CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC KINH DOANH 1. TỔNG QUAN VỀ CHIẾN LƯỢC 1.1- Khái niệm: Quan niệm ngày xưa về chiến lược: Danh từ ‘’chiến lược’’ vốn là một thuật ngữ về quân sự, nghĩa là mưu lược tiến hành chiến tranh. Đó là việc căn cứ vào tình hình quân sự, chính trị, kinh tế, địa lý của hai bên đối địch, xem xét cục diện chiến tranh để chuẩn bị và vận dụng lực lượng quân sự. Trong lĩnh vực kinh doanh, chiến lược phát triển vào nữa đầu thế kỷ 20.
Đến những năm 1950, dựa trên cơ sở phân tích các tiềm lực về tài nguyên, mà các doanh nghiệp đã đưa ra các chủ trương, ý tưởng hoạch định chiến lược. Trong thời kỳ này môi trường kinh doanh của doanh nghiệp có sự thay đổi lớn do: Sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, công nghệ được áp dụng trong sản xuất và quản lý diễn ra với tốc độ cao, làm cho chu kỳ sống của sản phẩm ngày càng ngắn, mức độ rủi ro trong kinh doanh tăng cao. Giao dịch kinh tế quốc tế phát triển mạnh, đầu tiên là xuất khẩu hàng hóa, kế tiếp là xuất khẩu tư bản, xuất khẩu lao động, đầu tư ra nước ngòai. Sau thế chiến thứ 2, hoạt động kinh doanh vượt qua ranh giới của một quốc gia, dẫn đến xu hướng toàn cầu hóa cao.
Sự phát triển của xã hội tiêu dùng, cung vượt xa cầu, nhu cầu người tiêu dùng phát triển rất nhanh, họ ngày càng đòi hỏi nhiều hơn, trở nên khó tính hơn vì họ được thông tin đầy đủ hơn về sản phẩm. Từ 03 yếu tố trên tạo nên môi trường cạnh tranh khốc liệt, phương thức cạnh tranh đa dạng, phạm vi cạnh tranh ngày càng lớn…trong điều kiện như thế các doanh nghiệp nhận ra rằng, quản lý nội bộ trước đây đã đưa họ đến thành công chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ để một doanh nghiệp thành công lúc này phụ thuộc phần lớn vào khả năng phản ứng của doanh nghiệp trước những biến đổi của môi trường. Trong điều kiện đó, quản lý chiến lược xuất hiện như là một cứu cánh trong lĩnh vực quản trị doanh nghiệp.
Quản lý chiến lược là hành vi ứng xử của doanh nghiệp với môi trường, xuất hiện trong điều kiện có cạnh tranh. Nhiều tác giả cho rằng không có cạnh tranh thì không có chiến lược. Nơi nào có cạnh tranh càng cao, càng khốc liệt, nới ấy rất cần có chiến lược. Chiến lược có tính hướng ngoại, khi nói đến chiến lược phải đề cập đến môi trường.
Chiến lược trong kinh tế xã hội: Chiến lược trong kinh tế xã hội được chia làm 03 cấp độ: - Chiến lượckinh tế xã hội: Chiến lược phát triển kinh tế- XH là sự tiến định trạng thái tương lai của một nền kinh tế nói riêng, tổng thể kinh tế XH nói chung và động lực cùng cơ chế chuyển hóa động lực đó đến sự vận động và Dương Hồng Phong - Luận văn cao học QTKD 2008 Trang 7 Hoạch định chiến lược kinh doanh cho Công ty VIETGLOBE GROUP giai đoạn 2008-2012 chuyển hóa của toàn bộ hiện trạng kinh tế - XH thành trạng thái tương lai. Chiến lược cho quốc gia, vùng miền hoặc địa phương. - Chiến lược ngành: Chiến lược phát triển ngành có vai trò rất quan trọng, theo Michael E. Porter chiến lược là một trong bốn yếu tố quyết định đến khả năng cạnh tranh của một quốc gia.
Việc xây dựng một chiến lược ngành đúng đắn sẽ cung cấp cho Nhà nước một tầm nhìn bao quát, lâu dài để phát triển ngành, hướng tới mục tiêu đã lựa chọn; tối ưu hoá việc sử dụng các nguồn lực hiện có của ngành trong điều kiện thực tế; khắc phục những hạn chế của cơ chế thị trường, định hướng mục tiêu, bảo đảm sự cân đối trong hệ thống kinh tế và các mục tiêu xã hội; cuối cùng là cung cấp một tầm nhìn và khuôn khổ tổng quát cho việc thiết lập các quan hệ hợp tác và hội nhập quốc tế một cách chủ động, hiệu quả. Chiến lược cho Công nghiệp, Nông nghiệp, GTVT, Dịch vụ… - Chiến lược cấp công ty: còn gọi là chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Chiến lược kinh doanh là phương hướng hoạt động của doạnh nghiệp, nó quy định loại sản phẩm hoặc dịch vụ mà doanh nghiệp đảm nhận, quy mô kinh doanh, các nguồn lực sản xuất, khả năng sinh lợi cũng như triển vọng phát triển của doanh nghiệp còn gọi là chiến lược cho công ty. Trong phạm vi đề tài luận văn này, tôi xin trình bày về chiến lược kinh doanh của 01 doanh nghiệp cụ thể đó là: Công ty Cổ phần Đầu Tư Địa Việt ( VIETGLOBE) Định nghĩa về chiến lược kinh doanh: Tùy theo từng cách thức tiêp cận khác nhau mà có nhiều định nghĩa khác nhau về chiến lược.
Tiếp cận về phía “ cạnh tranh”, một nhóm tác giả có quan điểm coi chiến lược kinh doanh là một nghệ thuật để giành thắng lợi trong cạnh tranh.Porter: “ Chiến lược kinh doanh là một nghệ thuật xây dựng các lợi thế cạnh tranh để phòng thủ”.Ohmae : “ Mục đích của chiến lược là mang lại những điều thuận lợi nhất cho mọi phía, đánh giá thời điểm tấn công hay rút lui, xác định đúng ranh giới của sự thỏa hiệp” và ông nhấn mạnh “ Không có đối thủ cạnh tranh thì không cần chiến lược, mục đích duy nhất của chiến lược là đảm bảo giành thắng lợi bền vững đối với đối thủ cạnh tranh”. Theo hướng tiếp cận khác, có một nhóm tác giả cho rằng chiến lược là tập hợp các kế hoạch chiến lược làm cơ sở hướng dẫn các hoạt động: - Nhóm tác giả Garry D.Smith, DannyR, Amold, Bopby G.Bizrell trong cuốn “ Chiến lược và sách lược kinh doanh” cho rằng: “ Chiến lược được định ra như là kế hoạch hoặc sơ đồ tác nghiệp tổng quát dẫn dắt hoặc định hướng tổ chức đi đến mục tiêu mong muốn. Kế hoạch tác nghiệp tổng quát này tạo cơ sở cho các chính sách( định hướng cho việc thông qua quyết định) và các thủ pháp tác nghiệp”. - Theo Alfred Chandler (trường đại học Harward) :“ Chiến lược kinh doanh bao hàm việc ấn định các mục tiêu cơ bản dài hạn của ngành, đồng thời lựa chọn cách thức hoặc tiến trình hành động và phân bổ các nguồn lực thiết yếu để thực hiện các mục tiêu đó”.
Dương Hồng Phong - Luận văn cao học QTKD 2008 Trang 8 Hoạch định chiến lược kinh doanh cho Công ty VIETGLOBE GROUP giai đoạn 2008-2012 Từ cách tiếp cận trên có thể định nghĩa chiến lược kinh doanh như sau: “Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp là trong điều kiện kinh tế thị trường, căn cứ vào điều kiện khách quan và chủ quan, vào nguồn lực mà doanh nghiệp có thể định ra mưu lược biện pháp đảm bảo sự tồn tại, phát triển ổn định, lâu dài theo mục tiêu phát triển mà doanh nghiệp đã đặt ra”. Như vậy có thể hiểu chiến lược là phương thức mà các công ty sử dụng để định hướng tương lai nhằm đạt được những thành công. Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp được hiểu là tập hợp thống nhất các mục tiêu, các chính sách và sự phối hợp các hoạt động của các đơn vị kinh doanh trong tương lai. Chiến lược kinh doanh phản ánh kế hoạch hoạt động của đơn vị kinh doanh bao gồm các mục tiêu, các giải pháp và các biện pháp để đạt được mục tiêu đó.
Hoạch định chiến lược kinh doanh giúp các doanh nghiệp đạt được mục tiêu trước mắt và lâu dài, tổng thể và bộ phận, là một điều hết sức quan trọng và cần thiết. Mục đích của việc hoạch định chiến lược kinh doanh là “dự kiến tương lai trong hiện tại”. Dựa vào chiến lược kinh doanh, các nhà quản lý có thể lập các kế hoạch cho những năm tiếp theo. Tuy nhiên quá trình đó phải có sự kiểm soát chặt chẽ, hiệu chỉnh trong từng bước đi.
Một chiến lược vững mạnh luôn cần đến khả năng điều hành linh hoạt, sử dụng được các nguồn lực vật chất, tài chính và con người thích ứng.2 Vai trò và ý nghĩa của chiến lược kinh doanh Chiến lược kinh doanh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. - Giúp cho doanh nghiệp nhận thấy rõ mục đích hướng đi của mình làm cơ sở cho một kế hoạch hành động cụ thể, tạo ra những phương án kinh doanh tốt hơn thông qua việc sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống, tăng sự liên kết và gắn bó của cán bộ quản lý trong các mục tiêu của doanh nghiệp. - Giúp cho doanh nghiệp nhận biết các cơ hội, nguy cơ trong tương lai, qua đó có thể thích nghi bằng cách giảm tối thiểu sự tác động xấu từ môi trường, tận dụng những cơ hội của môi trường khi nó xuất hiện, giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định đúng đắn phù hợp với biến đổi của môi trường đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao. - Giúp cho doanh nghiệp tạo thế chủ động tác động tới môi trường, làm thay đổi môi trường, cho phù hợp với sự phát triển của doanh nghiệp, tránh tình trạng thụ động.
- Cho phép phân phối một cách có hiệu quả về thời gian, nguồn lực cho các lĩnh vực hoạt động khác nhau. - Hoạch định chiến lược khuyến khích doanh nghiệp hướng về tương lai, phát huy sự năng động sáng tạo, ngăn chặn những tư tưởng ngại thay đổi. làm rõ trách nhiệm cá nhân, tăng cường tính tập thể. - Giúp cho doanh nghiệp tăng được vị trí cạnh tranh, cải thiện được các chỉ tiêu về doanh số, tăng năng suất lao động, tăng hiệu quả quản lý, tránh được rủi ro về tài chính, tăng khả năng phòng ngừa, ngăn chặn các vấn đề khó khăn của doanh nghiệp, nâng cao đời sống cán bộ công nhân viên, đảm bảo cho doanh nghiệp phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh.
Dương Hồng Phong - Luận văn cao học QTKD 2008 Trang 9 Hoạch định chiến lược kinh doanh cho Công ty VIETGLOBE GROUP giai đoạn 2008-2012 Chiến lược kinh doanh giúp doanh nghiệp duy trì mối quan hệ chặt chẽ giữa một bên là nguồn lực và các mục tiêu của doanh nghiệp, một bên là cơ hội thị trường và vị thế cạnh tranh trên thị trường.2 QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC 1.1 Vai trò và ý nghĩa của quản trị chiến lược: Trong những năm gần đây, lý luận và thực tiễn quản trị có những sự thay đổi lớn. Trong sự thay đổi đó, quản trị chiến lược đã và đang nhận được một sự chú ý đặc biệt của tất cả các nhà lý luận và các nhà quản trị trong thực tiễn.