Luận văn về chiến lược thu hút vốn đầu tư nước ngoài FDI vào thành phố Hà Nội

Chiến lược thu hút vốn FDI vào Hà Nội cần được xây dựng dựa trên các yếu tố cơ bản như môi trường đầu tư, chính… 52 trang · Trường Đại Học Thương Mại · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thúy Ngân
• Người hướng dẫn: Ths. Thái Thu Hương
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Chiến Lược Thu Hút Vốn FDI Vào Hà Nội: Giải Pháp Và Cơ Hội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Bố cục của bài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO ĐỊA PHƯƠNG
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ VỐN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN
• 1.1.1. Đầu tư và đầu tư phát triển
• 1.2. VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 1.2.1. Khái niệm và đặc điểm của vốn FDI
• 1.2.2. Các hình thức đầu tư vốn trực tiếp nước ngoài
• 1.3. Nội dung thu hút vốn FDI vào địa phương
• 1.3.1. Lập kế hoạch thu hút
• 1.3.2. Tổ chức thực hiện
• 1.3.3. Kiểm tra đánh giá
• 1.4. Vai trò của vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 1.5. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO ĐỊA PHƯƠNG
• 1.5.1. Nhân tố từ môi trường kinh tế vĩ mô
• 1.5.2. Nhân tố nội tại của địa phương tiếp nhận vốn FDI
• 1.5.3. Nhân tố liên quan đến các nhà đầu tư nước ngoài
• 1.6. CÁC CÔNG CỤ QUẢN LÝ VÀ CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO ĐỊA PHƯƠNG
• 1.7. KINH NGHIỆM CHO VIỆC THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TỪ CÁC TỈNH THÀNH PHỐ KHÁC Ở VIỆT NAM
• 1.7.1. Kinh nghiệm từ một số tỉnh
• 1.7.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Hà Nội
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Đặc điểm kinh tế, xã hội Thành phố Hà Nội ảnh hưởng đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên, vị trí địa lý và cơ sở hạ tầng của Thành phố
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế, xã hội
• 2.2. Thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Thành phố Hà Nội
• 2.2.1. Tình hình thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài theo nhà đầu tư
• 2.2.2. Tình hình thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài theo lĩnh vực đầu tư
• 2.2.3. Tình hình thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài theo quy mô và chất lượng đầu tư
• 2.2.4. Tác động của các dự án FDI đến phát triển kinh tế - xã hội Thành phố Hà Nội
• 2.2.5. Tình hình thực hiện cơ chế, chính sách thu hút đầu tư và công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn Thành phố Hà Nội
• 2.2.5.1. Hoạch định, ban hành kế hoạch, xây dựng bộ máy quản lý, pháp luật, Bổ sung sửa đổi cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư; tăng cường cải cách thủ tục hành chính
• 2.2.5.2. Công tác hỗ trợ và xúc tiến đầu tư
• 2.2.6. Những thành công đã đạt được, hạn chế và nguyên nhân
• 2.2.6.1. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP KIẾN NGHỊ NHẰM THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Định hướng phát triển và mục tiêu thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn Thành phố Hà Nội
• 3.1.1. Định hướng phát triển FDI trên địa bàn Thành phố Hà Nội
• 3.1.2. Mục tiêu thu hút FDI trên địa bàn Thành phố Hà Nội
• 3.2. Xu hướng đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 3.2.1. Xu hướng đầu tư ở Việt Nam
• 3.2.2. Xu hướng đầu tư FDI tại Việt Nam
• 3.3. Đề xuất giải pháp nhằm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn Thành phố Hà Nội
• 3.3.1. Hoàn thiện cơ chế, chính sách và cải tiến thủ tục hành chính liên quan đến thu hút vốn FDI trên địa bàn Thành phố
• 3.3.2. Đẩy mạnh xúc tiến đầu tư để thu hút vốn FDI
• 3.3.3. Phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế kỹ thuật để thu hút vốn FDI
• 3.3.4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu sử dụng nguồn lao động của các doanh nghiệp vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 3.3.5. Chống chuyển giá trong quá trình thu hút vốn FDI
• 3.3.6. Bảo vệ môi trường sinh thái trong quá trình thu hút FDI vào Thành phố
• 3.3.7. Cải cách hành chính
• 3.3.8. Tăng cường thu hút kỹ thuật – công nghệ cao trong các doanh nghiệp FDI
• 3.3.9. Giải pháp khác
• 3.3.10. Một số kiến nghị đối với cơ quan hữu quan
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Chiến lược thu hút vốn FDI

Chiến lược thu hút vốn FDI vào Hà Nội cần được xây dựng dựa trên các yếu tố cơ bản như môi trường đầu tư, chính sách ưu đãi và cơ sở hạ tầng. Để thu hút vốn đầu tư nước ngoài, Hà Nội cần cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Chính sách thu hút FDI cần được thiết kế linh hoạt, phù hợp với xu hướng đầu tư toàn cầu. Việc tăng cường quảng bá hình ảnh Hà Nội như một điểm đến đầu tư hấp dẫn cũng là một phần quan trọng trong chiến lược này. Theo một nghiên cứu, "Hà Nội cần phát triển các khu công nghiệp hiện đại, đồng bộ để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài".

1.1 Giải pháp thu hút đầu tư

Giải pháp thu hút đầu tư cần bao gồm việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và cải tiến thủ tục hành chính. Cần có các chính sách ưu đãi thu hút vốn FDI, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao và thân thiện với môi trường. Đẩy mạnh xúc tiến đầu tư thông qua các hội nghị, hội thảo và các hoạt động kết nối doanh nghiệp. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp trong việc thực hiện các giải pháp này. "Chỉ khi có sự đồng bộ trong các chính sách, Hà Nội mới có thể thu hút được nguồn vốn FDI lớn".

II. Cơ hội đầu tư tại Hà Nội

Hà Nội có nhiều cơ hội đầu tư hấp dẫn nhờ vào vị trí địa lý thuận lợi, nguồn nhân lực dồi dào và sự phát triển nhanh chóng của hạ tầng. Cơ hội đầu tư tại Hà Nội không chỉ đến từ các lĩnh vực truyền thống như sản xuất, mà còn mở rộng sang các lĩnh vực mới như công nghệ thông tin, dịch vụ tài chính và du lịch. Theo báo cáo, "Hà Nội đang trở thành trung tâm công nghệ thông tin của cả nước, thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài". Điều này cho thấy tiềm năng lớn trong việc thu hút vốn FDI.

2.1 Tăng cường vốn FDI

Tăng cường vốn FDI vào Hà Nội không chỉ giúp phát triển kinh tế mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người lao động. Các dự án FDI có thể mang lại công nghệ hiện đại và kinh nghiệm quản lý cho các doanh nghiệp trong nước. "Việc thu hút vốn FDI sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Hà Nội trên thị trường quốc tế". Điều này không chỉ có lợi cho các nhà đầu tư mà còn cho sự phát triển bền vững của thành phố.

III. Chính sách thu hút FDI

Chính sách thu hút FDI của Hà Nội cần được xây dựng dựa trên các tiêu chí rõ ràng và cụ thể. Cần có các chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính cho các nhà đầu tư nước ngoài. Đồng thời, cần cải cách thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. "Chính sách thu hút FDI cần phải linh hoạt và phù hợp với xu hướng đầu tư toàn cầu". Điều này sẽ giúp Hà Nội trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài.

3.1 Hỗ trợ doanh nghiệp FDI

Hỗ trợ doanh nghiệp FDI là một phần quan trọng trong chính sách thu hút đầu tư. Cần có các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tiếp cận thông tin, thị trường và các nguồn lực cần thiết. "Việc hỗ trợ doanh nghiệp FDI sẽ giúp họ hoạt động hiệu quả hơn và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của Hà Nội". Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp mà còn cho toàn bộ nền kinh tế địa phương.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giữ vai trò then chốt trong việc bổ sung nguồn vốn phát triển, tiếp thu công nghệ hiện đại và nâng cao năng lực quản trị. Tại Việt Nam, chủ trương xuyên suốt của Đảng và Nhà nước xác định nguồn lực trong nước giữ vai trò quyết định, đồng thời nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế xã hội. Việc đẩy mạnh phân cấp quản lý đầu tư cho chính quyền cấp tỉnh đã tạo điều kiện cho các địa phương chủ động xây dựng cơ chế thu hút dòng vốn quốc tế.

Là trung tâm chính trị, văn hóa, khoa học và kinh tế lớn của cả nước, Thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều chính sách nhằm huy động nguồn lực FDI, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm và chuyển dịch cơ cấu địa phương. Mặc dù vậy, công tác thu hút FDI trên địa bàn Thủ đô vẫn bộc lộ những điểm nghẽn về tính bền vững: quy mô vốn của các dự án nhìn chung còn nhỏ, cơ cấu phân bổ theo ngành chưa cân đối, tỷ lệ dự án ứng dụng công nghệ cao còn thấp, tình trạng chậm tiến độ và nguy cơ ô nhiễm môi trường vẫn hiện hữu. Từ thực tiễn quản lý kinh tế địa phương, tác giả Nguyễn Thị Thúy Ngân đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "Thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào thành phố Hà Nội: Thực trạng và giải pháp" tại Trường Đại học Thương mại.

Văn bản xác định rõ mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

• Mục đích nghiên cứu: Đánh giá thực trạng thu hút vốn FDI vào Thành phố Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2015 đến quý 3 năm 2021; từ đó đề xuất quan điểm và hệ thống giải pháp nhằm tăng cường thu hút vốn FDI vào Thành phố trong tương lai.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận có tính khoa học về thu hút vốn FDI vào địa phương.
  2. Khảo sát kinh nghiệm của một số địa phương trong nước về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.
  3. Phân tích thực trạng thu hút vốn FDI, chỉ ra những nhân tố cơ bản tác động đến kết quả thu hút vốn FDI ở Thành phố Hà Nội thời gian qua.
  4. Đánh giá những thành tựu đạt được, chỉ ra những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của công tác này.
  5. Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, đề xuất phương hướng và các giải pháp cho việc thu hút vốn FDI vào Thành phố trong tương lai gần.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp thu hút vốn FDI vào địa phương.
• Phạm vi không gian: Địa bàn Thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2015 - 2021 (tập trung dữ liệu từ năm 2015 đến quý 3 năm 2021).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận vấn đề thu hút vốn FDI dưới góc độ môn học Quản lý kinh tế và Kinh tế đầu tư. Về mặt lý thuyết, tác giả sử dụng các định nghĩa và khung phân tích sau:

• Khái niệm đầu tư theo góc độ vĩ mô của William F. Flower: Đầu tư là sự hy sinh giá trị chắc chắn ở hiện tại để đạt được giá trị (có thể không chắc chắn) trong tương lai.
• Định nghĩa FDI của Từ Quang Phương và Phạm Văn Hùng (2013) trong giáo trình Kinh tế Đầu tư (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân): FDI là hình thức đầu tư mà chủ sở hữu vốn mang nguồn lực của mình sang quốc gia khác để thực hiện hoạt động đầu tư, trong đó chủ sở hữu trực tiếp tham gia quản lý và chịu trách nhiệm về hiệu quả đầu tư. Văn bản cũng viện dẫn quy định tại Luật Đầu tư 2005 và định nghĩa của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
• Khung phân loại hình thức FDI: Theo mục đích đầu tư (chiều ngang, chiều dọc); theo cách thức đầu tư (đầu tư mới và mở rộng - GI, mua lại và sáp nhập - M&A); theo hình thức sở hữu (doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, hợp tác kinh doanh trên cơ sở hợp đồng - BCC); theo phương thức đầu tư hạ tầng (BOT, BTO, BT).
• Quy trình quản lý nhà nước đối với thu hút FDI: Lập kế hoạch thu hút, tổ chức thực hiện và kiểm tra đánh giá (căn cứ theo Nghị định số 84/2015/NĐ-CP thay thế Nghị định số 113/2009/NĐ-CP về giám sát và đánh giá đầu tư).
• Hệ thống công cụ quản lý nhà nước:
  • Công cụ pháp luật: Luật Doanh nghiệp, Luật Thương mại, Luật Lao động, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu; Nghị định số 29/2021/NĐ-CP, Nghị định số 108/2006/NĐ-CP, Nghị định số 09/2018/NĐ-CP, Nghị định số 18/NĐ-CP.
  • Công cụ định hướng: Nghị quyết số 50-NQ/TW ngày 20/8/2019 của Bộ Chính trị về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030.
  • Công cụ chính sách: Chính sách thuế và ưu đãi tài chính (các mức ưu đãi thuế 5%, 7%, 10% theo quy định pháp luật); chính sách đất đai; chính sách xúc tiến đầu tư; chính sách lao động việc làm; chính sách công nghệ.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả triển khai bao gồm phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp cụ thể:

• Phương pháp thống kê: Thu thập, tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, quy mô vốn, số lượng dự án FDI trên địa bàn Thành phố Hà Nội giai đoạn 2015 - 2021.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước, cơ cấu dòng vốn và rút ra nhận định về hiệu quả thu hút FDI.
• Phương pháp so sánh, đối chiếu: So sánh quy mô vốn FDI qua các năm; so sánh chính sách và kinh nghiệm thực tiễn giữa Hà Nội với các địa phương khác (Quảng Ninh, Đà Nẵng).

Nguồn dữ liệu của đề tài là dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo quản lý nhà nước, số liệu thống kê của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào địa phương

Chương này tập trung làm rõ bản chất kinh tế của vốn đầu tư phát triển và FDI. Tác giả phân tích 7 đặc điểm cốt lõi của dòng vốn FDI: gắn liền với chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm quản lý; thực hiện qua nhiều hình thức sở hữu linh hoạt; nhà đầu tư trực tiếp kiểm soát dòng vốn; mang tính chất vận động tư nhân tìm kiếm lợi nhuận; gắn với công ty đa quốc gia; kiểm soát trực tiếp quá trình vận hành; bao gồm cả dòng vốn vào và dòng vốn chuyển ra.

Nội dung thu hút FDI của chính quyền địa phương được cụ thể hóa qua 3 bước: lập kế hoạch (xúc tiến, ban hành chính sách ngành, đất đai, lao động, thuế, thủ tục); tổ chức thực hiện (phân công Sở Kế hoạch và Đầu tư làm cơ quan thường trực, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư chủ trì danh mục dự án, Sở Tài chính cân đối ngân sách); kiểm tra, đánh giá. Tác giả chỉ ra các nhóm nhân tố chi phối gồm: môi trường kinh tế vĩ mô (chiến lược quốc gia, độ mở kinh tế, ổn định vĩ mô, pháp luật); nhân tố nội tại địa phương (hạ tầng, lợi thế so sánh, nguồn nhân lực, thủ tục hành chính, năng lực điều hành của bộ máy quản lý); nhân tố từ phía nhà đầu tư nước ngoài (thị trường quốc tế, dịch chuyển dòng vốn, tiềm lực tài chính).

Về bài học kinh nghiệm, tác giả khảo sát điển hình tại hai địa phương:

Địa phương	Đặc điểm thu hút FDI ghi nhận trong văn bản	Chính sách và giải pháp nổi bật
Tỉnh Quảng Ninh	- Xếp thứ 13/63 tỉnh, thành phố cả nước về thu hút FDI. - Cơ cấu: Công nghiệp - xây dựng hạ tầng chiếm 55% (53/67 dự án); du lịch - dịch vụ chiếm 37% (36/97 dự án); nông lâm ngư nghiệp chiếm khoảng 8% (8 dự án). - Phân bổ địa bàn: Hạ Long có 48/97 dự án, Móng Cái có 18/97 dự án, còn lại ở Cẩm Phả và các huyện. - Kêu gọi 18 dự án đến năm 2020 tập trung vào 5 lĩnh vực chính.	- Chiến lược "Tận dụng nội lực - thu hút ngoại lực". - Cam kết ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 15 năm, miễn thuế 4 năm kể từ khi có thu nhập chịu thuế và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo. - Tập trung cải cách hành chính và đào tạo nhân lực.
Thành phố Đà Nẵng	- Thu hút hơn 200 dự án, tổng vốn đăng ký hơn 3 tỷ USD, vốn thực hiện đạt gần 50%. - 30 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư, dẫn đầu là British Virgin Islands (chiếm 37,4%), tiếp theo là Hàn Quốc, Mỹ, Hồng Kông, Nhật Bản. - Cơ cấu ngành: Dịch vụ chiếm trên 76%, công nghiệp chiếm hơn 22%, còn lại là các lĩnh vực khác.	- Duy trì đối thoại thường niên, mở văn phòng đại diện tại nước ngoài. - Vận hành cơ chế "Một cửa liên thông" cấp Giấy chứng nhận đầu tư nhanh gọn, minh bạch. - Khu công nghệ cao: miễn/giảm tiền thuê đất, cho phép thế chấp tài sản gắn liền với đất tại tổ chức tín dụng.

Từ thực tiễn trên, tác giả rút ra 5 bài học cho Hà Nội: nhận thức đúng vai trò của FDI; coi trọng công tác quy hoạch phát triển và ưu đãi có trọng tâm; xây dựng chính sách ưu đãi thuế, đất đai gắn với công nghệ cao và sàng lọc dự án gây ô nhiễm; đa dạng hóa hình thức đầu tư; phát huy tính chủ động, năng động của bộ máy chính quyền địa phương.

Chương 2: Thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Thành phố Hà Nội

Chương 2 mô tả điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của Hà Nội tác động đến đầu tư: vị trí địa lý tả ngạn sông Đà và hai bên đồng bằng sông Hồng, tiếp giáp 5 tỉnh (Vĩnh Phúc, Thái Nguyên, Hòa Bình, Bắc Ninh, Hưng Yên); diện tích tự nhiên 334.02 ha (số liệu văn bản nêu), gồm 30 đơn vị hành chính cấp huyện và 577 xã, phường, thị trấn; tốc độ tăng trưởng GDP trung bình giai đoạn 2006 - 2011 đạt 10,53%. Đồng bằng chiếm 3/4 diện tích, độ cao trung bình 5 - 20m. Văn bản phân tích thực trạng quản lý và phản ánh các mặt hạn chế cùng nguyên nhân:

• Thành tựu ghi nhận: Công tác xúc tiến đầu tư từng bước đi vào chiều sâu, hướng đến các dự án có chọn lọc với hàm lượng công nghệ cao; công tác thanh tra, kiểm tra được tăng cường, kịp thời phát hiện các vi phạm về đất đai, chất lượng công trình, phòng chống cháy nổ và bảo vệ môi trường.
• 7 nhóm hạn chế trong công tác thu hút và quản lý FDI:
  1. Quản lý nhà nước thiếu tính hệ thống và đồng bộ trong các giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô dài hạn; hệ thống quy định pháp luật về FDI còn chồng chéo, ban hành chậm.
  2. Công tác giải phóng mặt bằng còn nhiều vướng mắc, làm chậm tiến độ bàn giao đất cho doanh nghiệp.
  3. Tiến độ triển khai dự án sau khi cấp phép còn chậm, nhiều vướng mắc chưa được tháo gỡ dứt điểm.
  4. Năng lực cán bộ quản lý dự án FDI chưa đồng bộ, một số vị trí thiếu kiến thức chuyên môn sâu nhưng phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.
  5. Quy trình giải quyết thủ tục đầu tư và phản hồi kiến nghị của doanh nghiệp đôi lúc còn chậm trễ.
  6. Cải cách thể chế hành chính chưa theo kịp tốc độ phát triển và biến động của kinh tế thị trường.
  7. Nguồn vốn ngân sách thành phố dành cho phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị còn hạn hẹp.
• Nguyên nhân của hạn chế:
  • Nguyên nhân khách quan: Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp có hiệu lực từ ngày 01/07/2015 nhưng văn bản nghị định hướng dẫn chậm ban hành; cơ chế tài chính còn bất cập; chính sách đào tạo nguồn nhân lực chủ yếu mở rộng theo chiều rộng, thiếu chiều sâu.
  • Nguyên nhân chủ quan: Dây chuyền công nghệ của một số dự án chưa đáp ứng tiêu chuẩn môi trường, xử lý chất thải lạc hậu; hệ thống kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, một số công trình trọng điểm xuống cấp hoặc chậm hoàn thành; cơ chế "một cửa" còn rườm rà; nguồn lao động dồi dào nhưng tay nghề kỹ thuật cao còn thiếu; từng có giai đoạn định hướng chú trọng số lượng hơn chất lượng dự án; thiếu quy hoạch phát triển các ngành trọng điểm như công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao; công tác xúc tiến đầu tư tại chỗ còn thụ động.

Chương 3: Định hướng và đề xuất giải pháp kiến nghị nhằm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn Thành phố Hà Nội thời gian tới

Chương 3 xác định mục tiêu, xu hướng và đề xuất các nhóm giải pháp đến năm 2025:

• Mục tiêu định lượng giai đoạn 2021 - 2025:
  • Thu hút vốn đăng ký đạt từ 30 đến 40 tỷ USD;
  • Vốn giải ngân thực tế đạt từ 20 đến 30 tỷ USD;
  • Tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng công nghệ tiên tiến, quản trị hiện đại, bảo vệ môi trường tăng 50% so với năm 2018;
  • Tỷ lệ nội địa hóa nâng lên mức trên 30% vào năm 2025.
• Định hướng và xu hướng đầu tư: Ưu tiên thu hút các tập đoàn xuyên quốc gia vào các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, công nghiệp hỗ trợ, phát triển nông nghiệp sạch, kết cấu hạ tầng đô thị (đường sắt đô thị, cầu vành đai, đô thị vệ tinh, bãi đỗ xe ngầm, trung tâm logistic). Đặc biệt, tập trung thu hút đầu tư lấp đầy diện tích khoảng 700 ha còn lại tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Nhận diện xu hướng dòng vốn FDI gia tăng mạnh mẽ thông qua hình thức mua bán và sáp nhập (M&A) bên cạnh các ngành truyền thống như công nghiệp chế biến - chế tạo, bất động sản và bán buôn, bán lẻ.
• Hệ thống giải pháp đề xuất (gồm 9 nhóm giải pháp từ a đến k):
  1. Hoàn thiện cơ chế, chính sách và thủ tục hành chính: Đồng bộ hóa quy định pháp luật với thông lệ quốc tế; xây dựng quy chế thanh tra, kiểm tra, thẩm định dự án FDI; kiến nghị Bộ Tài chính điều tiết ngân sách hợp lý cho Hà Nội; hoàn thiện ưu đãi đất đai và thuế; cho phép doanh nghiệp tự vay tự trả vốn nước ngoài theo năng lực dự án.
  2. Đẩy mạnh xúc tiến đầu tư: Phối hợp Bộ Kế hoạch và Đầu tư kêu gọi dự án lớn; kiến nghị phân cấp thẩm quyền chủ động cho Thành phố; mở rộng quan hệ đối ngoại thông qua ASEAN, APEC, ASEM, AEC.
  3. Phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế kỹ thuật: Rà soát quy hoạch hạ tầng giao thông, năng lượng; đẩy mạnh đầu tư lĩnh vực y tế, giáo dục theo cam kết WTO.
  4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Bồi dưỡng kiến thức pháp luật và ngoại ngữ cho cán bộ; xây dựng đề án thu hút cán bộ trẻ xuất sắc; đào tạo công nhân kỹ thuật lành nghề theo nhu cầu doanh nghiệp FDI; khen thưởng cán bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ và xử lý nghiêm hành vi nhũng nhiễu.
  5. Chống chuyển giá: Kiểm soát hoạt động chuyển giá thông qua kiểm tra chi phí lãi vay, tiền bản quyền, phí quản lý, chi phí quảng cáo, lương chuyên gia nước ngoài; trao quyền cho Sở Kế hoạch và Đầu tư thu hồi giấy phép kinh doanh đối với doanh nghiệp vi phạm.
  6. Bảo vệ môi trường sinh thái: Ưu tiên dự án công nghệ "sạch"; bắt buộc phê duyệt phương án xử lý chất thải trước khi cấp phép thành lập dự án.
  7. Cải cách hành chính: Tăng cường phân cấp cấp giấy chứng nhận đầu tư; đồng bộ phối hợp giữa các sở ngành và quận, huyện; công khai, minh bạch quy trình thủ tục.
  8. Tăng cường thu hút công nghệ cao: Đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện cơ sở hạ tầng Khu công nghệ cao Hòa Lạc và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
  9. Các giải pháp khác: Nâng cao nhận thức người dân về FDI; đẩy nhanh tiến độ bồi thường giải phóng mặt bằng; định hướng phát triển sản phẩm công nghiệp chủ lực (phần mềm, điện tử, vật liệu cao cấp, cơ khí chế tạo) và dịch vụ giá trị gia tăng cao (tài chính, ngân hàng, viễn thông, du lịch); phát triển hạ tầng xã hội ra khu vực ngoại thành để giảm tải cho nội đô.
• Kiến nghị với cơ quan hữu quan: Ưu tiên vốn ngân sách cho hạ tầng dang dở; cải thiện môi trường kinh doanh gắn với bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; phân cấp ưu đãi cho nhà đầu tư chiến lược dài hạn; liên kết doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI để thúc đẩy chuyển giao công nghệ.

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa mục tiêu và số liệu định lượng: Văn bản đưa ra các chỉ tiêu mục tiêu rõ ràng cho Hà Nội giai đoạn 2021 - 2025, gồm mức thu hút 30 - 40 tỷ USD vốn đăng ký, 20 - 30 tỷ USD vốn giải ngân, chỉ tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa lên trên 30% và nâng 50% tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng công nghệ tiên tiến so với năm 2018. Đồng thời, văn bản chỉ rõ quỹ đất tiềm năng khoảng 700 ha chưa lấp đầy tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc để định hướng đón nhận dòng vốn công nghệ.
• Hệ thống giải pháp quản lý đồng bộ: Tác giả đã cụ thể hóa 9 nhóm giải pháp gắn liền với thẩm quyền của chính quyền cấp tỉnh và mối quan hệ phối hợp liên ngành (Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính, Ban Quản lý các Khu công nghiệp), đặc biệt chú trọng các khía cạnh pháp lý phức tạp như chống chuyển giá, xử lý nghiêm cán bộ nhũng nhiễu và kiểm soát môi trường trước cấp phép.
• Đóng góp so với nghiên cứu trước: Qua phần tổng quan các công trình nghiên cứu về FDI tại các địa phương (Tô Thị Lan Anh - Vĩnh Phúc năm 2007; Đặng Thành Cương - Nghệ An năm 2012; Nguyễn Mạnh Hùng - Thái Bình năm 2014; Nguyễn Thị Thu Hương - Vĩnh Phúc năm 2017; Thái Bình Nam - Hà Tĩnh năm 2018), tác giả khẳng định các công trình trước chủ yếu phân tích địa bàn các tỉnh khác, chưa có nghiên cứu chuyên sâu về thực trạng và giải pháp quản lý thu hút FDI trên địa bàn Thủ đô Hà Nội trong bối cảnh các cam kết thương mại mới và tác động của đại dịch Covid-19.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của khóa luận: Số liệu thống kê thực tế về tình hình thu hút FDI của Hà Nội trong văn bản chỉ giới hạn đến quý 3 năm 2021, chưa bao quát trọn vẹn cả năm 2021 do độ trễ trong công bố báo cáo thống kê chính thức. Phần phân tích tác động theo từng đối tác đầu tư và phân ngành kinh tế còn mang tính mô tả định tính, chưa có các bảng số liệu chi tiết về vốn thực hiện của từng ngành cụ thể trong toàn bộ giai đoạn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần cập nhật dữ liệu đầy đủ của cả giai đoạn 2021 - 2025 để đánh giá mức độ hoàn thành so với các chỉ tiêu định lượng đã đề ra (mục tiêu 30 - 40 tỷ USD); mở rộng phân tích tác động của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA đối với cơ cấu dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Thành phố Hà Nội.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Tài liệu hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế đầu tư, Quản trị công khi thực hiện các đề tài nghiên cứu về thu hút vốn đầu tư nước ngoài hoặc quản lý nhà nước về kinh tế trên địa bàn cấp tỉnh, thành phố.
• Phần nội dung có giá trị tham khảo cao:
  • Khung lý luận về công cụ quản lý nhà nước và các tiêu chí đánh giá hiệu quả thu hút FDI ở địa phương tại Chương 1.
  • Phân tích bài học kinh nghiệm thực tiễn từ mô hình ưu đãi thuế của tỉnh Quảng Ninh và mô hình cải cách "Một cửa liên thông", chính sách khu công nghệ cao của Thành phố Đà Nẵng.
  • Các giải pháp nghiệp vụ quản lý nhà nước về kiểm soát gian lận chuyển giá và thẩm định phương án bảo vệ môi trường trước khi cấp phép đầu tư tại Chương 3.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận đặt ra mục tiêu định lượng cụ thể nào cho công tác thu hút FDI vào Thành phố Hà Nội giai đoạn 2021 - 2025?
Giai đoạn 2021 - 2025, văn bản xác định mục tiêu: thu hút 30 - 40 tỷ USD vốn đăng ký; giải ngân đạt 20 - 30 tỷ USD; tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng công nghệ tiên tiến, quản trị hiện đại, bảo vệ môi trường tăng 50% so với năm 2018; và tỷ lệ nội địa hóa nâng lên mức trên 30% vào năm 2025.

2. Quỹ đất sẵn có tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc để đón nhận các dự án FDI công nghệ cao được ghi nhận trong văn bản là bao nhiêu?
Theo nội dung khóa luận, hiện trên địa bàn Thành phố Hà Nội còn khoảng 700 ha diện tích chưa lấp đầy tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc có thể đón các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao.

3. Tác giả đã rút ra bài học kinh nghiệm cụ thể nào từ chính sách ưu đãi của tỉnh Quảng Ninh?
Quảng Ninh đã cam kết áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi 10% trong thời hạn 15 năm, miễn thuế 4 năm kể từ khi có thu nhập chịu thuế và giảm 50% số thuế phải nộp cho 9 năm tiếp theo đối với các dự án kêu gọi đầu tư; đồng thời tập trung xúc tiến có trọng tâm vào 5 lĩnh vực chính.

4. Khóa luận chỉ ra những nguyên nhân chủ quan nào dẫn đến hạn chế trong thu hút FDI tại Hà Nội?
Các nguyên nhân chủ quan gồm: công nghệ xử lý chất thải của một số dự án còn lạc hậu; hạ tầng kỹ thuật thiếu đồng bộ; thủ tục cơ chế "một cửa" còn rườm rà; chất lượng lao động chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật cao; từng có giai đoạn coi trọng số lượng hơn chất lượng dự án; thiếu quy hoạch ngành trọng điểm (công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao); và công tác xúc tiến đầu tư tại chỗ còn thụ động.

5. Giải pháp chống chuyển giá trong các doanh nghiệp FDI được tác giả đề xuất xử lý như thế nào?
Tác giả đề xuất hoàn chỉnh phương pháp định giá chuyển giao theo tiêu chuẩn giá thị trường; tăng cường kiểm soát, giám sát các khoản chi phí dễ bị lợi dụng để chuyển giá như chi phí lãi vay, tiền bản quyền, phí quản lý, quảng cáo, lương chuyên gia nước ngoài; và trao quyền cho Sở Kế hoạch và Đầu tư rút giấy phép kinh doanh nếu phát hiện sai phạm.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thúy Ngân đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với hoạt động thu hút FDI cấp địa phương và tổng kết bài học kinh nghiệm thực tiễn từ Quảng Ninh và Đà Nẵng. Trên cơ sở phân tích thực trạng kinh tế - xã hội, những kết quả đạt được cũng như 7 nhóm hạn chế còn tồn tại của Thành phố Hà Nội giai đoạn 2015 - 2021, công trình đã đề xuất hệ thống 9 nhóm giải pháp và các kiến nghị chính sách nhằm hiện thực hóa mục tiêu thu hút 30 - 40 tỷ USD vốn FDI trong giai đoạn 2021 - 2025. Đây là tài liệu tổng hợp có giá trị tham khảo về mặt lý luận và nghiệp vụ quản trị kinh tế địa phương dành cho người học và các cán bộ phụ trách lĩnh vực đầu tư công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO ĐỊA PHƯƠNG.1 TỔNG QUAN VỀ VỐN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN 1. Đầu tư và đầu tư phát triển Cho đến nay, có khá nhiều các khái niệm khác nhau về đầu tư. Các khái niệm này có thể đứng ở các góc độ khác nhau với các cách tiếp cận khác nhau về trình bày cụ thể cũng không hoàn toàn giống nhau. Chẳng hạn theo nghĩa rộng, trên quan điểm vĩ mô, các tác giả William F.

Flower cho rằng: Đầu tư có nghĩa là sự hi sinh giá trị chắc chắn ở hiện tại để đạt được giá trị (có thể không chắc chắn) trong tương lai [Investment means the sacrifice of certain present value for (possibly uncertain) future value]. Giá trị ở hiện tại có thể hiểu là tiêu dùng, còn giá trị tương lai hiểu là năng lực sản xuất có thể làm tăng sản lượng quốc gia. Hoặc cụ thể hơn theo các khía cạnh cụ thể, thì đầu tư có thể hiểu: * Khái niệm: Đầu tư nói chung là sự hy sinh các nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu về các kết quả nhất định trong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra để đạt được kết quả đó. * Khái niệm về khía cạnh tài sản: Đầu tư chính là quá trình bỏ vốn để tạo ra tiềm lực sản xuất kinh doanh dưới hình thức các tài sản kinh doanh, đó cũng là quá trình quản trị tài sản để sinh lợi.

* Khái niệm về khía cạnh tài chính: Đầu tư là một chuỗi hành động chi của chủ đầu tư và ngược lại chủ đầu tư sẽ nhận được một chuỗi hành động thu để hoàn vốn sinh lời. * Khái niệm về khía cạnh tiến bộ khoa học kỹ thuật: Đầu tư là quá trình thay đổi phương thức sản xuất thông qua việc đổi mới và hiện đại hòa phương tiện sản xuất để thay thế lao động thủ công. * Khái niệm về khía cạnh xây dựng: Đầu tư xây dựng là quá trình bỏ vốn nhằm tạo ra các tài sản vật chất dưới dạng các công trình xây dựng. Như vậy, có thể thấy rằng mặc dù tiếp cận ở các góc độ khác nhau, có mục tiêu khác nhau và trình bày cụ thể không hoàn toàn giống nhau nhưng nội hàm của các khái niệm đầu tư đều thể hiện trực tiếp hoặc gián tiếp hành vi, hoặc quá trình sử dụng các nguồn lực ( vật chất, phi vật chất) nhằm đáp ứng mục tiêu hoặc kết quả xác định.

Quá trình sử dụng nguồn lực cũng không làm mất đi giá trị mà chỉ làm thay đổi hình thái thể hiện giá trị của nguồn lực. Dưới góc độ là một môn khoa học nghiên cứu những quy luật kinh tế vận động trong lĩnh vực đầu tư thì hoạt động đầu tư được hiểu như sau: Đầu tư là quá trình sử dụng phối hợp các nguồn lực trong một khoảng thời gian xác định nhằm đạt được kết quả hoặc một tập hợp các mục tiêu xác định trong điều kiện kinh tế - xã hội nhất định. Nguồn lực phải hy sinh đó có thể là tiền, là tài nguyên thiên nhiên, là sức lao động và trí tuệ. Những kết quả sẽ đạt được có thể là sự tăng thêm về mặt giá trị các tài sản tài chính ( tiền vốn), hoặc tăng thêm năng lực sản xuất, năng lực phục vụ của tài sản vật chất (nhà máy, đường sá, bệnh viện, trường học,…), tài sản trí tuệ (trình độ văn hóa, chuyên môn, quản lý, khoa học kỹ thuật,…) và nguồn nhân lực có đủ điều kiện làm việc với năng suất lao động cao hơn trong nền sản xuất xã hội.

Trong những kết quả đã đạt của hoạt động đầu tư có thể có những kết quả trực tiếp và có những kết quả gián tiếp. Lợi ích do các kết quả đầu tư mang lại có thể là lợi ích trực tiếp cho chủ đầu tư tuy nhiên cũng có thể là các lợi ích gián tiếp cho toàn bộ nền kinh yế và toàn bộ xã hội. Chẳng hạn, một nhà máy được xây dựng, tài sản vật chất của người đầu tư trực tiếp tăng thêm, đồng thời tài sản vật chất, tiềm lực sản xuất của một nhà kinh tế cũng được tăng thêm. Lợi ích trực tiếp do gia tăng năng lực của một nhà máy có thể đem lại cho nhà đầu tư lợi nhuận.

Những lợi ích gián tiếp của nó sẽ là mang lại cho nền kinh tế mức độ thỏa mãn cao hơn về tiêu dùng, mức độ đóng góp cho ngân sách, giải quyết việc làm cho người lao động,… Các lợi ích này có thể được xác định thông qua mục tiêu hoặc một tập hợp mục tiêu cụ thể cho mỗi hoạt động đầu tư trong điều kiện cụ thể của nền kinh tế trong mỗi giai đoạn phát triển nhất định.2 VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI 1. Khái niệm và đặc điểm của vốn FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài (tiếng Anh: Foreign Direct Investment, viết tắt là FDI) Theo Luật đầu tư 2005, “Đầu tư nước ngoài là việc nhà đầu tư nước ngoài đưa vào Việt Nam vốn bằng tiền và các tài sản hợp pháp khác để tiến hành hoạt động đầu tư” và “Đầu tư trực tiếp là hình thức đầu tư do nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư. Theo Tổ chức Thương mại thế giới, đầu tư trực tiếp nước ngoài xảy ra khi một nước (nước chủ đầu tư) có được tài sản ở một nước khác (nước tiếp nhận đầu tư) cùng với quyền quản lý tài sản đó. Phương diện quản lý là thứ để phân biệt FDI với các công cụ tài chính khác.

Trong phần lớn trường hợp, cả nhà đầu tư lẫn tài sản mà người đó quản lý ở nước ngoài là các cơ sở kinh doanh. Trong những trường hợp đó, nhà đầu tư hay thường được gọi là “công ty mẹ”, và các tài sản được gọi là “ công ty con” hay “chi nhánh công ty.”Tuy nhiên, trong bài, tác giả theo quan điểm của Từ Quang Phương và Phạm Văn Hùng (2013), Kinh tế Đầu tư, trường Đại học Kinh tế quốc dân, theo đó “Đầu tư trực tiếp nước ngoài là hình thức đầu tư mà chủ sở hữu vốn (thường là doanh nghiệp) mang nguồn lực của mình sang một quốc gia khác để thực hiện hoạt động đầu tư, trong đó chủ sở hữu vốn trực tiếp tham gia vào quá trình đầu tư và chịu trách nhiệm về hiệu quả đầu tư”. Khác với nguồn vốn hỗ trợ và phát triển hình thức (ODA), mục đích của nhà đầu tư trong hình thức FDI là tìm kiếm lợi nhuận, vì vậy những lĩnh vực mang lại lợi nhuận cao sẽ thu hút nguồn vốn này. Tiếp nhận nguồn vốn này, nước nhận đầu tư không phải đối mặt với bất cứ ràng buộc nào vì đây không phải là vốn vay.

- Đặc điểm: (1) Đầu tư trực tiếp nước ngoài không chỉ gắn liền với việc di chuyển vốn đầu tư, tức là tiền và các loại tài sản khác giữa các quốc gia, hệ quả là làm tăng lượng tiền và tài sản của nền kinh tế nước tiếp nhận đầu tư và làm giảm lượng tiền và tài sản nước đi đầu tư mà còn gắn liền với chuyển giao công nghệ, chuyển giao kiến thức và kinh nghiệm quản lý và tạo ra thị trường mới cho cả phía đầu tư và phía nhận đầu tư. Các chủ đầu tư góp một lượng vốn tối thiểu tùy theo quy định của mỗi nước nhận đầu tư để họ có quyền trực tiếp tham gia điều phối, quản lý quá trình sản xuất – kinh doanh. Ở Việt Nam, Luật Đầu tư cũng đã đưa ra điều kiến: “phần vốn góp của bên nước ngoài hoặc các bên nước ngoài vào vốn pháp định của doanh nghiệp liên doanh không bị hạn chế về mức cao nhất theo sự thỏa thuận của các bên, nhưng không dưới 30% vốn pháp định, trừ những trường hợp do Chính phủ quy định”. (2) Được tiến hành thông qua việc bỏ vốn thành lập các doanh nghiệp mới (liên doanh hoặc sở hữu 100% vốn), hợp đồng hợp tác kinh doanh, mua lại các chi nhánh hoặc doanh nghiệp hiện có, mua cổ phiếu ở mức khống chế hoặc tiến hành các hoạt động hợp nhất và chuyển nhượng doanh nghiệp.

(3) Nhà đầu tư nước ngoài là chủ sở hữu hoàn toàn vốn đầu tư hoặc cùng sở hữu vốn đầu tư với một tỷ lệ nhất định đủ mức tham gia quản lý trực tiếp hoạt động của doanh nghiệp. (4) Là hoạt động của tư nhân, chịu sự điều tiết các quan hệ thị trường trên quy mô toàn cầu, ít bị ảnh hưởng của các mối quan hệ chính trị giữa các nước, các chính phủ và mục tiêu cơ bản luôn là đạt lợi nhuận cao. (5) FDI hiện nay gắn liền với các hoạt động kinh doanh quốc tế của các công ty đa quốc gia, với khả năng sản xuất và kinh doanh hiệu quả ở mức khá cao. (6) Nhà đầu tư trực tiếp kiểm soát và điều hành quá trình vận động của dòng vốn đầu tư.

(7) Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào trong nước và đầu tư từ trong nước ra nước ngoài, do vậy bao gồm cả vốn di chuyển vào một nước và dòng vốn di chuyển ra khỏi nền kinh tế của nước đó. Các hình thức đầu tư vốn trực tiếp nước ngoài Có nhiều tiêu thức khác nhau để xác định hình thức phổ biến của FDI: *Xét theo mục đích đầu tư - Đầu tư trực tiếp nước ngoài theo chiều ngang: là việc một công ty tiến hành đầu tư trực tiếp vào chính ngành sản xuất mà họ đang có lợi thế cạnh tranh một loại sản phẩm nào đó. Với lợi thế này, họ muốn tìm kiếm lợi nhuận cao hơn ở nước ngoài nên đã mở rộng và thôn tính thị trường nước ngoài. Hình thức này thường dẫn đến cạnh tranh độc quyền mà Mỹ, Nhật Bản đang dẫn đầu việc đầu tư này ở các nước phát triển.

- Đầu tư trực tiếp nước ngoài theo chiều dọc: Với mục đích khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên và các yếu tố đầu vào rẻ như lao động, đất đai,… của các nước nhận đầu tư, các nhà đầu tư thường khai thác các lợi thế cạnh tranh đó để hoàn thiện lắp ráp ở nước chủ nhà. Sau đó các sản phẩm được bán trên thị trường quốc tế. Đây là hình thức khá phổ biến của hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các nước đang phát triển. * Xét theo cách thức đầu tư FDI được thực hiện qua hai kênh chủ yếu: đầu tư mới và mở rộng (GI); mua lại và sáp nhập (Cross – border M&As).