Luận văn thạc sĩ ussh chính sách đổi mới nhằm thúc đẩy chuyển giao kết quả nghiên cứu vào thực tiễn trong lĩnh vực nông nghiệp tại các vùng dân tộc thiểu số và miền núi tây bắc

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách đổi mới thúc đẩy chuyển giao kết quả nghiên cứu nông nghiệp tại vùng dân tộc thiểu số Tây Bắc.

• Chuyên ngành: Nông nghiệp
• Đề tài: Chính sách đổi mới thúc đẩy chuyển giao nghiên cứu nông nghiệp tại Tây Bắc
• Loại tài liệu: Luận văn
• Địa điểm: Mộc Châu

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do nghiên cứu đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu đề tài
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Mẫu khảo sát
• 0.6. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.7. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.9. Bố cục luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH ĐỔI MỚI, CHUYỂN GIAO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀO LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP
• 1.1. Chính sách, Đổi mới và Chính sách đổi mới
• 1.1.1. Chính sách
• 1.1.2. Khái niệm Chính sách
• 1.1.3. Phân loại chính sách
• 1.1.4. Khái niệm Đổi mới
• 1.1.5. Các loại hình đổi mới
• 1.1.6. Chính sách đổi mới
• 1.1.7. Chuyển giao kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp
• 1.1.7.1. Chuyển giao kết quả nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHUYỂN GIAO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀO THỰC TIỄN TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP TẠI HUYỆN MỘC CHÂU, TỈNH SƠN LA
• 2.1. Chính sách phát triển vùng Tây Bắc
• 2.1.1. Khái quát vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên - tự nhiên vùng Tây Bắc
• 2.1.2. Chính sách phát triển vùng Tây Bắc
• 2.1.3. Tiềm năng phát triển
• 2.1.4. Chính sách phát triển vùng
• 2.1.5. Vai trò của nông nghiệp trong việc phát triển kinh tế - xã hội vùng Tây Bắc
• 2.2. Thực trạng hoạt động chuyển giao kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp ở Mộc Châu, Sơn La
• 2.2.1. Khái quát về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên - xã hội huyện Mộc Châu
• 2.2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.2.1.2. Đặc điểm khí hậu
• 2.2.2. Tài nguyên thiên nhiên
• 2.2.3. Dân số và lao động
• 2.2.4. Tình hình sản xuất nông nghiệp của huyện Mộc Châu
• 2.2.4.1. Về trồng trọt
• 2.2.4.2. Về chăn nuôi
• 2.2.5. Thực trạng chuyển giao kết quả nghiên cứu trong nông nghiệp tại Mộc Châu
• 2.2.6. Các chính sách thúc đẩy chuyển giao kết quả nghiên cứu vào lĩnh vực nông nghiệp trong thời gian qua
• 2.2.6.1. Chính sách hỗ trợ chuyển giao công nghệ
• 2.2.6.2. Chính sách thuế
• 2.2.6.3. Chính sách nhân lực
• 2.2.6.4. Chính sách về nghiên cứu và tiếp thu công nghệ, tiếp cận thị trường công nghệ
• 2.2.7. Các kênh chuyển giao kết quả nghiên cứu trong nông nghiệp
• 2.2.7.1. Trạm Khuyến nông
• 2.2.7.2. Hệ thống nghiên cứu triển khai của viện, trường
• 2.2.7.3. Tổ chức phi chính phủ tài trợ
• 2.2.8. Chuyển giao kết quả nghiên cứu trong nông nghiệp
• 2.2.8.1. Về trồng trọt
• 2.2.8.2. Về chăn nuôi
• 2.2.9. Những hạn chế trong việc chuyển giao kết quả nghiên cứu trong nông nghiệp huyện Mộc Châu
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT CHÍNH SÁCH ĐỔI MỚI LẤY DOANH NGHIỆP LÀM TRUNG TÂM VÀ XUẤT PHÁT TỪ NHU CẦU CỦA NGƯỜI DÂN NHẰM THÚC ĐẨY CHUYỂN GIAO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀO THỰC TIỄN TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP Ở MỘC CHÂU
• 3.1. Quan điểm về chính sách đổi mới thúc đẩy hoạt động chuyển giao kết quả nghiên cứu trong nông nghiệp
• 3.2. Chính sách đổi mới lấy doanh nghiệp làm trung tâm và xuất phát từ nhu cầu của người dân nhằm thúc đẩy chuyển giao kết quả nghiên cứu trong nông nghiệp
• 3.3. Chính sách ưu đãi thuế
• 3.4. Chính sách thúc đẩy năng lực đổi mới công nghệ của doanh nghiệp
• 3.5. Chính sách thúc đẩy mối liên kết giữa doanh nghiệp và nhà nghiên cứu
• 3.6. Hình thành các doanh nghiệp khoa học và công nghệ (spin-off) trong các tổ chức nghiên cứu và triển khai
• 3.7. Hoàn thiện chính sách mua của Nhà nước và cơ chế hoạt động quản lý khoa học và công nghệ
• 3.8. Chính sách phát triển thị trường, tạo môi trường tốt cho đầu ra sản phẩm nông nghiệp
• 3.9. Chính sách nguồn nhân lực
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách đổi mới trong nông nghiệp Tây Bắc

Chính sách đổi mới là một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển của nông nghiệp tại vùng Tây Bắc. Vùng này có nhiều tiềm năng nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Việc áp dụng các chính sách đổi mới sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, cải thiện đời sống người dân và phát triển kinh tế bền vững.

1.1. Đặc điểm nông nghiệp Tây Bắc và nhu cầu đổi mới

Nông nghiệp Tây Bắc có nhiều đặc điểm riêng biệt như địa hình đồi núi, khí hậu đa dạng. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp vẫn còn lạc hậu, cần có chính sách hỗ trợ để thúc đẩy chuyển giao công nghệ và cải tiến giống cây trồng.

1.2. Vai trò của chính sách đổi mới trong phát triển nông nghiệp

Chính sách đổi mới không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn tạo ra cơ hội cho người dân tiếp cận công nghệ mới. Điều này góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế địa phương và giảm nghèo.

II. Thách thức trong chuyển giao công nghệ nông nghiệp tại Tây Bắc

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, việc chuyển giao công nghệ nông nghiệp tại Tây Bắc vẫn gặp nhiều khó khăn. Các thách thức này cần được nhận diện và giải quyết để đảm bảo hiệu quả của các chính sách.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở hạ tầng

Nhiều khu vực tại Tây Bắc thiếu cơ sở hạ tầng cần thiết cho việc chuyển giao công nghệ. Điều này làm giảm khả năng tiếp cận và ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp.

2.2. Nhận thức và kỹ năng của nông dân

Nông dân tại Tây Bắc thường thiếu kiến thức và kỹ năng cần thiết để áp dụng công nghệ mới. Việc nâng cao nhận thức và đào tạo kỹ năng cho họ là rất cần thiết để thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

III. Phương pháp thúc đẩy chuyển giao công nghệ nông nghiệp hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả chuyển giao công nghệ nông nghiệp, cần áp dụng các phương pháp phù hợp. Những phương pháp này sẽ giúp tăng cường sự hợp tác giữa các bên liên quan và cải thiện quy trình chuyển giao.

3.1. Tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp và nhà nghiên cứu

Việc thiết lập mối liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu sẽ tạo ra cơ hội cho việc chuyển giao công nghệ hiệu quả hơn. Các doanh nghiệp có thể tiếp cận công nghệ mới và áp dụng vào sản xuất.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực cho nông dân

Chương trình đào tạo cho nông dân về công nghệ mới và kỹ thuật sản xuất hiện đại sẽ giúp họ tự tin hơn trong việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của chính sách đổi mới trong nông nghiệp Tây Bắc

Các chính sách đổi mới đã được áp dụng tại Tây Bắc và đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng này không chỉ cải thiện năng suất mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

4.1. Kết quả từ việc chuyển giao công nghệ

Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp đã thành công nhờ vào việc áp dụng công nghệ mới. Điều này đã giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó nâng cao thu nhập cho nông dân.

4.2. Tác động đến đời sống người dân

Chính sách đổi mới đã góp phần cải thiện đời sống của người dân tại Tây Bắc. Nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo nhờ vào việc áp dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho nông nghiệp Tây Bắc

Chính sách đổi mới trong nông nghiệp Tây Bắc đã và đang phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện và điều chỉnh các chính sách để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tiễn.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần có các chính sách phát triển bền vững để đảm bảo rằng nông nghiệp Tây Bắc không chỉ phát triển về số lượng mà còn về chất lượng và bảo vệ môi trường.

5.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng trong việc xây dựng và thực hiện chính sách sẽ giúp đảm bảo rằng các chính sách này phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế của người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu của một giải pháp nào đó khác với giải pháp đã được triển khai, là việc tìm kiếm những giải pháp mới cho những vấn đề tồn tại, cũng như cung cấp các cơ hội cho hoạt động mới, hoặc đổi mới là việc sử dụng những kiến thức mới nhằm cung cấp các sản phẩm và dịch vụ mới đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Theo Từ điển Tiếng Việt xuất bản năm 2010, khái niệm đổi mới được hiểu là “Đổi mới là sự thay đổi hoặc làm cho thay đổi tốt hơn, tiến bộ hơn so với trước, đáp ứng yêu cầu của sự phát triển”. Thuật ngữ đổi mới xuất hiện đầu tiên từ năm 1934 khi nhà kinh tế học người Áo Schumpeter đã phân biệt được đổi mới (Innovation) và phát minh (Invention). Theo ông, phát minh là việc đưa ra và thực hiện một ý tưởng mới, còn đổi mới là một quá trình mà sản phẩm mới hoàn thiện được chuyển từ ý tưởng và đưa ra thị trường.

Tác giả Smail-Ait-El-Hadj đã đưa ra khái niệm “Đổi mới là chỗ gặp nhau giữa cái có thể về mặt kỹ thuật với cái có thể về mặt kinh tế - xã hội 4.vn/home/database/an_pham./marticle_view 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Với cách hiểu đổi mới bao gồm việc đưa ra được sản phẩm, quy trình mới mang lại lợi ích trên thị trường thì định nghĩa của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) năm 2005 khá đầy đủ: Đổi mới không chỉ đơn thuần là đổi mới công nghệ mà có thể là đổi mới sản phẩm hoặc quy trình bao gồm sản phẩm/ quy trình mới hoặc sản phẩm/ quy trình cải tiến. Một đổi mới sản phẩm hoặc quy trình được thực hiện nếu nó đưa ra thị trường (đổi mới sản phẩm) hoặc sử dụng trong quy trình sản xuất (đổi mới quy trình). Để đổi mới thành công, tức là sản phẩm/ quy trình mới được đưa ra thị trường hoặc sản phẩm/ quy trình cải tiến áp dụng trong sản xuất thì doanh nghiệp cần thực hiện nhiều hoạt động khác nhau tùy thuộc vào bản chất của đổi mới đó. Hiện nay, có rất nhiều định nghĩa khác nhau về đổi mới và chúng có xu hướng rõ ràng và thu hẹp hơn.

Fagerberg đã nhận xét “Sáng chế là bước khởi đầu của một ý tưởng cho một quá trình hoặc sản phẩm mới, trong khi đổi mới là ý định đầu tiên đưa ý tưởng đó vào thực tế”5 Khái niệm đổi mới không chỉ xuất hiện ở những khía cạnh trên mà còn mở rộng đến các lĩnh vực văn hóa, xã hội, tổ chức hay hành chính. Theo sự phát triển này, hệ thống đổi mới được hình thành dựa trên sự cộng tác, liên kết giữa Nhà nước, Chính phủ, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm. Quan điểm này đã cho thấy vai trò hết sức quan trọng của doanh nghiệp trong việc thúc đẩy chuyển giao ý tưởng khoa học đến với thực tiễn sản xuất. Đổi mới không chỉ dừng lại ở việc đưa ra các ý tưởng, mà các ý tưởng này cần được đưa vào khai thác, và tạo ra được lợi nhuận cho doanh nghiệp.

Theo cuốn “Đổi mới từ cốt lõi”, tác giả Peter Skarzinski và Rowan Gibson cho rằng khi nhắc đến đổi mới, nhiều người sẽ giả định rằng đang nói đến sự phát triển sản phẩm mới hoặc những công nghệ đột phá từ phòng nghiên cứu và triển khai, bên cạnh đó còn có đổi mới mô hình kinh doanh phá vỡ sự truyền thống và mang tính tiến bộ hơn. Có ba cách để thực hiện được đổi mới là “làm hài lòng những nhóm khách hàng 5 Tham khảo bản dịch của Vũ Cao Đàm. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đáp ứng được những nhu cầu tiềm ẩn; cung cấp những lợi ích mới khác biệt; Đưa hoặc sàng lọc những giá trị theo cách phi truyền thống” [34, tr. Tóm lại, các khái niệm đổi mới trên tuy khác nhau về diễn đạt và từng lĩnh vực nhưng đều đưa ra nội dung căn bản của đổi mới cần có ý tưởng mới và tri thức để khai thác thành công ý tưởng đó.

Từ những khái niệm trên, tác giả đưa ra khái niệm đổi mới như sau: Đổi mới là việc chuyển những ý tưởng thành hiện thực để tháo gỡ cho một vấn đề đang tồn tại theo hướng phát triển. Đổi mới sẽ tác động đến chất lượng, năng suất sản phẩm cũng như chiến lược cạnh tranh của chủ thể đổi mới. Đối với doanh nghiệp hay tổ chức, điều này có nghĩa là thực hiện những ý tưởng mới, tạo ra những sản phẩm mang tính cạnh tranh và cải thiện dịch vụ hiện có. Đổi mới chính là chất xúc tác cho sự phát triển và thành công của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp thích nghi và phát triển trên thị trường.

Đổi mới luôn đóng vai trò quyết định trong sự phát triển kinh tế và xã hội của một đất nước. Đó là nguồn chính của tăng trưởng kinh tế, nó giúp nâng cao năng suất, là nền tảng của năng lực cạnh tranh và cải thiện phúc lợi xã hội. Các loại hình đổi mới Năm 1997, Equist phân loại đổi mới như sau: Đổi mới Quy trình Sản phẩm Công nghệ Tổ chức Hàng hóa Dịch vụ Bảng 1. Sơ đồ phân loại đổi mới của Equist Đổi mới được phân loại theo một số tiêu chí khác nhau có thể theo tính chất, theo độ sâu hoặc theo lĩnh vực đổi mới.

- Theo tính chất đổi mới: Theo tính chất thì đổi mới bao gồm: đổi mới hành chính tổ chức và đổi mới kỹ thuật. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đổi mới hành chính tổ chức là làm biến đổi hoặc hoàn thiện cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp. Đổi mới này mang lại sự hoàn thiện hơn trong cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp, giúp bộ máy hoạt động hiệu quả hơn. Ví dụ như doanh nghiệp có thể sắp xếp lại cơ cấu tổ chức trong ban lãnh đạo, hay giảm tải các thủ tục hành chính phức tạp, đáp ứng được nhu cầu của khách hàng theo tiêu chí nhanh chóng, chất lượng.

Đổi mới kỹ thuật là việc cải thiện hoặc làm tốt hơn những sản phẩm, dịch vụ, các quá trình để tạo ra những sản phẩm, dịch vụ hoặc quy trình mới hoàn toàn về chất. Đổi mới kỹ thuật bao gồm đổi mới sản phẩm (các sản phẩm mới hoặc được cải tiến đáp ứng nhu cầu của thị trường) hoặc đổi mới quy trình (sắp xếp lại các khâu trong quy trình sản xuất sản phẩm, dịch vụ). - Theo độ sâu của đổi mới: Theo độ sâu thì đổi mới bao gồm đổi mới tuần tự (đổi mới cải tiến) và đổi mới triệt để (đổi mới đột phá). Đổi mới tuần tự là những thay đổi từng bước, hoàn thiện những gì đang diễn ra, được cải thiện liên tục theo thời gian.

Đặc trưng của đổi mới này là khi tổ chức đạt đến sự cân bằng, tiếp đến là làm cho tốt hơn thông qua một quá trình liên tục thích ứng, sửa đổi, điều chỉnh cho phù hợp nên chúng không tạo ra những biến đổi về chất. Đổi mới triệt để là dạng đổi mới tạo ra các loại sản phẩm mới, dịch vụ mới và quy trình sản xuất mới với những giá trị cốt lõi mới hơn hẳn so với những giá trị của chúng trước đó. Đổi mới này sẽ phát triển những hệ thống mới, những giá trị mới và thường dựa trên những nghiên cứu lâu dài, xuyên suốt trong toàn bộ quy trình, từ đó dần dẫn đến những thay đổi rõ rệt nhất. Xét trong một tổ chức doanh nghiệp cụ thể, đổi mới triệt để sẽ liên quan đến sự dứt bỏ cái cũ, cái quá khứ và dựa trên cơ sở những mối quan hệ mới và những động lực mới của một doanh nghiệp.

Do vậy, dạng đổi mới kiểu này có thể làm xói mòn những năng lực cốt lõi hiện tại hoặc cũng có thể dẫn đến việc nhận thức lại mục đích, tiêu chuẩn, phong cách lãnh đạo hay thậm chí cả văn hóa của tổ chức. Loại hình đổi mới này tập trung cho việc thay đổi, đưa doanh 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệp lên một mức phát triển vượt bậc về chất nhằm thích ứng với môi trường kinh doanh mới. - Theo lĩnh vực đổi mới: Đổi mới không chỉ được phân loại thành đổi mới sản phẩm, dịch vụ, quy trình sản xuất hay đổi mới kỹ thuật, đổi mới hành chính tổ chức mà đổi mới còn được phân loại theo các lĩnh vực khác nhau như đổi mới công nghệ, đổi mới chiến lược, đổi mới giáo dục, đổi mới dịch vụ, đổi mới xã hội,… Như vậy, xét theo tính chất, theo độ sâu hay theo lĩnh vực đổi mới, ta có các loại hình đổi mới khác nhau. Do đó, việc xác định loại đổi mới nào là cần thiết, phù hợp và đáp ứng được nhu cầu của tổ chức là quan trọng vì đây chính là việc hình thành tầm nhìn về tương lai của tổ chức.

Các thuộc tính của đổi mới Xuất phát từ khái niệm và phân loại các dạng đổi mới, chúng ta thấy bất kỳ đổi mới nào cũng có ba thuộc tính cơ bản, nếu thiếu một trong ba thuộc tính này thì không gọi đó là đổi mới. Các thuộc tính đó là tính mới lạ, tính hữu ích và sự thành công. - Tính mới lạ Đổi mới được bắt nguồn từ những ý tưởng. Những ý tưởng đó có được từ hoạt động sáng tạo của cá nhân hoặc tổ chức.

Vì vậy, đổi mới luôn có tính lạ. Khái niệm mới lạ ở đây được hiểu rằng ý tưởng mới được phát hiện hoặc trước đó chưa từng được biết đến. Một doanh nghiệp muốn tồn tại, phát triển, muốn cạnh tranh với những doanh nghiệp khác trên thương trường đều phải có bí quyết kinh doanh, bí quyết này được hiểu là “mới lạ” và các doanh nghiệp khác không hề biết. Có như vậy thì sản phẩm của doanh nghiệp mới có chỗ đứng vững vàng trên thị trường.

- Tính hữu ích Đổi mới chính là kết quả của việc cần đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Đổi mới không chỉ đề cập đến phát minh hay ý tưởng mới mà cần nuôi dưỡng, phát triển ý tưởng đó thành sản phẩm, dịch vụ mà khách 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hàng mong muốn. Vì vậy, đổi mới luôn mang tính hữu ích. Tức là mang lại lợi ích cho khách hàng, dựa trên nhu cầu của xã hội.

- Sự thành công Khi sản phẩm, dịch vụ được đưa ra thị trường đáp ứng được nhu cầu của xã hội và tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp, tổ chức thì đổi mới đó thành công. Chúng ta có thể khẳng định rằng thương mại hóa tri thức không thành công thì không có sự đổi mới.