phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của bài Luận văn nghiên cứu chia làm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về hoạch định chiến lƣợc sản xuất kinh doanh Chƣơng 2: Phân tích môi trƣờng kinh doanh của Công ty Cổ phần Phân lân nung chảy Văn Điển Chƣơng 3: Hoạch định chiến lƣợc kinh doanh Công ty Cổ phần Phân lân nung chảy Văn Điển giai đoạn 2010 – 2015. Đặng Quang Hải 2 Luận văn thạc sỹ khoa học Trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện bài Luận văn, tôi đã đƣợc sự động viên hƣớng dẫn tận tình của thầy giáo TS. Nguyễn Đại Thắng cùng các thày cô giáo khác trong Khoa Kinh tế và Quản lý của trƣờng Đại học Bách Khoa Hà Nội, đƣợc sự giúp đỡ của Ban giám đốc và chia sẻ của các đồng nghiệp là cán bộ công nhân viên tại Công ty Cổ phần phân lân nung chảy Văn Điển. Tôi xin phép đƣợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc về sự giúp đỡ quý báu của các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp.
Cũng nhân đây tôi xin đƣợc chân thành cảm ơn các thầy cô giáo thuộc khoa Kinh tế và Quản lý cũng nhƣ các thầy cô giáo khác trong Trƣờng đại học Bách Khoa Hà Nội đã nhiệt tình giảng dạy cho tôi trong suốt khoá học để tôi có đƣợc kiến thức nhƣ ngày hôm nay. Trong quá trình nghiên cứu hoàn thiện Luận Văn, mặc dù có nhiều cố gắng nhƣng do thời gian nghiên cứu có hạn nên bài Luận văn không tránh khỏi những hạn chế nhất định. Vì vậy tôi rất mong nhận đƣợc sự đóng góp chân tình của các Thầy, Cô giáo, bạn bè và đồng nghiệp để bài Luận văn đƣợc hoàn thiện hơn. Hà Nội, ngày 10 tháng 10 năm 2010 Học viên ĐẶNG QUANG HẢI Đặng Quang Hải 3 Luận văn thạc sỹ khoa học CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƢỢC SẢN XUẤT KINH DOANH 1.
TỔNG QUAN VỀ CHIẾN LƢỢC KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ CHIẾN LƢỢC Xét trên góc độ lịch sử thì thuật ngữ chiến lƣợc đã có từ rất lâu bắt nguồn từ những trận đánh lớn diễn ra cách đây hàng ngàn năm. Khi đó những ngƣời chỉ huy quân sự muốn phân tích và đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu của quân địch, kết hợp với thời cơ nhƣ thiên thời địa lợi nhân hoà để đƣa ra những quyết định chiến lƣợc quan trọng đánh mạnh vào những chỗ yếu nhất của quân địch. Theo thời gian, nhờ tính ƣu việt của mình, chiến lƣợc đã phát triển sang các lĩnh vực khoa học khác nhƣ: chính trị, văn hoá, kinh tế, xã hội, công nghệ… Cạnh tranh trên thƣơng trƣờng ngày càng khốc liệt và thƣờng đƣợc ví nhƣ chiến trƣờng. Do vậy để tồn tại và phát triển thì các quốc gia, các ngành và các doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến việc xây dựng chiến lƣợc của riêng mình với các cấp độ nhƣ sau: - Chiến lƣợc cấp quốc gia hay còn gọi là chiến lƣợc phát triển - Chiến lƣợc cấp ngành - Chiến lƣợc cấp công ty hay còn gọi là chiến lƣợc kinh doanh Trong phạm vi đề tài này, tác giả xin đề cập và nghiên cứu tới chiến lƣợc cấp Công ty (Chiến lƣợc kinh doanh) 1.
Khái niệm chiến lƣợc kinh doanh Vậy, chiến lƣợc kinh doanh là gì? Tại sao các nhà quản trị cần quan tâm đến chiến lƣợc kinh doanh nhƣ một nhiệm vụ hàng đầu trƣớc khi tiến hành triển khai các hoạt động kinh doanh của mình? Để trả lời đƣợc câu hỏi này trƣớc hết cần phải hiểu đƣợc chiến lƣợc kinh doanh là gì? “Chiến lược kinh doanh là tập hợp những quyết định và hành động kinh doanh hướng mục tiêu để các nguồn lực của doanh nghiệp đáp ứng được những cơ hội và thách thức từ bên ngoài”. Đặng Quang Hải 4 Luận văn thạc sỹ khoa học Nhƣ vậy, theo định nghĩa này thì điểm đầu tiên của chiến lƣợc kinh doanh có liên quan tới các mục tiêu của doanh nghiệp. Đó chính là điều mà các nhà quản trị thực sự quan tâm. Có điều những chiến lƣợc kinh doanh khác nhau sẽ xác định những mục tiêu khác nhau tuỳ thuộc vào đặc điểm, thời kỳ kinh doanh của từng doanh nghiệp.
Tuy nhiên, việc xác định, xây dựng và quyết định chiến lƣợc kinh doanh hƣớng mục tiêu là chƣa đủ mà nó đòi hỏi mỗi chiến lƣợc cần đƣa ra những hành động hƣớng mục tiêu cụ thể, hay còn gọi là cách thức làm thế nào để đạt đƣợc mục tiêu đó. Điểm thứ hai là chiến lƣợc kinh doanh không phải là những hành động riêng lẻ, đơn giản. Điều đó sẽ không dẫn tới một kết quả to lớn nào cho doanh nghiệp. Chiến lƣợc kinh doanh phải là tập hợp các hành động và quyết định hành động liên quan chặt chẽ với nhau, nó cho phép liên kết và phối hợp các nguồn lực để tập trung giải quyết một vấn đề cụ thể của doanh nghiệp nhằm đạt đƣợc mục tiêu đề ra.
Nhờ vậy, hiệu quả hành động sẽ cao hơn, kết quả hoạt động sẽ to lớn gấp bội so với việc hoạt động đơn lẻ thông thƣờng. Điều mà có thể gắn kết các nguồn lực cùng phối hợp hành động không đâu khác chính là mục tiêu của doanh nghiệp. Điểm thứ ba là chiến lƣợc kinh doanh cần phải đánh giá đúng đƣợc điểm mạnh, điểm yếu của mình kết hợp với những thời cơ và thách thức từ môi trƣờng. Điều đó sẽ giúp cho các nhà quản trị của doanh nghiệp tìm đƣợc những ƣu thế cạnh tranh và khai thác dƣợc những cơ hội nhằm đƣa doanh nghiệp chiếm đƣợc vị thế chắc chắn trên thị trƣờng trƣớc những đối thủ cạnh tranh.
Điểm cuối cùng là chiến lƣợc kinh doanh phải tính đến lợi ích lâu dài và đƣợc xây dựng theo từng giai đoạn mà tại mỗi giai đoạn chiến lƣợc đòi hỏi sự nỗ lực của các nguồn lực là khác nhau tuỳ thuộc vào yêu cầu của mục tiêu đề ra ở từng thời kỳ. Do vậy các nhà quản trị phải xây dựng thật chính xác và chi tiết từng nhiệm vụ của chiến lƣợc ở từng giai đoạn cụ thể. Đặc biệt cần quan tâm tới các biến số dễ thay đổi của môi trƣờng kinh doanh. Bởi nó là nhân tố ảnh hƣởng rất lớn tới mục tiêu của chiến lƣợc ở từng giai đoạn.
Đặng Quang Hải 5 Luận văn thạc sỹ khoa học Trong kinh doanh Bên trong Bên ngoài Điểm mạnh Cơ hội Duy trì Phát hiện Chiến lƣợc Vƣợt qua Ngăn ngừa Điểm yếu Đe dọa Hình 1. 1 - Mô hình chiến lược kinh doanh 1. Phân loại chiến lƣợc kinh doanh Phân loại chiến lƣợc kinh doanh là một công việc quan trọng mà tại đó các nhà quản trị cần lựa chọn những chiến lƣợc phù hợp với mục tiêu đề ra cũng nhƣ phù hợp với nhiệm vụ, chức năng của từng bộ phận trong doanh nghiệp hay toàn doanh nghiệp. Xét theo quy mô và chức năng lao động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhà quản trị có thể lựa chọn ba chiến lƣợc cơ bản sau: a.
Chiến lược công ty (tổng quát) Đây là chiến lƣợc cấp cao nhất của tổ chức hoặc doanh nghiệp có liên quan đến các vấn đề lớn, có tính chất dài hạn và quyết định tƣơng lai hoạt động của doanh nghiệp. Chiến lƣợc công ty chịu ảnh hƣởng rất lớn bởi sự biến động của cơ cấu ngành kinh doanh của doanh nghiệp nên ảnh hƣởng không nhỏ tới kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Điều đó dẫn tới một hệ quả là doanh nghiệp có tiếp tục theo đuổi hoạt động trong lĩnh vực đó hay không? hay doanh nghiệp nên tham gia vào lĩnh vực khác mà tại đó lợi nhuận nói riêng hay các mục tiêu nào đó dễ dàng đạt đƣợc và đạt đƣợc với hiệu quả cao hơn, và tƣơng lai của doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào quyết định đó. Đặng Quang Hải 6 Luận văn thạc sỹ khoa học Chiến lƣợc công ty đƣợc thiết kế, xây dựng, lựa chọn và chịu trách nhiệm ở cấp cao nhất trong doanh nghiệp nhƣ hội đồng quản trị, ban giám đốc, các nhà quản trị chiến lƣợc cấp cao… b.
Chiến lược bộ phận Đây là chiến lƣợc cấp thấp hơn so với chiến lƣợc công ty, thuộc các bộ phận dƣới công ty nhƣ: xí nghiệp, phân xƣởng. Mục đích chủ yếu của chiến lƣợc bộ phận là xem xét doanh nghiệp có nên tham gia hay tiến hành cạnh tranh với các doanh nghiệp khác trong một lĩnh vực cụ thể. Nhiệm vụ chính của chiến lƣợc bộ phận là nghiên cứu những lợi thế cạnh tranh mà doanh nghiệp đang có hoặc mong muốn có để vƣợt qua các đối thủ cạnh tranh nhằm giành một vị thế vững chắc trên thị trƣờng. Chiến lược chức năng Là chiến lƣợc cấp thấp nhất của một doanh nghiệp.
Nó là tập hợp những quyết định và hành động hƣớng tới mục tiêu trong ngắn hạn (thƣờng dƣới 1 năm) của các bộ phận chức năng khác nhau trong một doanh nghiệp. Chiến lƣợc chức năng giữ một vai trò quan trọng bởi khi thực hiện chiến lƣợc này các nhà quản trị sẽ khai thác đƣợc những điểm mạnh của các nguồn lực trong doanh nghiệp. Đây sẽ là cơ sở để nghiên cứu xây dựng lên các ƣu thế cạnh tranh của doanh nghiệp hỗ trợ cho chiến lƣợc cạnh tranh. Thông thƣờng các bộ phận chức năng của doanh nghiệp nhƣ bộ phận nghiên cứu và triển khai thị trƣờng, kế hoạch vật tƣ, quản lý nhân lực, tài chính kế toán, sản xuất…sẽ xây dựng lên các chiến lƣợc của riêng mình và chịu trách nhiệm chính trƣớc hội đồng quản trị, ban giám đốc về các kết quả đạt đƣợc.
Vai trò của chiến lƣợc kinh doanh đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Trƣớc hết chúng ta phải khẳng định rằng mọi hoạt động sản xuất kinh doanh phải hƣớng vào mục tiêu xác định. Mục tiêu đó sẽ là động lực chính thúc đẩy doanh nghiệp nỗ lực hành động để đạt đƣợc nó. Các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh đều có những mục tiêu giống nhau là xâm nhập thị trƣờng, tăng lợi nhuận, mở rộng thị phần,… Nếu nhƣ các mục tiêu này không đƣợc xác lập rõ ràng thì chẳng khác nào doanh nghiệp Đặng Quang Hải 7 Luận văn thạc sỹ khoa học bƣớc trên cái cầu bấp bênh, có nguy cơ đổ sụp xuống trƣớc những biến động không ngừng của thị trƣờng. Do vậy yếu tố cần thiết nhất khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh là phải có mục tiêu rõ ràng.
Nhƣng thực tế đặt ra rằng để xác định đƣợc mục tiêu thì cần phải tiến hành các hoạt động nghiên cứu, đánh giá và phân tích các yếu tố nhƣ thị trƣờng, nhu cầu thị trƣờng, môi trƣờng kinh doanh, công nghệ,… để hình thành nên mục tiêu.