Chương 1 CHẤT LƯỢNG BÍ THƯ ĐẢNG UỶ XÃ Ở TỈNH HÀ TĨNH GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 1. VỊ TRÍ, VAI TRÒ, ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐẢNG BỘ XÃ VÀ BÍ THƯ ĐẢNG UỶ XÃ Ở HÀ TĨNH HIỆN NAY 1. Vị trí, vai trò, đặc điểm của các đảng bộ xã ở Hà Tĩnh 1. Vị trí đảng bộ xã Hệ thống hành chính nước ta chia làm bốn cấp.
Trong đó, cấp xã là cấp cơ sở được coi là tế bào của hệ thống đó. Ở các nước khác cũng như lịch sử của nước ta đều coi trọng cấp cơ sở và tăng cường củng cố xây dựng cấp cơ sở. Lý luận và thực tiễn đều khẳng định rằng, cấp cơ sở có vững, có mạnh thì địa phương mới mạnh, quốc gia mới mạnh. Cấp cơ sở có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tổ chức, lãnh đạo, quản lý các mặt kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng.
của một đất nước. Xã là địa bàn sinh sống, lao động và học tập của nông dân và con em của họ. Hiện nay, tuy có sự đan xen ngành nghề giữa các vùng dân cư, sự chuyển đổi mạnh mẽ cơ cấu ngành nghề của quá trình CNH - HĐH nông nghiệp nông thôn, song người dân sống ở xã thì lao động nông nghiệp vẫn là chủ yếu. Theo Đảng làm cách mạng, người nông dân đã được tổ chức giáo dục rèn luyện, trình độ mọi mặt được nâng lên.
Trong tổ chức xây dựng cuộc sống mới, người dân ý thức sâu sắc rằng, chỉ có con đường đi theo sự lãnh đạo của Đảng là con đường duy nhất đạt tới hạnh phúc bền vững cho hiện tại và tương lai. Việc theo Đảng làm cách mạng và dưới sự lãnh đạo của Đảng để xây dựng cuộc sống mới thì quan hệ trực tiếp là người dân sống và làm việc dưới sự lãnh đạo của đảng bộ xã mình. Điều lệ Đảng quy định: “Hệ thống tổ chức của Đảng được lập tương ứng với các hệ thống hành chính của Nhà nước” [13, tr. “Tổ chức cơ sở đảng 8 là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị tại cơ sở” [13, tr.
Hiện nay tất cả các xã ở Hà Tĩnh đều lập Đảng bộ cơ sở. Đảng bộ xã ở Hà Tĩnh chiếm tỷ lệ đa số trong các Đảng bộ cấp xã (241 xã/ 261 xã, phường, thị trấn = 92,34%). Đó là chưa kể các thị trấn, phường vốn là xã mới được nâng cấp, nhân dân ở đó vẫn mang đậm phong cách sống và làm việc của người nông dân và họ vẫn còn chủ yếu sống bằng sản xuất nông nghiệp. Do điều kiện tự nhiên và lịch sử để lại, người nông dân Hà Tĩnh chưa có được tâm lý, tác phong của người sản xuất hàng hoá.
Họ vẫn chủ yếu sản xuất tự cung tự cấp và buôn bán nhỏ lẻ, có một số làng nghề truyền thống sản xuất tư liệu sản xuất và tư liệu tiêu dùng. Đi lên CNXH, bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước, trực tiếp là CNH - HĐH nông nghiệp nông thôn, đối với nông dân làng quê Hà Tĩnh, sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng ở Hà Tĩnh (và đảng bộ xã nói riêng) vừa có thuận lợi, vừa có khó khăn. Hà Tĩnh có 11 huyện thị thì đã có tới 3 huyện và 1 thị xã miền núi, 5 huyện có biển, 4 huyện có đường biên giới với nước bạn Lào, tạo cho Hà Tĩnh những tiềm năng đa dạng trong phát triển kinh tế xã hội song cũng có những khó khăn xuất phát từ điều kiện đó. Cuộc sống đã tạo cho con người Hà Tĩnh những nét đặc thù về truyền thống văn hoá và truyền thống cách mạng.
Sự gian nan vất vả trong cuộc mưu sinh và vẻ vang anh hùng trong đấu tranh giữ nước đã hun đúc nên bao thế hệ người Hà Tĩnh đức tính cần cù, thông minh, sáng tạo trong lao động; tinh thần chịu đựng gian khổ, khắc phục khó khăn, sống thanh cao, trọng nhân nghĩa, quý hiền tài, giàu lòng yêu quê hương, đất nước. Là tiêu biểu của quê hương cách mạng, cùng với những thành tích đã đạt được vô cùng to lớn trong sự nỗ lực chung của toàn đảng toàn dân trong đó có các đảng bộ xã đã làm đúng chức năng nhiệm vụ của mình. Đảng bộ xã là thành viên của HTCT ở xã đồng thời là hạt nhân chính trị giữ vai trò lãnh đạo hệ thống ấy. Đảng bộ xã ở Hà Tĩnh thực sự là nơi để nhân dân gửi gắm niềm 9 tin, niềm hy vọng cho sự phát triển, thực sự là cầu nối giữa Đảng với dân.
Sự tin tưởng của nhân dân đối với Đảng bộ xã đã thể hiện sự tin tưởng của dân đối với sự lãnh đạo đất nước của Đảng ta. Trong hệ thống bốn cấp của Đảng, các Đảng bộ xã ở Hà Tĩnh thực sự đảm đương tốt vị trí là cấp cuối cùng, cấp gần dân nhất, chăm lo trực tiếp cho dân nhất và thực hiện nghiêm chỉnh, quán triệt, tuyên truyền chỉ thị nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến với từng người dân, từng đơn vị kinh tế, từng tế bào của xã hội và tổ chức thực hiện, thực sự đưa nghị quyết vào cuộc sống. Về cơ bản các đảng bộ xã ở Hà Tĩnh đã chiếm được vị trí xứng đáng trong lòng nhân dân địa phương và đảm đương tốt vị trí là cấp cuối cùng trong hệ thống các cấp tổ chức của Đảng. Vai trò của đảng bộ xã ở Hà Tĩnh - Là cấp cơ sở, các đảng bộ xã là cấp chấp hành nghị quyết của cấp trên; ra nghị quyết và tổ chức thực hiện nghị quyết cấp mình.
Các đảng bộ đã chú ý sao cho nghị quyết của đảng bộ cũng là nghị quyết của nhân dân, phản ánh nguyện vọng của nhân dân. Nghị quyết đó phải thể hiện được những yêu cầu bức xúc của nhân dân. Ý Đảng và lòng dân gặp nhau trong thực hiện nghị quyết của đảng bộ, công việc sẽ thuận lợi hơn và mới có ý nghĩa. - Là hạt nhân chính trị ở cơ sở, các Đảng bộ xã có vai trò lãnh đạo trực tiếp, toàn diện mọi hoạt động trên địa bàn bằng cách thực hiện nghiêm chỉnh chức năng, nhiệm vụ của mình theo quy định số 95 - QĐ/TW ngày 03/3/2004 của Ban bí thư về chức năng, nhiệm vụ của đảng bộ, chi bộ cơ sở xã.
- Đảng bộ xác định nhiệm vụ chính trị của xã mình. Xác định những bức xúc nhất cần tập trung giải quyết trong nhiệm kỳ. Trong đó chú ý xác định mũi nhọn có tính đột phá để phát triển kinh tế, xác định cây con chủ lực và phương hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi theo hướng CNH - HĐH. Đây đang là vấn đề bức xúc của nông thôn Hà Tĩnh.
10 Trong suốt quá trình thực hiện sự nghiệp cách mạng và đường lối đổi mới của Đảng, các đảng bộ xã ở Hà Tĩnh đã “thực sự đóng vai trò nền tảng, là nơi đưa mọi đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước từng bước đi vào cuộc sống” [40, tr. Tỉnh uỷ đã đánh giá kết quả đó là: “nhìn chung không khí chính trị, xã hội tin tưởng, phấn khởi” [40, tr.130], trình độ dân trí được nâng lên một bước, nhân dân có cuộc sống tốt hơn, uy tín của cán bộ và đảng viên được thừa nhận. Đặc điểm các đảng bộ xã ở Hà Tĩnh * Đặc điểm đảng viên. - Về số lượng: Hiện nay số đảng viên sinh hoạt ở Đảng bộ xã là 52.
Trong đó chủ yếu là nông dân và người về hưu (Số đảng viên già yếu được miễn sinh hoạt và đánh giá chất lượng hàng năm là 5956 đồng chí = 11,33 %). Số đảng viên ở trường học và trạm y tế trên địa bàn chiếm tỷ lệ nhỏ. Số lượng đảng viên sinh hoạt ở đảng bộ xã đông. Trong đó, những người hưu trí đã trưởng thành và cống hiến nhiều qua các cuộc kháng chiến, họ vững vàng về tư tưởng chính trị, tâm huyết với Đảng, với cách mạng, gương mẫu trong lối sống, sinh hoạt lành mạnh.
Số đảng viên trẻ xuất thân từ nông dân tha thiết yêu quê hương, có kiến thức, có sức khoẻ, năng động sáng tạo là nòng cốt trong các công tác của Đảng ở địa phương. Số đảng viên công tác trong các trường học, trạm y tế tuy ít nhưng họ thực sự là lực lượng tiên phong, thông qua hoạt động chuyên môn và phối hợp với việc nhận nhiệm vụ phân công công tác đảng viên, họ làm công tác tư tưởng rất tốt trong nhân dân. Nói chung số lượng đảng viên đông là một thuận lợi cho đảng bộ xã. Người lao động ở nông thôn Hà Tĩnh đi làm ăn xa nhiều, nhất là nam thanh niên.
Hiện tượng lao động chính của gia đình đi làm ăn xa, về kinh tế gia đình, họ có điều kiện nâng cao, song về các vấn đề xã hội thì đó là một khó khăn, ảnh hưởng tới sự học hành, trưởng thành của con em đang ở tuổi 11 học sinh và ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển sản xuất, CNH - HĐH nông nghiệp nông thôn. Hiện tượng ấy cũng ảnh hưởng tới việc phát triển đảng viên, phân công công tác và quản lý đảng viên. Để phù hợp tình hình, Đảng bộ phải quản lý số đảng viên đi làm ăn xa bằng cách: 1lần/ năm về trình chi bộ và đóng đảng phí. Đó là một biện pháp tình thế, song thực sự là một khó khăn cho các đảng bộ.
Có nhiều đảng viên không chấp hành những quy định của Đảng và buộc phải xóa tên trong danh sách đảng viên (năm 2004 có 07/ 14 đảng viên ở xã Cương Gián, huyện Nghi Xuân đi lao động xuất khẩu bị xoá tên). - Về chất lượng: Hầu hết các đảng viên đều đạt yêu cầu về phẩm chất chính trị, kiên định, vững vàng, tin tưởng vào con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn, quyết tâm thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới đất nước, tích cực tham gia lao động làm giàu cho gia đình, cho quê hương. Có đạo đức trong sáng, lối sống trong sạch lành mạnh, thực sự là những người ưu tú có uy tín trong gia đình và trong cộng đồng. Không tham nhũng lãng phí, đồng tình cao với chủ trương chống tham nhũng lãng phí và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng lãng phí.
Trình độ đảng viên được nâng lên trong những năm gần đây. Đảng viên có trình độ văn hoá cao hơn do nỗ lực cá nhân trong học tập, nhiều đảng viên có văn hoá thấp những năm qua đã phấn đấu tốt nghiệp bổ túc văn hoá trung học phổ thông (THPT). Số đảng viên mới hầu hết có trình độ 12/12.