Các Vấn Đề Chăm Sóc Người Lớn Mắc Bệnh Tim Mạch

Hệ tim mạch đóng vai trò vận chuyển oxy và dưỡng chất đến toàn bộ mô tế bào trong cơ thể. 135 trang · Trường Đại Học Y Dược · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học Y Dược
• Chuyên ngành: Chăm Sóc Người Bệnh Tim Mạch
• Đề tài: Chăm Sóc Người Lớn Mắc Bệnh Tim Mạch: Hướng Dẫn Toàn Diện
• Loại tài liệu: Hướng Dẫn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Mục tiêu
• 1. Giải phẫu hệ tim mạch
• 1.1. Cấu tạo chung của hệ tuần hoàn
• 1.2. Tim
• 1.2.1. Vị trí của tim
• 1.2.2. Hình thể ngoài của tim
• 1.2.2.1. Đỉnh tim
• 1.2.2.2. Đáy tim
• 1.2.3. Hình thể trong của tim
• 1.2.3.1. Các vách của tim
• 1.2.3.2. Buồng tim
• 1.2.3.3. Vị trí van tim
• 1.2.4. Cấu tạo tim
• 1.2.4.1. Các lớp cấu tạo tim
• 1.2.4.2. Hệ thống dẫn truyền của tim
• 1.2.4.3. Động mạch vành
• 2. Sinh lý hệ tim mạch
• 2.1. Đặc tính sinh lý cơ tim
• 2.1.1. Tính nhịp điệu
• 2.1.2. Tính dẫn truyền
• 2.2. Cung lượng tim
• 2.3. Sinh lý tuần hoàn tim
• 2.3.1. Tuần hoàn phổi (vòng tiểu tuần hoàn)
• 2.3.2. Tuần hoàn hệ thống (vòng đại tuần hoàn)
• 2.3.3. Huyết áp
• 2.4. Chu chuyển tim
• 2.4.1. Các giai đoạn của chu chuyển tim
• 2.4.2. Các biểu hiện bên ngoài của chu chuyển tim
• 2.5. Điều hòa tuần hoàn tim
• 3. Tổng quan bệnh lý hệ tim mạch
• 3.1. Bệnh mạch máu
• 3.1.1. Bệnh mạch vành
• 3.1.2. Bệnh mạch máu ngoại biên
• 3.1.3. Bệnh mạch máu não
• 3.1.4. Tăng huyết áp
• 3.1.5. Huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc mạch phổi
• 3.2. Bệnh lý tim
• 3.2.1. Suy tim
• 3.2.2. Bệnh van tim
• 3.2.3. Bệnh cơ tim
• 3.2.4. Viêm màng ngoài tim
• 3.2.5. Viêm nội tâm mạc
• 4. Triệu chứng bệnh hệ tuần hoàn
• 4.1. Triệu chứng cơ năng
• 4.2. Thăm khám tim mạch
• 5. Các vấn đề chăm sóc trên người bệnh tim mạch
• 5.1. Đau ngực
• 5.1.1. Nguyên nhân
• 5.1.2. Nhận định
• 5.1.2.1. Hỏi bệnh: hoàn cảnh xuất hiện đau
• 5.1.2.2. Vị trí đau
• 5.1.2.3. Tính chất, mức độ đau
• 5.1.2.4. Thời gian kéo dài
• 5.1.2.5. Diễn biến đau
• 5.1.2.6. Các yếu tố làm đau tăng lên hay giảm đi
• 5.1.3. Can thiệp điều dưỡng kiểm soát tình trạng đau ngực

Tóm tắt

I. Tổng quan về chăm sóc người lớn mắc bệnh tim mạch

Hệ tim mạch đóng vai trò vận chuyển oxy và dưỡng chất đến toàn bộ mô tế bào trong cơ thể. Cấu trúc tim gồm bốn buồng với hai tâm nhĩ và hai tâm thất hoạt động nhịp nhàng. Cơ tim nhận máu nuôi dưỡng từ hai nhánh động mạch vành trái và phải. Cung lượng tim trung bình đạt năm lít mỗi phút ở người trưởng thành. Chỉ số này phản ánh hiệu quả bơm máu qua tích số giữa tần số tim và thể tích tâm thu. Khi cấu trúc giải phẫu hoặc chức năng dẫn truyền bị tổn thương, hoạt động tuần hoàn suy giảm nghiêm trọng. Quá trình chăm sóc đòi hỏi nhân viên y tế nắm vững đặc tính sinh lý cơ tim. Tính hưng phấn, tính dẫn truyền và tính nhịp điệu quyết định nhịp đập sinh học. Mọi biến đổi về huyết động đều cảnh báo nguy cơ rối loạn tuần hoàn. Do đó, việc thiết lập kế hoạch can thiệp sớm giúp bảo tồn chức năng cơ tim hiệu quả.

1.1. Giải phẫu hệ thống tuần hoàn và cấu tạo tim

Tim nằm trong trung thất giữa và lệch sang bên trái lồng ngực. Khối cơ rỗng hình tháp này có đáy quay ra sau và đỉnh hướng ra trước. Thành tim cấu tạo từ ngoài vào trong gồm ba lớp chính. Màng ngoài tim bao bọc phía ngoài để giảm ma sát khi co bóp. Lớp cơ tim dày đảm nhiệm chức năng co bóp tống máu vào tuần hoàn. Lớp màng trong tim lót nhẵn các buồng tim và tạo nên các van tim. Vách liên nhĩ và vách liên thất ngăn đôi tim thành hai nửa độc lập. Hệ thống van tim một chiều giữ cho dòng máu luôn chảy theo hướng cố định. Mạch máu bao gồm hệ động mạch, mao mạch và tĩnh mạch liên hoàn.

1.2. Sinh lý hoạt động và hệ thống dẫn truyền cơ tim

Cơ tim sở hữu các đặc tính sinh lý gồm tính hưng phấn, tính dẫn truyền, tính trơ và tính nhịp điệu. Hệ thống dẫn truyền tự động khởi phát từ nút xoang nhĩ tại nhĩ phải. Xung động lan truyền qua các bó liên nút đến nút nhĩ thất. Sau đó, điện thế tiếp tục qua bó His rồi phân nhánh vào mạng Purkinje. Cơ chế này kích hoạt cơ thất co bóp đồng bộ để tạo áp lực tống máu. Cung lượng tim phụ thuộc trực tiếp vào tần số tim và thể tích mỗi nhát bóp. Hệ thần kinh tự chủ điều hòa hoạt động tim thông qua giao cảm và phó giao cảm. Tình trạng căng thẳng hoặc sốt cao có thể làm tăng công suất bơm máu.

II. Đánh giá đau ngực khi chăm sóc người lớn mắc bệnh tim mạch

Đau ngực là triệu chứng báo động nguy hiểm nhất trong bệnh lý tim mạch ở người lớn. Tình trạng này phản ánh sự mất cân bằng giữa cung và cầu oxy của cơ tim. Mạch vành bị xơ vữa hoặc tắc nghẽn làm giảm lưu lượng máu tưới cơ tim cục bộ. Người bệnh thường cảm thấy đè nặng, thắt chặt hoặc nóng rát sau xương ức. Cơn đau có thể lan lên cổ, hàm dưới, vai trái và chạy dọc bờ trong cẳng tay. Việc phân loại tính chất cơn đau ngực có ý nghĩa quyết định trong chẩn đoán cấp cứu. Cơn đau thắt ngực ổn định thường xuất hiện sau khi gắng sức hoặc chịu xúc cảm mạnh. Ngược lại, cơn đau không ổn định xảy ra ngay cả khi nghỉ ngơi với cường độ dữ dội hơn. Ngoài ra, viêm màng ngoài tim và thuyên tắc phổi cũng gây đau ngực dữ dội. Điều dưỡng viên cần thăm khám toàn diện mạch, huyết áp và nhịp thở của người bệnh. Việc ghi nhận chính xác thời gian khởi phát và hướng lan giúp định vị đúng tổn thương mạch vành.

2.1. Phân biệt cơn đau thắt ngực ổn định và không ổn định

Cơn đau thắt ngực ổn định thường kéo dài từ 5 đến 15 phút. Cơn đau khởi phát sau khi người bệnh lao động nặng, căng thẳng hoặc ăn quá no. Triệu chứng sẽ giảm rõ rệt khi người bệnh nghỉ ngơi hoặc ngậm nitroglycerin dưới lưỡi. Ngược lại, cơn đau thắt ngực không ổn định có xu hướng kéo dài trên 15 phút. Cơn đau bộc phát ngay trong trạng thái nghỉ ngơi và không đáp ứng với thuốc giãn mạch thông thường. Mức độ đau dữ dội kèm theo cảm giác đè nghẹt tim cảnh báo nhồi máu cơ tim cấp. Vùng đau thường lan rộng lên góc hàm, vai trái và ngón tay út. Sự tắc nghẽn huyết khối cấp tính trong lòng động mạch vành đe dọa tính mạng.

2.2. Dấu hiệu đau ngực do viêm màng ngoài tim và phổi

Viêm màng ngoài tim tạo ra cơn đau ngực có tính chất liên tục và nóng rát. Người bệnh cảm thấy đau nhói tăng lên rõ rệt khi hít thở sâu, ho hoặc xoay người. Cơn đau có xu hướng thuyên giảm khi người bệnh ngồi dậy và cúi gập người ra phía trước. Thuốc chống viêm không steroid mang lại hiệu quả giảm đau rõ rệt đối với trường hợp này. Trong khi đó, thuyên tắc mạch phổi gây đau ngực đột ngột kèm theo khó thở dữ dội. Cơn đau phổi tăng mạnh khi người bệnh ho hoặc hít sâu và giảm khi nín thở. Sự phân định cơ chế đau giúp loại trừ các biến chứng cấp tính nguy hiểm. Đánh giá chuẩn xác định hướng can thiệp an toàn.

III. Giải pháp can thiệp chăm sóc người lớn mắc bệnh tim mạch

Quy trình can thiệp điều dưỡng tập trung vào việc ổn định huyết động và giảm tiêu thụ oxy cơ tim. Ngay khi cơn đau ngực xuất hiện, điều dưỡng yêu cầu người bệnh nghỉ ngơi tuyệt đối tại giường. Hoạt động thể lực cần được đình chỉ hoàn toàn để giảm áp lực lên tâm thất. Nhân viên y tế thực hiện y lệnh cho người bệnh thở oxy qua ống thông mũi nhằm cải thiện nồng độ oxy máu. Việc kiểm soát lo âu có ý nghĩa sống còn vì trạng thái căng thẳng sẽ kích thích hệ giao cảm. Giao cảm hưng phấn làm tăng nhịp tim và huyết áp, khiến tổn thương cơ tim thêm trầm trọng. Các nhóm thuốc cấp cứu như nitroglycerin hoặc morphin phải được dùng chuẩn xác. Điều dưỡng viên phối hợp chặt chẽ với bác sĩ để chuẩn bị tái tưới máu mạch vành. Quá trình theo dõi liên tục điện tâm đồ giúp phát hiện sớm các rối loạn nhịp tim ác tính. Mọi thao tác can thiệp đòi hỏi tính khẩn trương, chính xác và tinh thần trách nhiệm cao.

3.1. Biện pháp tức thời kiểm soát cơn đau thắt ngực cấp

Khi người bệnh xuất hiện cơn đau ngực cấp, việc đầu tiên là cho người bệnh bất động hoàn toàn tại giường bệnh. Tư thế Fowler nửa nằm nửa ngồi giúp lồng ngực giãn nở tối đa và hỗ trợ hô hấp. Điều dưỡng viên lập tức cung cấp oxy dòng thấp từ 2 đến 4 lít mỗi phút để tăng oxy máu. Nhân viên y tế trấn an tâm lý nhằm giảm bớt sự sợ hãi và hạ hoạt tính giao cảm. Kiểm tra nhanh huyết áp tâm thu và tần số mạch trước khi dùng nitroglycerin ngậm dưới lưỡi. Nếu cơn đau kéo dài không giảm, morphin liều nhỏ qua tĩnh mạch được chỉ định. Toàn bộ quy trình đòi hỏi sự giám sát huyết động nghiêm ngặt.

3.2. Quản lý sử dụng thuốc và chuẩn bị thủ thuật tim mạch

Thực hiện y lệnh thuốc tim mạch đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc năm đúng. Nhóm thuốc giãn mạch như nitroglycerin cần được theo dõi kỹ vì nguy cơ tụt huyết áp. Thuốc kháng kết tập tiểu cầu như aspirin và clopidogrel giúp ngăn ngừa huyết khối tắc mạch. Trong trường hợp nhồi máu cấp có chỉ định tái thông mạch, điều dưỡng chuẩn bị bệnh nhân khẩn cấp. Các xét nghiệm đông máu, chức năng thận và men tim phải hoàn thành tức thì. Nhân viên y tế giải thích quy trình can thiệp để người bệnh an tâm hợp tác. Khâu chuẩn bị chu đáo trước thủ thuật nong mạch giúp hạn chế tối đa rủi ro cho bệnh nhân.

IV. Ứng dụng theo dõi và chăm sóc người lớn mắc bệnh tim mạch

Theo dõi liên tục các chỉ số sinh tồn là cốt lõi trong chăm sóc người lớn mắc bệnh tim mạch dài hạn. Tần số tim, nhịp thở, huyết áp và độ bão hòa oxy SpO2 phản ánh kịp thời tình trạng huyết động học. Những biến đổi bất thường về tần số mạch hoặc tụt huyết áp đều báo hiệu suy tuần hoàn. Bên cạnh theo dõi tại viện, công tác giáo dục sức khỏe giữ vai trò quyết định. Bệnh nhân cần được hướng dẫn nhận diện các dấu hiệu cảnh báo cơn đau ngực tái phát. Việc tuân thủ chế độ ăn giảm muối, hạn chế chất béo giúp bảo vệ thành mạch. Luyện tập thể lực nhẹ nhàng đều đặn làm tăng lưu lượng tuần hoàn bàng hệ. Đồng thời, tinh thần thoải mái và giảm căng thẳng giúp kiểm soát huyết áp lâu dài. Hướng dẫn dùng thuốc đúng giờ giúp duy trì nồng độ điều trị ổn định trong huyết tương. Sự kết hợp giữa giám sát y tế và tự chăm sóc giúp nâng cao chất lượng sống toàn diện.

4.1. Giám sát dấu hiệu sinh tồn và theo dõi điện tim

Giám sát liên tục các chỉ số sinh tồn gồm mạch, huyết áp, nhịp thở và SpO2 là quy trình bắt buộc. Tần số mạch bình thường dao động từ 60 đến 90 lần mỗi phút. Sự thay đổi đột ngột của nhịp tim phản ánh thiếu máu cơ tim hoặc rối loạn nhịp. Điều dưỡng viên thực hiện đo huyết áp hai tay để phát hiện bệnh lý động mạch. Máy monitor theo dõi liên tục sóng điện tim giúp phát hiện loạn nhịp ác tính. Đoạn ST chênh lên hoặc chênh xuống cảnh báo nhồi máu cơ tim cấp. Hồ sơ theo dõi cần cập nhật liên tục để xử trí kịp thời mọi diễn biến.

4.2. Tư vấn lối sống và giáo dục sức khỏe phòng ngừa biến chứng

Giáo dục sức khỏe đóng vai trò then chốt trong giai đoạn xuất viện và phục hồi chức năng. Người bệnh cần hiểu rõ tầm quan trọng của việc dùng thuốc đúng liều lượng quy định. Tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc hạ áp hoặc thuốc chống đông máu. Chế độ dinh dưỡng cần ưu tiên rau xanh, cá béo và giảm muối dưới 5 gam mỗi ngày. Người bệnh phải kiêng hoàn toàn thuốc lá cùng các chất kích thích tim mạch. Việc đi bộ nhẹ nhàng 30 phút mỗi ngày giúp cải thiện tuần hoàn bàng hệ. Kiểm soát cân nặng và giữ tinh thần lạc quan giúp phòng ngừa tái phát.

Nội dung chính

TỔNG QUAN VÀ MÔ TẢ NỘI DUNG GIÁO TRÌNH: CHĂM SÓC NGƯỜI LỚN MẮC BỆNH TIM MẠCH

---

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình "Chăm Sóc Người Lớn Mắc Bệnh Tim Mạch: Hướng Dẫn Toàn Diện" là tài liệu học tập chuyên ngành, giữ vị trí then chốt trong khối kiến thức điều dưỡng chuyên khoa hệ đại học. Môn học liên kết trực tiếp kiến thức y học cơ sở với kỹ năng thực hành chăm sóc người bệnh nội khoa tim mạch tại các cơ sở y tế.

Căn cứ vào chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo, mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể trên hai phương diện:

1. Kiến thức: Người học trình bày được giải phẫu, sinh lý của hệ tim mạch; giải thích được nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh, phương pháp nhận định và quy trình can thiệp đối với các vấn đề bệnh lý thường gặp ở người bệnh tim mạch.
2. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Người học thể hiện được tính tích cực trong học tập, khả năng làm việc độc lập và kỹ năng phối hợp hiệu quả với các thành viên trong nhóm học tập lâm sàng.

Về mặt cấu trúc, giáo trình áp dụng cách tiếp cận tích hợp suy luận lâm sàng (clinical reasoning): đi từ hình thái giải phẫu học và chức năng sinh lý cơ bản, tiến tới cơ chế bệnh sinh của hệ tuần hoàn, và kết thúc bằng quy trình nhận định 10 bước cùng các biện pháp can thiệp điều dưỡng chuẩn mực. Điểm đặc thù của tài liệu là định hướng đào tạo thực hành gắn liền với khái niệm học lâm sàng: người học không chỉ tiếp thu lý thuyết thuần túy mà phải "đến bên giường bệnh", quan sát và thu thập dữ liệu trực tiếp trên từng người bệnh cụ thể để đưa ra kế hoạch chăm sóc chính xác.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giảng dạy trong tài liệu được phân chia thành các chủ đề kiến thức có tính tiếp nối logic chặt chẽ:

• Chủ đề 1: Cấu tạo chung và giải phẫu định khu hệ tim mạch: Giới thiệu cấu tạo hệ tuần hoàn gồm tuần hoàn mạch máu và tuần hoàn bạch huyết. Mô tả chi tiết vòng đại tuần hoàn và vòng tiểu tuần hoàn. Về hình thái tim: tim là khối cơ rỗng hình tháp, màu hồng, chia làm 4 buồng, có trọng lượng trung bình 270g ở nam và 260g ở nữ. Xác định vị trí tim nằm trong trung thất giữa, lệch sang bên trái lồng ngực, đè lên cơ hoành, ở giữa hai phổi, phía trước thực quản và các cấu trúc trung thất sau. Trục tim hướng từ phải sang trái, từ trên xuống dưới và từ sau ra trước. Về hình thể ngoài, đỉnh tim (mỏm tim) nằm chếch sang trái tại khoảng gian sườn V trên đường trung đòn trái; đáy tim quay ra sau tương ứng mặt sau hai tâm nhĩ, có rãnh gian nhĩ, tĩnh mạch chủ trên và dưới đổ vào tâm nhĩ phải, 4 tĩnh mạch phổi đổ vào tâm nhĩ trái.
• Chủ đề 2: Hình thể trong, vách tim và hệ thống van tim: Khảo sát 4 buồng tim (tâm nhĩ phải, tâm nhĩ trái, tâm thất phải, tâm thất trái) và các cấu trúc vách:
  • Vách gian nhĩ: Ngăn cách hai tâm nhĩ; thời kỳ phôi thai có lỗ thông, sau sinh đóng kín tạo thành hố bầu dục (nếu không đóng sẽ dẫn đến tật thông liên nhĩ).
  • Vách gian thất: Ngăn cách hai tâm thất, gồm phần màng mỏng phía trên và phần cơ dày cong lồi sang phải (khiếm khuyết phần màng tạo tật thông liên thất).
  • Vách nhĩ thất: Màng mỏng ngăn cách tâm nhĩ phải và tâm thất trái.
  • Hệ thống van tim và vị trí thính chẩn: Van ba lá ở lỗ nhĩ - thất phải; van hai lá ở lỗ nhĩ - thất trái; van động mạch phổi và van động mạch chủ (đều gồm 3 lá hình bán nguyệt). Vị trí nghe van tim trên lồng ngực được chuẩn hóa: van động mạch chủ nghe tại khoang gian sườn II bờ phải xương ức; van động mạch phổi nghe tại khoang gian sườn II bờ trái xương ức; van hai lá nghe tại mỏm tim (khoang gian sườn V đường trung đòn trái); van ba lá nghe tại bờ phải xương ức.
• Chủ đề 3: Cấu tạo cơ tim, mạch máu nuôi tim và hệ thống dẫn truyền: Cấu tạo thành tim gồm 3 lớp: ngoại tâm mạc, cơ tim và nội tâm mạc. Hệ thống mạch vành gồm động mạch vành phải (cho nhánh gian thất sau) và động mạch vành trái (chia nhánh gian thất trước và nhánh mũ); hai động mạch này thông nối với nhau nhưng không thông nối với các động mạch lân cận. Hệ tĩnh mạch tim (tim lớn, tim nhỏ, tim giữa, tim trước, tim chếch) đổ về xoang vành. Hệ thống thần kinh tự chủ và hệ thống dẫn truyền tự động gồm: nút xoang nhĩ (Keith-Flack), bó Bachmann, các bó gian nút (trước, giữa, sau), nút nhĩ thất, bó His và mạng Purkinje.
• Chủ đề 4: Sinh lý học tim mạch và huyết động: Phân tích hai đặc tính sinh lý căn bản của cơ tim là tính nhịp điệu (nút xoang phát nhịp 100 lần/phút, nút nhĩ thất phát nhịp 50–60 lần/phút; tim tách rời cơ thể nếu đủ dinh dưỡng vẫn duy trì co bóp nhịp nhàng) và tính dẫn truyền. Trình bày công thức và thông số cung lượng tim: $$\text{Cung lượng tim (CO)} = \text{Tần số tim (HR)} \times \text{Thể tích tâm thu (SV)}$$ $$\text{Giá trị chuẩn: } 5000\text{ ml/phút} = 70\text{ lần/phút} \times 80\text{ ml}$$ Cung lượng tim chịu sự điều hòa của thần kinh giao cảm, phó giao cảm, lực co tâm thất và hormone adrenaline tủy thượng thận. Các yếu tố làm tăng cung lượng tim gồm: lo lắng, kích thích, ăn uống, vận động, môi trường nhiệt độ cao, mang thai. Các yếu tố làm giảm cung lượng tim gồm: chuyển tư thế đột ngột từ nằm sang ngồi/đứng, nhịp tim quá nhanh, suy tim. Khảo sát sinh lý huyết áp động mạch và huyết áp tĩnh mạch.
• Chủ đề 5: Phân loại bệnh lý tim mạch và triệu chứng học: Phân nhóm bệnh lý tuần hoàn thành:
  • Bệnh mạch máu: Bệnh động mạch vành, bệnh mạch máu ngoại biên, bệnh mạch máu não (đột quỵ thiếu máu cục bộ - Ischemic stroke và đột quỵ xuất huyết - Hemorrhagic stroke), tăng huyết áp, huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc mạch phổi.
  • Bệnh lý tại tim: Suy tim, bệnh van tim, bệnh cơ tim, viêm màng ngoài tim, viêm nội tâm mạc.
• Chủ đề 6: Nhận định lâm sàng và can thiệp chăm sóc người bệnh đau ngực: Cung cấp khung 10 bước thu thập triệu chứng cơ năng: xác định triệu chứng, thời điểm xuất hiện, hoàn cảnh khởi phát, vị trí/định khu, tính chất, thời gian kéo dài, diễn biến/hướng lan, yếu tố tăng, yếu tố giảm, và các dấu hiệu đi kèm. Triển khai kế hoạch can thiệp điều dưỡng đối với tình trạng đau ngực cấp tính.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  LOGIC TIẾP NỐI KIẾN THỨC CỦA GIÁO TRÌNH                |
+-------------------------------------------------------------------------+
|                                                                         |
|  [Giải phẫu học tim mạch]                                               |
|  - Vị trí trung thất, mỏm tim (khoang liên sườn V), 4 buồng tim         |
|  - Cấu tạo vách (gian nhĩ, gian thất, nhĩ thất), van tim và ĐM vành     |
|                                    |                                    |
|                                    v                                    |
|  [Sinh lý học và Huyết động]                                            |
|  - Tính tự động (nút Keith-Flack: 100 l/p, nút nhĩ thất: 50-60 l/p)     |
|  - Cung lượng tim: CO = HR x SV (5000 ml/phút = 70 l/p x 80 ml)         |
|                                    |                                    |
|                                    v                                    |
|  [Bệnh học và Phân loại]                                                |
|  - Bệnh mạch máu (ĐMV, đột quỵ, THA, thuyên tắc phổi)                   |
|  - Bệnh tại tim (suy tim, bệnh van tim, viêm màng ngoài tim)            |
|                                    |                                    |
|                                    v                                    |
|  [Nhận định triệu chứng 10 bước]                                        |
|  - Phân biệt: CĐTN ổn định / CĐTN không ổn định / Viêm màng ngoài tim /  |
|    Phình tách động mạch chủ / Thuyên tắc mạch phổi                      |
|                                    |                                    |
|                                    v                                    |
|  [Can thiệp điều dưỡng chuyên biệt]                                     |
|  - Trấn an, nghỉ ngơi tuyệt đối, thở oxy, dùng thuốc theo y lệnh,       |
|    theo dõi DHST và SpO2, giáo dục sức khỏe                             |
|                                                                         |
+-------------------------------------------------------------------------+

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố ba khối kiến thức nền tảng:

1. Lý thuyết huyết động học cơ sở: Định lượng hóa mối quan hệ giữa thể tích nhát bóp, tần số tim và cung lượng tuần hoàn toàn thân; giải thích các biến thiên huyết động theo tư thế và trạng thái sinh lý.
2. Mối tương quan giải phẫu - bệnh lý: Liên kết trực tiếp giữa cấu trúc giải phẫu với các dị tật và tổn thương bệnh học, điển hình như sự khiếm khuyết vách liên nhĩ, tổn thương phần màng của vách liên thất gây thông liên thất, hoặc vị trí phân nhánh của hai nhánh động mạch vành trái (nhánh gian thất trước, nhánh mũ) liên quan trực tiếp đến định khu thiếu máu cơ tim.
3. Khung phân loại và chẩn đoán phân biệt hội chứng đau ngực: Xây dựng bảng đối chiếu chi tiết dựa trên dữ liệu bệnh học:

Bệnh cảnh lâm sàng	Hoàn cảnh xuất hiện	Vị trí và hướng lan	Tính chất và thời gian	Yếu tố làm tăng / giảm
Cơn đau thắt ngực ổn định (CĐTNÔĐ)	Xuất hiện khi gắng sức, xúc cảm, ăn quá no, nhiễm lạnh.	Khu trú trước tim, lan lên vai, xuống cánh tay, cẳng tay, ô mô út và ngón út trái; có thể lan lên cổ, hàm trái.	Đau thắt, đè nặng. Thời gian kéo dài từ 5 đến 15 phút.	Tăng: Gắng sức. Giảm: Nghỉ ngơi, dùng Nitroglycerin, thở oxy.
Cơn đau thắt ngực không ổn định (CĐTNKÔĐ)	Xuất hiện ngay cả khi người bệnh nghỉ ngơi.	Tương tự CĐTNÔĐ nhưng phạm vi lan rộng hơn.	Đau dữ dội. Thời gian kéo dài > 15 phút.	Tăng: Không phụ thuộc gắng sức. Giảm: Bất động tại chỗ, thở oxy, Morphin, thuốc tiêu huyết khối, can thiệp nong ĐMV.
Viêm màng ngoài tim	Xuất hiện đột ngột, không liên quan gắng sức.	Đau vùng giữa ngực lan lên cổ.	Đau liên tục, cảm giác rát bỏng.	Tăng: Hít sâu, ho, xoay người. Giảm: Thở nông, ngồi dậy gập người ra trước, dùng NSAIDs.
Phình tách thành động mạch chủ	Xuất hiện đột ngột, dữ dội.	Đau ngực và/hoặc lan ra sau lưng dữ dội.	Cảm giác đau chói như dao đâm, cường độ tối đa ngay từ đầu.	Không giảm với các thuốc giãn mạch thông thường; diễn tiến cấp tính đe dọa tính mạng.
Thuyên tắc mạch phổi	Đột ngột sau các biến cố huyết khối.	Đau vùng trước ngực kèm khó thở cấp, ho ra máu, nhịp nhanh.	Đau nhói kiểu màng phổi.	Tăng: Khi ho, hít sâu. Giảm: Khi thở ra hết và nín thở.

Kỹ năng phát triển

Tài liệu rèn luyện cho người học ba nhóm năng lực thực hành:

• Kỹ năng kỹ thuật điều dưỡng: Kỹ thuật đếm mạch, đo huyết áp động mạch chính xác; kỹ thuật cho người bệnh thở oxy theo y lệnh; kỹ năng chuẩn bị và thực hiện y lệnh các nhóm thuốc tim mạch đặc hiệu (thuốc giãn mạch Nitroglycerin, thuốc giảm đau Morphin, thuốc tiêu huyết khối, thuốc kháng viêm không steroid); kỹ thuật theo dõi dấu hiệu sinh tồn và độ bão hòa oxy máu mao mạch ($SpO_2$).
• Kỹ năng phân tích và nhận định lâm sàng: Thu thập đầy đủ 10 thuộc tính của triệu chứng cơ năng thông qua bộ câu hỏi khai thác bệnh sử; kỹ năng định vị các mốc giải phẫu trên thành ngực (đường trung đòn, các khoảng gian sườn II, V) để xác định mỏm tim và thính chẩn các ổ van tim.
• Kỹ năng chăm sóc và quản lý ca bệnh: Kỹ năng thiết lập chế độ nghỉ ngơi tuyệt đối tại giường trong giai đoạn đau ngực cấp; kỹ năng trấn an tâm lý nhằm giảm tải lo âu và hạ thấp nhu cầu tiêu thụ oxy của cơ tim; kỹ năng tư vấn và giáo dục sức khỏe cho người bệnh tim mạch.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình định hướng phương pháp giảng dạy dựa trên bằng chứng và học tập qua giải quyết vấn đề (Problem-Based Learning - PBL):

• Nguyên lý học lâm sàng tại giường bệnh: Giáo trình nêu rõ phương châm đào tạo: "Học lâm sàng là gì? Học lâm sàng là đến bên giường bệnh, học trên bệnh nhân cụ thể". Giảng viên sử dụng các ca bệnh tim mạch thực tế làm trung tâm bài học, hướng dẫn sinh viên quan sát các biểu hiện triệu chứng cơ năng, thực thể và đối chiếu các thông số cận lâm sàng tương ứng.
• Thực hành hỏi bệnh có cấu trúc: Sinh viên được hướng dẫn áp dụng bộ câu hỏi mẫu gồm 10 biến số lâm sàng để khai thác triệu chứng đau ngực:
  1. Đau từ khi nào?
  2. Đau tự nhiên hay sau gắng sức?
  3. Đau ở vùng nào?
  4. Đau nhiều hay ít?
  5. Cảm giác đau ở nông hay sâu?
  6. Đau có lan đi đâu không?
  7. Cơn đau kéo dài bao lâu?
  8. Cơn đau tăng lên khi nào?
  9. Cơn đau giảm đi khi nào (khi nghỉ ngơi, dùng thuốc giãn mạch vành)?
  10. Các triệu chứng kèm theo (khó thở, ho, đánh trống ngực, cảm giác hẫng hụt, sốt)?
• Phương pháp lượng giá và đánh giá kết quả:
  • Đánh giá lý thuyết: Kiểm tra mức độ ghi nhớ và hiểu biết về vị trí giải phẫu (trọng lượng tim, các mốc gian sườn, nguyên ủy các nhánh mạch vành) và các thông số sinh lý học (tần số phát nhịp của nút Keith-Flack, công thức cung lượng tim).
  • Đánh giá kỹ năng thực hành: Kiểm tra sinh viên theo bảng kiểm kỹ năng can thiệp kiểm soát đau ngực: mức độ thực hiện nhanh chóng chế độ nghỉ ngơi tuyệt đối, kỹ thuật thở oxy, độ chính xác khi đo đạc dấu hiệu sinh tồn và khả năng nhận diện dấu hiệu nguy hiểm.
  • Đánh giá năng lực tự chủ và trách nhiệm: Quan sát tinh thần tích cực, sự chủ động và khả năng phối hợp làm việc nhóm của sinh viên trong các buổi học lâm sàng tại khoa phòng.
• Chỉ dẫn tự học cho sinh viên: Người học cần tự vẽ lại sơ đồ vòng tuần hoàn lớn - nhỏ, sơ đồ cấp máu của động mạch vành phải - trái, hệ thống phát nhịp và dẫn truyền Purkinje; đồng thời thường xuyên lập bảng so sánh các đặc điểm nhận định đau ngực để rèn luyện phản xạ phân loại bệnh cảnh.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình thể hiện tính khoa học thông qua các điểm đặc thù:

• Mối liên kết chặt chẽ giữa hình thái học và bệnh học lâm sàng: Giáo trình không trình bày giải phẫu học tĩnh mà luôn gắn liền cấu trúc với cơ chế dị tật hoặc triệu chứng. Điển hình, khi mô tả vách gian nhĩ, tài liệu chỉ rõ quá trình đóng kín lỗ thông phôi thai để tạo hố bầu dục và hệ quả tật thông liên nhĩ nếu quá trình này khiếm khuyết; khi mô tả vách gian thất, tài liệu nhấn mạnh phần màng là vị trí dễ xảy ra thông liên thất.
• Quy chuẩn hóa vị trí giải phẫu định khu trong thăm khám: Tài liệu cung cấp các mốc giải phẫu thành ngực tương ứng với các ổ van tim theo chuẩn quốc tế, giúp người học định vị chính xác vị trí nghe tiếng van động mạch chủ ở khoang gian sườn II bờ phải xương ức, van động mạch phổi ở khoang gian sườn II bờ trái xương ức, và van hai lá tại khoang gian sườn V đường trung đòn trái.
• Phân định chi tiết cơ chế đau thắt ngực và can thiệp dược lý tương ứng: Phân biệt rành mạch giữa cơn đau thắt ngực ổn định (đáp ứng với nghỉ ngơi, Nitroglycerin, thở oxy) và cơn đau thắt ngực không ổn định (đòi hỏi các biện pháp can thiệp tích cực như Morphin, tiêu sợi huyết hoặc nong mạch vành). Đồng thời, tài liệu chỉ rõ đặc điểm cơ học của cơn đau trong viêm màng ngoài tim (đau thay đổi theo nhịp hô hấp và tư thế: tăng khi hít sâu/ho/xoay người, giảm khi ngồi gập người ra trước).
• Hệ thống hóa phân loại tai biến mạch máu não: Tích hợp các hình thái đột quỵ (đột quỵ thiếu máu cục bộ do cục máu đông làm tắc nghẽn dòng máu nuôi não và đột quỵ xuất huyết não) vào tổng thể nhóm bệnh lý mạch máu hệ thống.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được thiết kế nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo của các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên đại học ngành Điều dưỡng: Sinh viên năm thứ hai hoặc năm thứ ba theo học học phần Điều dưỡng Nội khoa, Chăm sóc người bệnh tim mạch hoặc chuẩn bị bước vào giai đoạn thực tập lâm sàng tại các bệnh viện.
• Sinh viên đại học ngành Y đa khoa: Sử dụng phần giải phẫu định khu, sinh lý học cung lượng tim và phương pháp tiếp cận 10 bước nhận định triệu chứng cơ năng như tài liệu tham khảo cho học phần Triệu chứng học Nội khoa.
• Yêu cầu tiên quyết (Prerequisites): Để tiếp thu hiệu quả nội dung giáo trình, người học cần hoàn thành các học phần cơ sở bao gồm Giải phẫu học người, Sinh lý học người và Điều dưỡng cơ sở (đã thành thạo các kỹ năng đo chỉ số sinh tồn, kỹ thuật thở oxy, kỹ thuật đưa thuốc vào cơ thể).
• Giảng viên và cán bộ hướng dẫn lâm sàng: Sử dụng tài liệu làm khung bài giảng lý thuyết trên lớp và làm bảng kiểm chuẩn hóa kỹ năng hướng dẫn sinh viên hỏi bệnh, thăm khám tại giường bệnh.
• Điều dưỡng viên thực hành: Điều dưỡng viên mới tốt nghiệp công tác tại các khoa Nội tim mạch, Hồi sức tim mạch, Cấp cứu có thể sử dụng giáo trình làm tài liệu tra cứu nhanh về xử trí và chăm sóc ban đầu cho người bệnh có cơn đau thắt ngực.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp nhất với đối tượng đào tạo nào?

Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên đại học ngành Điều dưỡng trong học phần chăm sóc người bệnh nội khoa tim mạch, đồng thời là tài liệu tham khảo phù hợp cho sinh viên Y đa khoa và điều dưỡng viên mới bắt đầu thực hành lâm sàng tại khoa tim mạch.

2. Cần chuẩn bị những kiến thức nền tảng nào trước khi học giáo trình này?

Người học cần nắm vững kiến thức Giải phẫu học đại cương (đặc biệt là giải phẫu lồng ngực và trung thất), Sinh lý học hệ tuần hoàn, cùng các kỹ năng Điều dưỡng cơ bản như đo đếm dấu hiệu sinh tồn, thực hiện y lệnh dùng thuốc và hỗ trợ hô hấp.

3. Điểm khác biệt của tài liệu này so với các sách bệnh học tim mạch thuần túy là gì?

Các sách bệnh học thuần túy tập trung sâu vào cơ chế phân tử và phác đồ điều trị của bác sĩ; trong khi đó, giáo trình này tập trung vào quy trình điều dưỡng thực hành: chuẩn hóa 10 bước hỏi bệnh sử triệu chứng cơ năng tại giường, hướng dẫn thính chẩn các ổ van tim, và quy định cụ thể các hành động can thiệp chăm sóc tức thì (nghỉ ngơi tuyệt đối, thở oxy, trấn an tâm lý, theo dõi $SpO_2$ và dấu hiệu sinh tồn).

4. Làm thế nào để tự học và nắm vững các bảng phân biệt đau ngực trong giáo trình?

Người học nên kết hợp đối chiếu giữa cơ chế bệnh sinh giải phẫu với các đặc tính triệu chứng: ví dụ, tổn thương mạch vành liên quan đến gắng sức và nhu cầu oxy, tổn thương màng ngoài tim liên quan đến cọ xát cơ học khi hô hấp và thay đổi tư thế. Việc thực hành thường xuyên bộ 10 câu hỏi nhận định trên các tình huống ca bệnh mô phỏng sẽ giúp hình thành phản xạ phân loại lâm sàng nhanh chóng.

5. Những tài liệu và công cụ trực quan nào được tích hợp kèm theo giáo trình?

Giáo trình tích hợp hệ thống sơ đồ giải phẫu trung thất, hình thể trong 4 buồng tim, sơ đồ các nhánh phân bố của động mạch vành phải và trái, sơ đồ vị trí các ổ thính chẩn van tim trên thành ngực, cùng công thức toán học tính toán cung lượng tim ($CO = HR \times SV$).

---

Kết luận

Giáo trình "Chăm Sóc Người Lớn Mắc Bệnh Tim Mạch: Hướng Dẫn Toàn Diện" cung cấp hệ thống tri thức hoàn chỉnh từ giải phẫu định khu, cơ chế sinh lý học huyết động đến kỹ năng nhận định và can thiệp chăm sóc người bệnh tim mạch tại giường bệnh.

Lộ trình học tập khuyến nghị cho người học là nghiên cứu tuần tự từ cấu tạo hình thái học tim mạch (buồng tim, vách tim, hệ thống van và mạch vành), nắm vững quy luật cung lượng tim, tiếp cận bảng phân loại bệnh lý, và rèn luyện thành thạo quy trình 10 bước nhận định triệu chứng cùng các hành động can thiệp điều dưỡng kiểm soát đau ngực cấp tính. Tài liệu là cơ sở khoa học cần thiết cho hoạt động đào tạo và thực hành điều dưỡng tim mạch chuyên nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CAC VAN DE CHAM SOC NGƯỜI LỚN MÁC BỆNH TIM MẠCH - Mục tiêu - « Kiến thức - 1. Trinh bày được giải phẫu, sinh lý hệ tim mạch. - 2, Trình bày được nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh, cách nhận định, can thiệp một số vấn đề thường gặp trên người bệnh tim mạch. - = Năng lực tự chủ và trách nhiệm - 3, Thể hiện được tính tích cực, khả năng hợp tác hiệu quả với các thành viên trong nhóm học tập.

, Hạch bạch huyết Mach bach huyét Tinh mach. Hệ tuân hoàn gôm: - luân hoàn mạch má A ` A - Tuan hoan bach huyet M6 dang bach huyét Mao mach Cấu tạo chung của hệ tuần hoàn 9 Capillaries of head and forelimbs Anterior vena cava Pulmonary CAI Ì Pulmonary artery Capillaries of right lung Capillaries of left lung Hệ tuân hoàn ¢ Vong đại tuần hoàn ° Vòng tiểu tuần hoàn Right atrium Left atrium Right ventricle Left ventricle Aorta Capillaries of abdominal organs and hind limbs HỆ TUẦN HOÀN ` A RK , , La mot ong khep kin mm Cung cấp dinh dưỡng Tim——— Dong mach mm Tĩnh mạch —— Mao mạch [D00 óc ——— - Giải phẫu hệ tim mạch TÌM > Khối cơ rỗng, hình tháp, màu hồng >Bao bọc lay | khoang rỗng có 4 buông. >Cân nặng : 270gr ở nam và 260gr ở nữ. BUÔNG TÌM °© 2 nửa phải và trái.

Mỗi nửa có 2 buông: — 1 buồng nhận máu từ TM về (tâm nhì) — 1 buông đây máu vào các DM (tâm that) TÂM NHĨ TRÁI TÂM NHĨ PHAI ` TÂM THÁT TRÁI TÂM THÁT PHAI VỊ TRÍ CỦA TIM mm 9 .` Mediastinum (the organs between the pleural cavities) Superior vena cava Ba 2 “Sa lung Aorta Parietal pleura (cut) Pulmonary trunk Pericardium (cut) Apox of heart ¢ Tim nam trong trung thất giữa, lệch sang bên trái lông ngực, đẻ lên cơ hoành, ở giữa hai phối trước thực quản và các thành phần khác của trung thất sau TRỤC TIM Long axis Long axis Phải > Trai Trên > Dưới Sau > Trước 17 HÌNH THẺ NGOÀI ĐỈNH TIM TRỤC CỦA TIM DINH TIM HÌNH THẺ NGOÀI ĐỈNH TIM ¢ Con goi la mom tim ° Năm chếch sang trái, ngay sau lông ngực. ¢ Ở khoảng gian sườn V trên đường trung đòn trái. HÌNH THẺ NGOÀI ĐÁY TIM * Quay ra sau Ung voi mat sau 2 tam nhi. ¢ Gitta 2 tam nhi co | ranh doc - ranh gian nhĩ.

¢ Bén phai ranh gian nhĩ là tâm nhĩ phải — Phía trên có tĩnh mạch chủ trên — _ Ở dưới có tĩnh mạch chủ dưới đồ vào. ¢ Bén trái rãnh gian nhĩ là tâm nhĩ trái, có 4 tinh mach phôi đỗ vào. HÌNH THẺ NGOÀI ĐÁY TIM TĨNH MẠCH CHỦ TRÊN VÀ DƯỚI TAM NHi PHAI TINH MACH PHOI TAM NHi TRAI CÁC VACH CUA TIM L6 tinh mach phéi _ Hổ bầu dục —Van nhĩ thất trái Nhĩ phải mo Tâm that tra TM vanh Van nhi \ HÌNH THẺ TRONG VÁCH TIM Vách gian nhĩ: ¢ Ngan cach nhi phai va nhi trai. ¢ Ung voi ranh gian nhi 6 ngoai.

* Bao thai: có lỗ thông. ¢ Sau sinh, lỗ này dong kin, tao ho bau duc. ° Nếu khéng dong => tật thông liên nhĩ HÌNH THẺ TRONG VÁCH TIM Vách gian thất: ¢ Ngan cach 2 tam that ° Ứng với 2 rãnh gian thất trước và sau. °Ò Có I phần nhỏ, mỏng : phần màng.

°Ò Đại bộ phận còn lại dày: phần cơ. ° Vách cong lôi sang phải. - Phần màng khiếm khuyết ® thông liên thất. HINH THE TRONG VACH TIM Vach nhi that: ° - Màng mỏng ngăn cách tâm nhĩ phải và tâm thât trái.

- _ Do phần màng của vách gian thất dính lệch sang phải. HÌNH THẺ TRONG > 4 buông: tâm nhĩ P — T, tâm thất P — T ¥ Tam nhi P: TM chu trén — dưới, xoang TM vanh ¥ Tam nhĩ T: 4 lỗ TM phối v'Tâm thất P: van ĐM phối (3 lá hình bán nguyệt) ¥ Tam that T: van ĐM chủ (3 lá hình bán nguyệt) > Vách gian nhĩ — vách gian thất > Lỗ nhĩ - thất P van ba lá HÌNH THẺ TRONG BUONG TIM TAM NHI TRAI TAM NHI PHAI TAM THAT TRAI TAM THAT PHAI HÌNH THẺ TRONG Left Atrium TÂM NHĨ °2 tâm nhĩ ở phan ; day tim phiasau. Right |S Atrium 9 ¢ Thanh mong do chi hut mau vé tim. ¢Nhan mau tu cac , Left TM đồ vào.

ec ~ Ventricle Rioht⁄ - EE HINH THE TRONG TALES DONG MACH PHOI MAO TAN CUNG TINH MACH CHU TREN / LO DO XOANG a TINH MACH VANH VIEN HO BAU DUC HO BAU DUC BOTAL TINH MACH Xoang ngang mảng ngoài tm _ Chô gấp lai của > Nép finh mach chủ ở bên trái : Dây chẳng (dây chẳng Marshall) Tiểu nhĩ trái Tinh mach chéch của nhĩ trái - La van sau ` Van2ll- Ô. và vu Các finh mach phdi tra (mu ni) dong mach ch (dong mach Tâm nhĩ trái L Cơ nhủ trước Các fĩnh mạch phổi phải Các thửng gan Cơ nhú sau VỊ TRÍ VAN TIM Sounds of aortic semilunar valve are heard in 2nd intercostal space at right sternal margin Sounds of pulmonary semilur valve are heard in 2nd intercostal Space at left sternal margin Sounds of mitral valve are heard over heart apex, in Sth intercostal space in line with middie of clavicle Sounds of tricuspid valve are typically heard in riaht sternal marain of CÂU TẠO TIM Cau tao: ngoại tâm mạc, cơ tim, nội tâm mạc ĐM:vành T > nhánh gian thất trước và nhánh mũ vành P > nhánh gian thất sau TM: tim lớn, tim nhỏ, tim giữa, tim trước, tim chếch > xoang vành TK: hé than kinh tự chủ Hệ thống dẫn truyền: nút xoang nhĩ nút nhĩ thất 3 LỚP > Mang ngoai tim >Co tim >» Mang trong tim HE THONG DAN TRUYEN CUA TIM NUT XOANG NHI BO BACHMANN KEITH-FLACK BO GIAN NUT BO HIS TRUOC BO GIAN NUT GIUA MANG BO GIAN NUT PURKINJE SAU , NUT NHI- THAT BO HIS ĐỘNG MẠCH VÀNH °Ò DMV phai va trai. * 2DM nay thông nối nhau - - Không thông nối với các DM lân cận. ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÁI ĐỘNG MẠCH VÀNH .=g : DONG MACH VANH TRAI DONG MACH VANH PHAI k : NHÁNH MŨ HÁNH NHĨ THÁT NHÁNH BÊN NHÁNH NỨT NHĨ THÁT - NHÁNH GIAN ˆ THÁT TRƯỚC NHÁNH GIAN THÁT SA NHANH _ CHÉO GÓC > Dong mach > Tinh mach > Mao mach = dong mach canh trong LA ong mach canh nzoai dong mach duvi don ĐẶC TÍNH SINH LÝ CƠ TIM Tính nhịp điệu Tính dẫn truyền Nút xoang: 100 l/p —— Bo lién nut Bo His Nút nhĩ that: 50 — 60 I/p Nếu tách khỏi cơ thê và đinh đưỡng đầy đủ > tim vẫn co bóp nhịp nhàng CUNG LƯỢNG TIM Lượng máu tim bơm ra trong 1 phút Cung lượngtm | =| Tầnsốtim | X Thểtíchtâm thu 5000mI/phút 70 lần/ phút 80 ml Chậm Nhanh TK phó giaocảm - TK giao cảm Lực co - Adrenaline( tủy tâm thât thượng thận) CUNG LƯỢNG TIM Cung lượng tim Tan so tim | X Thể tích tâm thu 5000ml/phút 70 lần/ phút 80 ml TANG _GIẢM __ - Lo lăng, bị kích thích - Chuyên độ ngột từ năm - An, van dong sang ngoi/dung.

- Nhiệt độ môi trường cao - Nhip tim nhanh - Co thai. - Suy tim - Tuân hoàn mạch máu - - Tuần hoàn phổi: - - Tuần hoàn hệ thống: Vong tuan hoan nhs Vong tuéan hoan 16n - Huyết áp: Huyết áp động mạch Huyết áp tĩnh mạnh - Sinh lý hoạt động của tim - - Sinh lý tuần hoàn tim: - - Các đặc tính sinh lý của cơ tim: - Chu chuyền tim - - Các giai đoạn của chu chuyền tim - - Các biểu hiện bên ngoài của chu chuyển tim - Điều hòa tuần hoàn tim - Gồm: bệnh lý mạch máu và bệnh lý ở tim. PVE? Hemorthagic | | | \ Ischemic i — ) Stroke i ~3) Stroke - Bệnh mạch máu: bệnh mạch vành, mạch Blood clots stop the flow of blood to an area of the brain mau ngoai bién, mach mau nao, THA, huyết khối TM sâu và thuyén tac mach phôi. - Bệnh lý tim: suy tim, bệnh van tim, bệnh cơ tim, viêm màng ngoài tim, viêm nội tâm - Triệu chứng bệnh hệ tuần hoàn LỜI MỞ ĐÀU x.

ˆ a , aA x ` i Học lâm sàng là gì? Học lâm sàn: Môi một bệnh lý hệ tuân hoàn biêu “đến bên giường bệnh”, học tr bệnh nhân cụ thể hiện lâm sàng và CLS khác nhau. Có những triệu chứng cơ năng, thực thé và CLS thường gặp như sau Các vẫn đề chăm sóc trên người bệnh tim mạch - Đau ngực: - Nguyên nhân SƠ ĐÔ TIM VÀ CÁC ĐỘNG MẠCH VÀNH Mang tim - = Do bệnh ly tim mach: - + Co thắt hoặc tac nghén DMV: CDTN, NMCT. - + Viêm màng ngoài tim. - + Thuyên tắc mạch phi.

Nhận định TRIEU CHUNG CO’ NANG. Triéu chứng gi ? Xuốt hiện tử khi nào ? Hoàn cảnh xuết hiện ._ Vị trí, định khu của triệu chứng ._ Tính chốt của triệu chứng ._ Thời gian kéo dẻi củo triệu chứng Diên biến của triệu chứng Các yếu tế làm triệu chứng năng lên 9. Các yếu tố làm triệu chứng giảm đi 10. Các dấu hiệu khác đi kèm VÍ DỤ VỀ CÁCH HỎI BỆNH TRƯỚC MỘT BỆNH NHÂN BỊ ĐAU NGỰC.

Dau tu khi ndo 2. Dau tu nhién hay sau gắng sức? Dau 6 vung nao? Dau nhiéu hay it? Cam gide dau 6 néng hoy sâu? Đqu có lœn đi đâu không? Con dau kéo dỏi bao lâu? Cơn đau tăng lên khi nào? Cơn đau giảm đi khi nào (khi nghỉ ngơi, dùng thuốc giản mọch vỏnh.)? Các triệu alte kẻm theo (khó thở, ho, đónh trống ngực, cảm giác “hỗng hụt”, sốt.)? - Nhận định - = Hỏi bệnh: - + Xuất hiện từ khi nào, hoàn cảnh xuất hiện đau. CĐTNÔĐ: xuất hiện khi NB gắng sức CĐTNKÔĐ: xuất hiện ngay cả khi NB nghỉ ngơi Viêm màng ngoài tim: đau thường xuất hiện đột ngột. Đau tăng khi hít sâu, ho, xoay người.

Đau giảm khi thở nông, ngồi dậy gập người ra trước, dùng thuốc kháng viêm không steroid. + Vị trí dau: CĐTNÔĐ: Viêm màng ngoài tim: thường đau vùng giữa ngực lan lên cổ. Phình tách thành động mạch chủ: điển hình là đau ngực và/ hoặc đau lưng dữ dội. Thuyên tắc mạch phổi: đau vùng trước ngực, thường kèm theo các triệu chứng khó thở đột ngột, nhịp thở nhanh, ho ra máu, nhịp tim nhanh.

- + Tính chất, mức độ đau. CĐTNÔĐ Viêm màng ngoài tim: Đau liên tục và cảm giác rát. Đau thường xuất hiện đột ngột. Phình tách thành động mạch chủ: Cảm giác đau chói, dữ dội như dao đâm.

- + Thời gian kéo dài CĐTNÔĐ thời gian thường kéo dài từ 5-15 phút. CĐTNKÔĐ thời gian thường kéo dài >15 phút. Viêm màng ngoài tim: Đau liên tục và cảm giác rát.