Chương 1: Cơ sở lý luận về chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp Chương 2: Phân tíchmô trường hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần đầu tư phát triển Cường Thuận IDICO Chương 3: Xây dựng chiến lược kinh doanh của Công ty cổ phần đầu tư phát triển Cường Thuận IDICO đến năm 2025 3 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƢỢC KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Khái quát về chiến lƣợc kinh doanh của doanh nghiệp 1. Khái niệm, vai trò, đặc trƣng của chiến lƣợc kinh doanh Chiến lƣợc” là thuật ngữ bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp “Strategos” dùng trong quân sự. Từ thập kỷ 60 của thế kỷ XX, chiến lƣợc đƣợc ứng dụng vào lĩnh vực kinh doanh và thuật ngữ “Chiến lƣợc kinh doanh” ra đời.
Quan niệm về chiến lƣợc kinh doanh đƣợc phát triển theo thời gian và ngƣời ta tiếp cận theo nhiều cách khác nhau. - Năm 1962, Alfred Chandler định nghĩa khái niệm nhƣ là “việc xác định các mục tiêu, mục đích cơ bản dài hạn của doanh nghiệp và việc áp dụng chuỗi các hành động cũng nhƣ việc phân bổ các nguồn lực cần thiết để phục vụ mục tiêu này”. - Đến năm 1980, Quinn đã đƣa ra định nghĩa khái quát hơn: “Chiến lƣợc là mô thức hay kế hoạch tích hợp các mục tiêu chính yếu, các chính sách và chuỗi hành động vào một tổng thể đƣợc cố kết một cách chặt chẽ”. Ông là ngƣời đặt ra câu hỏi: Ai là ngƣời sáng tạo ra chiến lƣợc? chiến lƣợc đƣợc hình thành từ đâu trong tổ chức? quá trình này đƣợc tính toán và cân nhắc nhƣ thế nào? Qiunn đã đƣa ra thuật ngữ “gia tăng logic” để mô tả quá trình xây dựng chiến lƣợc thực tế thông qua các hành động và quyết định nhỏ trong khắp tổ chức.
- Định nghĩa chiến lƣợc của Michael E. Porter: “Chiến lƣợc kinh doanh là một nghệ thuật xây dựng các lợi thế cạnh tranh để phòng thủ”. Ông cho rằng: “Điều quan trọng nhất đối với bất kì tổ chức kinh doanh nào là xây dựng đƣợc lợi thế cạnh tranh bền vững”. Ông cũng nêu ra ba chiến lƣợc kinh doanh chính của doanh nghiệp đó là: chiến lƣợc chi phí thấp, chiến lƣợc khác biệt hóa sản phẩm và chiến lƣợc tập trung vào một phân khúc thị trƣờng hẹp [4].
David: “Chiến lƣợc là những phƣơng tiện đạt tới mục tiêu dài hạn”. - Trong điều kiện hiện nay, khi môi trƣờng kinh doanh có nhiều thay đổi lớn và diễn biến phức tạp, Johnson G và Scholes K đã đƣa ra định nghĩa: “Chiến lƣợc là định hƣớng và phạm vi của một tổ chức về dài hạn, nhằm giành lợi thế cạnh tranh cho tổ chức thông qua việc định dạng các nguồn lực của nó trong môi trƣờng thay đổi để đáp ứng nhu cầu thị trƣờng và thỏa mãn mong đợi của các bên hữu quan”. 4 Một cách khái quát, chiến lƣợc kinh doanh là quá trình phối hợp và sử dụng hợp lý nguồn lực trong những thị trƣờng xác định, nhằm khai thác cơ hội kinh doanh, tạo ra lợi thế cạnh tranh để tạo ra sự phát triển ổn định và bền vững cho Công ty. Trong đó: - Nguồn lực: Có thể hữu hình (nhà xƣởng, thiết bị, nhân lực…) nhƣng cũng có thể là vô hình (chuyên môn, danh tiếng…).
Trong giai đoạn đầu tƣ, phát triển của Công ty, yếu tố hữu hình luôn lớn hơn yếu tố vô hình. Nhƣng khi Công ty đã phát triển thì chúng có thể bị đảo ngƣợc thứ tự. - Thị trƣờng: Xác định và đặc thù. Không thể có chiến lƣợc chung chung mà phải luôn gắn với thị trƣờng cụ thể.
- Thời cơ: Khi nắm đƣợc lợi thế cạnh tranh, một Công ty dù tiềm lực tuyệt đối không bằng đối thủ vẫn có thế tạo ra đƣợc sức mạnh tƣơng đối vào thời điểm then chốt để giành đƣợc thắng lợi. Thắng lợi cuối cùng chính là sự phát triển của Công ty, sự phát triển này phải ổn định và vững chắc thì thắng lợi mới mang ý nghĩa thực sự. Nhƣ vậy, dù tiếp cận theo cách nào thì bản chất chiến lƣợc kinh doanh vẫn phác thảo hình ảnh tƣơng lai của doanh nghiệp trong lĩnh vực hoạt động và khả năng khai thác của doanh nghiệp. Theo cách hiểu này, thuật ngữ chiến lƣợc kinh doanh đƣợc hiểu theo 3 ý nghĩa phổ biến nhất: - Xác lập mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp - Đƣa ra các chƣơng trình hành động tổng quát - Lựa chọn các phƣơng án hành động, triển khai phân bố nguồn lực để thực hiện mục tiêu đó.
Khái niệm về quản trị chiến lƣợc Do nội dung của quản trị chiến lƣợc rất rộng và phong phú nên ở mỗi góc nhìn ngƣời ta lại đƣa ra các định nghĩa khác nhau về quản trị chiến lƣợc. Dƣới đây là một số định nghĩa về quản trị chiến lƣợc: - Quản trị chiến lƣợc là tập hợp các quyết định và hành động. Quản trị quyết định sự thành công lâu dài của doanh nghiệp. - Quản trị chiến lƣợc là tập hợp các quyết định và biện pháp hành động dẫn đến việc hoạch định và thực hiện các chiến lƣợc nhằm đạt đƣợc mục tiêu của tổ chức.
5 - Quản trị chiến lƣợc là quá trình nghiên cứu các môi trƣờng hiện tại cũng nhƣ tƣơng lai, hoạch định các mục tiêu của tổ chức, đề ra các biện pháp thực hiện và kiểm tra việc thực hiện các quyết định nhằm đạt đƣợc các mục tiêu trong môi trƣờng hiện tại cũng nhƣ tƣơng lai [1]. Tổng kết lại, các nhà kinh tế đã đƣa ra một định nghĩa về quản trị chiến lƣợc đƣợc sử dụng rộng rãi trong các khóa đào tạo chuyên sâu về quản trị kinh doanh tại Anh, Mỹ…và đƣợc nhiều nhà kinh tế chấp nhận: “Quản trị chiến lƣợc là nghệ thuật và khoa học của việc xây dựng, thực hiện và đánh giá các quyết định tổng hợp giúp cho mỗi tổ chức có thể đạt đƣợc mục tiêu của nó”. Quản trị chiến lƣợc là quá trình gồm 3 giai đoạn kết hợp chặt chẽ với nhau: Vòng chiến lƣợc bắt đầu từ bƣớc xây dựng chiến lƣợc, sau khi đƣợc thực thi và kiểm tra thấy không phù hợp thì phải điều chỉnh và bắt đầu một vòng chiến lƣợc mới. THỰC THI XÂY DỰNG CHIẾN LƢỢC CHIẾN LƢỢC KIỂM TRA CHIẾN LƢỢC Hình 1.
Vòng chiến lược a. Xây dựng chiến lƣợc Khi xây dựng chiến lƣợc Công ty, nếu chỉ bao hàm yếu tố kinh tế thì đó là một chiến lƣợc phiến diện, thiếu tính thực tế. Một chiến lƣợc tốt phải hội tụ đƣợc nhiều yếu tố: văn hóa, xã hội, môi trƣờng…Những ngƣời xây dựng chiến lƣợc Công ty, thực sự phải là nhà tƣ tƣởng của Công ty đó. 6 NĂNG LỰC ĐẶC TRƢNG DOANH NGHIỆP MÔI TRƢỜNG CHIẾN LƢỢC CÁC GIÁ TRỊ CÁC MONG ĐỢI THEO ĐUÔI CỦA XÃ HỘI Hình 1.
Các yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược Xây dựng chiến lƣợc là phác thảo khung khổ cho các hoạt động kinh doanh dài hạn của doanh nghiệp trong tƣơng lai, đƣợc dựa trên cơ sở xác định mục tiêu, thông tin thu thập đƣợc qua quá trình phân tích môi trƣờng hoạt động của doanh nghiệp và phân tích các yếu tố nội tại trong doanh nghiệp. Trong khi xây dựng chiến lƣợc kinh doanh, thông qua phân tích tình hình nhà quản trị doanh nghiệp cần thiết phải dự báo đƣợc các tình hình biến động có thể xảy ra của các nhân tố liên quan nhằm xây dựng chiến lƣợc kinh doanh phù hợp và có khả năng thành công nhất. Những yêu cầu khi thiết lập chiến lƣợc kinh doanh: - Chiến lƣợc kinh doanh phải đạt đƣợc mục đích tăng thế lực của doanh nghiệp và giành lợi thế cạnh tranh vì chiến lƣợc kinh doanh chỉ thực sự cần thiết khi thị trƣờng có sự cạnh tranh - Chiến lƣợc kinh doanh phải đảm bảo cho sự an toàn kinh doanh cho doanh nghiệp. Kinh tế thị trƣờng luôn chứa đựng trong đó những nguy cơ hiểm hoạ cho hoạt động của các doanh nghiệp "thƣơng trƣờng nhƣ chiến trƣờng", do vậy yếu tố an toàn trong kinh doanh là tiền đề quan trọng hàng đầu cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
- Chiến lƣợc kinh doanh phải đƣợc xây dựng trên cơ sở xác định phạm vi kinh doanh, mục tiêu và những điều kiện cơ bản để thực hiện mục tiêu. Việc xác định mục tiêu và những điều kiện cơ bản phải đảm bảo khắc phục đƣợc sự dàn trải nguồn lực và tránh tình trạng không sử dụng hết nguồn lực. - Khi thiết lập chiến lƣợc kinh doanh việc phân tích và dự báo biến động của môi trƣờng kinh doanh là hết sức quan trọng, việc phân tích dự báo càng chính xác 7 thì khả năng thành công khi triển khai chiến lƣợc kinh doanh càng cao. - Việc xây dựng chiến lƣợc kinh doanh cần thiết phải nắm đƣợc thời cơ thực hiện và có tính linh động; tức là phải xây dựng chiến lƣợc dự phòng, bởi lẽ những điều kiện trong tƣơng lai luôn là những dự tính và không hoàn toàn chắc chắn [1].
Thực thi chiến lƣợc Việc xây dựng chiến lƣợc tốt chƣa đủ đảm bảo cho thực hiện chiến lƣợc thành công. Thực hiện chiến lƣợc luôn khó và phức tạp vì việc thực hiện chiến lƣợc đòi hỏi sự phối hợp toàn diện của tất cả các bộ phận trong cơ cấu tổ chức của Công ty, nó tác động đến tất cả các lĩnh vực kinh doanh của Công ty. Tổ chức thực hiện chiến lƣợc đƣợc thực hiện thông qua các công tác chủ yếu sau: - Kế hoạch hoá các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Hoạch định và thực thi các chính sách của doanh nghiệp.
- Phân phối các nguồn lực phục vụ kinh doanh. - Thay đổi, điều chỉnh cơ cấu tổ chức hiện tại. - Làm thích nghi với quá trình tác nghiệp khi thực hiện chiến lƣợc. - Thiết lập hệ thống thông tin… Thực hiện chiến lƣợc là giai đoạn gồm nhiều nội dung phức tạp.
Vì vậy, việc điều chỉnh tổ chức, xác định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận phải đƣợc thiết lập rõ ràng và phải rà soát lại thƣờng xuyên trong quá trình thực thi chiến lƣợc. Kiểm tra, đánh giá chiến lƣợc kinh doanh Hoạt động quản trị doanh nghiệp sẽ đem lại kết quả không nhƣ mong muốn nếu thiếu hoạt động kiểm tra. Thực hiện chức năng kiểm tra, quản trị doanh nghiệp phải luôn so sánh giữa mục tiêu đặt ra với kết quả đạt đƣợc ở từng khoảng thời gian, đánh giá xem tại sao và bằng cách nào có thể thực hiện đƣợc các mục tiêu đã đề ra. Tuỳ theo quy mô cũng nhƣ lĩnh vực hoạt động quản trị cụ thể mà hoạt động kiểm tra có nội dung cũng nhƣ đòi hỏi phải sử dụng các tiêu chuẩn, phƣơng pháp và công cụ thích hợp.