Khóa luận: Quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh lợn nái tại trại Phát Đạt, Phúc Yên

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh trên lợn nái sinh sản, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thanh Hải
• Người hướng dẫn: TS. La Văn Công
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Chăm Sóc Và Phòng Trị Bệnh Cho Lợn NáI Sinh Sản Tại Trại Lợn Phát Đạt
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2.1. Mục đích của chuyên đề
• 1.2.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện của trang trại
• 2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.1.2. Đặc điểm khí hậu
• 2.1.1.3. Giao thông, thủy lợi
• 2.1.1.4. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.1.1.5. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.1.2. Thuận lợi, khó khăn
• 2.1.2.1. Thuận lợi
• 2.1.2.2. Khó khăn
• 2.2. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.2.1. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.2.1.1. Sự thành thục về tính
• 2.2.1.2. Sự thành thục về thể vóc
• 3. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH KHI THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ

Tóm tắt

I. Chăm sóc lợn nái sinh sản

Việc chăm sóc lợn nái sinh sản là một trong những yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng của đàn lợn. Quy trình này bao gồm việc cung cấp dinh dưỡng hợp lý, đảm bảo môi trường sống sạch sẽ và an toàn. Dinh dưỡng cho lợn nái cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn mang thai, từ giai đoạn đầu đến giai đoạn gần sinh. Thức ăn phải đảm bảo đầy đủ các chất dinh dưỡng như protein, vitamin và khoáng chất. Theo nghiên cứu, lợn nái cần được cho ăn khẩu phần phù hợp để đảm bảo sức khỏe và khả năng sinh sản. Ngoài ra, việc theo dõi sức khỏe định kỳ và tiêm phòng vắc xin cũng rất quan trọng để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm. Đặc biệt, trong giai đoạn mang thai, lợn nái cần được chăm sóc đặc biệt để tránh stress và đảm bảo sự phát triển của thai nhi.

1.1. Dinh dưỡng cho lợn nái

Dinh dưỡng cho lợn nái là yếu tố quan trọng trong quá trình chăm sóc động vật. Khẩu phần ăn cần được thiết kế sao cho phù hợp với từng giai đoạn sinh sản. Trong giai đoạn mang thai, lợn nái cần được cung cấp đủ năng lượng và protein để hỗ trợ sự phát triển của thai nhi. Các nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung vitamin và khoáng chất có thể giúp tăng cường sức đề kháng cho lợn nái, từ đó giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. Việc theo dõi tình trạng sức khỏe và điều chỉnh khẩu phần ăn kịp thời sẽ giúp lợn nái duy trì sức khỏe tốt và sinh sản hiệu quả.

1.2. Môi trường sống

Môi trường sống của lợn nái sinh sản cần được đảm bảo sạch sẽ và thoáng mát. Việc vệ sinh chuồng trại định kỳ giúp ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn và mầm bệnh. Hệ thống thông gió tốt cũng rất quan trọng để duy trì nhiệt độ và độ ẩm phù hợp. Theo các chuyên gia, lợn nái sống trong môi trường sạch sẽ sẽ có sức khỏe tốt hơn và tỷ lệ sinh sản cao hơn. Ngoài ra, việc tạo điều kiện cho lợn nái có không gian thoải mái cũng giúp giảm stress, từ đó nâng cao hiệu quả sinh sản.

II. Phòng trị bệnh cho lợn nái

Việc phòng trị bệnh lợn là một phần không thể thiếu trong quy trình chăn nuôi. Các bệnh thường gặp ở lợn nái sinh sản bao gồm bệnh truyền nhiễm và bệnh không truyền nhiễm. Để phòng bệnh hiệu quả, cần thực hiện tiêm phòng vắc xin định kỳ và theo dõi sức khỏe của đàn lợn. Việc phát hiện sớm các triệu chứng bệnh sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại cho trại. Ngoài ra, việc áp dụng các biện pháp vệ sinh an toàn sinh học cũng rất quan trọng để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh. Theo thống kê, các trại lợn thực hiện tốt công tác phòng bệnh thường có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn và năng suất sinh sản cao hơn.

2.1. Tiêm phòng vắc xin

Tiêm phòng vắc xin cho lợn nái là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Các loại vắc xin cần được tiêm theo lịch trình cụ thể để đảm bảo lợn nái có sức đề kháng tốt. Việc tiêm phòng không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cho lợn nái mà còn bảo vệ cả đàn lợn con. Theo các chuyên gia, việc tiêm phòng đúng thời điểm và đúng loại vắc xin sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng. Các trại lợn cần có kế hoạch tiêm phòng rõ ràng và theo dõi tình trạng sức khỏe của lợn sau tiêm để phát hiện kịp thời các phản ứng bất lợi.

2.2. Chẩn đoán và điều trị bệnh

Chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn nái sinh sản cần được thực hiện kịp thời và chính xác. Việc theo dõi các triệu chứng bệnh và thực hiện các xét nghiệm cần thiết sẽ giúp xác định đúng bệnh và đưa ra phương pháp điều trị hiệu quả. Các bệnh thường gặp như viêm vú, viêm tử cung có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn nái. Do đó, việc điều trị kịp thời và đúng cách sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cho lợn nái và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

III. Kết luận và đề xuất

Việc chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Phát Đạt là một quy trình phức tạp nhưng rất cần thiết. Để nâng cao hiệu quả chăn nuôi, cần chú trọng đến dinh dưỡng, môi trường sống và công tác phòng bệnh. Các biện pháp chăm sóc và phòng trị bệnh cần được thực hiện đồng bộ và liên tục. Đề xuất các biện pháp cải thiện quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh như tăng cường đào tạo cho nhân viên, áp dụng công nghệ mới trong chăn nuôi và cải thiện cơ sở vật chất tại trại. Những cải tiến này sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm từ đàn lợn nái sinh sản.

3.1. Đề xuất cải tiến quy trình

Để nâng cao hiệu quả chăm sóc lợn nái, cần có sự đầu tư vào công nghệ và thiết bị hiện đại. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý đàn lợn sẽ giúp theo dõi tình trạng sức khỏe và dinh dưỡng của lợn một cách hiệu quả hơn. Ngoài ra, cần tổ chức các khóa đào tạo cho nhân viên để nâng cao kiến thức và kỹ năng trong việc chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn. Những cải tiến này sẽ giúp trại lợn Phát Đạt hoạt động hiệu quả hơn và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.

3.2. Tăng cường hợp tác

Tăng cường hợp tác với các cơ sở nghiên cứu và các chuyên gia trong lĩnh vực chăn nuôi sẽ giúp trại lợn Phát Đạt cập nhật được những kiến thức mới nhất về chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn. Việc hợp tác này không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi lợn tại địa phương.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, ngành chăn nuôi lợn giữ vị trí hàng đầu trong việc cung cấp nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng cho xã hội, cung cấp phân bón hữu cơ cho trồng trọt và mang lại thu nhập ổn định cho người chăn nuôi. Xu hướng chăn nuôi hiện nay đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ quy mô hộ gia đình nhỏ lẻ, thủ công sang quy mô trang trại công nghiệp tập trung. Trong chuỗi sản xuất chăn nuôi lợn, khâu chăm sóc, nuôi dưỡng và quản lý đàn nái sinh sản đóng vai trò then chốt, mang tính chất quyết định đến số lượng, chất lượng đàn lợn con thương phẩm và hiệu quả kinh tế của toàn bộ trang trại. Tuy nhiên, việc duy trì năng suất sinh sản ổn định và hạn chế dịch bệnh trên đàn nái vẫn là thách thức lớn đối với nhiều cơ sở chăn nuôi.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn sản xuất tại cơ sở, chuyên đề khóa luận "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh trên lợn nái sinh sản tại trại của công ty Phát Đạt thị xã Phúc Yên - tỉnh Vĩnh Phúc" được thực hiện bởi sinh viên Nguyễn Thanh Hải (lớp K48 - TY - N04, chuyên ngành Thú y, Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên) dưới sự hướng dẫn của TS. La Văn Công.

Mục tiêu cụ thể của chuyên đề được xác định gồm 5 nội dung:

1. Nắm được tình hình chăn nuôi lợn tại trại lợn Phát Đạt, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.
2. Nắm được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái tại trại.
3. Nắm được các loại thức ăn cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai.
4. Nắm được tình hình mắc bệnh, các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản tại trại.
5. Đề xuất các biện pháp điều trị hiệu quả cho lợn nái tại trại.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu:

1. Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn Phát Đạt, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.
2. Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại.
3. Vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn sản xuất, đồng thời học tập bổ sung kiến thức mới từ thực tế.
4. Ứng dụng các biện pháp điều trị bệnh cho lợn có hiệu quả vào thực tiễn chăn nuôi tại địa phương.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (nái hậu bị, nái chửa, nái đẻ, nuôi con) và lợn con theo mẹ.
• Địa điểm nghiên cứu: Trại chăn nuôi lợn Phát Đạt (thôn Cao Quang, xã Cao Minh, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc).
• Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 28/05/2020 đến ngày 28/11/2020 (thời gian 6 tháng).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết của đề tài dựa trên các nguyên lý sinh lý học sinh sản gia súc và bệnh lý thú y chuyên khoa:

• Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái: Quá trình thành thục về tính (lợn nội 4-5 tháng tuổi, khối lượng 20-25 kg; lợn lai F1 6 tháng tuổi, khối lượng 50-55 kg; lợn ngoại 6-7 tháng tuổi, khối lượng 60-80 kg); sự thành thục về thể vóc (phối giống khi lợn nội đạt 7-8 tháng tuổi/40-50 kg, lợn ngoại đạt 8-9 tháng tuổi/100-110 kg); chu kỳ động dục kéo dài 19-21 ngày với 3 giai đoạn (trước chịu đực, chịu đực, sau chịu đực); thời điểm phối giống tối ưu; sinh lý mang thai (thời gian mang thai trung bình 114 ngày, sự biến thiên của hormone Progesterone và Estrogen) và sinh lý đẻ.
• Bệnh học lâm sàng trên đàn nái: Căn nguyên, triệu chứng, cơ chế bệnh sinh của hiện tượng chậm động dục, bệnh bại liệt sau sinh do rối loạn hấp thu Canxi/Phospho và thiếu vitamin D, bệnh sảy thai, hiện tượng đẻ khó do cơ học/nội tiết, bệnh viêm tử cung (3 thể: viêm nội mạc, viêm cơ, viêm tương mạc), bệnh sót nhau và bệnh viêm khớp do vi khuẩn (Streptococcus suis, E. coli, Staphylococcus...).
• Dược lý và phác đồ điều trị: Nguyên tắc sử dụng kháng sinh (Penicillin, Amoxicillin 15%, Lincomycin, Gentamycin, Tetramycin LA), thuốc kích thích co bóp tử cung (Oxytocin, PGF2α và các dẫn xuất như Lutalyse, Hanprost, Prosalrin, Oestrophan), thuốc trợ sức trợ lực (Vitamin ADE, B-complex, Vitamin C, Calcifort, Anagin) và các dung dịch thụt rửa sát trùng tử cung (Iodine 10%, Rivanol 0,1%, KMnO4 0,1%, Lugol).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được triển khai bao gồm:

• Phương pháp khảo sát, thu thập dữ liệu: Thu thập số liệu thứ cấp qua hệ thống sổ sách ghi chép, theo dõi sản xuất từ phòng kế toán và tổ kỹ thuật của trang trại về cơ cấu đàn trong 3 năm (2018 - 2020).
• Phương pháp thực nghiệm chăm sóc, nuôi dưỡng: Trực tiếp thực hiện các thao tác kỹ thuật chăm sóc, lập khẩu phần, cho ăn theo quy chuẩn của trại và GreenFeed Việt Nam dưới sự giám sát của kỹ sư chăn nuôi.
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Theo dõi trạng thái sức khỏe hàng ngày, kiểm tra phản xạ ăn uống, thân nhiệt, niêm mạc, kiểm tra dịch tiết âm đạo, phân, nước tiểu để phát hiện và chẩn đoán bệnh.
• Phương pháp vệ sinh phòng bệnh: Thực hiện quy trình sát trùng chuồng trại bằng thuốc sát trùng APA Clean (nồng độ 25 ml/10 lít nước), vôi xút, vôi bột và lịch tiêm phòng vắc-xin bắt buộc.
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu theo dõi được tổng hợp và phân tích theo phương pháp thống kê sinh vật học ứng dụng trên phần mềm Microsoft Excel 2007. Tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ điều trị khỏi được tính theo các công thức:
  • Tỷ lệ mắc bệnh (%) = (Tổng số lợn mắc bệnh / Tổng số lợn theo dõi) × 100
  • Tỷ lệ điều trị khỏi (%) = (Tổng số lợn khỏi bệnh / Tổng số lợn điều trị) × 100

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu nêu rõ tầm quan trọng của ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam, sự chuyển dịch mô hình sang trang trại công nghiệp tập trung và vai trò hạt nhân của đàn nái sinh sản đối với năng suất chăn nuôi thương phẩm. Tác giả xác định rõ 5 mục tiêu nghiên cứu, 4 yêu cầu kỹ thuật gắn liền với đợt thực tập tốt nghiệp tại Trại lợn Phát Đạt, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Phần này trình bày hai khối nội dung lớn:

1. Tổng quan điều kiện cơ sở nơi thực tập: Trại lợn Phát Đạt (thôn Cao Quang, xã Cao Minh, thị xã Phúc Yên) hoạt động từ năm 2009 với quy mô 120 nái, đến năm 2013 mở rộng lên quy mô 400 nái và 2.000 lợn thịt trên tổng diện tích 3 ha. Cơ sở vật chất gồm 10 chuồng nuôi khép kín hoàn toàn có hệ thống giàn mát và quạt hút thông gió (2 chuồng đẻ với 92 ô đẻ, 2 chuồng nái chửa với 246 ô nái chửa, 1 chuồng đực 9 ô, 1 chuồng hậu bị 3 ô quy mô 50 con/lứa, 1 chuồng cai sữa 26 ô quy mô 650 con/lứa, 3 chuồng thịt 16 ô quy mô 2.000 con/lứa); phòng pha tinh có kính hiển vi, thiết bị cảm ứng nhiệt, dụng cụ đóng liều tinh; hệ thống xử lý chất thải bằng bể biogas. Cơ cấu nguồn giống gồm 24% đàn bố mẹ từ Greenfeed Việt Nam, 7% đàn ông bà từ Xí nghiệp Đồng Hiệp Hải Phòng và 69% đàn bố mẹ từ Công ty CP Việt Nam. Cơ cấu nhân sự gồm 16 người (1 chủ trại, 1 quản lý, 1 kế toán, 1 kỹ sư chính Greenfeed, 6 công nhân, 1 cấp dưỡng, 1 kỹ thuật thử việc và 4 sinh viên thực tập).
2. Tổng quan tài liệu: Tổng hợp lý thuyết về đặc điểm sinh lý sinh dục nái (thành thục tính, thành thục thể vóc, chu kỳ động dục, thụ tinh, thời gian chửa); quy trình chăm sóc nái chửa, nái đẻ, chuẩn bị ô úm kích thước 1,2 m x 1,5 m; các bệnh thường gặp (chậm động dục, bại liệt, sảy thai, đẻ khó, viêm tử cung, sót nhau, viêm khớp); tổng hợp các nghiên cứu trong nước (Nguyễn Văn Thanh, Trần Tiến Dũng, Nguyễn Xuân Bình, Trịnh Đình Thâu...) và nước ngoài (Smith, Andrew Gresham, Hughes, James...).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Tác giả xác định đối tượng theo dõi là đàn lợn nái sinh sản tại Trại lợn Phát Đạt từ ngày 28/05/2020 đến ngày 28/11/2020. Nội dung triển khai bao gồm: đánh giá tình hình chăn nuôi, thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, quy trình phòng trị bệnh, thực hiện thụ tinh nhân tạo và thao tác kỹ thuật trên đàn lợn con. Tác giả mô tả chi tiết phương pháp áp dụng quy trình an toàn sinh học hàng ngày (tắm rửa, thay quần áo bảo hộ, sát trùng cồn, nhúng ủng vào thùng vôi), phương pháp cọ rửa ngâm tấm đan chuồng đẻ bằng dung dịch vôi xút trong 1 ngày, xịt rửa khung chuồng và gầm chuồng trước khi chuyển nái chờ đẻ xuống.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương này công bố và phân tích toàn bộ dữ liệu thực nghiệm thu thập được qua các bảng số liệu chi tiết:

Biến động cơ cấu đàn lợn trang trại (2018 - 2020):

STT	Loại lợn	ĐVT	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
1	Lợn đực	Con	7	3	8
2	Lợn hậu bị	Con	80	38	100
3	Lợn nái sinh sản	Con	270	265	290
4	Lợn con cai sữa	Con	7.022	6.756	7.242
5	Lợn thịt	Con	1.435	606	700
Tổng		Con	8.814	7.668	8.340

Giai đoạn 2018 - 2020 ghi nhận quy mô nái sinh sản duy trì ổn định quanh mức 265 - 290 con; đàn thịt giảm từ 1.435 con (năm 2018) xuống 700 con (năm 2020) do định hướng tập trung phát triển đàn nái giống.

Quy trình dinh dưỡng theo dõi trên đàn nái:

• Nái hậu bị và nái cai sữa chờ phối: Ăn thức ăn GF08 với tiêu chuẩn 3 kg/con/ngày (nái cai sữa cho nhịn ăn 1 ngày ngay sau cai sữa), bổ sung vitamin ADE.
• Nái chửa 3 tuần đầu (1 - 21 ngày): Ăn thức ăn GF08; hậu bị và lứa 1-2 ăn 2,0 kg/con/ngày; lứa 3-7 ăn 2,2 kg/con/ngày (cho ăn 1 lần/ngày).
• Nái chửa từ 22 - 84 ngày: Ăn thức ăn 9044 / GF07; hậu bị và lứa 1-2 ăn 2,2 - 2,4 kg/con/ngày; lứa 3-7 ăn 2,4 - 2,6 kg/con/ngày (cho ăn 1 lần/ngày).
• Nái chửa từ 85 - 114 ngày: Ăn thức ăn GF08; hậu bị và lứa 1-2 ăn 2,8 - 3,0 kg/con/ngày; lứa 3-7 ăn 3,0 - 3,5 kg/con/ngày (cho ăn 1 lần/ngày).
• Nái chờ đẻ (trước đẻ 3 ngày): Giảm thức ăn GF08 xuống 2,0 kg/con/ngày (cho ăn 2 lần/ngày).
• Nái đẻ 1 - 7 ngày: Lượng thức ăn tăng dần từ 0,5 đến 6,0 kg/con/ngày, chia 3 bữa (7h, 16h, 23h).
• Nái nuôi con sau 1 tuần: Cho ăn 3 bữa/ngày (7h, 16h, 23h) với định mức 2,5 - 3,0 kg/con/bữa.

Số lượng lợn trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng trong 6 tháng thực tập:

Thời gian	Nái chửa & chờ phối (con)	Nái đẻ, nuôi con (con)	Lợn con theo mẹ (con)	Lợn con cai sữa (con)
Tháng 06/2020	236	0	0	0
Tháng 07/2020	246	0	0	0
Tháng 08/2020	0	44	528	528
Tháng 09/2020	0	42	506	506
Tháng 10/2020	0	44	526	506
Tháng 11/2020	0	43	516	510
Tổng cộng	482	173	2.076	2.050

Tình hình sinh sản và theo dõi ca đẻ trên 173 nái:

Thời gian	Số nái theo dõi (con)	Đẻ bình thường (con)	Tỷ lệ (%)	Đẻ khó can thiệp thủ thuật (con)	Tỷ lệ (%)
Tháng 8/2020	44	42	95,45	2	4,54
Tháng 9/2020	42	41	97,61	1	2,38
Tháng 10/2020	44	42	95,45	2	4,54
Tháng 11/2020	43	42	97,67	1	2,32
Tổng cộng	173	167	96,53	6	3,46

Tỷ lệ đẻ bình thường đạt 96,53% (167 con), tỷ lệ đẻ khó phải can thiệp thủ thuật chiếm 3,46% (6 con, rơi vào nái đẻ lứa đầu do khung xương chậu hẹp hoặc nái già yếu sức rặn kém).

Lịch sát trùng chuồng trại định kỳ tại cơ sở:

• Chủ nhật: Phun sát trùng toàn bộ khu vực chăn nuôi; xịt gầm chuồng đẻ.
• Thứ 2: Xịt gầm chuồng nái chửa + phun sát trùng; phun sát trùng toàn bộ chuồng đẻ, chuồng cách ly và ngoài chuồng.
• Thứ 3: Quét/rắc vôi đường đi ngoài chuồng; xịt gầm + phun vôi gầm chuồng đẻ; phun sát trùng chuồng nái chửa; xịt gầm + rắc vôi chuồng cách ly.
• Thứ 4: Xịt gầm + phun sát trùng chuồng nái chửa; rắc vôi + xịt gầm chuồng cách ly; phun sát trùng ngoài chuồng.
• Thứ 5: Rắc vôi chuồng nái chửa; xịt gầm + phun vôi gầm chuồng đẻ; phun sát trùng chuồng cách ly; phun sát trùng toàn bộ khu vực.
• Thứ 6: Xịt gầm + phun sát trùng chuồng nái chửa; xịt gầm + rắc vôi chuồng cách ly; phun sát trùng chuồng đẻ, ngoài chuồng và toàn bộ khu vực.
• Thứ 7: Xả vôi, vệ sinh tổng thể chuồng nái chửa, chuồng cách ly và ngoài chuồng; phun sát trùng toàn bộ khu vực.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng kết về năng suất sinh sản, tỷ lệ can thiệp đẻ khó và hiệu quả chăm sóc nuôi dưỡng, công tác an toàn sinh học tại trại trong 6 tháng thực tập; đề xuất các kiến nghị với cơ sở nhằm hoàn thiện trang thiết bị và ổn định nhân sự lao động.

Kết quả và đóng góp

Kết quả thực nghiệm và số liệu cụ thể được ghi nhận trong văn bản:

1. Công tác nuôi dưỡng: Trực tiếp chăm sóc 482 lượt nái chửa và nái chờ phối, 173 nái đẻ nuôi con, 2.076 lợn con theo mẹ và 2.050 lợn con cai sữa trong 6 tháng thực tập.
2. Năng suất và an toàn sinh sản: Trong 173 ca đẻ theo dõi, có 167 ca đẻ tự nhiên bình thường (đạt tỷ lệ 96,53%) và 6 ca đẻ khó cần can thiệp thủ thuật hỗ trợ (chiếm tỷ lệ 3,46%).
3. Quy trình kỹ thuật ứng dụng: Chuẩn hóa chế độ dinh dưỡng theo giai đoạn mang thai (sử dụng cám GF07, GF08, 9044 với định mức từ 2,0 kg đến 3,5 kg/con/ngày; chia 3 bữa giai đoạn nuôi con); áp dụng lịch vệ sinh, khử trùng chuồng nuôi bằng APA Clean và vôi xút nghiêm ngặt 7 ngày trong tuần.

Giải pháp và kinh nghiệm kỹ thuật tác giả đúc kết:

• Công tác chuẩn bị trước đẻ: Chuyển nái lên chuồng đẻ trước 7-10 ngày, vệ sinh sạch sẽ vùng mông và âm hộ, chuẩn bị ô úm lợn con (1,2 m x 1,5 m) được tiêu độc để trống 3-5 ngày trước khi đón lợn con.
• Kỹ thuật đỡ đẻ và can thiệp đẻ khó: Theo dõi sát thời gian đẻ từng con; nếu rặn đẻ kéo dài thì can thiệp sớm bằng tiêm Oxytocin kích thích co bóp tử cung; trường hợp thai to hoặc ngược ngôi cần cắt ngắn móng tay, sát trùng tay sạch sẽ, thao tác nhẹ nhàng để kéo thai ra ngoài tránh làm tổn thương, xây xát niêm mạc tử cung lợn mẹ.
• Chăm sóc đàn con sơ sinh: Nhốt lợn con vào ô úm khi tắm cho lợn mẹ, chỉ thả ra khi nền sàn đã khô ráo hoàn toàn nhằm ngăn ngừa bệnh phân trắng trên lợn con theo mẹ.

Đóng góp thực tiễn: Khóa luận đã hệ thống hóa quy trình thực hành chăn nuôi thú y chuẩn hóa tại một trang trại quy mô công nghiệp (400 nái), cung cấp dẫn liệu thực tế về tỷ lệ đẻ khó và phác đồ xử lý an toàn sinh học tại địa bàn thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài:

• Thời gian theo dõi thực nghiệm giới hạn trong 6 tháng (từ tháng 5/2020 đến tháng 11/2020) tại một cơ sở chăn nuôi tư nhân đơn lẻ (Trại lợn Phát Đạt), chưa theo dõi trọn vẹn chu kỳ khai thác kinh tế qua nhiều năm của từng cá thể nái.
• Điều kiện nghiên cứu chịu tác động bởi thời tiết khí hậu nhiệt đới gió mùa phức tạp tại địa phương và sự biến động thường xuyên của đội ngũ công nhân lao động tại trại, gây ảnh hưởng nhất định đến tính đồng đều trong thao tác kỹ thuật.

Hướng nghiên cứu và ứng dụng tiếp theo:

• Tiếp tục theo dõi, đánh giá các chỉ tiêu sinh sản chi tiết hơn (số con đẻ ra còn sống/ổ, khối lượng sơ sinh, khối lượng cai sữa, khoảng cách giữa hai lứa đẻ) trên từng nhóm giống nhập ngoại (GreenFeed, CP, Đồng Hiệp).
• Khảo nghiệm và so sánh hiệu quả kinh tế của các phác đồ điều trị viêm tử cung và chậm động dục khác nhau trong điều kiện chăn nuôi trang trại khép kín.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Chăn nuôi - Thú y tại các trường đại học, cao đẳng phục vụ học phần Thực tập giáo trình, Thực tập tốt nghiệp và Rèn nghề.
• Kỹ thuật viên, cán bộ quản lý trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp quy mô vừa và lớn (từ 100 đến 500 nái).

Các phần nội dung có giá trị ứng dụng cao nhất:

• Bảng định mức và lịch trình phân phối thức ăn chi tiết theo tuần tuổi mang thai và giai đoạn tiết sữa (GF07, GF08, 9044).
• Quy trình tổ chức vệ sinh, xịt gầm, tiêu độc chuồng trại luân phiên theo các ngày trong tuần (Bảng 4.4).
• Các bước kỹ thuật thao tác đỡ đẻ, can thiệp lấy thai khó và quy trình giữ ấm ô úm phòng bệnh phân trắng cho đàn lợn con.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô cơ sở vật chất và cơ cấu đàn nái tại Trại lợn Phát Đạt được tổ chức như thế nào?
Trại lợn Phát Đạt hoạt động từ năm 2009 với quy mô 120 nái, đến năm 2013 mở rộng lên 400 nái và 2.000 lợn thịt trên diện tích 3 ha. Khu chăn nuôi gồm 10 chuồng khép kín (2 chuồng đẻ 92 ô, 2 chuồng nái chửa 246 ô, 1 chuồng đực 9 ô, 1 chuồng hậu bị 50 con/lứa, 1 chuồng cai sữa 650 con/lứa, 3 chuồng thịt 2.000 con/lứa). Đàn giống gồm 69% bố mẹ nhập từ CP Việt Nam, 24% bố mẹ nhập từ GreenFeed Việt Nam và 7% ông bà từ Xí nghiệp Đồng Hiệp Hải Phòng.

2. Khẩu phần và loại thức ăn cho lợn nái chửa được phân chia theo giai đoạn mang thai như thế nào?

• Giai đoạn 1 - 21 ngày: Ăn thức ăn GF08, nái hậu bị và lứa 1-2 ăn 2,0 kg/con/ngày, lứa 3-7 ăn 2,2 kg/con/ngày (1 bữa/ngày).
• Giai đoạn 22 - 84 ngày: Ăn thức ăn 9044/GF07, nái hậu bị và lứa 1-2 ăn 2,2 - 2,4 kg/con/ngày, lứa 3-7 ăn 2,4 - 2,6 kg/con/ngày (1 bữa/ngày).
• Giai đoạn 85 - 114 ngày: Ăn thức ăn GF08, nái hậu bị và lứa 1-2 ăn 2,8 - 3,0 kg/con/ngày, lứa 3-7 ăn 3,0 - 3,5 kg/con/ngày (1 bữa/ngày).
• Trước đẻ dự kiến 3 ngày: Giảm thức ăn GF08 xuống 2,0 kg/con/ngày, chia làm 2 bữa/ngày.

3. Tỷ lệ sinh sản và tỷ lệ đẻ khó qua theo dõi thực tế trên đàn nái tại trại là bao nhiêu?
Trong tổng số 173 lợn nái đẻ được trực tiếp theo dõi từ tháng 8 đến tháng 11/2020, có 167 con đẻ bình thường (chiếm tỷ lệ 96,53%) và 6 con đẻ khó phải can thiệp thủ thuật (chiếm tỷ lệ 3,46%). Các ca đẻ khó chủ yếu tập trung ở nái đẻ lứa đầu do khung xương chậu hẹp hoặc nái già nhiều lứa bị suy giảm sức rặn.

4. Quy trình vệ sinh sát trùng chuồng đẻ sau khi xuất chuồng được thực hiện theo các bước nào?
Sau khi cai sữa chuyển nái mẹ lên chuồng chửa và xuất lợn con, toàn bộ tấm đan sàn chuồng đẻ được tháo dỡ, ngâm trong hố sát trùng dung dịch vôi xút 1 ngày, cọ sạch và phơi khô. Khung chuồng được cọ sạch, xịt dung dịch vôi xút loãng rồi xịt lại bằng nước sạch. Gầm chuồng được tiêu độc khử trùng, phun vôi, để khô 1 ngày trước khi lắp lại tấm đan đón lợn chờ đẻ.

5. Khi phát hiện nái có biểu hiện đẻ khó, tác giả đã áp dụng biện pháp can thiệp kỹ thuật nào?
Khi lợn nái có biểu hiện rặn đẻ kéo dài vượt mức cho phép, tiến hành tiêm Oxytocin (liều 20 - 50 UI/con) vào tĩnh mạch hoặc bắp để kích thích co bóp tử cung kết hợp xoa bóp bầu vú. Nếu không có kết quả, người đỡ đẻ phải cắt móng tay, sát trùng tay và âm hộ nái, nhẹ nhàng đưa tay vào đường sinh dục kéo thai ra ngoài. Sau can thiệp, tiến hành thụt rửa âm đạo bằng nước muối sinh lý pha loãng và tiêm kháng sinh (Ampicillin, Ampi-kana, Genta-tylo, Lincomycin) phòng viêm tử cung.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thanh Hải đã phản ánh trung thực, chi tiết toàn bộ quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, an toàn sinh học và phòng trị bệnh trên đàn nái sinh sản tại Trại lợn Phát Đạt trong giai đoạn 6 tháng thực tập. Kết quả nghiên cứu khẳng định việc áp dụng đúng định mức dinh dưỡng theo giai đoạn mang thai, tuân thủ lịch sát trùng chuồng trại định kỳ và kỹ thuật can thiệp đỡ đẻ kịp thời đã duy trì tỷ lệ đẻ bình thường đạt 96,53% và giảm thiểu rủi ro dịch bệnh trên đàn nái. Đây là tài liệu thực hành có giá trị tham khảo tốt cho sinh viên ngành Thú y và các cán bộ kỹ thuật đang trực tiếp quản lý sản xuất tại các trang trại chăn nuôi lợn nái công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong thời gian gần đây, cùng với sự phát triển tiến bộ của khoa học kỹ thuật ngày càng cao đặc biệt là sự phát triển của công nghệ 4.0 và được sự quan tâm của nhà nước, ngành chăn nuôi đang ngày càng phát triển, tăng nhanh về số lượng và chất lượng sản phẩm. Trong đó ngành chăn nuôi lợn đóng góp một phần quan trọng, chăn nuôi lợn cung cấp một lượng lớn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, là nguồn phân bón hữu cơ tốt, giữ cân bằng hệ sinh thái giữa cây trồng, vật nuôi và con người. Ngoài ra, chăn nuôi lợn còn mang lại nguồn thu nhập, góp phần vào ổn định đời sống người dân. Mặt khác, nước ta cũng có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển chăn nuôi lợn như có nguồn nguyên liệu dồi dào cho chế biến thức ăn và có sự đầu tư của nhà nước.

Do đó chăn nuôi lợn giữ vị trí hàng đầu trong ngành chăn nuôi của nước ta. Nhu cầu lợn thịt của người tiêu dùng đang tăng lên cả về lượng và chất. Để đáp ứng nhu cầu thịt lợn tăng lên của người tiêu dùng, hộ chăn nuôi lợn đang có những thay đổi tiến bộ trong kỹ thuật chăn nuôi, cũng như quy mô chăn nuôi. Nhiều chủ trại chăn nuôi đã chuyển hướng từ chăn nuôi hộ gia đình nhỏ lẻ thủ công sang chăn nuôi quy mô trang trại theo hướng công nghiệp.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, phát triển hơn nữa ngành chăn nuôi lợn ở Việt Nam thì chăn nuôi lợn nái là một trong những khâu quan trọng góp phần quyết định đến sự thành công trong ngành chăn nuôi lợn. Đặc biệt chăn nuôi lợn nái để tạo ra đàn lợn con nuôi thịt sinh trưởng và phát triển tốt, cho tỷ lệ nạc cao. Đây cũng chính là mắt xích quan trọng để tăng nhanh đàn lợn cả về số lượng và chất lượng. Việc đánh giá năng suất sinh sản đòi hỏi cấp thiết Luan van 2 đối với người làm công tác chọn giống và nhân giống vật nuôi.

Bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì ngành chăn nuôi còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là tình hình dịch bệnh của đàn lợn nái. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban Chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y, trường ĐH Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn và cơ sở nơi thực tập chúng em thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh trên lợn nái sinh sản tại trại lợn công ty Phát Đạt, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích của chuyên đề - Nắm được tình hình chăn nuôi lợn tại trại lợn Phát Đạt, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.

- Nắm được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái tại trại. - Nắm được các loại thức ăn cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai - Nắm được tình hình mắc bệnh, các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản tại trại. - Đề xuất các biện pháp điều trị hiệu quả cho lợn nái tại trại. Yêu cầu của chuyên đề - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn Phát Đạt, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.

Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại. - Vận dụng các kiến thức đã học được vào thực tiễn sản xuất đồng thời học tập bổ sung thêm kiến thức mới từ thực tiễn sản xuất. - Ứng dụng các biện pháp điều trị bệnh cho lợn có hiệu quả vào thực tiễn chăn nuôi tại địa phương. Luan van 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.