Chương 1: Cơ sở lý luận về xây dựng chiến lược kinh doanh trong doanh nghiệp. Chương 2: Phân tích các yếu tố môi trường tại Công ty Cổ phần Kiến trúc Nội thất Asean. Chương 3: Đề xuất chiến lược kinh doanh tại Công ty Cổ phần Kiến trúc Nội thất Asean. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.
Khái niệm và vai trò của chiến lược kinh doanh trong doanh nghiệp 1. Khái niệm về chiến lược kinh doanh Chiến lược kinh doanh (Strategy) là một thuật ngữ có lịch sử lâu đời, xuất phát từ Hy Lạp là “strategos” nghĩa là vai trò của vị tướng trong quân đội, được sử dụng đầu tiên trong lĩnh vực quân sự để chỉ kế hoạch dàn trận và phân bố lực lượng với mục tiêu đánh thắng kẻ thù. Năm 1810, lần đầu tiên thuật ngữ “strategy” được đưa vào từ điển tiếng Anh và từ những năm 50 – 60 của thế kỷ XX, khái niệm chiến lược được ứng dụng rộng rãi, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh doanh và thuật ngữ “chiến lược kinh doanh” ra đời. Từ đó đến nay, quan niệm về chiến lược kinh doanh phát triển dần theo thời gian và người ta tiếp cận nó theo nhiều cách khác nhau.
Theo Alfred Chanlder (Đại học Harvad): “Chiến lược kinh doanh là tiến trình xác định những mục tiêu cơ bản, dài hạn của doanh nghiệp, lựa chọn cách thức hoặc phương thức hành động và phân bổ các nguồn lực cần thiết để đạt được các mục tiêu đó”, còn theo Jean-Pierre Détrie: “Xây dựng chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp là xác định lĩnh vực hoạt động mà doanh nghiệp tham gia và phân bổ các nguồn lực để doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển trong lĩnh vực kinh doanh đó”. Michael Porter 2000 một học giả nổi tiếng về lĩnh vực cạnh tranh thì lại cho rằng “Chiến lược kinh doanh để đương đầu với cạnh tranh là sự kết hợp giữa mục tiêu cần đạt đến và các phương tiện mà doanh nghiệp cần tìm để thực hiện các mục tiêu đó”. Tại Việt Nam, theo cuốn Đại từ điển kinh tế thị trường của Viện nghiên cứu và phát triển tri thức bách khoa Việt Nam có đưa ra khái niệm về chiến lược kinh doanh như sau: “Chiến lược kinh doanh là cương lĩnh chỉ đạo mang tính lâu 8 dài, tính tổng thể, tính toàn cục, được biên soạn ra để thực hiện mục tiêu tổng thể của doanh nghiệp, cho sự phát triển sau này của doanh nghiệp.” Quan điểm này được Ngô Kim Thanh (2021) sử dụng lại để dùng trong giáo trình Quản trị chiến lược. Qua các khái niệm trên có thể rút ra kết luận chiến lược kinh doanh là khoa học, nghệ thuật xây dựng các mục tiêu dài hạn, các chính sách và tổ chức hoạt động tổng quát cho doanh nghiệp, đồng thời phối hợp các nguồn lực của doanh nghiệp nhằm thích ứng với sự biến động của môi trường, nhằm tạo ra những lợi thế cạnh tranh để đạt được những mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp.
Vai trò của chiến lược kinh doanh Vai trò của chiến lược kinh doanh đối với doanh nghiệp được thể hiện trên các khía cạnh sau: Vai trò hoạch định: Chiến lược kinh doanh giúp doanh nghiệp thấy rõ mục đích và hướng đi của mình và lấy đó làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động của doanh nghiệp. Nó chỉ ra cho nhà quản trị biết là phải xem xét và xác định xem tổ chức đi theo hướng nào và lúc nào sẽ đạt được kết quả mong muốn. Sự thiếu vắng chiến lược hoặc chiến lược thiết lập không rõ ràng, không có luận cứ vững chắc sẽ làm cho hoạt động của doanh nghiệp mất phương hướng, có nhiều vấn đề nảy sinh, chỉ thấy trước mắt mà không gắn được với dài hạn hoặc chỉ thấy cục bộ mà không thấy được vai trò của chiến lược trong toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp. Vai trò dự báo: Trong một môi trường luôn luôn biến động, các cơ hội cũng như nguy cơ luôn xuất hiện.
Quá trình hoạch định chiến lược giúp cho nhà quản trị phân tích môi trường và đưa ra những dự báo nhằm áp dụng các chiến lược hợp lý, nhờ đó mà nhà quản trị có khả năng nắm bắt tốt hơn các cơ 9 hội, tận dụng được các cơ hội và giảm bớt các nguy cơ liên quan đến môi trường. Vai trò điều khiển: Chiến lược kinh doanh giúp cho nhà quản trị sử dụng và phân bổ các nguồn lực hiện có một cách tối ưu cũng như phối hợp một cách hiệu quả các chức năng trong một tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung đề ra. Nó tạo cơ sở vững chắc cho các hoạt động nghiên cứu và triển khai, đầu tư phát triển đào tạo bồi dưỡng nhân sự, hoạt động mở rộng thị trường và phát triển sản phẩm. Trong thực tế, phần lớn các sai lầm trong đầu tư, công nghệ, thị trường…đều xuất phát từ việc xây dựng chiến lược hoặc có sự sai lệch trong xác định mục tiêu chiến lược.
Các cấp chiến lược trong doanh nghiệp Dựa theo cấp độ quản lý chiến lược mà chiến lược được chia thành ba nhóm sau: 1. Chiến lược cấp doanh nghiệp Chiến lược cấp doanh nghiệp xác định và vạch rõ mục đích, các mục tiêu của công ty, xác định các hoạt động kinh doanh mà doanh nghiệp đeo đuổi, tạo ra các chính sách và các kế hoạch cơ bản để đạt được mục đích của doanh nghiệp, phân phối nguồn lực giữa các hoạt động kinh doanh. Chiến lược cấp doanh nghiệp được áp dụng cho toàn bộ doanh nghiệp. Đây là chiến lược cấp cao nhất của tổ chức hoặc doanh nghiệp có liên quan đến các vấn đề lớn, có tính chất dài hạn và quyết định tương lai hoạt động của doanh nghiệp, thường thì chiến lược công ty chịu ảnh hưởng rất lớn bởi sự biến động của cơ cấu ngành kinh doanh của doanh nghiệp.
Điều đó ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Nó dẫn tới một hệ quả là doanh nghiệp có tiếp tục theo đuổi hoạt động trong lĩnh vực đó hay không? hay doanh nghiệp nên tham gia vào lĩnh vực khác mà tại đó lợi nhuận nói riêng hay các mục tiêu nào đó dễ dàng đạt được và đạt được với 10 hiệu quả cao hơn. Và tương lai của doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào quyết định đó, điều tất nhiên là chiến lược công ty được thiết kế, xây dựng, lựa chọn và chịu trách nhiệm ở cấp cao nhất trong doanh nghiệp như hội đồng quản trị, ban giám đốc, các nhà quản trị chiến lược cấp cao. Chiến lược cấp kinh doanh Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh chứa đựng chủ đề cạnh tranh tổng thể mà doanh nghiệp nhấn mạnh, cách thức doanh nghiệp định vị mình trên thị trường.
Nó xác định việc lựa chọn sản phẩm hoặc dạng cụ thể thị trường cho hoạt động kinh doanh riêng trong nội bộ công ty. Trong chiến lược cấp kinh doanh, người ta phải xác định cách thức mỗi đơn vị kinh doanh phải hoàn thành để đóng góp vào hoàn thành mục tiêu cấp công ty. Chiến lược cấp chức năng Là các chiến lược hướng vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các bộ phận chức năng cụ thể của doanh nghiệp trong từng đơn vị kinh doanh chiến lược như marketing, tài chính, nhân sự, sản xuất. Chiến lược cấp chức năng có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả, chất lượng, đổi mới và qua đó xây dựng và duy trì lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Ở cấp độ chức năng, chiến lược là định hướng trực tiếp nhằm hoàn thiện tính hiệu quả của các hoạt động chức năng trong doanh nghiệp, chẳng hạn như chức năng sản xuất, marketing, quản lý nguyên vật liệu, nghiên cứu và phát triển và quản lý nhân lực. Quy trình xây dựng chiến lược kinh doanh trong doanh nghiệp 1. Xác định nhiệm vụ và mục tiêu chiến lược kinh doanh Nhiệm vụ là một phát biểu có tính lâu dài về mục đích. Nó phân biệt doanh nghiệp này với những doanh nghiệp khác.
Những tuyên bố như vậy cũng có thể gọi là phát biểu của doanh nghiệp về triết lý kinh doanh, những nguyên tắc kinh doanh, sự tin tưởng của công ty. Tất cả những điều đó xác 11 định khu vực kinh doanh của doanh nghiệp, cụ thể là loại sản phẩm, dịch vụ cơ bản, những nhóm khách hàng cơ bản, nhu cầu thị trường, lĩnh vực kỹ thuật hoặc là sự phối hợp những lĩnh vực này. Nhiệm vụ chứa đựng tổng quát thành tích mong ước tuyên bố với bên ngoài công ty như là một hình ảnh công khai mà doanh nghiệp mong muốn. Nhiệm vụ của công ty cần được triển khai và phác họa thành những mục tiêu cụ thể.
Mục tiêu được định nghĩa là những thành quả hoặc kết quả mà nhà quản trị muốn đạt được trong tương lai cho tổ chức của mình. Mục tiêu từng thời kỳ có thể thay đổi, nhưng tầm nhìn, tôn chỉ định hướng của doanh nghiệp phải mang tính dài hạn và phải được phổ biến sâu rộng trong toàn doanh nghiệp để mỗi thành viên hiểu, toàn tâm, toàn ý thực hiện. Chính những điều này góp phần tạo nên phần hồn cho một doanh nghiệp, cái mà chúng ta hay gọi là văn hóa doanh nghiệp. Chúng ta có thể hình dung, tầm nhìn định hướng và các giá trị cốt lõi của một doanh nghiệp là một hình kim tự tháp có mặt đáy là một hình vuông, thì vị trí của tầm nhìn nằm ở đỉnh của kim tự tháp, còn bốn cạnh đáy của kim tự tháp chính là bốn giá trị nền tảng mà tầm nhìn của công ty phải hướng đến hay thỏa mãn được.
Bốn cạnh đáy đó là: Khách hàng; người lao động trong doanh nghiệp; các cổ đông và cộng đồng nơi doanh nghiệp hoạt động. Điều này có nghĩa là định hướng theo tầm nhìn chiến lược đó, các hoạt động của doanh nghiệp phải mang lại giá trị cho cả bốn nhóm trên. Nếu xem nhẹ một yếu tố nào, tầm nhìn định hướng sẽ thiếu đi sự vững chắc của một hình khối kim tự tháp, tượng trưng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Tầm nhìn là một thông điệp cụ thể hóa sứ mệnh thành một mục tiêu mang tính động viên, nêu lên sự cần thiết của những cải tiến mang tính sống còn đối với doanh nghiệp, tạo ra niềm tin nơi tương lai của doanh nghiệp và nhắm đến mục tiêu biến điều không thể thành điều có thể.
12 Việc thiết lập các mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, các mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp cần phải có đặc tính sau: Một là, mục tiêu cần phải chính xác và có thể đo lường. Hai là, mục tiêu cần phải hướng đến các vấn đề quan trọng.