Luận Văn Thạc Sĩ: Chiến Lược Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Ngành Du Lịch Bình Thuận

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành du lịch Bình Thuận, góp phần phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Vũ Giang Hà
• Người hướng dẫn: TS. Jonathan Pincus
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Chiến Lược Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Cụm Ngành Du Lịch Bình Thuận
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Phạm vi và phương pháp nghiên cứu
• 1.2.1. Phạm vi nghiên cứu
• 1.2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.2.3. Nguồn thông tin
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Cấu trúc của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Năng lực cạnh tranh và cụm ngành
• 2.1.1. Năng lực cạnh tranh
• 2.1.2. Lý thuyết năng lực cạnh tranh của Porter ở cấp độ địa phương
• 2.1.2.1. Các nhân tố nền tảng quyết định năng lực cạnh tranh của địa phương
• 2.1.2.2. Mô hình kim cương
• 2.1.3. Áp dụng khái niệm cạnh tranh và cụm vào hoạt động du lịch
• 2.1.3.1. Khái niệm du lịch
• 2.1.3.2. Bản chất du lịch
• 2.1.3.3. Điểm đến cạnh tranh và cụm du lịch
• 2.1.3.4. Môi trường du lịch
• 2.2. Phát triển bền vững
• 2.2.1. Phát triển bền vững
• 2.2.2. Du lịch bền vững
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Các yếu tố lợi thế sẵn có của địa phương
• 3.1.1. Tài nguyên thiên nhiên
• 3.1.2. Vị trí địa lý
• 3.1.2.1. Vị trí địa lý
• 3.1.2.2. Mối quan hệ không gian du lịch quốc tế
• 3.1.2.3. Mối quan hệ không gian du lịch quốc gia
• 3.1.3. Quy mô địa phương
• 3.1.3.1. Quy mô dân số và lao động
• 3.1.3.2. Lao động ngành du lịch
• 3.2. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ địa phương
• 3.2.1. Hạ tầng văn hóa – xã hội, y tế, giáo dục
• 3.2.1.1. Hạ tầng văn hóa – xã hội
• 3.2.1.2. Hạ tầng y tế
• 3.2.1.3. Hạ tầng giáo dục
• 3.2.2. Chính sách tài khóa tín dụng và cơ cấu kinh tế
• 3.2.2.1. Cơ cấu kinh tế địa phương
• 3.2.2.2. Chính sách tài khóa
• 3.2.2.3. Chiến lược phát triển du lịch
• 3.2.2.4. Chính sách phát triển nguồn nhân lực
• 3.2.2.5. Chính sách thu hút đầu tư
• 3.3. Năng lực cạnh tranh ở cấp độ doanh nghiệp
• 3.3.1. Môi trường kinh doanh và hạ tầng kỹ thuật
• 3.3.1.1. Điều kiện yếu tố đầu vào
• 3.3.1.2. Bối cảnh cho chiến lược và cạnh tranh công ty
• 3.3.1.3. Các điều kiện cầu
• 3.3.1.4. Các ngành hỗ trợ
• 3.3.1.5. Mô hình kim cương cụm ngành du lịch Bình Thuận
• 3.3.2. Trình độ phát triển cụm ngành
• 3.3.2.1. Sơ đồ cụm ngành du lịch Bình Thuận
• 3.3.2.2. Giải thích sơ đồ cụm ngành
• 3.3.3. Hoạt động và chiến lược của doanh nghiệp
• 3.3.3.1. Sơ lược về các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh
• 3.3.3.2. Kết quả hoạt động cụm ngành du lịch Bình Thuận
• 3.3.3.3. Chiến lược của các doanh nghiệp du lịch
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 4.1. Kết luận
• 4.2. Gợi ý chính sách
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chiến Lược Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Ngành Du Lịch Bình Thuận

Ngành du lịch Bình Thuận đã trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, đóng góp đáng kể vào ngân sách và phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, để nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh gay gắt, cần có những chiến lược phát triển bền vững và hiệu quả. Bài viết này sẽ phân tích các yếu tố quyết định và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành du lịch Bình Thuận.

1.1. Tình hình hiện tại của ngành du lịch Bình Thuận

Ngành du lịch Bình Thuận đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm qua, với sự gia tăng lượng khách du lịch và doanh thu. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để phát triển bền vững.

1.2. Vai trò của du lịch trong phát triển kinh tế địa phương

Du lịch không chỉ tạo ra nguồn thu cho ngân sách mà còn thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển, tạo việc làm và nâng cao đời sống cho người dân địa phương.

II. Những Thách Thức Đối Với Năng Lực Cạnh Tranh Ngành Du Lịch Bình Thuận

Mặc dù có nhiều tiềm năng, ngành du lịch Bình Thuận đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và hạ tầng chưa đáp ứng kịp thời là những yếu tố cản trở sự phát triển.

2.1. Ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến du lịch

Sự phát triển không bền vững của các ngành công nghiệp khác đã dẫn đến ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của du khách và hình ảnh điểm đến.

2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao

Nguồn nhân lực trong ngành du lịch còn thiếu hụt về số lượng và chất lượng, ảnh hưởng đến khả năng phục vụ và sự hài lòng của khách du lịch.

III. Phương Pháp Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Ngành Du Lịch Bình Thuận

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, cần áp dụng các phương pháp và chiến lược hiệu quả. Việc phát triển bền vững, cải thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng dịch vụ là những yếu tố quan trọng.

3.1. Phát triển bền vững trong du lịch

Cần xây dựng các chính sách phát triển du lịch bền vững, bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, đồng thời nâng cao ý thức cộng đồng về du lịch.

3.2. Cải thiện hạ tầng giao thông và dịch vụ

Đầu tư vào hạ tầng giao thông và các dịch vụ hỗ trợ du lịch sẽ giúp nâng cao trải nghiệm của du khách và thu hút thêm nhiều khách đến với Bình Thuận.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Về Năng Lực Cạnh Tranh

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh có thể mang lại nhiều lợi ích cho ngành du lịch Bình Thuận. Các kết quả nghiên cứu cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng.

4.1. Kết quả từ các dự án thí điểm

Một số dự án thí điểm đã được triển khai thành công, mang lại những kết quả tích cực trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành du lịch.

4.2. Phản hồi từ du khách và cộng đồng

Phản hồi từ du khách cho thấy sự hài lòng tăng lên, đồng thời cộng đồng địa phương cũng nhận thấy lợi ích từ sự phát triển của ngành du lịch.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Ngành Du Lịch Bình Thuận

Ngành du lịch Bình Thuận có nhiều tiềm năng để phát triển, nhưng cần có những chiến lược rõ ràng và hiệu quả để nâng cao năng lực cạnh tranh. Tương lai của ngành du lịch phụ thuộc vào khả năng ứng phó với các thách thức và tận dụng cơ hội từ thị trường.

5.1. Tầm nhìn phát triển bền vững

Cần xây dựng một tầm nhìn dài hạn cho ngành du lịch, tập trung vào phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.

5.2. Định hướng chính sách và đầu tư

Các chính sách và đầu tư cần được điều chỉnh để phù hợp với xu hướng phát triển của ngành du lịch trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT NGUYỄN VŨ GIANG HÀ CHIẾN LƯỢC NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỤM NGÀNH DU LỊCH BÌNH THUẬN Chuyên ngành: Chính sách công Mã ngành: 60.14 Người hướng dẫn khoa học: TS.Jonathan Pincus Thầy Phan Chánh Dưỡng LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do thôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh hay Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright.HCM, ngày tháng năm 2012 Tác giả luận văn Nguyễn Vũ Giang Hà LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii LỜI CẢM ƠN Để có cơ hội thực hiện luận văn này tôi xin trân trọng cảm ơn: - Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright đã đồng ý và trao học bổng cho tôi theo học chương trình Thạc sĩ Chính sách công, khóa 3. - Cảm ơn thầy Phan Chánh Dưỡng, TS.Vũ Thành Tự Anh và TS. Jonathan Pincus đã tận tình góp ý những kiến thức có giá trị khoa học cao và những kinh nghiệm thực tiễn quý báu, giúp tôi từng bước thực hiện được luận văn này. - Cảm ơn tất cả Quý thầy cô, các anh chị và các bạn làm việc và học tập ở Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright đã giúp đỡ, động viên cũng như tạo điều kiện cho tôi có được môi trường học tập và làm việc tốt nhất. Tác giả luận văn Nguyễn Vũ Giang Hà LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii TÓM TẮT Sau 17 năm phát triển, du lịch đã được tỉnh Bình Thuận xác định là ngành kinh tế trọng điểm trong cơ cấu kinh tế địa phương. Bên cạnh sự đóng góp cho ngân sách, còn là động lực thúc đẩy các ngành phụ trợ khác cùng phát triển, góp phần giải quyết việc làm, cải thiện môi trường, và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho cư dân địa phương. Tuy nhiên, do chiến lược phát triển kinh tế còn nhiều bất cập, cũng như năng lực cạnh tranh (NLCT) của địa phương còn yếu khiến mức độ tinh thông của các doanh nghiệp (DN) du lịch và trình độ phát triển cụm ngành du lịch không cao. Đến thời điểm này, Du lịch Bình Thuận phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, phát triển dựa trên lợi thế so sánh một cách thiếu bền vững, sức cạnh tranh trong nước kém. Bằng phương pháp nghiên cứu định tính, sử dụng khung phân tích NLCT của Porter, kết hợp lý thuyết phát triển bền vững, nghiên cứu chỉ ra các thách thức nổi bật hiện du lịch Bình Thuận đang ứng phó, gồm: Môi trường du lịch bị ô nhiễm trầm trọng do sự phát triển chồng lấn của công nghiệp khai thác titan và nuôi trồng chế biến thủy sản; Mối đe dọa sụt giảm lượng khách từ sự kiện xây dựng nhà máy điện hạt nhân tại tỉnh Ninh Thuận và biến đổi khí hậu toàn cầu; Nguồn nhân lực du lịch bị thiếu hụt trầm trọng; Hạ tầng giao thông kết nối du lịch quốc gia và nội vùng chưa đáp ứng; Hạ tầng hành chính chưa bắt kịp tốc độ thay đổi năng động của khu vực kinh tế tư nhân; Chưa có sự khác biệt cần có trong nếp sống văn hóa thường nhật và thái độ ứng xử của người dân đối với sự hiện diện của du khách. Đặc biệt, là sự cạnh tranh gay gắt thị trường du lịch trong nước. Thông qua đó, nghiên cứu chỉ ra các nhân tố quan trọng nhất quyết định NLCT cụm ngành, gồm: Hình ảnh điểm đến phải an toàn và thân thiện, phát triển du lịch theo hướng bền vững: Thân thiện môi trường – gần gũi về xã hội và văn hóa – và có kinh tế; Có nhiều không gian và sản phẩm dịch vụ du lịch có sức cạnh tranh; Hạ tầng giao thông kết nối các tuyến du lịch quốc gia và nội vùng đáp ứng kịp với tốc độ phát triển du lịch; Nguồn nhân lực du lịch phải đáp ứng cả về lượng lẫn chất; Cuối cùng, NLCT và hội nhập cao của các nhà cung ứng dịch vụ du lịch. Ý nghĩa chính sách của nghiên cứu là đưa ra các gợi ý chính sách để cải thiện các nhân tố quan trọng nhất quyết định NLCT cụm ngành như đã nêu trên nhằm nâng cao NLCT cụm ngành trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh gay gắt, giúp cụm ngành phát triển bền vững, tiếp tục đóng góp cho phát triển kinh tế và sự thịnh vượng của địa phương. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC HÌNH VẼ . vii DANH MỤC BẢNG . viii Chƣơng 1: MỞ ĐẦU .1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu .1 Bối cảnh nghiên cứu .2 Vấn đề chính sách .3 Mục tiêu nghiên cứu .4 Câu hỏi nghiên cứu .2 Phạm vi và phương pháp nghiên cứu .1 Phạm vi nghiên cứu .2 Phương pháp nghiên cứu .3 Nguồn thông tin .4 Cấu trúc của luận văn. 4 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT .1 Năng lực cạnh tranh và cụm ngành .1 Năng lực cạnh tranh .2 Lý thuyết năng lực cạnh tranh của Porter ở cấp độ địa phương .1 Các nhân tố nền tảng quyết định năng lực cạnh tranh của địa phương .2 Mô hình kim cương .3 Áp dụng khái niệm cạnh tranh và cụm vào hoạt động du lịch . Khái niệm du lịch.2 Bản chất du lịch .3 Điểm đến cạnh tranh và cụm du lịch .4 Môi trường du lịch .4 Phát triển bền vững .1 Phát triển bền vững .2 Du lịch bền vững . 9 Chƣơng 3: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Các yếu tố lợi thế sẵn có của địa phương .1 Tài nguyên thiên nhiên .2 Vị trí địa lý .1 Vị trí địa lý .2 Mối quan hệ không gian du lịch quốc tế .3 Mối quan hệ không gian du lịch quốc gia .3 Quy mô địa phương .1 Quy mô dân số và lao động .2 Lao động ngành du lịch .2 Năng lực cạnh tranh ở cấp độ địa phương .1 Hạ tầng văn hóa – xã hội, y tế, giáo dục .1 Hạ tầng văn hóa – xã hội . 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Hạ tầng y tế.3 Hạ tầng giáo dục .2 Chính sách tài khóa tín dụng và cơ cấu kinh tế .1 Cơ cấu kinh tế địa phương .3 Chính sách tài khóa .4 Chiến lược phát triển du lịch .5 Chính sách phát triển nguồn nhân lực .6 Chính sách thu hút đầu tư .3 Năng lực cạnh tranh ở cấp độ doanh nghiệp .1 Môi trường kinh doanh và hạ tầng kỹ thuật .1 Điều kiện yếu tố đầu vào .2 Bối cảnh cho chiến lược và cạnh tranh công ty .3 Các điều kiện cầu .4 Các ngành hỗ trợ .5 Mô hình kim cương cụm ngành du lịch Bình Thuận .2 Trình độ phát triển cụm ngành .1 Sơ đồ cụm ngành du lịch Bình Thuận.2 Giải thích sơ đồ cụm ngành .3 Hoạt động và chiến lược của doanh nghiệp .1 Sơ lược về các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh .2 Kết quả hoạt động cụm ngành du lịch Bình Thuận .3 Chiến lược của các doanh nghiệp du lịch. KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH .2 Gợi ý chính sách . 42 DANH MỤC PHỤ LỤC . 50 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT BTTN Bảo tồn thiên nhiên CIEM Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương CTK BT Cục thống kê tỉnh Bình Thuận DN DN GDP tỉnh Bình Thuận Tổng sản phẩm địa bàn tỉnh Bình Thuận Green Globe Hệ thống toàn cầu về định chuẩn ITE HCMC Triển lãm quốc tế du lịch TP.HCM KT – XH Kinh tế – Xã hội NGTK Bình Thuận Niên giám thống kê Bình Thuận NLCT Năng lực cạnh tranh Sở VHTT&DL Bình Thuận Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bình Thuận SP/DV Sản phẩm/Dịch vụ TT XTTMDL Bình Thuận Trung tâm Xúc tiến Thương mại Du lịch Bình Thuận UBND tỉnh Bình Thuận Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận UNWTO World Tourism Organization USAID United States Agency International Development VCCI Trung tâm thương mại quốc tế VNCI Vietnam Competitiveness Initiative LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1.1 Cơ cấu GDP và tốc độ tăng trưởng bình quân 2 giai đoạn: 2001 – 2005 và 2006 – 2010 của 3 nhóm ngành kinh tế chủ lực tỉnh Bình Thuận .1 Các nhân tố nền tảng quyết định NLCT địa phương .2 Mô hình kim cương của Michael E.1 Thu nhập bình quân tháng theo giá thực tế của 5 nhóm thu nhập .2 Tỷ lệ (%) hộ nghèo tỉnh Bình Thuận .3 Trích kết quả khảo sát về mức độ quan trọng của 2 nhân tố (thái độ phục vụ và sự thân thiện của cư dân địa phương) trong quyết định lựa chọn nơi du lịch .4 Cơ cấu khách du lịch theo nơi thường trú .5 Đánh giá chất lượng dịch vụ mang lại sự an toàn cho du khách .6 Cơ cấu GDP BTtheo giá thực tế 3 nhóm ngành chủ lực, 2000 – 2010.7 Tốc độ tăng trưởng GDP và của 3 nhóm ngành kinh tế chủ lực, 2000 – 2011 .8 Cơ cấu thu chi ngân sách tỉnh, 2001 – 2010 (Không tính thu từ dầu thô) .9 Số lao động làm việc tại các ngành KT – XH/tổng số trong độ tuổi lao động.10 Xếp hạng chỉ số NLCT tỉnh Bình Thuận, 2005 – 2011 .11 Xếp hạng chỉ số NLCT tỉnh và các tỉnh lân cận có hoạt động du lịch.12 Xếp hạng chỉ số NLCT du lịch Việt Nam và một số quốc gia trong khu vực .13 Biểu đồ tăng trưởng số lượng cơ sở kinh doanh du lịch, 2005 – 2010 .14 Kết quả khảo sát mục đích du lịch của khách quốc tế đến BT, 2010 .15 Tác động tới sự lựa chọn điểm đến du lịch khách quốc tế, 2010 .16 Phương tiện di chuyển khách quốc tế, 2010.17 Mô hình kim cương cụm ngành Du lịch Bình Thuận .18 Sơ đồ cụm ngành Du lịch Bình Thuận .19 Biểu đồ tăng trưởng lượt khách đến với Du lịch Bình Thuận, 1997 – 2010 .20 Số ngày ở lại bình quân 1 lượt khách đến Bình Thuận, 1997 – 2010.21 Doanh thu, cơ cấu doanh thu du khách quốc tế và nội địa đến BT .22 Cơ cấu khách nội địa đến với Du lịch Bình Thuận theo thu nhập .23 Năng suất lao động phân theo ngành kinh tế tỉnh Bình Thuận . Số lượng và doanh thu của cơ sở lưu trú trên địa bàn tỉnh, 2005 – 2010.25 Doanh thu hoạt động du lịch phân theo thành phần kinh tế, 1997 – 2010 .