Luận văn nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty cổ phần nước khoáng quảng ninh

Chiến lược kinh doanh là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Công ty Cổ phần Nước khoáng Quảng… 56 trang · Trường Đại học Thương Mại · 2021.

• Tác giả: Trần Thị Thu Huyền
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Minh Phương
• Trường học: Trường Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Kinh Doanh Của Công Ty Cổ Phần Nước Khoáng Quảng Ninh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM LƯỢC
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan
• 0.3. Đối tượng, mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Kết cấu khoá luận tốt nghiệp
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm, phân loại hiệu quả kinh doanh
• 1.1.2. Khái niệm nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.2. Một số lý thuyết về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.2.1. Khái quát một số lý thuyết về hiệu quả kinh doanh
• 1.2.2. Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh
• 1.2.2.1. Nội dung nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.2.2.2. Hiệu quả kinh doanh tổng hợp
• 1.2.2.3. Hiệu quả kinh doanh bộ phận
• 1.3. Nguyên tắc và công cụ nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.3.1. Nguyên tắc nâng cao hiệu quả kinh doanh
• 1.3.2. Công cụ giải quyết vấn đề nâng cao hiệu quả
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN NƯỚC KHOÁNG QUẢNG NINH
• 2.1. Tổng quan tình hình và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh
• 2.1.1. Tổng quan tình hình hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh
• 2.1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh
• 2.2. Thực trạng hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh
• 2.2.1. Hiệu quả kinh doanh tổng hợp của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh
• 2.2.2. Hiệu quả kinh doanh bộ phận của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh
• 2.2.3. Các kết luận và phát hiện qua nghiên cứu thực trạng hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh
• 2.3. Những hạn chế còn tồn tại
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN NƯỚC KHOÁNG QUẢNG NINH
• 3.1. Quan điểm, định hướng nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh
• 3.1.1. Quan điểm nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh
• 3.1.2. Định hướng nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh
• 3.2. Các đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh
• 3.2.1. Nâng cao lợi nhuận
• 3.2.2. Quản lý chiến lược maketing
• 3.2.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.2.4. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
• 3.3. Một số kiến nghị nâng cao hiệu quả kinh doanh đối với Bộ ngành
• 3.3.1. Kiến nghị với Bộ Công Thương
• 3.3.2. Kiến nghị đối với Công ty
• 3.4. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Chiến lược kinh doanh

Chiến lược kinh doanh là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của Công ty Cổ phần Nước khoáng Quảng Ninh. Để nâng cao hiệu quả kinh doanh, công ty cần xác định rõ các mục tiêu cụ thể và các phương thức thực hiện. Việc áp dụng các chiến lược marketing hiệu quả sẽ giúp công ty tiếp cận được nhiều khách hàng hơn, từ đó tăng trưởng doanh thu. Theo nghiên cứu, việc tối ưu hóa hiệu suất trong các hoạt động kinh doanh là cần thiết để duy trì vị thế cạnh tranh trong thị trường nước khoáng đang ngày càng khốc liệt.

1.1. Phân tích thị trường nước khoáng

Phân tích thị trường nước khoáng là bước đầu tiên trong việc xây dựng chiến lược kinh doanh. Công ty cần nắm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường như nhu cầu tiêu dùng, xu hướng tiêu dùng và các đối thủ cạnh tranh. Việc phân tích này giúp công ty xác định được vị trí của mình trong thị trường và tìm ra các cơ hội để phát triển. Theo số liệu, thị trường nước khoáng tại Việt Nam đang có xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ, đặc biệt là trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng chú trọng đến sức khỏe và chất lượng sản phẩm.

II. Nâng cao hiệu quả kinh doanh

Để nâng cao hiệu quả kinh doanh, Công ty Cổ phần Nước khoáng Quảng Ninh cần tập trung vào việc cải thiện quy trình sản xuất và quản lý chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm. Hơn nữa, công ty cần chú trọng đến việc phát triển bền vững, đảm bảo rằng các hoạt động kinh doanh không gây hại đến môi trường. Theo các chuyên gia, việc đầu tư vào công nghệ và quản lý chất lượng sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho công ty.

2.1. Tối ưu hóa quy trình sản xuất

Tối ưu hóa quy trình sản xuất là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả kinh doanh. Công ty cần xem xét lại toàn bộ quy trình từ khâu nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm đầu ra. Việc áp dụng các công nghệ hiện đại sẽ giúp giảm thiểu lãng phí và tăng năng suất lao động. Theo thống kê, các công ty áp dụng công nghệ mới thường có tỷ suất sinh lời cao hơn so với các công ty truyền thống. Điều này cho thấy rằng việc đầu tư vào công nghệ là cần thiết để duy trì và phát triển trong thị trường cạnh tranh.

III. Chiến lược phát triển bền vững

Chiến lược phát triển bền vững không chỉ giúp Công ty Cổ phần Nước khoáng Quảng Ninh nâng cao hiệu quả kinh doanh mà còn tạo dựng hình ảnh tích cực trong mắt người tiêu dùng. Công ty cần xây dựng các chương trình bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng. Việc này không chỉ giúp công ty tuân thủ các quy định pháp luật mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho thương hiệu. Theo các nghiên cứu, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên lựa chọn các sản phẩm từ các công ty có trách nhiệm xã hội.

3.1. Đầu tư vào cộng đồng

Đầu tư vào cộng đồng là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững. Công ty có thể thực hiện các chương trình hỗ trợ cộng đồng như tài trợ cho các hoạt động thể thao, giáo dục hoặc bảo vệ môi trường. Những hoạt động này không chỉ giúp nâng cao hình ảnh thương hiệu mà còn tạo ra sự gắn kết với khách hàng. Theo khảo sát, các công ty có hoạt động xã hội tích cực thường được người tiêu dùng ủng hộ hơn, từ đó tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp tiếp cận vấn đề nâng cao hiệu quả kinh doanh trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và chịu sự tác động sâu sắc của đại dịch Covid-19 trong giai đoạn 2018–2020. Dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy giai đoạn 2018–2020 cả nước có bình quân 734.884 doanh nghiệp hoạt động với tốc độ tăng bình quân 7,4%/năm. Riêng ngành thực phẩm và đồ uống ghi nhận tổng doanh thu bán hàng đạt 975.867 tỷ đồng vào năm 2020, đóng góp khoảng 15,8% GDP quốc gia. Trong cơ cấu thị trường nước giải khát Việt Nam, 85% sản lượng sản xuất và tiêu thụ thuộc về các nhóm nước ngọt, trà uống liền, nước ép hoa quả và nước tăng lực, trong khi nước khoáng chỉ chiếm 15% thị phần còn lại. Dưới tác động của dịch bệnh, người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu đối với rượu bia, nước ngọt và gia tăng dự trữ các mặt hàng thiết yếu, thúc đẩy ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) tăng trưởng mạnh vào các giai đoạn giãn cách xã hội (tháng 3 và 4/2020 khu vực thành thị tăng đột biến 31% và 22%, khu vực nông thôn tăng 20%). Tuy nhiên, hơn 85% doanh nghiệp sản xuất đồ uống đối mặt với năng lực tài chính suy giảm, khó khăn về tồn kho, quản lý phân phối và nhân sự.

Tại Công ty Cổ phần Nước khoáng Quảng Ninh, dù doanh nghiệp đã mở rộng mạng lưới kinh doanh trên toàn quốc, nghiên cứu sản phẩm mới và nỗ lực cắt giảm chi phí (chi phí giảm 6,37% năm 2019 và giảm tiếp 22,9% năm 2020), song hiệu quả hoạt động kinh doanh vẫn bộc lộ nhiều điểm thiếu ổn định. Doanh thu biến động mạnh; lợi nhuận trước thuế năm 2019 tăng đột biến 29.085,14 triệu đồng (tương ứng tăng 529,97% so với năm 2018), nhưng sang năm 2020 lại sụt giảm 2.978,08 triệu đồng (giảm 8,34%). Tỷ suất sinh lời trên doanh thu trung bình chỉ đạt khoảng 12%/năm do chi phí giá vốn ở mức cao, thị phần còn khiêm tốn và hoạt động xúc tiến thương mại còn hạn chế. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng nhằm tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định thành mục tiêu chung và mục tiêu cụ thể:

1. Mục tiêu chung: Đề xuất các giải pháp và kiến nghị phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Nước khoáng Quảng Ninh, hướng tới mục tiêu phát triển ổn định và bền vững trên thị trường.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Về lý luận: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiệu quả kinh doanh, phân loại, bản chất và hệ thống chỉ tiêu đánh giá cũng như các nhân tố ảnh hưởng trong doanh nghiệp.
   • Về thực tiễn: Đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần Nước khoáng Quảng Ninh giai đoạn 2018–2020, làm rõ thành tựu, hạn chế và nguyên nhân; từ đó xây dựng các giải pháp và kiến nghị nâng cao hiệu quả giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến việc nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần Nước khoáng Quảng Ninh.
• Phạm vi không gian: Hoạt động kinh doanh của công ty trên phạm vi thị trường cả nước.
• Phạm vi thời gian: Khảo sát, phân tích số liệu tài chính giai đoạn 2018–2020; các giải pháp định hướng áp dụng cho giai đoạn 2021–2025.
• Phạm vi nội dung: Đánh giá hiệu quả kinh doanh tổng hợp và hiệu quả kinh doanh bộ phận (hiệu quả sử dụng chi phí, tài sản, nguồn vốn và lao động).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng nền tảng lý thuyết dựa trên các quan điểm kinh tế học cổ điển và hiện đại:

• Tiếp cận quan điểm của Adam Smith (hiệu quả gắn với kết quả kinh tế và doanh thu tiêu thụ), quan điểm của GS. Ngô Đình Giao (hiệu quả quản lý gắn với tối đa hóa lợi nhuận và tương quan giữa kết quả có ích với hao phí nguồn lực), quan điểm kinh tế vi mô của P. Nordhaus (hiệu quả sản xuất nằm trên đường giới hạn khả năng sản xuất), cách phân định hiệu quả theo hiện vật và giá trị của Whohe & Doring, và định nghĩa tương quan kết quả/chi phí của Manfred Kuhn.
• Khóa luận lựa chọn sử dụng khung khái niệm chuẩn từ giáo trình Phân tích kinh tế doanh nghiệp thương mại (2008) của Trường Đại học Thương Mại: Hiệu quả kinh doanh là phạm trù phản ánh trình độ khai thác, sử dụng các nguồn lực nhân lực, vật lực, tài lực nhằm đạt được kết quả kinh tế cao nhất với chi phí bỏ ra thấp nhất.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá:
  • Chỉ tiêu tổng hợp: Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA = Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản), Tỷ suất sinh lời của vốn chủ sở hữu (ROE = Lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu), Tỷ suất sinh lời trên doanh thu (ROS = Lợi nhuận sau thuế / Tổng doanh thu), Hiệu suất sử dụng chi phí (Tổng chi phí / Tổng doanh thu) và Tỷ suất sinh lời của chi phí (Lợi nhuận sau thuế / Tổng chi phí).
  • Chỉ tiêu bộ phận: Hiệu quả sử dụng tài sản (Hiệu suất và Tỷ suất sinh lời của tài sản ngắn hạn, tài sản dài hạn); Hiệu quả sử dụng vốn (Số vòng quay của vốn = Doanh thu / Nguồn vốn, Tỷ suất lợi nhuận trên vốn lưu động, Tỷ suất lợi nhuận trên vốn cố định); Hiệu quả sử dụng lao động (Doanh thu bình quân một lao động, Lợi nhuận bình quân một lao động).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Chủ yếu thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tài chính của công ty giai đoạn 2018–2020, báo cáo nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, cùng các tài liệu học thuật, giáo trình, bài nghiên cứu chuyên ngành liên quan.
• Phương pháp xử lý và phân tích:
  • Phương pháp thống kê: Tổng hợp các bảng dữ liệu về doanh thu, chi phí, lợi nhuận, tài sản, nguồn vốn và lao động qua các năm.
  • Phương pháp so sánh đối chiếu: So sánh số tuyệt đối và số tương đối giữa các năm liên tiếp (2019 so với 2018, 2020 so với 2019) nhằm nhận diện xu hướng biến động và mức độ tăng trưởng của từng chỉ tiêu.
  • Phương pháp biểu đồ: Mô hình hóa trực quan xu thế biến động của kết quả kinh doanh và các tỷ số sinh lời.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp

Chương này tập trung làm rõ các vấn đề lý luận nền tảng:

• Khái niệm và phân loại hiệu quả kinh doanh: Phân định ranh giới giữa hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội; hiệu quả tuyệt đối (Lợi ích thu được - Chi phí nguồn lực) và hiệu quả so sánh; hiệu quả kinh doanh tổng hợp và hiệu quả kinh doanh bộ phận. Phân tích bản chất của việc nâng cao hiệu quả kinh doanh như một trạng thái "động", phản ánh quá trình tối ưu hóa việc quản lý và luân chuyển tài sản để nâng cao năng lực sinh lời.
• Hệ thống chỉ tiêu đo lường: Trình bày chi tiết công thức xác định và ý nghĩa kinh tế của từng chỉ tiêu phản ánh năng lực sinh lời tổng quát (ROA, ROE, ROS, chi phí) và các thước đo khai thác từng yếu tố đầu vào (vốn, tài sản ngắn/dài hạn, nhân sự).
• Nguyên tắc và công cụ nâng cao hiệu quả: Khẳng định nguyên tắc cốt lõi là tối đa hóa kết quả với chi phí nhất định, có xét đến yếu tố chi phí cơ hội; nhấn mạnh bốn nhóm công cụ quản trị chính gồm: chính sách giá (định giá theo vòng đời, theo phân khúc thị trường và điều kiện thanh toán), chính sách sản phẩm (đa dạng hóa mẫu mã, nâng cao chất lượng), chính sách xúc tiến thương mại và nghiên cứu thị trường, chính sách phát triển và đãi ngộ đội ngũ lao động.

Chương 2: Thực trạng hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh

Chương 2 cung cấp bức tranh chi tiết về tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp giai đoạn 2018–2020 thông qua hệ thống bảng biểu và chỉ số phân tích:

Nhóm chỉ tiêu	Chỉ tiêu cụ thể	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
Quy mô hoạt động	Doanh thu thuần (Triệu đồng)	224.170,37	491.470,00	435.340,75
	Lợi nhuận trước thuế (Triệu đồng)	-	35.391,18	32.413,10
	Lợi nhuận sau thuế (Triệu đồng)	5.457,27	-	-
Chỉ tiêu tổng hợp	Tỷ suất sinh lời doanh thu - ROS (%)	2,42	10,65	14,03
	Tỷ suất sinh lời vốn CSH - ROE biến động (%)	-	+14,42	+11,02
	Hiệu suất sử dụng chi phí (%)	96,94	86,65	84,50
	Tỷ suất sinh lời tổng chi phí (%)	2,49	12,29	13,92
Hiệu quả tài sản	Hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn (lần)	2,43	2,20	1,49
	Hiệu suất sử dụng tài sản dài hạn (lần)	3,64	5,14	4,83
	Tỷ suất lợi nhuận tài sản ngắn hạn (%)	5,89	23,49	18,35
	Tỷ suất lợi nhuận tài sản dài hạn (%)	8,81	54,80	59,67
Hiệu quả sử dụng vốn	Số vòng quay của vốn (vòng)	1,459	1,544	1,134
	Tỷ suất lợi nhuận trên vốn lưu động (%)	7,019	27,203	20,149
	Tỷ suất lợi nhuận trên vốn cố định (%)	10,130	62,870	70,430
Hiệu quả lao động	Tổng số lao động (người)	328	323	304
	Doanh thu bình quân/lao động (Tr.đ/người)	684,81	827,55	694,64
	Lợi nhuận bình quân/lao động (Tr.đ/người)	16,57	88,17	85,81

Ghi chú: Số liệu tổng hợp từ Báo cáo tài chính và các bảng phân tích 2.4, 2.5, 2.6, 2.7 trong khóa luận.

Đánh giá thực trạng từ kết quả nghiên cứu:

• Thành tựu: Doanh nghiệp duy trì được lợi nhuận qua các năm; chỉ tiêu ROS tăng đều từ 2,42% lên 14,03%; kiểm soát tốt tổng chi phí đưa hiệu suất sử dụng chi phí giảm từ 96,94% xuống 84,50%; tỷ suất sinh lời của tài sản dài hạn và vốn cố định tăng trưởng mạnh nhờ các dây chuyền thiết bị mới đưa vào vận hành ổn định; đời sống cán bộ công nhân viên được đảm bảo.
• Hạn chế tồn tại: Tốc độ luân chuyển vốn chậm lại vào năm 2020 (vòng quay vốn giảm 26,55%); hiệu suất sử dụng tài sản ngắn hạn sụt giảm; công nợ bị chiếm dụng lớn; công tác dự báo nhu cầu thị trường chưa sát dẫn đến hàng tồn kho ứ đọng; hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D) và marketing truyền thông còn lạc hậu; năng lực cán bộ chưa đồng đều.
• Nguyên nhân:
  • Chủ quan: Trình độ quản lý vốn thụ động (chỉ phân tích khi ban lãnh đạo yêu cầu); năng lực kiểm soát chi phí quản lý doanh nghiệp còn yếu; công tác tuyển dụng và đào tạo nhân sự chưa gắn với nhu cầu kỹ thuật mới; chưa đầu tư đúng mức cho nghiên cứu thị trường số.
  • Khách quan: Khủng hoảng kinh tế do đại dịch Covid-19 làm ngưng trệ ngành ẩm thực, du lịch; cạnh tranh trong ngành đồ uống ngày càng gay gắt; thủ tục hành chính, cơ chế thuế và hoàn thuế còn phức tạp gây chậm trễ tiến độ kinh doanh.

Chương 3: Các đề xuất giải pháp và kiến nghị nâng cao hiệu quả kinh doanh của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh

Chương 3 xây dựng các định hướng và giải pháp cụ thể:

• Quan điểm và định hướng phát triển: Duy trì tăng trưởng phù hợp; mở rộng thị phần miền Bắc (trọng tâm là Hà Nội) và phát triển mạng lưới phân phối vào miền Trung và miền Nam (đặc biệt từ Đà Nẵng trở vào – nơi có thời tiết nắng nóng quanh năm, giúp giải quyết bài toán tiêu thụ suy giảm vào mùa đông); từng bước ứng dụng tự động hóa sản xuất để tận dụng cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.
• Các nhóm giải pháp đề xuất:
  • Tăng doanh thu: Đẩy mạnh điều tra, phân đoạn thị trường theo nhóm khách hàng và thành phần kinh tế - xã hội để cung ứng sản phẩm phù hợp; phối hợp chặt chẽ giữa phòng Kế hoạch và phòng Kinh doanh.
  • Cắt giảm chi phí: Phân tích cơ cấu chi phí định phí và biến phí; định kỳ rà soát, điều chỉnh định mức tiêu hao nguyên vật liệu; kiểm soát chặt các khoản chi phí phát sinh bất thường và chi phí quản lý doanh nghiệp.
  • Quản lý chiến lược marketing: Đổi mới phương thức quảng bá qua internet, mạng xã hội thay vì chỉ dựa vào kênh phân phối bán lẻ truyền thống tại cửa hàng.
  • Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Xây dựng kế hoạch tuyển dụng bám sát nhu cầu vận hành máy móc hiện đại; đào tạo nâng cao tay nghề và thiết lập cơ chế lương thưởng kích thích năng suất.
  • Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn: Thắt chặt chính sách tín dụng thương mại nhằm thu hồi nợ đọng, giải phóng hàng tồn kho để đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn lưu động.
• Kiến nghị:
  • Đối với Bộ Công Thương: Đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo hành lang pháp lý thông thoáng và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các chính sách hỗ trợ trong thời kỳ phục hồi sau đại dịch.
  • Đối với Công ty: Thiết lập hệ thống kiểm soát tài chính định kỳ, chủ động xây dựng kịch bản ứng phó rủi ro đứt gãy chuỗi phân phối.

Kết quả và đóng góp

Kết quả phân tích số liệu thực tế:

• Khóa luận đã hệ thống hóa đầy đủ biến động của hệ thống chỉ tiêu tài chính tại Công ty Cổ phần Nước khoáng Quảng Ninh trong giai đoạn then chốt 2018–2020. Nghiên cứu chỉ ra rằng mặc dù doanh thu và lợi nhuận chịu tác động phân hóa giữa năm 2019 (tăng trưởng đột biến với doanh thu đạt 491.470 triệu đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 35.391,18 triệu đồng) và năm 2020 (suy giảm do giãn cách xã hội vì Covid-19, doanh thu giảm 21%, lợi nhuận giảm 8,34%), doanh nghiệp vẫn ghi nhận sự cải thiện rõ nét về tỷ suất sinh lời trên doanh thu (tăng từ 2,42% lên 14,03%) và năng lực tiết kiệm chi phí (hiệu suất sử dụng chi phí giảm từ 96,94% xuống 84,50%).
• Số liệu chứng minh việc tái cơ cấu nhân sự (cắt giảm số lao động từ 328 người năm 2018 xuống 304 người năm 2020) đã góp phần duy trì sức sinh lời của lao động ở mức cao (đạt 85,81 triệu đồng/người/năm vào năm 2020, so với mức rất thấp 16,57 triệu đồng/người/năm của năm 2018).

Đóng góp của đề tài:

• Khắc phục các khoảng trống nghiên cứu của các công trình khóa luận trước tại Trường Đại học Thương Mại (như các nghiên cứu của Nguyễn Hoàng Anh, Trần Thị Hân, Lại Phương Hoa). Các nghiên cứu trước chỉ đi sâu vào từng bộ phận đơn lẻ hoặc chưa gắn bức tranh tài chính với điều kiện môi trường kinh tế - thị trường địa phương cụ thể. Khóa luận này đã kết hợp đồng bộ phân tích chỉ tiêu tổng hợp và chỉ tiêu bộ phận trong bối cảnh đặc thù của cuộc khủng hoảng dịch bệnh Covid-19 đối với ngành sản xuất đồ uống.
• Cung cấp luận cứ thực tiễn trực tiếp giúp ban điều hành Công ty Cổ phần Nước khoáng Quảng Ninh nhận diện rõ rủi ro đọng vốn ngắn hạn và tình trạng ứ hàng tồn kho khi mở rộng thị trường, từ đó có căn cứ thực hiện chuyển đổi mô hình phân phối cho giai đoạn 2021–2025.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Dữ liệu nghiên cứu chủ yếu dựa trên các báo cáo tài chính tổng hợp thứ cấp của giai đoạn 2018–2020. Do đó, các phân tích về chi phí sản xuất chi tiết của từng dòng sản phẩm nước khoáng chưa được bóc tách chuyên sâu.
• Giai đoạn 2019–2020 chứa đựng các biến số ngoại cảnh bất thường do đại dịch Covid-19, khiến một số chỉ tiêu tài chính biến động đột biến, chưa phản ánh đầy đủ chu kỳ kinh doanh dài hạn trong điều kiện bình thường.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Đề tài cần tiếp tục theo dõi, cập nhật chuỗi số liệu tài chính trong giai đoạn phục hồi kinh tế 2021–2025 để kiểm chứng mức độ thích ứng và hiệu quả của các giải pháp mở rộng thị trường miền Trung - Nam Bộ.
• Mở rộng phân tích định lượng kết hợp thu thập dữ liệu sơ cấp (khảo sát trực tiếp hệ thống đại lý phân phối và người tiêu dùng) để hoàn thiện chiến lược marketing số và quản trị chuỗi cung ứng.

Giá trị tham khảo

Tài liệu này hữu ích đối với các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế doanh nghiệp, Quản trị kinh doanh và Tài chính doanh nghiệp: Cung cấp phương pháp luận và quy trình phân tích hiệu quả kinh doanh chuẩn tắc theo hai trục "tổng hợp" và "bộ phận".
• Người thực hiện đề tài tốt nghiệp hoặc đề án phân tích hoạt động sản xuất kinh doanh: Đáng tham khảo ở hệ thống bảng tính chỉ tiêu tài chính chi tiết (Bảng 2.4 đến 2.7), cách tính toán số vòng quay vốn, hiệu quả sử dụng tài sản cố định/lưu động và năng suất lao động gắn liền với báo cáo tài chính doanh nghiệp sản xuất thực tế.
• Bộ phận quản lý tài chính và kế hoạch của các doanh nghiệp trong ngành sản xuất đồ uống, nước giải khát: Tham khảo các phân tích nguyên nhân về sự suy giảm vòng quay vốn do chính sách tồn kho và giải pháp phân vùng thị trường giảm tính mùa vụ.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng khung khái niệm hiệu quả kinh doanh của tài liệu nào làm cơ sở phân tích chính?
Tác giả lựa chọn định nghĩa từ giáo trình Phân tích kinh tế doanh nghiệp thương mại (2008) của Trường Đại học Thương Mại làm cơ sở nghiên cứu chính, trong đó xác định hiệu quả kinh tế là mối tương quan so sánh giữa các yếu tố nguồn lực đầu vào đã tiêu hao với kết quả đầu ra đạt được.

2. Lợi nhuận trước thuế của Công ty Cổ phần Nước khoáng Quảng Ninh biến động như thế nào trong 3 năm 2018–2020?
Năm 2019, lợi nhuận trước thuế của công ty tăng thêm 29.085,14 triệu đồng so với năm 2018 (tương ứng mức tăng 529,97%), đạt mốc 35.391,18 triệu đồng. Sang năm 2020, lợi nhuận trước thuế giảm nhẹ 2.978,08 triệu đồng (tương ứng giảm 8,34%) so với năm 2019, đạt 32.413,10 triệu đồng.

3. Hiệu suất sử dụng chi phí của doanh nghiệp phản ánh điều gì qua chuỗi số liệu 2018–2020?
Hiệu suất sử dụng chi phí giảm liên tục từ 96,94% (năm 2018) xuống 86,65% (năm 2019) và tiếp tục hạ xuống 84,50% (năm 2020). Điều này cho thấy nếu như năm 2018 doanh nghiệp phải bỏ ra 0,9694 đồng chi phí để thu về 1 đồng doanh thu, thì đến năm 2020 mức chi phí này chỉ còn 0,8450 đồng, phản ánh sự cải thiện rõ rệt trong việc kiểm soát giá thành và nâng cao tỷ suất sinh lời chi phí (tăng từ 2,49% lên 13,92%).

4. Vì sao số vòng quay vốn của doanh nghiệp bị sụt giảm mạnh vào năm 2020?
Số vòng quay của vốn giảm từ 1,544 vòng (năm 2019) xuống 1,134 vòng (năm 2020), tương ứng giảm 26,55%. Nguyên nhân xuất phát từ việc công nợ bị khách hàng chiếm dụng lớn, chính sách quản lý hàng tồn kho chưa hợp lý dẫn đến ứ đọng hàng hóa khi mở rộng thị trường mới, cộng với tác động của dịch bệnh làm ngưng trệ chuỗi lưu chuyển dòng tiền.

5. Định hướng mở rộng thị trường địa lý của công ty trong giai đoạn tới được tác giả đề xuất ra sao?
Khóa luận chỉ ra giải pháp củng cố thị phần miền Bắc (trọng tâm là Hà Nội) và đặc biệt mở rộng hệ thống đại lý từ Đà Nẵng trở vào phía Nam. Đây là vùng có khí hậu nắng nóng quanh năm, có khả năng bù đắp sản lượng sụt giảm vào mùa đông ở miền Bắc, duy trì công suất sản xuất ổn định liên tục cho nhà máy.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trần Thị Thu Huyền đã hệ thống hóa lý luận về hiệu quả kinh doanh và phản ánh toàn diện thực trạng hoạt động của Công ty Cổ phần Nước khoáng Quảng Ninh giai đoạn 2018–2020 qua hệ thống số liệu định lượng chi tiết. Nghiên cứu đã làm rõ những điểm mạnh về cải thiện tỷ suất sinh lời và tiết kiệm chi phí, đồng thời chỉ ra các hạn chế cố hữu trong quản trị vốn lưu động, hàng tồn kho và hoạt động xúc tiến thương mại. Các giải pháp đề xuất về phân đoạn thị trường, thắt chặt tín dụng và tái cấu trúc mạng lưới phân phối mang tính thực tiễn cao, đóng góp tài liệu tham khảo có giá trị cho công tác quản trị doanh nghiệp sản xuất đồ uống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 1.1 Khái niệm, phân loại hiệu quả kinh doanh a) Khái niệm hiệu quả kinh doanh Hiệu quả kinh doanh là một vấn đề đã được các nhà kinh tế học trên thế giới bắt đầu nghiên cứu từ thế kỷ XVIII, đặc biệt nó được tập trung nghiên cứu vào đầu những năm 60 của kỷ XX. Các nhà khoa học, nhà quản lý và điều hành sản xuất kinh doanh luôn quan tâm nghiên cứu các vấn đề cụ thể như: Hoạt động sản xuất kinh doanh như thế nào được coi là có hiệu quá? Làm thế nào để đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp? Hiệu quả kinh doanh biểu hiện cụ thể như thế nào? Làm thế nào để nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp? Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế liên kết với nền kinh tế hàng hóa, có liên quan trực tiếp với các phạm trù và các quy luật kinh tế khác. Hiệu quả kinh doanh được coi là tiêu chuẩn, là thước đo của mọi hoạt động trong doanh nghiệp. Hiện nay khi đề cập đến vấn đề hiệu quả kinh doanh, vẫn còn khá nhiều điểm khác nhau.

Mỗi quan điểm đều đưa ra những đánh giá nhất định về hiệu quả kinh doanh. Bắt đầu phát triển từ giữa thế kỷ XVIII bởi nhà kinh tế học người Anh - Adam Smith cho rằng: “Hiệu quả chính là kết quả đạt được trong hoạt động kinh tế, doanh thu tiêu thụ hàng hóa”. Quan điểm này đã có sự đồng nhất chỉ tiêu hiệu quả với chỉ tiêu phản ánh kết quả kinh doanh, do đó việc đánh giá hiệu quả kinh doanh thực chất chỉ là đánh giá kết quả thu được từ hoạt động kinh doanh mà không quan tâm đến giá trị đầu tư để đạt được kết quả đó là bao nhiêu. Rõ ràng đánh giá hiệu quả kinh doanh qua kết quả sản xuất kinh doanh theo trường phái quan điểm trên là chưa hoàn toàn hợp lý.

Đôi khi, kết quả sản xuất kinh doanh có thể phản ánh một phần hiệu quả đạt được của quá trình sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, kết quả sản xuất kinh doanh không cố định mà có thể thay đổi do thay đổi chi phí đầu tư hoặc thay đổi việc sử dụng các nguồn lực. Hơn thế nữa, nếu cùng một kết quả có hai mức chi phí khác nhau thì theo quan điểm này chúng ta lại có cùng một mức độ hiệu quả, nhưng thực tế khi kết quả như nhau thì năm nào có chi phí thấp hơn hiệu quả sẽ được đánh giá cao hơn. Do đó, nếu đánh giá hiệu quả kinh doanh theo quan điểm này thì sẽ không thể phân biệt đuợc kỳ kinh doanh nào có hiệu quả hơn.

Đây cũng là một quan điểm khác của GS. Ngô Đinh Giao về hiệu quả kinh doanh. Theo ông, tối đa hoá lợi nhuận là mục tiêu hàng đầu mà doanh nghiệp hướng đến, do đó khi nghiên cứu hiệu quả kinh doanh chúng ta cũng đã nhận thấy vai trò rất quan trọng của tổ chức và quản lý hoạt động kinh doanh, có nghĩa là để đánh giá hiệu 7 quả kinh doanh cũng cần phải quan tâm đến hiệu quả của hoạt động quản lý. Hiệu quả của hoạt động quản lý được đánh giá qua tỷ lệ giữa kết quả có ích của hoạt động quản lý với khối lượng các nguồn đã sử dụng hay đã hao phí để đạt được kết quả đó.

Có thể thấy, quan điểm này đã đề cập đến một khía cạnh hiệu quả rộng lớn là hiệu quả quản lý. Việc đánh giá tổng quát hiệu quả hoạt động quản lý biểu hiện ở kết quả cuối cùng của các hoạt động của chủ thể quản lý (doanh nghiệp, Bộ, ngành, vùng). Tuy nhiên, hiệu quả của hoạt động quản lý lại là kết quả tổng hợp của hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội, hiệu quả chính trị, do đó việc xác định rất phức tạp. Theo giáo trình “Phân tích kinh tế doanh nghiệp thương mại” (2008), Đại học Thương Mại: “Hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế khách quan phản ánh các lợi ích kinh tế - hội đạt được từ quá trình hoạt động kinh doanh.

Hiệu quả kinh doanh bao gồm hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội trong đó hiệu quả kinh tế có vai trò, ý nghĩa quyết định”. Theo đó hiệu quả kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn nhân lực, vật lực của doanh nghiệp để đạt được kết quả kinh tế cao nhất với chi phí thấp nhất. Hiệu quả kinh doanh là một đại lượng so sánh đầu vào và đầu ra trong quá trình hoạt động kinh doanh. Trên góc độ này mà xem xét thì phạm trù hiệu quả có thể đồng nhất với phạm trù lợi nhuận.

Hiệu quả kinh doanh cao hay thấp là tuỳ thuộc vào trình độ tổ chức sản xuất kinh doanh và tổ chức quản lý trong doanh nghiệp. Đây là quan niệm khá phổ biến được rất nhiều người thừa nhận. Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp còn gắn chặt với hiệu quả kinh tế của toàn xã hội, chính vì thế khi xem xét hiệu quả kinh doanh cần xem xét cả về mặt định tính lẫn định lượng. Về mặt định tính, mức độ hiệu quả kinh tế là những nỗ lực, phấn đấu của doanh nghiệp, phản ánh trình độ quản lý của doanh nghiệp đồng thời gắn với việc đáp ứng các mục tiêu, yêu cầu của doanh nghiệp và toàn xã hội.

Về mặt định lượng, hiệu quả kinh doanh biểu thị sự tương quan giữa kết quả thu được với chi phí doanh nghiệp bỏ ra hay còn gọi là yếu tố nguồn lực đầu vào. Hiệu quả kinh doanh là một trong các công cụ hữu hiệu để các nhà quản trị thực hiện các chức năng của mình. Việc xem xét và tính toán hiệu quả kinh doanh không chỉ cho biết việc sản xuất đạt ở trình độ nào mà còn cho phép nhà quản trị phân tích, tìm ra các nhân tố để đưa ra các biện pháp thích hợp trên cả 2 phương diện tăng kết quả và giảm chi phí kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả. Dựa vào tình hình thực tế của Công ty Cổ phần nước khoáng Quảng Ninh, tác giả quyết định sử dụng khái niệm hiệu quả theo quan điểm của giáo trình “Phân tích kinh tế doanh nghiệp thương mại” (2008), Đại học Thương Mại để tập trung vào các nguồn nhân lực, vật lực.

8 b) Phân loại hiệu quả kinh doanh Phạm trù hiệu quả có thể biểu hiện ở những dạng khác nhau, mỗi dạng thể hiện những đặc trưng, ý nghĩa cụ thể của hiệu quả. Việc phân loại hiệu quả theo những tiêu thức khác nhau là cơ sở để xác định mức hiệu quả, các chỉ tiêu và những biện pháp nâng cao hiệu quả. Có một số cách chủ yếu phân loại hiệu quả sau đây: - Hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội + Hiệu quả xã hội là phạm trù phản ánh kết quả việc thực hiện các mục tiêu về mặt xã hội, như cải thiện đời sống người lao động, giải quyết việc làm, cải thiện môi trường. Hiệu quả xã hội của nền sản xuất do quan hệ sản xuất và mục địch của nền sản xuất quy định.

+ Hiệu quả kinh tế là mối tương quan giữa kết quả đạt được về mặt kinh tế với các chi phí hoặc nguồn lực sử dụng vào quá trình sản xuất để tạo ra kết quả đó. Hiệu quả xã hội và hiệu quả kinh tế có mối quan hệ hữu cơ với nhau, là hai mặt của một vấn đề. Bởi vậy khi tiến hành các hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như khi đánh giá hiệu quả của các hoạt động này cần xem xét cả hai mặt này một cách đồng bộ. Hiệu quả kinh tế không đơn thuần chỉ là các thành quả kinh tế, vì trong kết quả và chi phí kinh tế có các yếu tố nhằm đạt hiệu quả xã hội.

Tương tự hiệu quả xã hội tồn tại phụ thuộc vào kết quả và chi phí nảy sinh trong hoạt động kinh tế. Không thể có hiệu quả kinh tế mà không có hiệu quả xã hội, ngược lại hiệu quả kinh tế là cơ sở, là nền tảng của hiệu quả xã hội. - Hiệu quả tuyệt đổi và hiệu quả so sánh Việc xác định hiệu quả nhằm hai mục đích cơ bản là để thể hiện và đánh giá trình độ sử dụng các dạng chi phí và nguồn lực được huy động; để phân tích, luận chứng về kinh tế các phương án khác nhau trong việc thực hiện một nhiệm vụ cụ thể nào đó, từ đó lựa chọn một phương án có lợi nhất. Để thực hiện hai mục đích trên cần thiết phải phân định rõ hiệu quả tuyệt đối và hiệu quả so sánh.

+ Hiệu quả tuyệt đối: Được tính toán cho từng phương án cụ thể bằng cách xác định mức lợi ích thu được với lượng nguồn lực (hoặc chi phí nguồn lực) bỏ ra. + Hiệu quả so sánh: Được thực hiện bằng cách so sánh các chỉ tiêu hiệu quả tuyệt đối của các phương án với nhau nhằm mục đích so sánh mức độ hiệu quả của phương án, từ đó cho phép lựa chọn cách làm có hiệu quả cao nhất. Hiệu quả tuyệt đối và hiệu quả so sánh có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, song, chúng lại có tính độc lập tương đối. Trước hết, xác định hiệu quả tuyệt đối là cơ sở để xác định hiệu quả so sánh.

Nghĩa là, trên cơ sở những chỉ tiêu tuyệt đối của từng phương án, người ta so sánh mức hiệu quả của các phương án với nhau. Mức chênh lệch chính là hiệu quả so sánh. 9 Tuy vậy, có những chỉ tiêu hiệu quả so sánh được xác định không phụ thuộc vào việc xác định hiệu quả tuyệt đối, chẳng hạn việc so sánh giữa mức chi phí của các phương án với nhau để chọn ra phương án có chi phí thấp, thực chất chỉ là sự so sánh mức chi phí của các phương án chứ không phải là việc so sánh mức hiệu quả tuyệt đối của các phương án. - Hiệu quả kinh doanh tổng hợp và hiệu quả kinh doanh bộ phận: + Hiệu quả kinh doanh tổng hợp: Là phạm trù kinh tế phản ánh sự phát triền kinh tế theo chiều sâu, phản ánh trình độ khai thác các nguồn lực trong quá trình sản xuất nhằm đạt được mục tiêu kinh doanh.

+ Hiệu quả kinh doanh bộ phận: Thể hiện trình độ sử dụng các nguồn lực vốn, lao động…theo mục đích đã xác định. Tức là thông qua hiệu quả bộ phận, ta có thể xác định được đã sử dụng nguồn nhân sự, nguồn vốn… như thế nào trong quá trình sản xuất.