Ảnh hưởng của chất lượng không khí tới biến động của thị trường chứng khoán Việt Nam

Nghiên cứu ảnh hưởng của chất lượng không khí đến biến động thị trường chứng khoán Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về mối liên hệ này.

• Tác giả: Đào Quang Anh
• Người hướng dẫn: TS. Dương Ngân Hà
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Chất Lượng Không Khí Tới Biến Động Của Thị Trường Chứng Khoán
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Thực trạng ô nhiễm môi trường hiện nay
• 1.2. Sự cần thiết của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tâm lý hành vi và các lý thuyết tài chính hành vi
• 2.1.1. Tâm lý học
• 2.2. Lý thuyết tài chính hành vi
• 2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến việc ra quyết định
• 2.4. Các nhân tố môi trường ảnh hưởng đến quyết định trên TTCK
• 2.5. Tác động của chất lượng không khí tới biến động trên TTCK
• 2.6. Khoảng trống nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Các số liệu thống kê mô tả của các biến trong nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kiểm định mối tương quan giữa các biến
• 4.2. Kiểm tra tính dừng của dãy phân phối
• 4.3. Kiểm tra hiện tượng đồng liên kết
• 4.4. Kiểm tra độ trễ của mô hình
• 4.5. Kiểm định nhân quả Granger
• 4.6. Nghiên cứu tác động của ô nhiễm không khí tới thanh khoản thị trường chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh
• 4.7. Mô hình hồi quy OLS
• 4.8. Kiểm định phương sai sai số thay đổi
• 4.9. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.10. Khắc phục mô hình
• 4.11. Các kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chất lượng không khí và thị trường chứng khoán Việt Nam

Chất lượng không khí là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sức khỏe con người và nền kinh tế. Tại Việt Nam, ô nhiễm không khí đang gia tăng, đặc biệt ở các thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Nghiên cứu cho thấy rằng chất lượng không khí kém có thể tác động tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư, từ đó ảnh hưởng đến biến động của thị trường chứng khoán. Việc hiểu rõ mối liên hệ này là cần thiết để đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý.

1.1. Tình hình ô nhiễm không khí tại Việt Nam

Ô nhiễm không khí tại Việt Nam đang ở mức báo động. Theo báo cáo của IQAir, nhiều thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh thường xuyên ghi nhận chỉ số PM2.5 vượt ngưỡng an toàn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động đến tâm lý và hành vi của nhà đầu tư.

1.2. Tác động của chất lượng không khí đến tâm lý nhà đầu tư

Chất lượng không khí kém có thể dẫn đến tâm trạng bi quan của nhà đầu tư. Khi không khí ô nhiễm, nhà đầu tư có xu hướng lo lắng hơn về tương lai kinh tế, từ đó ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của họ.

II. Vấn đề ô nhiễm không khí và thách thức cho thị trường chứng khoán

Ô nhiễm không khí không chỉ là vấn đề sức khỏe mà còn là thách thức lớn cho nền kinh tế. Các nhà đầu tư cần nhận thức rõ về tác động của ô nhiễm không khí đến thị trường chứng khoán. Sự biến động của thị trường có thể phản ánh tâm lý của nhà đầu tư trong bối cảnh ô nhiễm gia tăng.

2.1. Nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí

Các nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí bao gồm hoạt động công nghiệp, giao thông vận tải và xây dựng. Những yếu tố này không chỉ làm giảm chất lượng không khí mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và tâm lý nhà đầu tư.

2.2. Hệ quả của ô nhiễm không khí đối với nền kinh tế

Ô nhiễm không khí gây ra nhiều hệ quả tiêu cực cho nền kinh tế, bao gồm tăng chi phí chăm sóc sức khỏe và giảm năng suất lao động. Những yếu tố này có thể dẫn đến sự giảm sút trong lợi nhuận của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của chất lượng không khí đến thị trường chứng khoán

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy OLS để phân tích mối quan hệ giữa chất lượng không khí và biến động của thị trường chứng khoán. Dữ liệu được thu thập từ các chỉ số chất lượng không khí và lợi nhuận của chỉ số VNINDEX.

3.1. Dữ liệu và phương pháp phân tích

Dữ liệu được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy về chất lượng không khí và thị trường chứng khoán. Phương pháp hồi quy OLS được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa các biến số này.

3.2. Các chỉ số chất lượng không khí được sử dụng

Chỉ số PM2.5 và AQI là hai chỉ số chính được sử dụng để đánh giá chất lượng không khí. Những chỉ số này giúp phản ánh tình trạng ô nhiễm không khí tại các thành phố lớn ở Việt Nam.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ rõ ràng giữa chất lượng không khí và biến động của thị trường chứng khoán. Khi chất lượng không khí giảm, tâm lý nhà đầu tư cũng bị ảnh hưởng, dẫn đến sự biến động trong giá cổ phiếu.

4.1. Mối tương quan giữa chất lượng không khí và lợi nhuận thị trường

Nghiên cứu chỉ ra rằng khi chỉ số PM2.5 tăng, lợi nhuận của chỉ số VNINDEX có xu hướng giảm. Điều này cho thấy rằng chất lượng không khí có tác động trực tiếp đến tâm lý và hành vi của nhà đầu tư.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Các nhà đầu tư có thể sử dụng thông tin về chất lượng không khí để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý hơn. Việc theo dõi chất lượng không khí có thể giúp nhà đầu tư dự đoán được xu hướng biến động của thị trường chứng khoán.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng chất lượng không khí có tác động đáng kể đến thị trường chứng khoán Việt Nam. Việc cải thiện chất lượng không khí không chỉ có lợi cho sức khỏe cộng đồng mà còn có thể tạo ra một môi trường đầu tư tích cực hơn.

5.1. Tầm quan trọng của việc cải thiện chất lượng không khí

Cải thiện chất lượng không khí là cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững. Các chính sách môi trường cần được thực hiện để giảm thiểu ô nhiễm không khí.

5.2. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu có thể mở rộng để xem xét các yếu tố khác ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán, như thời tiết và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Điều này sẽ giúp tạo ra một bức tranh toàn diện hơn về thị trường chứng khoán Việt Nam.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đề tài khóa luận tốt nghiệp "Ảnh hưởng của chất lượng không khí tới biến động của thị trường chứng khoán - Nghiên cứu thực nghiệm tại thị trường chứng khoán Việt Nam" được thực hiện bởi sinh viên Đào Quang Anh (Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng) dưới sự hướng dẫn của TS. Dương Ngân Hà. Đề tài tiếp cận thị trường tài chính dưới góc nhìn của kinh tế học hành vi và tài chính hành vi, đặt trọng tâm vào mối liên hệ giữa các yếu tố môi trường ngoại sinh và hành vi ra quyết định của nhà đầu tư.

Bối cảnh thực tiễn được tác giả đặt ra bắt nguồn từ tình trạng ô nhiễm không khí ngày càng trầm trọng trên phạm vi toàn cầu và tại Việt Nam. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) được trích dẫn trong văn bản, ô nhiễm không khí trong nhà và ngoài trời gây ra khoảng 7 triệu ca tử vong mỗi năm trên thế giới; riêng khu vực Tây Thái Bình Dương ghi nhận khoảng 2,2 triệu ca tử vong thường niên. Tại Việt Nam, con số tử vong liên quan đến ô nhiễm không khí ước tính khoảng 60.000 người mỗi năm; ước tính năm 2018 cho thấy 9/10 người dân phải hít thở không khí có nồng độ chất gây ô nhiễm cao. Ô nhiễm môi trường không chỉ tạo ra gánh nặng bệnh tật, gia tăng chi phí y tế và làm mất ngày công lao động, mà còn tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến trạng thái tâm lý, cảm xúc và mức độ chấp nhận rủi ro của con người.

Thị trường chứng khoán là thị trường của kỳ vọng, nơi giá cả phản ánh các thông tin kinh tế cùng với tâm lý nhà đầu tư. Tác giả lập luận rằng bên cạnh các yếu tố nền tảng như kinh tế vĩ mô, lãi suất, tỷ giá hay kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, tâm trạng của nhà đầu tư đóng vai trò then chốt trong quá trình xử lý thông tin và ra quyết định giao dịch. Bầu không khí ô nhiễm có thể gây mệt mỏi, suy giảm nhận thức hoặc nảy sinh tâm lý bi quan, vội vàng; ngược lại, chất lượng không khí trong lành có thể kích thích tâm trạng lạc quan và gia tăng mức độ chấp nhận rủi ro.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Đánh giá thực trạng chất lượng không khí và tổng quan các lý thuyết tài chính hành vi liên quan đến tác động của môi trường lên việc ra quyết định đầu tư.
2. Kiểm định thực nghiệm tác động của chỉ số chất lượng không khí (đại diện bằng nồng độ bụi mịn PM2.5) tới tỷ suất sinh lời của thị trường chứng khoán Việt Nam thông qua chỉ số VN-Index.
3. Kiểm định thực nghiệm tác động của chỉ số chất lượng không khí tới thanh khoản (thể hiện qua khối lượng giao dịch) của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Mối quan hệ tác động giữa chất lượng không khí (chỉ số bụi mịn PM2.5) và các biến số đại diện cho biến động thị trường chứng khoán (tỷ suất sinh lời và khối lượng giao dịch của chỉ số VN-Index).
• Phạm vi không gian: Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) đối với dữ liệu giao dịch chứng khoán; dữ liệu nồng độ bụi mịn PM2.5 được thu thập bình quân từ 3 trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.
• Phạm vi thời gian: Chuỗi dữ liệu chuỗi thời gian theo ngày giao dịch từ ngày 01/03/2016 đến hết ngày 01/04/2022 (bao gồm các giai đoạn trước, trong và sau thời kỳ truyền thông đẩy mạnh tuyên truyền về bụi mịn 2017–2018, cũng như giai đoạn dịch bệnh Covid-19).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận được xây dựng dựa trên sự giao thoa giữa tâm lý học hành vi và lý thuyết tài chính hành vi. Khóa luận vận dụng mô hình phản xạ hành vi kinh điển do J. Watson khởi xướng: $\text{Kích thích} - \text{Phản ứng} = \text{Hành vi}$, giả định rằng các điều kiện kích thích từ môi trường tự nhiên tạo nên phản hồi tâm lý có thể quan sát được. Tác giả kết hợp các luận điểm của Daniel Kahneman và Amos Tversky (1982) về tính duy lý có giới hạn, việc sử dụng các lối tắt kinh nghiệm (heuristics), cũng như hiệu ứng đám đông (herding behavior) thường thấy ở các thị trường tài chính mới nổi. Về mặt y sinh học và tâm lý học môi trường, nghiên cứu viện dẫn các bằng chứng từ Jaelim Cho (2014) và Lu Liu cùng cộng sự (2021) cho thấy nồng độ bụi mịn PM2.5 cao gây suy giảm chức năng nhận thức, tổn thương mô não, gia tăng triệu chứng trầm cảm và thay đổi nồng độ cortisol, qua đó làm lệch lạc khả năng đánh giá rủi ro tài chính của nhà đầu tư.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm được tác giả triển khai tuần tự thông qua các công cụ kinh tế lượng chuỗi thời gian trên phần mềm thống kê Stata MP:

• Kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu bằng kiểm định nghiệm đơn vị Augmented Dickey-Fuller (ADF).
• Kiểm tra hiện tượng đồng liên kết giữa các biến số bằng kiểm định Johansen (Johansen Cointegration Test).
• Lựa chọn độ trễ tối ưu của mô hình dựa trên tiêu chuẩn thông tin Akaike (AIC).
• Kiểm định mối quan hệ nhân quả Granger (Granger Causality Test) để xác định chiều hướng tác động giữa các biến trễ của chỉ số bụi mịn và các biến tài chính.
• Ước lượng mô hình hồi quy tuyến tính bình phương nhỏ nhất thông thường (OLS).
• Kiểm định chẩn đoán khuyết tật mô hình: kiểm định phương sai sai số thay đổi và kiểm định đa cộng tuyến thông qua hệ số phóng đại phương sai (VIF).
• Khắc phục khuyết tật mô hình bằng hồi quy với phương sai sai số chuẩn mạnh (Robust Standard Errors).

Nguồn dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu:

• Dữ liệu chất lượng không khí: Nồng độ bụi mịn PM2.5 hàng ngày tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, được trích xuất từ cơ sở dữ liệu của tổ chức The World Air Quality qua cổng thông tin aqicn.org.
• Dữ liệu thị trường chứng khoán: Giá đóng cửa điều chỉnh và khối lượng giao dịch hàng ngày của chỉ số VN-Index trên sàn HOSE, thu thập từ hệ thống cơ sở dữ liệu tài chính Investing.com.
• Quy mô mẫu: Gồm 1.524 quan sát đối với biến tỷ suất sinh lời và 1.525 quan sát đối với biến khối lượng giao dịch và chỉ số bụi mịn bình quân.

Ký hiệu biến	Tên biến và ý nghĩa kinh tế	Nguồn thu thập
$VNIndex\ Return$	Tỷ suất sinh lời hàng ngày của chỉ số VN-Index: $R_t = \frac{P_t - P_{t-1}}{P_{t-1}}$	Investing.com
$KLGD$	Khối lượng giao dịch của chỉ số VN-Index theo ngày (đơn vị: cổ phiếu)	Investing.com
$PM25BQ$	Chỉ số bụi mịn PM2.5 bình quân ngày của Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng ($\mu g/m^3$)	aqicn.org

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu

Chương 1 phác thảo bức tranh toàn cảnh về thực trạng ô nhiễm môi trường toàn cầu và tại Việt Nam. Dẫn chứng từ báo cáo của IQAir cho thấy chỉ có 222 trong tổng số 6.475 thành phố trên thế giới đạt tiêu chuẩn chất lượng không khí của WHO. Các quốc gia Nam Á như Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh có nồng độ ô nhiễm vượt chuẩn an toàn từ 10 lần trở lên, trong khi các nước Scandinavia, Úc, Canada và Nhật Bản đạt chuẩn cao. Tại Hoa Kỳ, thành phố Los Angeles ghi nhận mức ô nhiễm cao nhất dù đã giảm 6% vào năm 2021; tại Trung Quốc, Bắc Kinh ghi nhận xu hướng cải thiện sau các chính sách di dời ngành công nghiệp ô nhiễm. Báo cáo cũng chỉ ra rừng mưa Amazon đã phát thải lượng lớn $CO_2$ do cháy rừng và nạn phá rừng.

Trích dẫn nghiên cứu của Kiihamäki và Korhonen (2021) trên 47 thành phố đại diện cho 47 sàn giao dịch chứng khoán, TP.HCM đứng thứ 19 với nồng độ PM2.5 trung bình giai đoạn 2016–2019 đạt 41,142 $\mu g/m^3$, đồng thời có mức biến động nồng độ bụi mịn lớn thứ hai toàn cầu, chỉ xếp sau Ulaanbaatar. Tại Việt Nam, chất lượng không khí của Hà Nội thường xuyên chạm mức độ 4 (không lành mạnh), có thời điểm PM2.5 vượt 17 lần ngưỡng khuyến nghị của WHO. Tác giả lập luận về sự cần thiết của đề tài khi chứng minh các sự kiện ô nhiễm từng gây sụt giảm giá cổ phiếu (như vụ rò rỉ hóa chất mỏ đồng Zijin làm cổ phiếu giảm 8,4% tại Trung Quốc) và sự biến động của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn truyền thông cảnh báo bụi mịn từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2018.

Chương 2: Tổng quan nghiên cứu

Chương 2 hệ thống hóa nền tảng lý thuyết và các công trình thực nghiệm liên quan. Về mặt lý thuyết, tác giả phân tích cơ chế hình thành hành vi từ kích thích môi trường, vai trò của nhận thức và cảm xúc trong việc định hình kỳ vọng. Tác giả chỉ ra các biểu hiện lệch lạc hành vi đặc thù của nhà đầu tư cá nhân trên thị trường chứng khoán Việt Nam:

• Tâm lý dựa vào diễn biến chỉ số Dow Jones của Mỹ vào đầu giờ sáng để dự đoán chỉ số VN-Index do tâm lý "sính ngoại" và thiếu nền tảng thông tin vĩ mô độc lập.
• Xu hướng giao dịch rập khuôn theo động thái mua bán của các nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức chuyên nghiệp.
• Hành vi giao dịch dựa trên các thông tin nội bộ truyền miệng, tin đồn hội nhóm mạng xã hội (Zalo, Facebook, Telegram).
• Quyết định đầu tư theo trực giác hoặc các yếu tố mang tính tâm linh, hình ảnh mạng xã hội của người nổi tiếng.
• Tâm lý tự tin thái quá và từ chối thừa nhận sai lầm, dẫn đến hành vi nắm giữ cổ phiếu thua lỗ sâu (từ 40% đến 60% NAV) thay vì chủ động cơ cấu danh mục.

Về tổng quan thực nghiệm, tác giả tổng hợp 6 công trình tiêu biểu:

1. Lu Liu, Kai-Hua Wang và Yidong Xiao (2021): Dùng hồi quy Quantile-on-Quantile chứng minh phản ứng phi đối xứng của cổ phiếu ngành y tế Trung Quốc trước chỉ số AQI.
2. Qinqin Wu, Ying Hao và Jing Lu (2018): Dùng hồi quy Fama-MacBeth chỉ ra ô nhiễm làm suy giảm thanh khoản và lợi nhuận tại thị trường Trung Quốc.
3. Aleksi Försti (2017): Dùng hồi quy Quantile tại Helsinki (Phần Lan), phát hiện tác động của ô nhiễm không khí đến lợi nhuận cổ phiếu ngành dầu khí vào ngày hôm sau.
4. Kiihamäki, Korhonen và Jaakkola (2021): Hồi quy OLS trên 47 thành phố chứng minh PM2.5 làm tăng biến động thị trường trong ngắn hạn nhưng có sự không đồng nhất giữa các khu vực.
5. Qinqin Wu, Ying Hao và Jing Lu (2020): Chứng minh tâm trạng bi quan của nhà đầu tư cá nhân làm giảm thanh khoản và định giá chứng khoán.
6. Trần Ngọc Đăng và cộng sự (2018): Ứng dụng mô hình BenMAP ước tính thiệt hại kinh tế do tử vong liên quan đến PM2.5 tại TP.HCM là 2.942 tỷ đồng (0,052% GDP năm 2018).

Từ các nghiên cứu trên, tác giả chỉ ra khoảng trống nghiên cứu: phần lớn công trình trước đây chỉ thu thập dữ liệu không khí tại thành phố đặt sàn giao dịch. Khóa luận khắc phục hạn chế này bằng cách lấy nồng độ PM2.5 bình quân của cả 3 trung tâm kinh tế lớn tại Việt Nam nhằm phản ánh hành vi của các nhà đầu tư giao dịch trực tuyến phân bổ trên toàn quốc.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu

Chương 3 trình bày chi tiết công thức xác định các biến số, quy chuẩn phân loại chất lượng không khí theo nồng độ PM2.5 và thống kê mô tả mẫu dữ liệu từ ngày 01/03/2016 đến ngày 01/04/2022. Thang đo nồng độ bụi mịn PM2.5 được quy chuẩn theo 4 cấp độ: Tốt ($<12\ \mu g/m^3$), Vừa phải ($13 - 35\ \mu g/m^3$), Kém ($36 - 55\ \mu g/m^3$), và Nguy hại cho sức khỏe ($>56\ \mu g/m^3$). Tác giả thiết lập hai bài toán nghiên cứu độc lập: tác động của ô nhiễm không khí tới tỷ suất sinh lời ($VNIndex\ Return$) và tác động của ô nhiễm không khí tới thanh khoản ($KLGD$).

Số liệu thống kê mô tả của các biến số chính:

• Tỷ suất sinh lời VN-Index ($VNIndex\ Return$): Giá trị trung bình đạt 0,07136%/ngày; giá trị lớn nhất là 4,98%/ngày; giá trị nhỏ nhất là -6,67%/ngày; biên độ dao động đạt 11,65%/ngày với 1.524 quan sát. Phân phối lợi nhuận có hiện tượng lệch trái và đuôi dài.
• Khối lượng giao dịch ($KLGD$): Giá trị trung bình đạt 328.811,4 đơn vị/ngày; mức cao nhất là 1.520.000 đơn vị/ngày; mức thấp nhất là 84.660 đơn vị/ngày; biên độ dao động đạt 1.435.340 đơn vị/ngày với 1.525 quan sát. Biến số có độ lệch chuẩn rất lớn do lượng tài khoản mở mới tăng mạnh, đạt kỷ lục 4,9 triệu tài khoản vào quý 1/2022 (chiếm 5% dân số). Phân phối khối lượng giao dịch lệch phải và có đuôi dài.
• Chỉ số bụi mịn bình quân ($PM25BQ$): Giá trị trung bình là 62,81071 $\mu g/m^3$; mức thấp nhất là 18,66667 $\mu g/m^3$; mức cao nhất đạt 153 $\mu g/m^3$ với 1.525 quan sát. Nồng độ trung bình vượt ngưỡng 56 $\mu g/m^3$, phản ánh tình trạng chất lượng không khí thường xuyên ở mức nguy hại cho sức khỏe cộng đồng. Phân phối của PM2.5 lệch phải.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Chương 4 kiểm định tuần tự các giả thuyết kinh tế lượng:

• Phân tích tương quan: Hệ số tương quan Pearson giữa $PM25BQ$ và $KLGD$ là -0,1875 (tương quan nghịch); giữa $PM25BQ$ và $VNIndex\ Return$ là 0,0088 (tương quan thuận mức độ rất yếu); giữa $KLGD$ và $VNIndex\ Return$ là -0,0291.
• Kiểm định tính dừng: Sử dụng kiểm định Augmented Dickey-Fuller (ADF), giá trị tuyệt đối của thống kê kiểm định (Test Statistic) ở cả ba chuỗi $VNIndex\ Return$, $KLGD$, và $PM25BQ$ đều lớn hơn giá trị tới hạn (Critical Value) ở các mức ý nghĩa 1% và 5%. Do đó, cả ba chuỗi đều là chuỗi dừng ở bậc sai phân 0, ký hiệu $I(0)$, đủ điều kiện đưa vào mô hình hồi quy.
• Kiểm tra đồng liên kết: Kiểm định Johansen cho thấy tại cột 5% Critical Value, các giá trị tới hạn đều nhỏ hơn thống kê Trace Statistic, kết luận giữa ba biến không tồn tại mối quan hệ đồng liên kết dài hạn.
• Xác định độ trễ tối ưu: Tiêu chuẩn thông tin Akaike (AIC) đạt giá trị nhỏ nhất tại độ trễ bằng 4. Do đó, các biến trễ từ bậc 1 đến bậc 4 của $PM25BQ$ được đưa vào kiểm định quan hệ nhân quả.
• Kiểm định nhân quả Granger:
  • Đối với biến tỷ suất sinh lời: Các biến trễ $PM25BQ(-1)$ đến $PM25BQ(-4)$ và biến $KLGD$ đều có p-value $> 0,05$. Như vậy, không tồn tại mối quan hệ nhân quả giữa độ trễ của bụi mịn và tỷ suất sinh lời của VN-Index.
  • Đối với biến khối lượng giao dịch: Biến trễ bậc 1 ($PM25BQ(-1)$) và bậc 3 ($PM25BQ(-3)$) có p-value lần lượt bằng 0,000, khẳng định tồn tại mối quan hệ nhân quả Granger tác động tới thanh khoản thị trường. Ngược lại, tỷ suất sinh lời không gây ra tác động nhân quả tới thanh khoản.
• Ước lượng mô hình hồi quy OLS trên biến thanh khoản: Phương trình ước lượng: $$KLGD = 216057 + 1576,22 \times PM25BQ(-3) + \varepsilon$$ Hệ số góc của biến $PM25BQ(-1)$ có p-value = 0,05 (không có ý nghĩa thống kê ở mức 5%), trong khi hệ số góc của biến $PM25BQ(-3)$ đạt giá trị 1.576,22 với p-value = 0,000 (có ý nghĩa thống kê cao). Hệ số xác định $R^2$ đạt 1,20% và $R^2$ hiệu chỉnh đạt 1,19%. Kết quả chỉ ra rằng nồng độ PM2.5 ngày hôm nay có tác động cùng chiều làm gia tăng thanh khoản giao dịch trên sàn HOSE sau 3 ngày làm việc.
• Kiểm định khuyết tật và khắc phục mô hình:
  • Kiểm định đa cộng tuyến: Hệ số VIF của các biến độc lập và VIF trung bình đều nhỏ hơn 10, kết luận mô hình không vi phạm giả định đa cộng tuyến.
  • Kiểm định phương sai sai số thay đổi: Cho giá trị p-value = 0,000 $< 0,05$, kết luận mô hình OLS xuất hiện hiện tượng phương sai sai số thay đổi.
  • Khắc phục: Tác giả tiến hành ước lượng lại mô hình bằng phương pháp hồi quy với phương sai sai số chuẩn mạnh (Robust Standard Errors). Kết quả sau hiệu chỉnh khẳng định biến trễ $PM25BQ(-3)$ vẫn giữ nguyên ý nghĩa thống kê tác động cùng chiều tới khối lượng giao dịch của chỉ số VN-Index.

Chương 5: Kết luận và khuyến nghị

Chương 5 đúc kết các phát hiện nghiên cứu chính và đề xuất một số khuyến nghị đối với nhà đầu tư và cơ quan quản lý. Tác giả nhấn mạnh ô nhiễm không khí tại Việt Nam không tác động trực tiếp tới sự tăng giảm của điểm số thị trường (lợi nhuận), nhưng lại kích thích sự thay đổi về hành vi giao dịch (thanh khoản) có độ trễ 3 ngày. Dựa trên kết quả này, tác giả khuyến nghị người tham gia thị trường có thể theo dõi chỉ số chất lượng không khí thông qua các ứng dụng đo lường trực quan (như AirVisual, BlueAir Friend) kết hợp với các chỉ báo kỹ thuật để nhận diện xu hướng biến động thanh khoản ngắn hạn, đồng thời lưu ý kiểm soát cảm xúc nhằm tránh các quyết định vội vàng khi điều kiện môi trường bất lợi.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu mang lại các kết quả định lượng cụ thể về tác động của chỉ số bụi mịn PM2.5 tới thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2016–2022:

Chỉ tiêu kiểm định	Kết quả thực nghiệm trong văn bản	Ý nghĩa thống kê / Kinh tế
Tỷ suất sinh lời bình quân ngày	0,07136%/ngày (Min: -6,67%; Max: 4,98%)	Phản ánh mức sinh lời trung bình của VN-Index trong 1.524 ngày
Khối lượng giao dịch bình quân	328.811,4 cổ phiếu/ngày (Max: 1.520.000)	Cho thấy sự mở rộng quy mô thị trường qua 1.525 ngày quan sát
Nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình	62,81071 $\mu g/m^3$ (Min: 18,67; Max: 153)	Nồng độ không khí vượt ngưỡng nguy hại ($>56\ \mu g/m^3$)
Tương quan PM2.5 và VNIndex Return	$r = 0,0088$	Tương quan tuyến tính đồng biến ở mức rất thấp
Tương quan PM2.5 và KLGD	$r = -0,1875$	Tương quan nghịch biến giữa nồng độ bụi và thanh khoản
Kiểm định Granger: PM2.5 $\rightarrow$ Return	p-value $> 0,05$ ở tất cả các độ trễ 1 đến 4	Không tồn tại quan hệ nhân quả đối với lợi nhuận
Kiểm định Granger: PM2.5 $\rightarrow$ KLGD	p-value = 0,000 tại trễ Lag(1) và Lag(3)	Tồn tại quan hệ nhân quả tác động tới thanh khoản
Ước lượng OLS: Biến $PM25BQ(-3)$	Hệ số: $+1.576,22$; p-value = 0,000	Tác động cùng chiều có ý nghĩa thống kê tới thanh khoản
Hệ số xác định $R^2$ / $R^2$ hiệu chỉnh	1,20% / 1,19%	PM2.5 giải thích một phần nhỏ biến động của thanh khoản
Kiểm định Breusch-Pagan	p-value = 0,000 $< 0,05$	Tồn tại khuyết tật phương sai sai số thay đổi
Kiểm định hệ số VIF	VIF $< 10$	Không có hiện tượng đa cộng tuyến
Hiệu chỉnh Robust Standard Errors	Biến $PM25BQ(-3)$ tiếp tục có ý nghĩa	Khẳng định tính vững của tác động trễ lên thanh khoản

Về mặt đóng góp học thuật và thực tiễn do tác giả tự nêu:

• Khắc phục hạn chế địa lý của các công trình quốc tế trước đây: Các nghiên cứu tiền nhiệm thường chỉ thu thập dữ liệu không khí tại thành phố đặt trụ sở sàn giao dịch (như chỉ lấy số liệu tại TP.HCM). Khóa luận đã tính toán chỉ số bụi mịn bình quân đại diện cho 3 trung tâm kinh tế trọng điểm (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng), phản ánh chính xác hơn hành vi của đại bộ phận nhà đầu tư cá nhân giao dịch trực tuyến qua internet trên khắp cả nước.
• Cung cấp bằng chứng thực nghiệm liên ngành: Bổ sung dữ liệu thực chứng về mối liên hệ giữa các biến số môi trường tự nhiên và thị trường tài chính tại một thị trường cận biên/mới nổi như Việt Nam.
• Đề xuất ứng dụng thực tế: Gợi mở khả năng sử dụng các chỉ số chất lượng không khí trên các ứng dụng thông minh như một nguồn thông tin tham khảo hỗ trợ nhận định xu hướng dòng tiền và quản trị tâm lý giao dịch.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số hạn chế gắn liền với phạm vi dữ liệu và mô hình nghiên cứu:

• Hệ số giải thích của mô hình hồi quy ở mức thấp ($R^2 = 1,20%$ và $R^2\ \text{hiệu chỉnh} = 1,19%$). Điều này cho thấy chất lượng không khí chỉ là một nhân tố ngoại sinh tác động gián tiếp với tỷ trọng nhỏ lên hành vi giao dịch, trong khi phần lớn biến động thanh khoản chịu sự chi phối của các yếu tố kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ và nội tại doanh nghiệp.
• Phạm vi biến môi trường mới chỉ khu trú vào chỉ số bụi mịn PM2.5, chưa tích hợp đồng thời các chất gây ô nhiễm không khí khác (như $SO_2, NO_2, CO, O_3$) cũng như các chỉ số thời tiết tự nhiên (nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm, số giờ nắng).
• Dữ liệu nghiên cứu bao trùm giai đoạn 2020–2021 chịu tác động bất thường từ đại dịch Covid-19 và các đợt giãn cách xã hội nghiêm ngặt, dẫn đến sự sụt giảm phát thải cơ học từ giao thông vận tải và đồng thời làm bùng nổ lượng nhà đầu tư cá nhân mới tham gia thị trường chứng khoán.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được tác giả gợi mở:

• Mở rộng phân tích tác động của chất lượng không khí theo từng nhóm ngành nghề cụ thể (như ngành y tế, dược phẩm, sản xuất công nghiệp, năng lượng) tương tự hướng tiếp cận của các nghiên cứu quốc tế.
• Bổ sung thêm các biến kiểm soát kinh tế vĩ mô và mở rộng khung thời gian phân tích nhằm tách biệt các giai đoạn bình thường với giai đoạn giãn cách xã hội do dịch bệnh.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng học thuật và ứng dụng:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế học ứng dụng: Tài liệu là mẫu tham khảo trực quan về quy trình xử lý dữ liệu chuỗi thời gian hoàn chỉnh trên phần mềm Stata, từ các bước kiểm định nghiệm đơn vị (ADF), kiểm định đồng liên kết (Johansen), xác định độ trễ tối ưu (AIC), kiểm định nhân quả Granger đến kiểm định và khắc phục khuyết tật phương sai sai số thay đổi bằng sai số chuẩn mạnh (Robust).
• Người nghiên cứu về tài chính hành vi: Bảng tổng quan nghiên cứu trước đây tại Chương 2 (với các trích dẫn của Lu Liu, Qinqin Wu, Kiihamäki, Försti) cung cấp danh mục tài liệu hữu ích về mối tương quan giữa khí hậu, môi trường và thị trường chứng khoán.
• Nhà đầu tư cá nhân: Giúp nâng cao nhận thức về các thiên lệch tâm lý và ảnh hưởng tiềm ẩn của môi trường sống tới hành vi ra quyết định đầu tư, hỗ trợ xây dựng kỷ luật giao dịch khách quan hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Chỉ số chất lượng không khí trong khóa luận được tính toán từ nguồn nào và bao gồm những khu vực nào?
Chỉ số chất lượng không khí được tác giả đại diện bằng nồng độ bụi mịn PM2.5 bình quân ngày của 3 thành phố lớn: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng ($PM25BQ$). Dữ liệu được thu thập từ tổ chức The World Air Quality thông qua cổng thông tin aqicn.org trong giai đoạn từ ngày 01/03/2016 đến ngày 01/04/2022.

2. Ô nhiễm không khí có tác động trực tiếp đến tỷ suất sinh lời của chỉ số VN-Index hay không?
Không. Kết quả kiểm định nhân quả Granger trong Chương 4 cho thấy giá trị p-value của các biến trễ chỉ số bụi mịn từ trễ bậc 1 đến bậc 4 đối với biến tỷ suất sinh lời ($VNIndex\ Return$) đều lớn hơn 0,05. Do đó, nghiên cứu kết luận không có mối quan hệ nhân quả giữa nồng độ bụi mịn PM2.5 và tỷ suất sinh lời hàng ngày của chỉ số VN-Index.

3. Mối quan hệ giữa nồng độ bụi mịn PM2.5 và thanh khoản thị trường chứng khoán diễn ra như thế nào?
Kiểm định nhân quả Granger và mô hình hồi quy OLS (cũng như hồi quy sai số chuẩn mạnh) xác nhận biến trễ bậc 3 của bụi mịn ($PM25BQ(-3)$) có tác động cùng chiều có ý nghĩa thống kê (p-value = 0,000, hệ số hồi quy là $+1.576,22$) tới khối lượng giao dịch ($KLGD$). Điều này cho thấy nồng độ PM2.5 gia tăng ở ngày hiện tại có xu hướng kích thích thanh khoản thị trường tăng lên sau 3 ngày giao dịch.

4. Mô hình hồi quy OLS gặp phải khuyết tật gì và tác giả đã xử lý bằng phương pháp nào?
Mô hình OLS không gặp hiện tượng đa cộng tuyến (hệ số VIF đều nhỏ hơn 10), nhưng vi phạm giả định về tính thuần nhất của phương sai sai số (xuất hiện hiện tượng phương sai sai số thay đổi với p-value = 0,000). Tác giả đã xử lý khuyết tật này bằng cách chuyển sang mô hình hồi quy với phương sai sai số chuẩn mạnh (Robust Standard Errors) trên phần mềm Stata để đảm bảo tính vững của các ước lượng.

5. Vì sao tác giả sử dụng số liệu bụi mịn trung bình của 3 thành phố thay vì chỉ lấy số liệu tại Thành phố Hồ Chí Minh?
Tác giả giải thích rằng với sự phát triển của công nghệ internet và giao dịch trực tuyến, các nhà đầu tư có thể đặt lệnh từ bất kỳ địa phương nào trên cả nước. Do đó, việc chỉ thu thập dữ liệu chất lượng không khí tại TP.HCM (nơi đặt sàn HOSE) sẽ gây ra sự thiên lệch mẫu; việc lấy giá trị bình quân của cả 3 trung tâm kinh tế đại diện cho 3 miền Bắc, Trung, Nam phản ánh bao quát và khách quan hơn môi trường sống của cộng đồng nhà đầu tư tại Việt Nam.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đào Quang Anh đã thực hiện kiểm định thực nghiệm về ảnh hưởng của chất lượng không khí (nồng độ bụi mịn PM2.5) tới thị trường chứng khoán Việt Nam qua chuỗi dữ liệu 2016–2022. Kết quả chỉ ra rằng chất lượng không khí không gây ra tác động nhân quả tới tỷ suất sinh lời của chỉ số VN-Index, nhưng nồng độ bụi mịn bình quân có ảnh hưởng cùng chiều tới thanh khoản giao dịch sau độ trễ 3 ngày làm việc. Dù mức độ giải thích của mô hình còn khiêm tốn do tính chất gián tiếp của kênh tâm lý hành vi, nghiên cứu đã cung cấp một góc nhìn thực nghiệm liên ngành có giá trị tham khảo tốt cho việc nghiên cứu tài chính hành vi và kiểm soát tâm lý đầu tư tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Thực trạng ô nhiễm môi trường hiện nay. Theo một báo cáo mới đây của IQAir - một đơn vị chuyên theo dõi chất lượng không khí toàn cầu, cho thấy mức độ chất lượng không khí trung bình hàng năm ở các quốc gia đã và đang ở mức cảnh báo so với tiêu chuẩn an toàn Tổ chức Y tế Thế giới. Chỉ có 222 thành phố trong số 6.475 thành phố được phân tích có chất lượng không khí trung bình đạt tiêu chuẩn.

Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh là những quốc gia có chất lượng không khí thấp nhất, vượt quá chuẩn an toàn khoảng 10 lần trở lên. Các quốc gia thuộc Scandinavia (các nước Bắc Âu như Phần Lan, Đan Mạch Na Uy, Thuỵ điển…), Úc, Canada, Nhật Bản và Vương quốc Anh được xếp hạng cao nhất về chất lượng không khí. Glory Dolphin Hammes, Giám đốc điều hành của IQAir Bắc Mỹ cho biết: “Báo cáo này nhấn mạnh sự cần thiết của các chính phủ trên thế giới về những hành động kịp thời nhằm làm giảm ô nhiễm không khí toàn cầu”. Các quốc gia và khu vực ô nhiễm nhất trên thế giới dựa trên nồng độ PM2.5 trung bình hàng năm (μg / m3) (Trích IQAir) 3 Tại Hoa Kỳ, ô nhiễm không khí tăng đột biến vào năm 2021 so với năm 2020.400 thành phố của Hoa Kỳ được phân tích, không khí tại Los Angeles vẫn bị ô nhiễm nặng nhất dù đã giảm 6% so với năm 2020.

Atlanta và Minneapolis chứng kiến sự gia tăng ô nhiễm đáng kể. Trung Quốc vốn là một trong những quốc gia có chất lượng không khí ở mức báo động đỏ đã cải thiện vị trí vào năm 2021. Hơn một nửa số thành phố của Trung Quốc được phân tích trong báo cáo có mức độ ô nhiễm không khí thấp hơn so với các năm trước. Theo báo cáo, thủ đô Bắc Kinh tiếp tục có xu hướng cải thiện chất lượng không khí trong 5 năm trở lại đây do chính sách cắt giảm những ngành công nghiệp gây ô nhiễm trong thành phố.

Báo cáo cũng cho thấy, Rừng mưa nhiệt đới Amazon- từng đóng vai trò là lực lượng bảo vệ chính của thế giới chống lại cuộc khủng hoảng khí hậu, hiện đã thải ra nhiều khí carbon dioxide (CO2) hơn. Chính việc chặt phá rừng bừa bãi và cháy rừng đã đe dọa hệ sinh thái quý giá này, gây ô nhiễm không khí và biến đổi khí hậu. Các trạm quan trắc vẫn còn rất hạn chế ở một số nước đang phát triển ở Châu Phi, Nam Mỹ và Trung Đông, dẫn đến tình trạng thiếu hụt dữ liệu về chỉ số không khí ở các khu vực này. Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc đã kết luận trong báo cáo năm 2021 rằng, ngoài việc làm chậm tốc độ ấm lên toàn cầu, việc hạn chế sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ giúp cải thiện chất lượng không khí và sức khỏe cộng đồng.

Chỉ số PM2.5 trung bình của 47 thành phố thu thập được STT City Study period PM2.704) 19 Ho Chi Minh City 2016–2019 41.142) 30 New York City 2007–2019 9.081) ( Trích dẫn bài nghiên cứu”Ambient particulate air pollution and daily stock market returns and volatility in 47 cities worldwide” của tác giả Kiihamäki và Korhonen năm 2021) Như số liệu trong bài nghiên cứu ”Ambient particulate air pollution and daily stock market returns and volatility in 47 cities worldwide” của tác giả Kiihamäki và Korhonen năm 2021 đã nghiên cứu về 47 thành phố trong phạm vi đại diện cho 47 sàn giao dịch chứng khoán, tình hình ô nhiễm môi trường đặc biệt là ô nhiễm không khí là phổ biến ở rất nhiều các quốc gia là đáng báo động trong đó có thành phố Hồ Chí Minh tại Việt Nam. Xét về dữ liệu trong bảng có tới 6 quốc gia đang ở trong 6 tình trạng bụi mịn dày đặc và có tới 4 quốc gia trong tình trạng bụi mịn nguy hiểm và hơn 20 quốc gia sắp bước vào lằn ranh của cảnh báo về ô nhiễm không khí. Thành phố Hồ Chí Minh đạt mức chỉ số bụi mịn dày đặc ảnh hưởng tới sức khoẻ và có sự biến động về bụi mịn lớn thứ hai chỉ sau Ulaanbaatar. Tại Việt Nam, Thủ đô Hà Nội và TP.

Hồ Chí Minh là hai thành phố được theo dõi trên hệ thống IQAir thế giới. Trong đó thủ đô Hà Nội thường xuyên ghi nhận chất lượng không khí ở mức độ 4 - mức không lành mạnh cho sức khỏe (có thời điểm ghi nhận nồng độ PM2.5 trong không khí cao gấp 17 lần giá trị theo hướng dẫn về chất lượng không khí hàng năm của WHO). Biểu đồ chỉ số PM 2.5 trung bình của Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng giai đoạn 2017-Q1/2022 ( Tác giả tự thực hiện trên phần mềm Excel) Qua biểu đồ có thể thấy thực trạng chỉ số bụi mịn tại Việt Nam ở mức nguy hại cho sức khỏe người dân. Năm 2020 và năm 2021 có sự giảm thiểu do tác động từ chính sách cách ly xã hội của Chính phủ nhằm kìm hãm lây lan dịch bệnh Covid- 19 trong cộng đồng để bảo vệ an toàn sức khỏe người dân.

Tuy nhiên ngay quý 1 2021 đã cho thấy dấu hiệu tăng trở lại trong thời kỳ bình thường hóa cộng đồng, nhà nhà đều đã được tiêm vắc xin ít nhất là mũi thứ 2. 7 Chung quy lại, ô nhiễm không khí là một vấn đề rất nóng hổi đối với toàn thế giới. Ở Việt Nam đây là vấn đề rất cần được lưu tâm do tính cấp thiết của nó , không phải tự nhiên mà các thành phố ở Việt Nam liên tục đạt ngưỡng cảnh báo ô nhiễm trong ngày theo số liệu của các app đo chỉ số chất lượng không khí. Do vậy qua phần thực trạng em muốn nhấn mạnh một lần nữa về tính cấp thiết của nghiên cứu.

Sự cần thiết của đề tài Rất nhiều nghiên cứu cho thấy rằng môi trường là một nhân tố quan trọng tác động đến tâm trạng con người , ví dụ ở khía cạnh tiêu cực trong môi trường ô nhiễm đặc biệt con người ta có xu hướng bi quan và không kỳ vọng cao từ đó tác động tới hành vi của con người chẳng hạn như khi nghe tin một mỏ đồng của công ty Zijin bị buộc đóng cửa vì để rò rỉ nước độc ra ngoài sông Ting ở tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) khiến cho hàng ngàn tấn cá chết trắng sông, ngay lập tức các nhà đầu tư đã hành động và cổ phiếu công ty mỏ Zijin bị rớt giá 8,4%. Còn gần đây nhất tại Việt Nam , cụ thể bắt đầu từ 2018 khi mà những tuyên truyền về bụi mịn ( tỷ lệ PM2.5 cao ) ảnh hưởng tới sức khoẻ đã phản ánh đến nền kinh tế một cách vô cùng rõ ràng. Người dân sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các thiết bị, dụng cụ y tế như khẩu trang, xà phòng , tỷ lệ các hiệu thuốc ngày một gia tăng tại các tỉnh thành và một giai đoạn downtrend của thị trường chứng khoán giai đoạn từ tháng 4/2018 đến tháng 6/2018. Các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào ô nhiễm không khí và nhấn mạnh rằng lợi nhuận chứng khoán bị ảnh hưởng bởi chất lượng không khí kém (AQI).

Tuy nhiên, các nhà đầu tư và những người tham gia khác không thể chỉ bị ảnh hưởng bởi không khí ô nhiễm và cần xem xét thêm ảnh hưởng của chất lượng không khí tốt. Chẳng hạn như đối với thời tiết ánh nắng mặt trời, đã được chứng minh là có mối tương quan thuận với lợi nhuận cổ phiếu ở London, Singapore, New York và các thị trường chứng khoán lớn khác. Đối với chất lượng không khí tốt, nó có thể sẽ làm cho mọi người cảm thấy lạc quan thư giãn đối với kết quả kinh tế trong tương lai và có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn, điều này làm thay đổi hoạt động giao dịch của họ trên thị trường chứng khoán. Bài nghiên cứu của em phụ thuộc vào dữ liệu AQI và phương pháp hồi quy OLS để nắm bắt các phản ứng của lợi nhuận chỉ số VNINDEX trên sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh 8 đối với chất lượng không khí trong lành và không lành mạnh, đồng thời có thể cung cấp các thông tin mang tính tham khảo có giá trị hơn dành cho những người tham gia thị trường.

Tâm lý học hành vi về việc ra quyết định của con người là rất quan trọng, bằng chứng là đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về vấn đề này. Về mặt kinh tế học, việc ra quyết định của nhà đầu tư cũng bị ảnh hưởng và phụ thuộc bởi nhiều yếu tố khác nhau. Dưới góc độ đặt dưới ảnh hưởng của chất lượng môi trường , ô nhiễm không khí em mong muốn tìm được một mẫu số chung về cách hành động của các nhà đầu tư khi những biến số này thay đổi để xem yếu tố của chỉ số phản ánh chất lượng không khí có thực sự làm ảnh hưởng đến nhà đầu tư hay không từ đó nắm bắt một khía cạnh về việc ra quyết định của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán , làm cơ sở cho cho những dự báo về xu hướng của thị trường chứng khoán được hiệu quả và chính xác hơn. 9 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

Tâm lý hành vi và các lý thuyết tài chính hành vi 2.Tâm lý học Trong nghiên cứu này em hướng tới lý thuyết về các tác động tâm lý làm ảnh hưởng đến xu hướng và khả năng giao dịch là nhân tố ảnh hưởng đến yếu tố ra quyết định hiệu quả trên thị trường chứng khoán. Con người bị chi phối bởi cảm xúc chính vì vậy dẫn tới các quyết định cũng bị ảnh hưởng ít nhiều do yếu tố tâm lý gắn chặt với hành động cụ thể của con người. Theo những nghiên cứu và trên quan điểm của bản thân em tâm lý học ra đời nhằm để giải thích những lý thuyết đó nhằm để chứng minh một cách khoa học và logic cho những xu hướng về hành vi của con người xét trên điều kiện yếu tố về mặt hoàn cảnh và cảm xúc khác nhau. Từ đó để tìm ra mẫu số chung khai phá được xu hướng đa số cho các hành động của con người trong từng cung cảnh khác nhau.

Như vậy có thể nói đối tượng của tâm lý học hành vi chính là những hành động cụ thể của con người. Hành vi được tạo ra từ con người thông qua các điều kiện về môi trường gây nên sự kích thích và con người phản hồi lại kích thích đó một cách phù hợp. Nhà tâm lý học Mỹ J.