chương 1 Trong quá trình thực hiện các dự án việc di dời giải tỏa, quy hoạch phát triển đô thị sẽ nảy sinh không ít vấn đề xã hội bức xúc về việc làm, thu nhập và cuộc sống mới của người dân, đòi hỏi chúng ta cần phải tập trung nguồn lực, huy động sức mạnh của các ngành, các cấp để cùng giải quyết những khó khăn, đặc biệt là sự nỗ lực và đồng thuận của người dân trong vùng quy hoạch. Quận Ngũ Hành Sơn là địa phương có những chủ trương, giải pháp cụ thể giúp người nông dân bị thu hồi đất nông nghiệp tìm việc làm, chuyển đổi ngành nghề sớm ổn định cuộc sống; đồng thời nhanh chóng chuyển lực lượng lao động nông nghiệp sang các ngành nghề thương mại, dịch vụ, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp… góp phần thúc đẩy tiến trình phát triển công nghiệp hoá-hiện đại hoá của thành phố; Qua thực tế điều tra thực trạng lao động hộ di dời giải toả, thu hồi đất sản xuất trên địa bàn quận, UBND quận Ngũ Hành Sơn xây dựng “Đề án hỗ trợ chuyển đổi ngành nghề và giải quyết việc làm cho hộ nông dân thuộc diện 17 di dời giải toả, thu hồi đất sản xuất trên địa bàn quận giai đoạn 2015 - 2020” nhằm định hướng, giúp cho cho người lao động tìm kiếm được việc làm mới và ngành nghề phù hợp có thu nhập, đồng thời tạo niềm tin cho người nông dân vào chủ trương, chính sách giải tỏa, đền bù của Đảng và Nhà nước, góp phần chăm lo an sinh xã hội và phát triển quận Ngũ Hành Sơn ngày càng văn minh, hiện đại phù hợp với quy hoạch phát triển của Thành phố và Quận trong tương lai. 18 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ ĐỐI VỚI HỘ DÂN DIỆN DI DỜI, GIẢI TỎA, THU HỒI ĐẤT KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT Ở QUẬN NGŨ HÀNH SƠN 2. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của quận Ngũ Hành Sơn ảnh hưởng đến thực hiện chính sách hỗ trợ đối với hộ dân thuộc diện di dời, giải tỏa, thu hồi đất, khi Nhà nước thu hồi đất 2.1 Đặc điểm về điều kiện tự nhiên Ngũ Hành Sơn là đơn vị hành chính 01 trong 08 quận, huyện (kể cả huyện đảo Hoàng Sa) của thành phố Đà Nẵng, được thành lập khi Thành phố được chia tách từ tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng (cũ) để trở thành đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương vào năm 1997.
Quận có diện tích tự nhiên là 3.653ha, dân số 80 ngàn người, nằm về phía Đông Nam (giáp Biển Đông) và cách trung tâm Thành phố khoảng 10km. Với vị trí địa lý như trên, quận Ngũ Hành Sơn đóng vai trò quan trọng chiến lược trong quá trình phát triển về kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh của thành phố Đà Nẵng và có nhiều lợi thế để phát triển, có bờ biển bãi cát dài nối với các di sản văn hóa thế giới: Đô thị cổ Hội An, thánh địa Mỹ Sơn, cố đô Huế…để phát triển mạnh mẽ về ngành du lịch và dịch vụ. Sau 17 năm thành lập xây dựng và phát triển, dưới sự lãnh đạo sâu sát của Thành phố và sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị địa phương, nhất là sự lãnh đạo toàn diện của Đảng bộ quận, kinh tế - xã hội Quận phát triển nhanh chóng, tình hình quốc phòng, an ninh được đảm bảo, đời sống vật chất lẫn tinh thần của nhân dân được nâng lên đáng kể, dần dần vươn lên, ngang bằng với các địa phương bạn và từng bước trở thành Khu đô thị du lịch phía Đông Nam thành phố Đà Nẵng. Đó chính là thành quả của sự cố gắng không ngừng của các cấp ủy Đảng, Chính quyền, Mặt 19 trận và nhân dân quận Ngũ Hành Sơn trong suốt thời gian qua.
Về dân số có(theo số liệu thống kê ngày 01 tháng 4 năm 2010) toàn quận có 43.084 người với mật độ dân số: 1.171 người/km2. Hiện nay, dân số tăng lên 61.470 hộ, trong đó số luợng người trong độ tuổi lao động là 40.765 người, chiếm 67,7% so với tổng dân số của quận. Tốc độ tăng dân số bình quân hằng năm là 1,20%. Số lao động đang có việc làm 26.385 người; lao động thiếu việc làm và việc làm không ổn định 14.380 người; Về đời sống : Tuy là quận nội thành nhưng thực trạng đời sống nhân dân còn thấp so với các quận trong thành phố.695 hộ nghèo với 10.971 khẩu chiếm tỷ lệ 22,4 % so với tổng số hộ, trong đó có 197 hộ đặc biệt nghèo nhóm I với 597 nhân khẩu trong đó đối tượng xã hội neo đơn gồm 92 hộ với 170 khẩu đang hưởng trợ cấp xã hội; hộ đặc biệt nghèo Nhóm II và III có 216 hộ với 995 khẩu.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của quận Ngũ Hành Sơn ảnh hưởng đến thực hiện chính sách về hỗ trợ, khi Nhà nước thu hồi đất. - Tổng giá trị sản xuất các ngành kinh tế thuộc quận quản lý tăng bình quân hằng năm (2016 - 2020) là 15,92%. - Tổng giá trị sản xuất ngành du lịch – dịch vụ - thương mại do quận quản lý tăng bình quân hằng năm là 20,75%. tỷ trọng trong cơ cấu kinh tế năm 2016 là 66% đến năm 2020 tăng lên 77,7%.
- Số lượng và quy mô sản xuất kinh doanh không ngừng tăng lên, năm 2015 có 1.273 doanh nghiệp đến năm 2017 có 2.075 doanh nghiệp, hộ cá thể tăng từng năm từ 20 – 30%. - Giá trị sản xuất Công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp – xây dựng cơ bản: giá trị sản xuất tăng bình quân hằng năm là 4,26%; tỷ trọng cơ cấu kinh tế năm 2016 là 29,8% đến 2020 giảm xuống còn 19,5%. - Ngành nông nghiệp – thủy sản: tăng bình quân hằng năm 4,96%; 20 trong đó nông nghiệp giảm 15,25%, ngành thủy sản tăng 12,49%, tỷ trọng cơ cấu kinh tế năm 2016 là 4,2% đến năm 2020 giảm xuống còn 2,8%. Quá trình đô thị hóa trên diện rộng đã thu hẹp diện tích đất và quy mô sản xuất nông nghiệp, song quận đã có những cố gắng trong công tác chỉ đạo tiếp tục sản xuất trên các diện tích còn lại theo hướng thâm canh, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, con vật nuôi.
Công tác đầu tư hạ tầng cơ sở, đã được lãnh đạo quận chú trọng đầu tư số phường có điện phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Hệ thống nước thủy cục của quận được xây cung cấp nước sạch sinh hoạt cho 98% hộ dân trên địa bàn. - Hệ thống thông tin liên lạc: Ngành bưu chính viễn thông đã có sự tiến bộ vượt bậc, từng bước phát triển nâng cao chất lượng phục vụ đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của quận. - Về chăm sóc y tế, ở mức trung bình so với các quận huyện khác trong thành phố, toàn quận có 4/4 trạm y tế được xây dựng kiên cố, có 01 Bệnh viện đa khoa trung tâm quận.
- Các hoạt động văn hoá, văn nghệ, truyền thanh luôn bám sát nhiệm vụ chính trị của quận, làm tốt công tác tuyên truyền, cổ động trực quan nhân dịp lễ, Tết và các sự kiện chính trị của đất nước, của thành phố và quận, đặc biệt tập trung tuyên truyền Đại hội Đảng các cấp. - Điều kiện xã hội của Quận ngày càng được hoàn thiện nhờ sự quan tâm của các cấp chính quyền là một trong những điều kiện thuận lợi cho mục tiêu phát triển kinh tế tư nhân trên địa bàn. Điều dễ nhận thấy về sự đổi thay đó là kinh tế của quận đã có sự chuyển dịch theo hướng tích cực phù hợp với xu thế chung của thành phố, tạo nên những biến đổi rõ rệt. Trên cơ sở phát huy tiềm năng và lợi thế của quận, hàng năm Ban Chấp hành Đảng bộ quận đều ban hành Nghị quyết tập trung lãnh đạo bằng các chuyên đề, đề án và khuyến khích, hỗ trợ các doanh nghiệp và hộ dân doanh vượt qua khó khăn, 21 thách thức, tổ chức sản xuất, kinh doanh.
Các ngành kinh tế của quận dịch chuyển theo đúng định hướng, giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp, công nghiệp và tăng tỷ trọng ngành dịch vụ. Tổng giá trị sản xuất các ngành thuộc quận quản lý tăng qua các năm. Tốc độ tăng trưởng bình quân là 13,70%. Trong đó, lĩnh vực dịch vụ, du lịch và thương mại được xác định là mũi nhọn trong cơ cấu kinh tế của quận đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Cùng với việc đầu tư tôn tạo và phát huy tiềm năng của Khu du lịch thắng cảnh Ngũ Hành Sơn, Làng nghề đá mỹ nghệ Non Nước đến nay đã có thương hiệu và sản phẩm làm ra ngày càng tinh xảo bởi những bàn tay tài hoa của các nghệ nhân qua các thế hệ đã thu hút được khách hàng trong, ngoài nước. Thực hiện chủ trương giải tỏa đền bù, chỉnh trang đô thị, trong những năm qua quận Ngũ Hành Sơn như một đại công trình, 4/4 phường đều nằm trong diện giải tỏa. Gắn bó gần cả đời với nhà cửa, ruộng đồng vốn đã quen nay phải rời xa di dời đến nơi ở mới là điều không dễ, tuy nhiên điều đáng trân trọng là người dân đã ý thức được trách nhiệm của mình trong việc góp phần xây dựng thành phố, xây dựng quận phát triển, nên mỗi người dân đã đồng thuận, ủng hộ chủ trương giải tỏa đền bù, quy hoạch phát triển hạ tầng đô thị của quận những năm qua. Bên cạnh việc đồng thuận của nhân dân, thì các cấp ủy đảng, chính quyền, cả hệ thống chính trị từ quận đến cơ sở đã cùng vào cuộc, đến tận từng nhà dân, nghe dân nói và nói cho dân hiểu, kiên trì vận động, thuyết phục trên cơ sở đảm bảo dân chủ, tuân thủ các quy trình, thủ tục về chính sách giải toả, đền bù và chú trọng giải quyết đảm bảo các lợi ích chính đáng của người dân, nhất là sự gương mẫu chấp hành bàn giao mặt bằng của đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức quận nên người dân đã sớm bàn giao hơn 13.000 hồ sơ nhà và đất nông nghiệp, tiến hành di dời, sắp xếp, bố trí ổn định hơn 60 nhà thờ tộc, họ và di chuyển hơn 19.000 ngôi mộ lên nghĩa trang Hòa Sơn để bàn giao mặt bằng cho hàng trăm dự án được triển khai suốt những năm qua.
Từng người dân đều đã chấp nhận cuộc đổi thay, hi 22 sinh một phần lợi ích riêng vì sự phát triển đi lên của thành phố nói chung và quận Ngũ Hành Sơn nói riêng.