân tại các NHTM, bởi tài khoản thánh toán là đối tƣợng tham gia trực tiếp vào nghiệp vụ TTKDTM. Trong thời gian vừa qua các ngân hàng thƣơng mại đặc biệt chú trọng phát triển các dịch vụ ngân hàng bán lẻ , nâng cao chất lƣợng dịch vụ tài khoản cá nhân , đặc biệt từ khi dịch vụ trả lƣơng qua tài khoản đƣợc triển khai năm 2000 với chỉ hơn 100.000 tài khoản cá nhân th́ đến nay đã đạt gần 40 triệu tài khoản. Số lƣợng tài khoản cá nhân tăng trung bình mỗi năm từ 130%-150% về số tài khoản và 120% về số dƣ.
Với vai trò tạo nền tảng, cơ sở cho mọi giao dịch, phát triển tài khoản cá nhân là một giải pháp cơ bản lâu dài và hữu hiệu, có khả năng tạo ra sự đột phá trong việc nâng cao sự nhận biết của khách hàng đối với các dịch vụ ngân hàng, nhất là trong điều kiện cạnh tranh giữa các ngân hàng ở Việt Nam hiện nay. Hƣớng tới mục tiêu trở thành trở thành ngân hàng bán lẻ hàng đầu Việt Nam, Techcombank liên tục mở rộng mạng lƣới để có độ phủ lớn hơn tới các đối tƣợng khách hàng cá nhân. Sau 20 năm phát triển, các sản phẩm của Techcombank đƣa ra đã đƣợc chuyên biệt hóa, phục vụ đa dạng nhu cầu của khách hàng, không chỉ đơn thuần là các sản phẩm đơn lẻ mà đã đƣợc tăng cƣờng sự hỗ trợ công nghệ trong quy trình, bán chéo sản phẩm, nhƣ thẻ thanh toán, dịch vụ tài khoản, sản phẩm huy 2 động, cho vay nhà, tín dụng tiêu dùng. Trong đó có chủ trƣơng phát triển tài khoản cá nhân tích hợp đầy đủ các dịch vụ tiện ích và công nghệ hiện đại.
Tài khoản và dịch vụ tài khoản cá nhân là sản phẩm dịch vụ quan trọng của Techcombank, là sản phẩm mang lại nguồn vốn huy động lớn cho ngân hàng với lãi suất thấp, tăng lợi nhuận cho ngân hàng nhờ khoản phí sử dụng dịch vụ. Bên cạnh đó, dịch vụ tài khoản có thể đáp ứng đƣợc tính an toàn cao, tiện lợi và khả năng thanh toán nhanh cho khách hàng. Với dân số hơn 86 triệu ngƣời và cơ cấu dân số trẻ, Việt Nam đƣợc coi là thị trƣờng tiềm năng cho sự phát triển của dịch vụ hiện đại này. Tuy nhiên, chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam trong thời gian qua vẫn bộc lộ những hạn chế cần khắc phục, đặc biệt là độ ổn định của chính sách sản phẩm, chính sách phí dịch vụ tài khoản.
Sự thay đổi liên tục chính sách về cơ cấu các loại tài khoản cá nhân, các gói sản phẩm dịch vụ đi kèm, biểu phí dịch vụ tài khoản cá nhân… làm cho việc xây dựng các công cụ hỗ trợ bán gói tài khoản gặp nhiều khó khăn, mặt khác cũng tác động xấu đến tâm lý của khách hàng khi sử dụng các dịch vụ tài khoản của ngân hàng. Phát triển tài khoản cá nhân là nhiệm vụ cần đƣợc chú trọng thực hiện để giúp ngân hàng hƣớng tới mục tiêu trở thành nhà cung cấp dịch vụ bán lẻ hàng đầu tại Việt Nam. Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu, từ thực tế làm việc tại Trung tâm thẻ của ngân hàng Techcombank và những kiến thức tiếp thu đƣợc tại Viện Thƣơng mại và kinh tế quốc tế học viên đã lựa chọn đề tài: “Chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam” để tiến hành nghiên cứu và viết luận văn thạc sỹ. Tổng quan về tình hình nghiên cứu đề tài Liên quan đến vấn đề chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng thƣơng mại đã có một số tác giả tiệp cận ở các mảng nghiệp vụ khác nhau.
Có thể kể đến một vài nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến các nghiệp vụ trong hoạt động phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng thƣơng mại nhƣ: Luận án tiến sỹ :“Phát triển hoạt động bán lẻ tại các ngân hàng thương mại Việt Nam” (2009) của tác giả Vũ Thị Ngọc Dung, Đại học Kinh tế quốc dân. Luận 3 án đã nghiên cứu một cách tổng quát về hoạt động bán lẻ của NHTM đó là lịch sử và phát triển, khái niệm và đặc điểm, vai trò của hoạt động bán lẻ, các hoạt động ngân hàng bán lẻ, các kênh phân phối, các rủi ro thƣờng gặp trong hoạt động bán lẻ của NHTM, các tiêu chí đánh giá sự phát triển của hoạt động bán lẻ. Đồng thời trên cơ sở phân tích thực trạng hoạt động bán lẻ của NHTM, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển hoạt động bán lẻ trong thời gian tới. Nghiên cứu về thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam có luận văn thạc sỹ của tác giả Trần Thị Vân Anh, “Thanh toán không dùng tiền mặt ở Việt Nam - thực trạng và giải pháp” (2012), Học viện tài chính.
Luận văn đã trình bày một cách tổng quan về các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, thực trạng và một số giải pháp kiến nghị nhằm phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam. Tính đến thời điểm hiện tại chƣa có một nghiên cứu chính thức nào về chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng thƣơng mại. Một số chuyên đề tốt nghiệp có đề cập đến tài khoản cá nhân của ngân hàng nhƣ chuyên đề : “Giải pháp phát triển tài khoản tiền gửi cá nhân nhằm tăng cường huy động vốn tại chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Láng Thượng” của tác giả Lê Thanh Hà, tuy nhiên tác giả mới chỉ nghiên cứu giải pháp phát triển tài khoản cá nhân ở khía cạnh huy động vốn của ngân hàng và không tìm hiểu hết toàn bộ các vấn đề của chính sách phát triển tài khoản cá nhân của NHTM với hệ thống các giải pháp, công cụ đồng bộ nhằm nâng cao số lƣợng và chất lƣợng tài khoản cá nhân của ngân hàng. Với chiến lƣợc kinh doanh định hƣớng khách hàng, ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam rất chú trọng và tập trung vào thị trƣờng bán lẻ nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu của hơn 2 triệu khách hàng thuộc khu vực thị trƣờng này.
Việc hoàn thiện chính sách phát triển tài khoản cá nhân cũng là yêu cầu cấp thiết đƣợc đặt ra để hƣớng đến mục tiêu chung của toàn ngân hàng. Vì vậy, học viên chọn đề tài “Chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam” để nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu này cho thấy cái nhìn tổng quan về các gói tài khoản cá nhân của ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam và qua đó đánh giá chính sách phát triển tài khoản cá nhân, đƣa ra giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: 1.
Hệ thống hoá những lý luận cơ bản về tài khoản cá nhân và chính sách phát triển tài khoản cá nhân của NHTM, về vai trò và các nhân tố ảnh hƣởng đến chính sách phát triển tài khoản cá nhân của NHTM. Phân tích thực trạng chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam, từ đó đánh giá những kết quả đạt đƣợc, rút ra những hạn chế và các nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng. Đề xuất phƣơng hƣớng, giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam đến năm 2015 tầm nhìn đến 2020. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu: của đề tài là những vấn đề cơ bản về chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu thực trạng chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam giai đoạn 2008-2013 và đƣa ra phƣơng hƣớng, giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam đến năm 2015 tầm nhìn năm 2020.
Phƣơng pháp nghiên cứu a.Phương pháp thu thập số liệu Dữ liệu thứ cấp Thu thập số liệu thứ cấp về cơ sở lý thuyết bao gồm các mô hình, các công trình nghiên cứu trƣớc, các bài báo, các trang web liên quan đến thị trƣờng tài chính, ngân hàng, các tạp chí Ngân hàng, tạp chí Marketing, báo cáo hoạt động của ngân hàng Techcombank, mạng nội bộ của Techcombank. 5 Dữ liệu sơ cấp Kết quả phỏng vấn, thảo luận với nhân viên/lãnh đạo ngân hàng để nắm rõ hơn về quan điểm, kế hoạch cũng nhƣ đánh giá của họ về nghiên cứu.Phương pháp xử lý số liệu Luận văn sử dụng phƣơng pháp thống kê, tổng hợp và so sánh để có kết quả đánh giá hiệu quả của chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng. Dự kiến đóng góp mới của luận văn Với đề tài “Chính sách phát triển tài khoản cá nhân của Ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam”, tác giả mong muốn đƣa ra đƣợc những giải pháp khoa học, mang tính thực tiễn để góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh và cung cấp nhiều sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng phù hợp hơn với nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng. Kết quả nghiên cứu của luận văn đo lƣờng kết quả thực hiện chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam; tìm ra nhân tố nào quan trọng quyết định hiệu quả của chính sách đó; so sánh sản phẩm tài khoản cá nhân của ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam với một số ngân hàng khác từ đó góp phần tích cực vào việc hoàn thiện chính sách phát triển tài khoản cá nhân của ngân hàng.