PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu Việt Nam đã và đang hội nhập với nền kinh tế trong khu vực và thế giới, môi trƣờng kinh doanh của các công ty đƣợc mở rộng, song sự cạnh tranh ngày càng trở nên khốc liệt hơn, điều này sẽ mở ra các cơ hội kinh doanh sâu rộng hơn đồng thời cũng chứa đựng những nguy cơ tiềm tàng đ e dọa đến sự phát triển của các doanh nghiệp. Trong quá trình thực hiện đƣờng lối đổi mới và mở cửa, cùng với sự hội nhập kinh tế thế giới, nền kinh tế Việt Nam đã và đang đạt đƣợc những thành tựu hết sức quan trọng: đời sống nhân dân từng bƣớc đƣợc cải thiện, hàng hoá trên thị trƣờng trong nƣớc ngày càng đa dạng, phong phú đáp ứng đƣợc nhu cầu trong nƣớc và cũng đã xuất khẩu sang các thị trƣờng thế giới. Để nhanh chóng phát triển nền kinh tế hội nhập vào thị trƣờng khu vực và thế giới,.
Trong điều kiện đó, vấn đề đặt ra cho các doanh nghiệp là làm sao phải có những giải pháp tốt hơn để vƣợt lên chiếm ƣu thế trên thị trƣờng và kinh doanh đạt hiệu quả cao nhất. Vấn đề xây dựng chiến lƣợc kinh doanh cho các doanh nghiệp hiện nay hết quan trọng và cấp thiết, vì nó quyết định sự tồn tại và thành công của các doanh nghiệp, đem đến cho doanh nghiệp sự năng động, linh hoạt trong kinh doanh cùng với khả năng nắm bắt và chiếm lĩnh thị trƣờng trong và ngoài nƣớc. Từ khi thành lập (năm 1967) dƣới sự quản lý của Nhà nƣớc, Nhà máy cơ khí Sông Chu chƣa có chiến lƣợc kinh doanh rõ ràng chỉ thực hiện theo kế hoạch chỉ đạo chung của cấp trên giao xuống. Nhƣng sau khi chuyển đổi loại hình hoạt động thành Công ty cổ phần (vào năm 2005), Công ty Cổ phần cổ phần cơ khí và xây lắp Sông Chu đã từng bƣớc xây dựng cho mình một chiến lƣợc phát triển và dần khẳng định đƣợc thƣơng hiệu của mình trong tỉnh và trong cả nƣớc.
Tuy nhiên, trong môi trƣờng kinh doanh ngày càng năng động và đa dạng, cạnh tranh giữa các công ty càng trở nên gay gắt, vì thế việc lựa 2 chọn và xây dựng chiến lƣợc sản xuất kinh doanh đúng đắn sẽ là yếu tố sống còn, quyết định sự thành công hay thất bại của công ty. Với mong muốn ứng dụng những kiến thức đã tiếp thu đƣợc từ nhà trƣờng, tác giả chọn đề tài “Hoạch định chiến lược kinh doanh tại Công ty Cổ phần cơ khí và xây lắp Sông Chu giai đoạn 2017-2021”, đồng thời kết hợp với thực tiễn hoạt động của công ty hình thành nên chiến lƣợc kinh doanh cho Công ty và đề ra các giải pháp nhằm đáp ứng cho chiến lƣợc của công ty trong giai đoạn những năm tiếp theo. Mục tiêu nghiên cứu Nhằm phân tích đánh giá chiến lƣợc của Công ty trên cơ sở sử dụng Mô hình Delta Project và Bản đồ chiến lƣợc cùng các phân tích về điểm mạnh điểm yếu. Dựa trên kết quả phân tích đó nhận ra cơ hội cũng nhƣ thách thức và các vấn đề đang tồn tại trong quá trình hoạt động từ đó đề xuất chiến lƣợc phát triển toàn diện cho Công ty.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: 3. Đối tượng nghiên cứu: phần cơ khí và xây lắ dựng chiến lƣợc của Công ty. Phạm vi nghiên cứu: Về không gian: Công ty Cổ phần cơ khí và xây lắp Sông Chu. Về thời gian: Nghiên cứu chiến lƣợc kinh doanh của Công ty Cổ phần cơ khí và xây lắp Sông Chu trong giai đoạn từ 2012 -2016.
Phƣơng pháp nghiên cứu: 4. Phương pháp thu thập số liệu. Dữ liệu thứ cấp đƣợc đúc rút, trích dẫn từ các báo cáo, công trình nghiên cứu của các nhà nghiên cứu đi trƣớc và các tổ chức, đơn vị nghiên cứu trong nhằm hình thành khung lý thuyết. n sử dụng Mô hình Delta Project và Bản đồ chiến lƣợc để khảo sát thực trạng của việc t.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn: 5. Ý nghĩa khoa học: Với cách tiếp cận hệ thống các vấn đề lý luận về xây dựng chiến lƣợc của công ty, cùng với những đánh giá tổng thể và phân tích toàn diện về tình hình hoạt động cũng nhƣ các yếu tố ảnh hƣởng đến hoạt động của công ty. Từ đó, tác giả đề ra các giải pháp thiết thực nhằm giúp công ty phát triển đúng hƣớng. Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả thực tế của luận văn sẽ nhận diện đƣợc thực trạng cũng nhƣ các hạn chế của Công ty Cổ phần cơ khí và xây lắp Sông Chu, đồng thời xây dựng chiến lƣợc và đề xuất hệ thống các giải pháp quan trọng nhằm giúp công ty có hƣớng đi đúng phù hợp với nội lực của công ty.
3 chƣơng Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về hoạch định chiến lƣợc kinh doanh Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động kinh doanh và công tác xây dựng chiến lƣợc tại Công ty cổ phần cơ khí và xây lắp Sông Chu Chƣơng 3: Hình thành chiến lƣợc kinh doanh cho Công ty cổ phần cơ khí và xây lắp Sông Chu 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƢỢC KINH DOANH kinh doanh 1. Khái niệm về chiến lược Hiện nay, có rất nhiều định nghĩa về chiến lƣợc, theo Chandler thì chiến lƣợc là: “việc xác định các mục tiêu, mục đích cơ bản dài hạn của doanh nghiệp và việc áp dụng một chuỗi các hành động cũng nhƣ sự phân bổ các nguồn lực cần thiết để thực hiện mục tiêu này” [14; tr5], hay theo Quinn (1980) có quan điểm tổng quát hơn: “Chiến lƣợc là mô thức hay kế hoạch tích hợp các mục tiêu chính yếu, các chính sách và chuỗi hành động vào một tổng thể đƣợc cố kết một cách chặt chẽ” [14; tr6]. Nhƣng khi môi trƣờng biến đổi nhanh chóng thì định nghĩa này chƣa bao quát hết vấn đề, Johnson và Scholes (1999) đã định nghĩa lại: “chiến lƣợc là định hƣớng và phạm vi của một tổ chức về dài hạn nhằm giành lợi thế cạnh tranh cho tổ chức thông qua việc định dạng các nguồn lực của nó trong môi trƣờng thay đổi, để đáp ứng nhu cầu thị trƣờng và thỏa mãn mong đợi của các bên hữu quan”[14; tr6]. Nhƣng dù là định nghĩa nào, và dù trong những khoảng thời gian khác nhau thì những định nghĩa trên có những điểm bất di bất dịch và có sự thống nhất giữa nhiều tác giả, từ đó có thể đƣa ra những điểm khái quát hơn về chiến lƣợc.
Chiến lƣợc là hệ thống các quan điểm, các mục đích và các mục tiêu cơ bản cùng các giải pháp, các chính sách nhằm sử dụng một cách tốt nhất các nguồn lực, lợi thế và cơ hội của doanh nghiệp để đạt đƣợc các mục tiêu đề ra trong một thời gian nhất định. Khái niệm về chiến lược kinh doanh Ngày nay thuật ngữ chiến lƣợc lại đƣợc sử dụng rộng rãi trong kinh doanh. Phải chăng những nhà quản lý đã thực sự đánh giá đƣợc đúng vai trò to 5 lớn của nó trong công tác quản trị của công ty nhằm đạt đƣợc những mục tiêu to lớn đã đề ra. David (2006) [4, tr 8], chiến lƣợc kinh doanh là tập hợp những quyết định và hành động kinh doanh hƣớng mục tiêu để các nguồn lực của công ty đáp ứng đƣợc những cơ hội và thách thức từ bên ngoài.
Nhƣ vậy, theo định nghĩa trên thì điểm đầu tiên của chiến lƣợc kinh doanh có liên quan tới các mục tiêu của công ty. Đó chính là điều mà các nhà quản trị thực sự quan tâm. Có điều những chiến lƣợc kinh doanh khác nhau sẽ xác định những mục tiêu khác nhau tuỳ thuộc vào đặc điểm, thời kỳ kinh doanh của từng công ty. Tuy nhiên, việc xác định, xây dựng và quyết định chiến lƣợc kinh doanh hƣớng mục tiêu là chƣa đủ mà nó đòi hỏi mỗi chiến lƣợc cần đƣa ra những hành động hƣớng mục tiêu cụ thể, hay còn gọi là cách thức làm thế nào để đạt đƣợc mục tiêu đó.
Điểm thứ hai là chiến lƣợc kinh doanh không phải là những hành động riêng lẻ, đơn giản. Điều đó sẽ không dẫn tới một kết quả to lớn nào cho công ty. Chiến lƣợc kinh doanh phải là tập hợp các hành động và quyết định hành động liên quan chặt chẽ với nhau, nó cho phép liên kết và phối hợp các nguồn lực tập trung giải quyết một vấn đề cụ thể của công ty nhằm đạt đƣợc mục tiêu đề ra. Nhƣ vậy, hiệu quả hành động sẽ cao hơn, kết quả hoạt động sẽ to lớn hơn nếu nhƣ chỉ hoạt động đơn lẻ thông thƣờng.
Điều có thể gắn kết các nguồn lực cùng phối hợp hành động chính là mục tiêu của công ty. Điểm thứ ba là chiến lƣợc kinh doanh cần phải đánh giá đúng đƣợc điểm mạnh, điểm yếu của mình kết hợp với những thời cơ và thách thức từ môi trƣờng. Điều đó sẽ giúp cho các nhà quản trị của công ty tìm đƣợc những lợi thế cạnh tranh và khai thác đƣợc những cơ hội nhằm đƣa công ty chiếm đƣợc vị thế chắc chắn trên thị trƣờng trƣớc những đối thủ cạnh tranh. Điểm cuối cùng là chiến lƣợc kinh doanh phải tính đến lợi ích lâu dài và đƣợc xây dựng theo từng giai đoạn mà tại đó chiến lƣợc đòi hỏi sự nỗ lực của các nguồn lực là khác nhau tuỳ thuộc vào yêu cầu của mục tiêu đề ra ở 6 từng thời kỳ.
Do vậy các nhà quản trị phải xây dựng thật chi tiết từng nhiệm vụ của chiến lƣợc ở từng giai đoạn cụ thể. Đặc biệt cần quan tâm tới các biến số dễ thay đổi của môi trƣờng kinh doanh. Bởi nó là nhân tố ảnh hƣởng rất lớn tới mục tiêu của chiến lƣợc ở từng giai đoạn. Chiến lƣợc kinh doanh là một thuật ngữ quen thuộc, xuất hiện đầu tiên từ lĩnh vực quân sự với ý nghĩa "khoa học về hoạch định và điều khiển các hoạt động quân sự", nhƣng để hiểu về nó mỗi ngƣời có cách định nghĩa khác nhau: Theo Fred R.David (2015): chiến lƣợc kinh doanh là tiến trình xác định mục tiêu dài hạn, lựa chọn phƣơng tiện đạt tới các mục tiêu đó.[6, tr 12] Theo Micheal Porter (2009): chiến lƣợc kinh doanh là nghệ thuật xây dựng các lợi thế cạnh tranh vững chắc để phòng thủ.Gluek (2009): chiến lƣợc kinh doanh là một kế hoạch thống nhất tính toàn diện và tính phối hợp, thiết kế để đảm bảo rằng các mục tiêu cơ bản của doanh nghiệp sẽ thực hiện.
[14] Tóm lại thuật ngữ “Chiến lƣợc kinh doanh” chính là phác thảo hình ảnh tƣơng lai của công ty. “Chiến lƣợc kinh doanh” có 3 ý nghĩa chính là: Xác định tầm nhìn, sứ mạng, các mục tiêu dài hạn và cơ bản của công ty.