QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH CHƯƠNG V CHI PHÍ VỐN MỤC TIÊU CHƯƠNG Khái niệm chi phí vốn Giải thích cách tính chi phí vốn, vốn cổ đông và vốn vay Tính chi phí vốn trung bình (WACC) CHI PHÍ VỐN Tỷ lệ sinh lời – nhà đầu tư – ____________________ Được xác định bởi: _____________________ _____________________ CHI PHÍ VỐN Tính chính xác của việc xác định chi phí vốn: Khoa học/Tư vấn viên Thực tế Sự lựa chọn ___________________ Quyết định đúng đắn – _______________________ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG Cung – Cầu Rủi ro: các quyết định trong ____________và _______________của doanh nghiệp. Với tỷ lệ rủi ro càng cao, các nhà đầu tư đòi hỏi ___________ Cấu trúc vốn TỶ LỆ SINH LỜI CẦN THIẾT Vốn doanh nghiệp: Vốn vay mượn Vốn cổ đông Vốn vay mượn Tuy nhiên, không thể loại bỏ tất cả rủi ro CHI PHÍ VỐN VAY Chi phí vốn vay sẽ được trả ________tỷ lệ lãi suất phi rủi ro (risk free rate of return) Công ty hoạt động tốt – _________– ____________ Công ty phát hành trái phiếu Tỷ lệ đền bù rủi ro (RP – Risk Premium) CHI PHÍ VỐN VAY kd = rf + RP • Kd : chi phí vốn vay • Rf : tỷ lệ lợi tức không rủi ro • RP : tỷ lệ đền bù rủi ro CHI PHÍ VỐN VAY Giả sử tỷ lệ lợi tức không rủi ro là 6% Doanh nghiệp phải cung cấp tỷ lệ chi phí vốn cao hơn và tùy thuộc vào mức độ rủi ro dự tính. Ví dụ với mức độ rủi ro được dự tính, doanh nghiệp sẽ trả cho người đầu tư tỷ lệ đền bù rủi ro 3% ➢ kd = ______________________ CHI PHÍ VỐN CỔ ĐÔNG DOANH NGHIỆP Tỷ lệ sinh lời Người quản lý tài chính CHI PHÍ VỐN TRUNG BÌNH • The weighted average cost of capital (WACC) • Dự án sử dụng toàn bộ bằng vốn cổ phiếu • Giá cổ phiếu chứng khoán CHI PHÍ VỐN TRUNG BÌNH • Mức độ trung bình rủi ro cao • Nếu dự án có cùng mức độ rủi ro với WACC (doanh nghiệp sử dụng toàn bộ vốn cổ đông) • Nếu dự án có rủi ro thấp hơn CHI PHÍ VỐN TRUNG BÌNH Khi có sự kết hợp giữa vốn vay và vốn cổ đông Giả sử doanh nghiệp có tổng số vốn $1,000,000 • 50% là vốn vay – tỷ lệ lãi suất 8% • 50% là vốn cổ đông – tỷ lệ sinh lời cần thiết 12% ➢ Chi phí vốn vay (kd) ➢ Chi phí vốn cổ đông (ke) ➢ Tỷ trọng vốn vay (WD) ➢ Tỷ trọng vốn cổ đông (WE) CHI PHÍ VỐN BÌNH QUÂN ➢ Chi phí vốn vay kd = ➢ Chi phí vốn cổ đông ke = ➢ Tỷ trong vốn vay WD = ➢ Tỷ trọng vốn cổ đông WE = • VD : giá trị trường của vốn vay • VE : giá thị trường của vốn cổ đông CHI PHÍ VỐN BÌNH QUÂN WACC = kE WE + kD WD = = ✓ Lợi nhuận tối thiểu của dự án ✓ Đáp ứng yêu cầu lãi suất của người cho vay ✓ Vừa đủ cung cấp tỷ lệ sinh lời cho cổ đông CHI PHÍ VỐN BÌNH QUÂN Ví dụ: Giả sử công ty đầu tư $100,000 vào dự án sẽ tạo ra dòng tiền ròng mỗi năm là $10,000 cho đến vô hạn. Công ty có vốn vay tài chính là $50,000 và đòi hỏi phải trả $4,000 mỗi năm.
Còn lại $6,000 sẽ dành chi trả cổ đông với tỷ lệ sinh lời cần thiết là 12% cho việc cung cấp vốn $50,000. WACC ? ➢ WACC = ??? CHI PHÍ VỐN BÌNH QUÂN Ví dụ: Nếu công ty hoạt động tốt và có thể tăng dòng tiền lên thành $11,000. Sự thay đổi nào trong giá trị nhận được của cổ đông và người cho vay? ➢ Người cho vay : ➢ Cổ đông : ➢ Nên sử dụng cấu trúc vốn khác? 100% vốn vay? GIẢM WACC • Giá trị dự án • Cấu trúc vốn doanh nghiệp • Vốn vay GIẢM WACC Ví dụ: nếu doanh nghiệp kỳ vọng sẽ có được dòng tiền $100 triệu mỗi năm (đến vô hạn) Được biết WACC = 10%. Doanh nghiệp sử dụng 50% vốn vay ➢ Tổng giá trị doanh nghiệp: ________________ ➢ Làm giảm WACC? GIẢM WACC Ví dụ: Nếu tăng tỷ lệ vốn vay lên 70% thì ➢ Vốn cổ đông : 30% ➢ NẾU: ✓ Tỷ lệ sinh lời đòi hỏi của cổ đông vẫn giữ mức 12% ✓ Người cho vay vẫn giữ mức 8% lãi suất GIẢM WACC Ví dụ: ➢ WACC = _________________________ ➢ Giá trị doanh nghiệp: ____________ = $______ triệu GIẢM WACC ❖ Có luôn nên tăng tỷ lệ vốn vay trong cấu trúc vốn không? ➢ Rủi ro ➢ Tỷ lệ sinh lời cổ đông ❖ Tăng thêm bao nhiêu? MODIGLIANI AND MILLER (MM) ❖ Thị trường vốn hoàn hảo • Mọi thông tin thích hợp đều được cung cấp • Tỷ lệ lãi suất vay không đổi ➢ Chi phí vốn cổ đông tăng thêm VS Lợi ích từ việc tăng vốn vay MODIGLIANI AND MILLER (MM) ➢ WACC ➢ Giá trị dự án ➢ Tăng giá trị dự án ➢ Cấu trúc vốn tối ưu MODIGLIANI AND MILLER (MM) ➢ kD = 8% ; kE? ➢ WACC = (kE x 0.7) = 10% ▪ kE = ??? ❖ Thuế ❖ Tình trạng tài chính khó khăn TÁC ĐỘNG CỦA THUẾ • Lãi vay • Dòng tiền • Cổ tức TÁC ĐỘNG CỦA THUẾ Ví dụ: Doanh nghiệp A ở một quốc gia không cho phép giảm trừ thuế cho lãi suất vay phải trả.
Doanh nghiệp B ở quốc gia cho phép giảm trừ thuế cho lãi suất vay phải trả. Cả 2 doanh nghiệp đều có tỷ lệ lãi suất 8% trên 500 triệu vốn vay. Thuế của 2 doanh nghiệp đều là 30% Lợi nhuận trước lãi và thuế của 2 doanh nghiệp đều là $100, tỷ lệ vốn vay là 50:50 và tỷ lệ sinh lời cần thiết trên vốn cổ đông được xác định là 12% ➢ Lợi tức của cô đông còn lại của 2 doanh nghiệp? TÁC ĐỘNG CỦA THUẾ Ví dụ: A B Lợi nhuận trước lãi và thuế Lãi suất Lợi nhuận trước thuế Thuế (30%) Lãi suất Lợi tức cổ đông TÁC ĐỘNG CỦA THUẾ Ví dụ: ➢ Tăng $12 ➢ Chi phí vốn vay ▪ kDAT = ______________________ ➢ WACC = _____________________ TÀI CHÍNH KHÓ KHĂN • Tấm chắn thuế • WACC và giá trị doanh nghiệp • Người cung cấp tài chính (đặc biệt là cổ đông) TÀI CHÍNH KHÓ KHĂN • Đòn bẩy tăng ➢ Tỷ lệ sinh lợi nhuận cổ đông • Tỷ lệ đền bù rủi ro • Đòn bẩy tối ưu TÀI CHÍNH KHÓ KHĂN • Ví dụ trên: nếu cấu trúc vốn vay tăng từ 50% lên 65% thì ➢ Dự tính lợi nhuận cần thiết trên vốn cổ đông tăng 12% lên 13% ➢ WACC =_________________ ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH QUÁ CAO Giả sử tỷ lệ 65% vốn vay là cấu trúc vốn tối ưu của doanh nghiệp ➢ Nếu tăng vốn vay lên 80% ➢ WACC ______ và giá trị doanh nghiệp _____ ➢ Tỷ lệ sinh lời cần thiết trên vốn cổ đông ________ ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH QUÁ CAO • Vốn vay tăng cao: • Lãi suất • Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp • Rủ ro người cho vay ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH QUÁ CAO Giả sử khi vốn vay tăng lên 80% thì tỷ lệ sinh lời cần thiết trên vốn cổ đông tăng từ • Chi phí vốn cổ đông tăng lên 30% • Chi phí vốn vay tăng 10% (trước thuế) ➢ WACC = _________________ VÍ DỤ Tỷ lệ sinh lời cung cấp cho người cho vay của công ty Poise trước khi xem xét đến lợi nhuận cổ đông trước thuế là 10%, trong khi đó tỷ lệ sinh lời trên cổ đông là 20%. Tổng vốn được sử dụng là $2 triệu.4 triệu là giá trị thị trường cho vốn cổ đông, và $600,000 là giá trị thị trường của vốn vay.
Đây là kết cấu vốn tối ưu của doanh nghiệp. Thuế 30% WACC = ? VÍ DỤ • kDBT = • kE = • V = • VE = • VD = ➢ WE = ➢ WD = VÍ DỤ • kDAT = ➢ WACC = = = Ý nghĩa tỷ lệ WACC? VÍ DỤ • Tỷ lệ sinh lời • Sử điều chỉnh tỷ lệ chiết khấu VÍ DỤ ❖ Giả sử 1 dự án của Poise đòi hỏi đầu tư $1 triệu tại thời gian t = 0 và tạo ra dòng tiền mỗi năm sau thuế và trước lãi là $161,000 cho đến vô hạn. Dòng tiền ròng sau tấm chắn thuế của người cho vay là bao nhiêu? Dòng tiền cổ đông nhận được là bao nhiêu? ❖ Giả sử dòng tiền của doanh nghiệp chỉ còn $100,000. Lợi ích của người cho vay và cổ đông thay đổi ra sao? Phản ứng của cổ đông trong trường hợp này? ❖ Dòng tiền $161,000 mỗi năm trên giá trị đầu tư $1 triệu ➢ Tỷ lệ sinh lời: ➢ Người cho vay cung cấp 30% vốn : ➢ Dòng tiền thuần cung cấp người cho vay: ➢ Dòng tiền cho cổ đông: ❖ Dự án tạo ra dòng tiền $100,000 ➢ Tỷ lệ sinh lời: ➢ Người cho vay nhận được: ➢ Cổ đông nhận được: ➢ Phản ứng của cổ đông ? PHƯƠNG PHÁP TÍNH CHI PHÍ VỐN ❖ Tính chi phí vốn vay ❖ Chi phí vốn cổ đông ưu đãi ❖ Chi phí vốn cổ đông ➢ Chi phí vốn trung bình GIÁ THỊ TRƯỜNG CỦA CỔ PHIẾU ❖ Lợi nhuận đầu tư được liên kết với giá trị cổ phiếu ➢ Nếu công ty A đang trả cổ tức cao thì cổ phiếu công ty đó tăng ❖ Chi phí vốn – mô hình định giá cổ tức trung bình GIÁ THỊ TRƯỜNG CỦA CỔ PHIẾU Ví dụ: Công ty C Ltd trả cổ tức $10/cổ phiếu tại chiết suất 10%.
Giá cổ phiếu công ty C Ltd? ➢ Giá mỗi cổ phiếu = = = GIÁ THỊ TRƯỜNG CỦA CỔ PHIẾU ❖ Chi phí vốn • D0 : cổ tức mỗi năm • Ke : chi phí vốn cổ đông • P : giá thị trường hiện tại GIÁ THỊ TRƯỜNG CỦA CỔ PHIẾU ❖ Chi phí vốn cổ đông Ví dụ: Công ty IC có cổ phiếu phổ thông được cung cấp ra thị trường với giá hiện tại là $2. Cổ tức mỗi năm được trả là 0. Chi phí vốn cổ đông? ➢ ke = GIÁ THỊ TRƯỜNG CỦA CỔ PHIẾU ❖ Chi phí vốn cổ đông ưu đãi Ví dụ: Công ty AT&T phát hành 5 triệu cổ phiếu ưu đãi không hoàn trả với tỷ lệ 6% và giá trị danh nghĩa $1. Công ty có chi phí phát hành là $0.
Tìm chi phí cổ phiếu ưu đãi ➢ kp = GIÁ THỊ TRƯỜNG CỦA CỔ PHIẾU ❖ Chi phí vốn vay Ví dụ: Công ty Woody Ltd phát hành trái phiếu 8% với giá trị danh nghĩa $100. Nếu giá thị trường của trái phiếu hiện tại là $90 và thuế doanh nghiệp là 30%. Chi phí vốn vay?