Căn Cứ Hoãn Thi Hành Án Dân Sự Trong Pháp Luật Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Căn cứ hoãn thi hành án dân sự trong pháp luật việt nam, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về luật học.

• Tác giả: Tống Thị Ngọc Huệ
• Người hướng dẫn: TS. Lê Vĩnh Châu
• Trường học: Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Dân sự và Tố tụng Dân sự
• Đề tài: Căn Cứ Hoãn Thi Hành Án Dân Sự Trong Pháp Luật Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ CĂN CỨ HOÃN THI HÀNH ÁN DÂN SỰ
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm của căn cứ hoãn thi hành án dân sự
• 1.1.1. Khái niệm về căn cứ hoãn thi hành án dân sự
• 1.1.2. Đặc điểm của căn cứ hoãn thi hành án dân sự
• 1.2. Ý nghĩa của quy định căn cứ hoãn thi hành án dân sự
• 1.3. Quy định về căn cứ hoãn thi hành án dân sự trong pháp luật một số nước trên thế giới
• 1.3.1. Quy định về căn cứ hoãn thi hành án dân sự trong pháp luật Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
• 1.3.2. Quy định về căn cứ hoãn thi hành án dân sự trong pháp luật Cộng hòa dân chủ nhân dân Trung Hoa
• 1.3.3. Quy định về căn cứ hoãn thi hành án dân sự trong pháp luật Cộng hòa Liên bang Nga
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT CỦA VIỆT NAM VỀ CĂN CỨ HOÃN THI HÀNH ÁN DÂN SỰ, BẤT CẬP, VƯỚNG MẮC VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT
• 2.1. Hoãn thi hành án dân sự vì lý do khách quan
• 2.2. Hoãn thi hành án dân sự do đương sự thỏa thuận
• 2.3. Hoãn thi hành án dân sự do người có thẩm quyền kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm yêu cầu
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Căn Cứ Hoãn Thi Hành Án Dân Sự Định Nghĩa

Thi hành án dân sự (THADS) là một khâu quan trọng trong hệ thống pháp luật, đảm bảo tính nghiêm minh và hiệu quả của các bản án, quyết định của Tòa án. Tuy nhiên, trong quá trình thi hành án, có những trường hợp cần thiết phải hoãn thi hành để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan. Căn cứ hoãn thi hành án dân sự là những điều kiện, tình huống pháp luật quy định, khi xảy ra, cơ quan THADS có quyền ra quyết định tạm dừng việc thi hành bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Việc hiểu rõ và áp dụng đúng các căn cứ này có ý nghĩa quan trọng, vừa đảm bảo quyền lợi của các đương sự, vừa duy trì sự ổn định và trật tự xã hội. Hoãn thi hành án không phải là trốn tránh nghĩa vụ, mà là một biện pháp cần thiết để giải quyết các vấn đề phát sinh một cách thấu đáo, công bằng, tránh gây ra những hậu quả khó lường. Theo quy định tại Điều 106 Hiến pháp năm 2013, bản án và quyết định của Tòa án phải được các cơ quan, tổ chức và cá nhân tôn trọng và nghiêm chỉnh chấp hành. Tuy nhiên, pháp luật cũng cho phép hoãn thi hành trong một số trường hợp cụ thể.

1.1. Định Nghĩa Chi Tiết Về Căn Cứ Hoãn Thi Hành Án

Căn cứ hoãn thi hành án dân sự là các điều kiện pháp lý được quy định trong Luật THADS và các văn bản hướng dẫn thi hành, cho phép cơ quan THADS tạm dừng việc thực hiện bản án, quyết định của tòa án. Căn cứ này phải dựa trên các sự kiện, tình huống thực tế phát sinh sau khi bản án, quyết định có hiệu lực thi hành. Việc hoãn THADS không đồng nghĩa với việc miễn trừ nghĩa vụ thi hành, mà chỉ là tạm dừng để giải quyết các vấn đề phát sinh hoặc chờ đợi các điều kiện khách quan được đáp ứng. Việc áp dụng căn cứ hoãn phải tuân thủ chặt chẽ quy định của pháp luật, đảm bảo tính khách quan, minh bạch và công bằng cho các bên liên quan. Thủ trưởng cơ quan thi hành án có quyền tự mình hoặc theo yêu cầu của người phải thi hành án ra quyết định hoãn thi hành án khi có căn cứ theo quy định.

1.2. Phân Loại Căn Cứ Hoãn Thi Hành Án Dân Sự Hiện Hành

Các căn cứ hoãn THADS có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, chẳng hạn như: theo tính chất (khách quan, chủ quan), theo chủ thể (do đương sự, do cơ quan nhà nước), theo mục đích (bảo vệ quyền lợi đương sự, đảm bảo tính khả thi của việc thi hành). Việc phân loại giúp cho việc nhận diện, áp dụng và giải quyết các trường hợp hoãn THADS được chính xác và hiệu quả hơn. Ví dụ, căn cứ hoãn do lý do khách quan thường liên quan đến các sự kiện bất khả kháng, trong khi căn cứ hoãn do đương sự thỏa thuận lại dựa trên sự tự nguyện và đồng thuận của các bên. Việc phân loại này có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định trách nhiệm và nghĩa vụ của các bên liên quan trong quá trình thi hành án.

II. Thực Trạng Vướng Mắc Khi Xác Định Căn Cứ Hoãn Thi Hành

Mặc dù pháp luật đã quy định khá chi tiết về các căn cứ hoãn THADS, nhưng trong thực tế, việc áp dụng vẫn còn gặp nhiều khó khăn và vướng mắc. Các vấn đề thường gặp bao gồm: việc xác định chưa có điều kiện thi hành án, sự chồng chéo giữa các căn cứ, cách hiểu và áp dụng không thống nhất giữa các cơ quan THADS, và sự lạm dụng quyền yêu cầu hoãn thi hành án. Những vướng mắc này không chỉ gây khó khăn cho hoạt động THADS, mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi của các đương sự và làm giảm sút lòng tin của người dân vào hệ thống pháp luật. Cụ thể, việc xác định địa chỉ của người phải thi hành án là một thách thức lớn, đặc biệt trong bối cảnh di cư và thay đổi nơi cư trú thường xuyên. Bên cạnh đó, tranh chấp phát sinh sau khi bán đấu giá thành cũng là một vấn đề phức tạp, cần được giải quyết một cách thấu đáo.

2.1. Chưa Xác Định Được Địa Chỉ Căn Cứ Hoãn Hay Không

Một trong những tranh cãi phổ biến là liệu việc chưa xác định được địa chỉ của người phải THADS có phải là căn cứ để hoãn thi hành hay không. Một số ý kiến cho rằng đây là trường hợp chưa có điều kiện thi hành, chứ không phải là căn cứ hoãn. Tuy nhiên, ý kiến khác lại cho rằng, nếu không xác định được địa chỉ, việc thi hành án là không khả thi, và do đó cần phải hoãn để tìm kiếm thông tin và xác minh địa chỉ. Sự khác biệt trong quan điểm này dẫn đến việc áp dụng pháp luật không thống nhất, gây khó khăn cho các cơ quan THADS. Việc làm rõ vấn đề này là cần thiết để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong hoạt động THADS.

2.2. Tranh Chấp Sau Bán Đấu Giá Ảnh Hưởng Đến Việc Hoãn

Trường hợp có tranh chấp phát sinh sau khi bán đấu giá thành cũng gây nhiều tranh cãi về việc có nên hoãn thi hành hay không. Một số ý kiến cho rằng, việc bán đấu giá đã hoàn tất, quyền sở hữu tài sản đã chuyển giao, do đó không có căn cứ để hoãn. Tuy nhiên, ý kiến khác lại cho rằng, nếu tranh chấp có khả năng ảnh hưởng đến kết quả bán đấu giá, thì cần phải hoãn để chờ đợi kết quả giải quyết tranh chấp. Sự khác biệt này đòi hỏi phải có sự đánh giá kỹ lưỡng và toàn diện, dựa trên các quy định của pháp luật và tình hình thực tế của vụ việc.

2.3. Thời Gian Hoãn Do Thoả Thuận Bất Cập Hiện Tại

Điểm c khoản 1 Điều 48 Luật THADS quy định đương sự có thể thỏa thuận hoãn thi hành án, nhưng pháp luật không quy định cụ thể về thời gian tối đa hoặc tối thiểu cho việc hoãn. Điều này tạo ra sự không chắc chắn và có thể bị lạm dụng bởi các bên liên quan. Thiếu quy định rõ ràng về thời hạn hoãn có thể gây khó khăn cho Chấp hành viên, đặc biệt khi các bên đương sự không có đủ kiến thức pháp lý hoặc không nhận thức đầy đủ hậu quả của việc hoãn thi hành án.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Pháp Luật Về Căn Cứ Hoãn THADS

Để khắc phục những vướng mắc và bất cập trong việc áp dụng các căn cứ hoãn THADS, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, bao gồm: hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ THADS, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan, và nâng cao nhận thức của người dân về pháp luật THADS. Việc hoàn thiện pháp luật cần tập trung vào việc làm rõ các quy định còn chưa rõ ràng, bổ sung các quy định còn thiếu, và sửa đổi các quy định không còn phù hợp với thực tiễn. Đồng thời, cần có những quy định cụ thể hơn về trình tự, thủ tục áp dụng các căn cứ hoãn, đảm bảo tính minh bạch và công bằng. Nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan THADS là yếu tố then chốt. Điều này đòi hỏi sự đầu tư vào đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, trang bị cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, điều hành.

3.1. Cụ Thể Hóa Các Căn Cứ Hoãn Hướng Dẫn Chi Tiết

Một trong những giải pháp quan trọng là cụ thể hóa các căn cứ hoãn THADS trong các văn bản hướng dẫn thi hành. Cần có những hướng dẫn chi tiết về cách xác định các yếu tố cấu thành của từng căn cứ, các tài liệu, chứng cứ cần thiết để chứng minh sự tồn tại của căn cứ, và các tiêu chí để đánh giá tính hợp pháp và hợp lệ của căn cứ. Ví dụ, cần làm rõ thế nào là "sự kiện bất khả kháng", "trở ngại khách quan", "điều kiện khách quan chưa cho phép thi hành", và "quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba". Các quy định chi tiết này giúp cho các cơ quan THADS có căn cứ để áp dụng pháp luật một cách chính xác và thống nhất.

3.2. Xây Dựng Quy Trình Rõ Ràng Áp Dụng Căn Cứ Hoãn

Cần xây dựng một quy trình rõ ràng và minh bạch để áp dụng các căn cứ hoãn THADS. Quy trình này cần quy định rõ về quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan, thời hạn giải quyết, thủ tục khiếu nại, tố cáo, và trách nhiệm của các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ để đảm bảo rằng quy trình được thực hiện một cách nghiêm túc và hiệu quả. Xây dựng quy trình áp dụng cần dựa trên tinh thần thượng tôn pháp luật. Điều này giúp đảm bảo rằng quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan luôn được bảo vệ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Bài Học Kinh Nghiệm Về Hoãn THADS

Nghiên cứu các trường hợp thực tế về hoãn THADS là một cách hiệu quả để rút ra những bài học kinh nghiệm và hoàn thiện pháp luật. Cần phân tích các vụ việc đã được giải quyết thành công, cũng như các vụ việc còn tồn tại nhiều vướng mắc, để tìm ra những nguyên nhân và giải pháp. Ví dụ, có thể nghiên cứu các vụ việc liên quan đến việc xác định địa chỉ của người phải THADS, các vụ việc liên quan đến tranh chấp về tài sản, và các vụ việc liên quan đến việc thỏa thuận hoãn thi hành giữa các đương sự. Từ đó, đưa ra những khuyến nghị cụ thể về việc áp dụng pháp luật và cải thiện quy trình THADS. Việc chia sẻ kinh nghiệm giữa các cơ quan THADS cũng là một cách hiệu quả để nâng cao năng lực và hiệu quả công tác.

4.1. Phân Tích Vụ Việc Điển Hình Rút Ra Bài Học

Phân tích chi tiết các vụ việc điển hình về hoãn THADS sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về các vấn đề pháp lý và thực tiễn liên quan đến việc áp dụng các căn cứ hoãn. Ví dụ, một vụ việc mà người phải thi hành án đang bị bệnh hiểm nghèo có thể được xem xét hoãn thi hành để đảm bảo quyền lợi nhân đạo của người đó. Hoặc, một vụ việc mà tài sản thi hành án đang bị tranh chấp có thể được hoãn lại để chờ đợi kết quả giải quyết tranh chấp từ tòa án có thẩm quyền.

4.2. Kinh Nghiệm Quốc Tế Tham Khảo Về Căn Cứ Hoãn

Nghiên cứu kinh nghiệm của các quốc gia khác về các căn cứ hoãn THADS cũng là một nguồn thông tin quý giá để tham khảo và học hỏi. Các quốc gia có hệ thống pháp luật phát triển thường có những quy định chi tiết và rõ ràng về các trường hợp được phép hoãn thi hành án, cũng như quy trình áp dụng các căn cứ này. Nghiên cứu và tham khảo các quy định này giúp chúng ta có thêm những góc nhìn mới và giải pháp sáng tạo để hoàn thiện pháp luật THADS của Việt Nam.

V. Kết Luận Tầm Quan Trọng Của Căn Cứ Hoãn THADS

Căn cứ hoãn THADS đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự cân bằng giữa việc thi hành án hiệu quả và bảo vệ quyền lợi của các đương sự. Việc áp dụng đúng các căn cứ này không chỉ giúp cho hoạt động THADS được thực hiện một cách công bằng và minh bạch, mà còn góp phần vào việc xây dựng một xã hội thượng tôn pháp luật. Trong bối cảnh hệ thống pháp luật Việt Nam đang ngày càng hoàn thiện, việc tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các quy định về căn cứ hoãn THADS là một yêu cầu cấp thiết, nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn và góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Các văn bản hướng dẫn thi hành cũng cần được thường xuyên cập nhật và sửa đổi để phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội.

5.1. Đảm Bảo Quyền Lợi Mục Tiêu Cuối Cùng Của Hoãn

Mục tiêu cuối cùng của việc hoãn THADS là đảm bảo quyền lợi của các đương sự và duy trì sự ổn định của xã hội. Việc hoãn thi hành có thể giúp cho người phải thi hành án có thêm thời gian để thu xếp tài chính, hoặc giúp cho các bên liên quan giải quyết các tranh chấp phát sinh. Tuy nhiên, việc hoãn thi hành cũng cần phải được thực hiện một cách thận trọng và có trách nhiệm, để tránh gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người được thi hành án. Sự cân bằng giữa các lợi ích khác nhau là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả của hệ thống THADS.

5.2. Hướng Tới Tương Lai Hoàn Thiện Pháp Luật THADS

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện pháp luật THADS, đặc biệt là các quy định về căn cứ hoãn thi hành. Việc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, các chuyên gia pháp luật, và các tổ chức xã hội. Cần có những nghiên cứu sâu rộng về thực tiễn áp dụng pháp luật, cũng như tham khảo kinh nghiệm của các quốc gia khác, để đưa ra những giải pháp phù hợp và hiệu quả. Việc hoàn thiện pháp luật THADS không chỉ góp phần vào việc bảo vệ quyền lợi của các đương sự, mà còn góp phần vào việc xây dựng một hệ thống pháp luật công bằng, minh bạch và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động thi hành án dân sự đóng vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa các phán quyết tư pháp, bảo vệ trật tự kỷ cương và quyền lợi hợp pháp của công dân. Theo báo cáo thống kê của Chính phủ, khối lượng công việc của các cơ quan thi hành án dân sự trên cả nước liên tục duy trì ở mức rất cao: năm 2019 thụ lý 959.508 vụ việc, năm 2020 là 885.833 vụ việc, năm 2021 là 843.102 vụ việc và năm 2022 tăng lên 960.509 vụ việc. Trong đó, số lượng vụ việc bị hoãn thi hành án tăng mạnh qua từng năm, từ 3.414 vụ (năm 2019) lên 8.675 vụ (năm 2020), 9.351 vụ (năm 2021) và đạt 11.788 vụ (năm 2022). Đồng thời, số lượng án tồn đọng chuyển kỳ sau năm 2022 vẫn ở mức 321.879 vụ với tổng giá trị hơn 258.000 tỷ đồng.

Thực tiễn này đặt ra vấn đề nghiên cứu cấp bách về các căn cứ hoãn thi hành án dân sự theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của luận văn là làm sáng tỏ bản chất lý luận, phân tích toàn diện 09 căn cứ hoãn thi hành án quy định tại Điều 48 Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2014), nhận diện những xung đột quy phạm và bất cập phát sinh trong thực tiễn áp dụng, từ đó kiến nghị các giải pháp hoàn thiện thể chế nhằm nâng cao tỷ lệ thi hành án xong từ 15% đến 20% mỗi năm.

Phạm vi nghiên cứu của đề tài tập trung vào hệ thống pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam từ năm 2008 đến năm 2022, kết hợp đối chiếu kinh nghiệm lập pháp của các quốc gia như Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, Cộng hòa nhân dân Trung Hoa và Cộng hòa Liên bang Nga. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu giúp tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý cho Chấp hành viên, giảm tải áp lực cho hơn 700 cơ quan thi hành án dân sự cấp huyện và 63 cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh trên cả nước, đồng thời bảo vệ tối đa quyền tài sản và quyền con người của các bên đương sự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng của ba trụ cột lý thuyết pháp lý cốt lõi:

1. Lý thuyết Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa: Xác định phán quyết của Tòa án nhân danh Nhà nước có hiệu lực bắt buộc thi hành theo Điều 106 Hiến pháp năm 2013, trong đó cưỡng chế thi hành án là thẩm quyền độc quyền của cơ quan công quyền.
2. Lý thuyết Quyền con người và Quyền tiếp cận công lý: Tiếp cận theo Điều 6 Công ước Châu Âu về Nhân quyền và các chuẩn mực quốc tế, khẳng định việc thi hành án công bằng, trong thời hạn hợp lý và bảo vệ người yếu thế là một phần không thể tách rời của quyền tư pháp.
3. Lý thuyết Tự định đoạt trong quan hệ tư pháp dân sự: Tôn trọng quyền tự do ý chí và thỏa thuận của các bên đương sự trong việc định đoạt nghĩa vụ tài sản và tiến độ thi hành án.

Hệ thống nghiên cứu làm rõ 05 khái niệm then chốt:

1. Thi hành án dân sự: Hoạt động tư pháp - hành chính của cơ quan có thẩm quyền nhằm thực thi các bản án, quyết định dân sự đã có hiệu lực pháp luật.
2. Hoãn thi hành án dân sự: Việc tạm ngừng tổ chức thi hành bản án, quyết định khi xuất hiện các sự kiện do luật định, chuyển thời điểm thi hành sang một mốc thời gian muộn hơn.
3. Căn cứ hoãn thi hành án: Toàn bộ tình tiết, sự kiện pháp lý làm cơ sở bắt buộc để Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự ban hành quyết định tạm dừng thi hành án.
4. Quyền tự định đoạt của đương sự: Quyền của người được thi hành án và người phải thi hành án trong việc yêu cầu hoặc đồng ý hoãn thi hành án.
5. Sự kiện bất khả kháng và trở ngại khách quan: Những tình huống khách quan không thể lường trước khiến việc chuyển giao quyền và nghĩa vụ thi hành án chưa thể thực hiện.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo chính thức của Chính phủ trình Quốc hội giai đoạn 2019-2022 với tổng dung lượng tổng hợp hơn 3.648.952 vụ việc thi hành án trên toàn quốc. Bên cạnh đó, tác giả thu thập và phân tích chuyên sâu 04 hồ sơ vụ việc thực tế điển hình phát sinh tại Thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Bình Dương và tỉnh Đồng Tháp.

Cỡ mẫu nghiên cứu chuyên sâu gồm 04 vụ án đại diện cho các nhóm vướng mắc: tranh chấp phân chia tài sản chung vợ chồng (trị giá 300 triệu đồng), chia phần quyền sử dụng đất hộ gia đình (trị giá 597 triệu đồng), hoãn do bệnh tật kết hợp phân chia tài sản (trị giá 549 triệu đồng) và tranh chấp sau bán đấu giá tài sản thành công (trị giá gần 53 tỷ đồng). Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm lựa chọn những vụ việc phức tạp nhất, bộc lộ rõ xung đột giữa các văn bản quy phạm pháp luật.

Các phương pháp phân tích chủ đạo bao gồm:

• Phương pháp phân tích quy phạm pháp luật: Mổ xẻ từng điều khoản của Luật Thi hành án dân sự năm 2014, Bộ luật Dân sự năm 2015, Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Nghị định số 62/2015/NĐ-CP và Nghị định số 33/2020/NĐ-CP.
• Phương pháp so sánh luật học: Đối chiếu mô hình hoãn thi hành án của Việt Nam với thời hạn 30 ngày của Luật Thi hành án dân sự Lào năm 2008, 05 căn cứ mở rộng của Bộ luật Tố tụng dân sự Trung Quốc và quy định hậu quả pháp lý tại Điều 203, Điều 434 Bộ luật Tố tụng dân sự Nga.
• Phương pháp tổng hợp và bình luận: Đánh giá mối quan hệ giữa lý luận và thực tiễn thi hành qua timeline nghiên cứu kéo dài 12 tháng từ tháng 11/2021 đến tháng 11/2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tiễn và nghiên cứu quy phạm đã làm nổi bật 04 phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, tốc độ gia tăng các vụ việc hoãn thi hành án ở mức báo động. Số vụ việc hoãn thi hành án trên toàn quốc tăng 245,3% trong giai đoạn 2019-2022, cụ thể từ 3.414 vụ (năm 2019) tăng vọt lên 11.788 vụ (năm 2022). Tổng giá trị tài sản gắn với các quyết định hoãn thi hành án năm 2022 ghi nhận con số hơn 21.000 tỷ đồng, tạo ra gánh nặng tồn đọng rất lớn cho hệ thống tư pháp.

Thứ hai, tồn tại xung đột pháp lý trực tiếp giữa Điểm b Khoản 1 Điều 48 và Điểm c Khoản 1 Điều 44a Luật Thi hành án dân sự năm 2014. Khi chưa xác định được địa chỉ của người phải thi hành án, Điều 48 xếp vào diện căn cứ hoãn thi hành án, trong khi Điều 44a lại quy định đây là trường hợp ra quyết định chưa có điều kiện thi hành án. Mặc dù Khoản 3 Điều 6 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP cố gắng dung hòa bằng việc lồng ghép hai quyết định, nhưng giải pháp này thiếu tính tương thích với văn bản luật gốc, gây lúng túng trong hơn 60% trường hợp thụ lý hồ sơ của Chấp hành viên.

Thứ ba, sự thiếu vắng định lượng đối với thuật ngữ mang tính định tính như "vì lý do chính đáng khác". Chấp hành viên phải chịu trách nhiệm xác minh các lý do ốm đau, thai sản, công tác xa nhưng thiếu khung tiêu chí pháp lý rõ ràng. Điển hình như vụ việc thi hành án nghĩa vụ thanh toán 549 triệu đồng tại Thành phố Thủ Dầu Một, người phải thi hành án viện dẫn bệnh tim và thoát vị đĩa đệm để trì hoãn việc tự khởi kiện chia tài sản chung, buộc cơ quan thi hành án phải đứng ra thụ lý yêu cầu Tòa án giải quyết và ra quyết định hoãn thi hành án kéo dài nhiều năm.

Thứ tư, lỗ hổng pháp lý nghiêm trọng trong việc xử lý tài sản kê biên đã bán đấu giá thành nhưng phát sinh tranh chấp. Thực tiễn vụ việc bán đấu giá bất động sản trị giá gần 53 tỷ đồng tại Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh từ tháng 6/2016 cho thấy người trúng đấu giá đã nộp đủ 100% tiền mua tài sản nhưng vẫn không được bàn giao nhà do Tòa án thụ lý tranh chấp sau bán đấu giá, làm tê liệt quyền chiếm hữu của người thứ ba ngay tình. Đồng thời, quy định khống chế mức giảm giá tài sản mỗi lần không quá 10% tại Khoản 5 Điều 104 Luật Thi hành án dân sự đã vô tình triệt tiêu quyền tự do thỏa thuận của đương sự quy định tại Điều 6 của Luật này.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các bất cập trên xuất phát từ sự thiếu đồng bộ giữa pháp luật nội dung và pháp luật tố tụng. Pháp luật thi hành án dân sự chưa phân định ranh giới rành mạch giữa các biện pháp tạm dừng mang tính kỹ thuật nghiệp vụ với các biện pháp bảo vệ quyền tài sản thực chất. Khi cơ quan thi hành án phải chờ Tòa án giải thích bản án theo thời hạn 15 ngày tại Điều 179 hoặc trả lời kiến nghị giám đốc thẩm trong 90 ngày tại Điều 170 Luật Thi hành án dân sự, thực tế thời gian chờ đợi thường bị kéo dài từ 6 tháng đến 2 năm, biến thủ tục hoãn thành công cụ kéo dài thời gian thi hành của bên phải thi hành án.

Kinh nghiệm quốc tế cung cấp những góc nhìn tham chiếu giá trị:

• Pháp luật Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào quy định thời hạn tạm đình chỉ thi hành án cứng là 30 ngày, buộc cơ quan có thẩm quyền phải giải quyết dứt điểm các vướng mắc tố tụng trong khung thời gian quy định.
• Pháp luật Cộng hòa nhân dân Trung Hoa trao thẩm quyền chủ động cho Tòa án với 05 nhóm căn cứ linh hoạt hơn, cho phép xem xét đình chỉ khi người ngoài vụ án có phản đối chính đáng.
• Bộ luật Tố tụng dân sự Liên bang Nga quy định rõ nét hậu quả pháp lý tại Điều 203 và Điều 434 về quyền yêu cầu hoãn, thi hành án theo đợt hoặc thay đổi phương thức thi hành dựa trên tình trạng tài sản thực tế.

Để trực quan hóa các phát hiện nghiên cứu, toàn bộ diễn biến số liệu giai đoạn 2019-2022 được mô hình hóa qua biểu đồ đường kết hợp cột thể hiện sự tương quan giữa tổng lượng án thụ lý, số lượng án hoãn (tăng từ 3.414 lên 11.788 vụ) và lượng án chuyển kỳ sau (dao động từ 308.900 đến 380.252 vụ). Song song đó, bảng đối chiếu 09 căn cứ hoãn theo luật thực định và các điểm nghẽn tương ứng giúp làm sáng tỏ tính cấp thiết của việc cải cách lập pháp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất 04 nhóm giải pháp hoàn thiện pháp luật về căn cứ hoãn thi hành án dân sự:

Thứ nhất, bãi bỏ Điểm b Khoản 1 Điều 48 Luật Thi hành án dân sự năm 2014, chuyển toàn bộ trường hợp "chưa xác định được địa chỉ của người phải thi hành án" sang diện xác định "việc chưa có điều kiện thi hành án" theo Điểm c Khoản 1 Điều 44a. Giải pháp này giúp loại bỏ sự trùng lặp quy phạm, rút ngắn 15% thời gian xử lý thủ tục hành chính cho cơ quan thi hành án. Chủ thể thực hiện: Quốc hội; Thời gian hoàn thành: Lộ trình sửa đổi Luật Thi hành án dân sự giai đoạn 2024-2026.

Thứ hai, chuẩn hóa và lượng hóa khái niệm "vì lý do chính đáng khác" bằng văn bản quy phạm pháp luật dưới luật. Ban hành Thông tư liên tịch quy định rõ các tiêu chí sức khỏe (phải có hồ sơ bệnh án nội trú hoặc chứng nhận của cơ sở y tế cấp huyện trở lên) và các trường hợp thai sản, thiên tai, dịch bệnh. Mục tiêu nhằm giảm 25% các vụ việc lợi dụng yêu cầu giải thích bản án để trì hoãn thi hành. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp chủ trì phối hợp với Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Thời gian hoàn thành: Quý II/2024.

Thứ ba, thiết lập cơ chế bảo vệ tuyệt đối cho người mua trúng đấu giá tài sản ngay tình theo hướng không ban hành quyết định hoãn giao tài sản khi hợp đồng mua bán tài sản đấu giá đã được công chứng và người mua đã thanh toán đủ 100% giá trị, trừ trường hợp có quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Tòa án. Giải pháp này bảo vệ an toàn pháp lý cho dòng vốn giao dịch đấu giá ước tính trên 50.000 tỷ đồng mỗi năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp và Tổng cục Thi hành án dân sự; Thời gian hoàn thành: Quý IV/2024.

Thứ tư, sửa đổi Khoản 5 Điều 104 Luật Thi hành án dân sự năm 2014 theo hướng cho phép các bên đương sự tự do thỏa thuận mức giảm giá tài sản kê biên vượt quá trần 10% giá khởi điểm của lần bán liền kề trước đó. Quy định này tôn trọng triệt để quyền tự định đoạt tài sản theo Bộ luật Dân sự năm 2015, rút ngắn chu kỳ xử lý tài sản từ trung bình 6 tháng xuống dưới 60 ngày. Chủ thể thực hiện: Quốc hội; Thời gian hoàn thành: Năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo chuyên môn giá trị cao dành cho 04 nhóm đối tượng chính:

1. Đội ngũ Chấp hành viên và Lãnh đạo Cơ quan Thi hành án dân sự: Cung cấp cẩm nang phân tích 09 căn cứ hoãn theo Điều 48, hỗ trợ nhận diện và xử lý chính xác các trường hợp xung đột pháp lý phức tạp như phân định tài sản chung hộ gia đình hay xử lý tài sản thế chấp hạ giá dưới mức bảo đảm.
2. Thẩm phán và Kiểm sát viên: Giúp tối ưu hóa quy trình giải thích bản án theo Điều 170 và Điều 179 Luật Thi hành án dân sự, đồng thời nâng cao hiệu lực kiểm sát việc ban hành quyết định hoãn thi hành án, phòng ngừa các vi phạm tố tụng kéo dài.
3. Luật sư và Chuyên viên tư vấn pháp lý: Làm tư liệu thực chiến trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, vận dụng tối đa các quy định về thỏa thuận hoãn thi hành án và bảo vệ quyền sở hữu của bên thứ ba trúng đấu giá ngay tình.
4. Giảng viên, Học viên cao học và Nghiên cứu sinh ngành Luật Dân sự & Tố tụng Dân sự: Tài liệu nghiên cứu học thuật chuyên sâu với hệ thống dữ liệu thực tế phong phú, mở ra các hướng đề tài mới về tư pháp thi hành án và cải cách thủ tục tố tụng dân sự.

Câu hỏi thường gặp

Hoãn thi hành án dân sự khác gì so với tạm đình chỉ và đình chỉ thi hành án? Hoãn thi hành án là việc tạm ngừng tổ chức thi hành án trong một thời hạn nhất định khi có căn cứ luật định và quan hệ thi hành án sẽ tiếp tục khi lý do hoãn chấm dứt. Ngược lại, đình chỉ thi hành án chấm dứt hoàn toàn quyền và nghĩa vụ thi hành án, hủy bỏ mọi biện pháp cưỡng chế theo quy định tại Điều 50 Luật Thi hành án dân sự.

Khi người phải thi hành án ốm nặng thì cần cung cấp giấy tờ gì để được hoãn thi hành án? Người phải thi hành án phải cung cấp văn bản xác nhận bệnh nặng từ cơ sở y tế cấp huyện trở lên theo Điểm a Khoản 1 Điều 48 Luật Thi hành án dân sự. Điều kiện đi kèm là nghĩa vụ theo bản án phải là nghĩa vụ nhân thân gắn liền với cá nhân người đó mà không thể chuyển giao cho người khác thực hiện thay.

Trường hợp không tìm thấy địa chỉ người phải thi hành án thì cơ quan thi hành án ra quyết định hoãn hay quyết định chưa có điều kiện thi hành? Thực tiễn áp dụng hiện nay còn vướng mắc giữa Điều 48 và Điều 44a. Theo Khoản 3 Điều 6 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP, Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự sẽ ban hành quyết định về việc chưa có điều kiện thi hành án, trong đó ghi rõ nội dung việc thi hành án bị hoãn theo quy định của pháp luật.

Tài sản đấu giá thành công nhưng phát sinh tranh chấp tại Tòa án thì có bị hoãn giao tài sản không? Theo hướng dẫn tại Công văn số 3781/TCTHADS-NV1 của Tổng cục Thi hành án dân sự, khi Tòa án có thông báo thụ lý tranh chấp hợp đồng bán đấu giá tài sản thì cơ quan thi hành án tạm dừng giao tài sản để chờ phán quyết của Tòa án, dù thực tiễn có vụ việc kéo dài nhiều năm như hồ sơ 53 tỷ đồng tại Quận 1.

Đương sự có quyền thỏa thuận hoãn thi hành án tối đa trong bao lâu? Điểm c Khoản 1 Điều 48 Luật Thi hành án dân sự tôn trọng sự thỏa thuận của đương sự nhưng bắt buộc văn bản thỏa thuận phải ghi rõ thời hạn hoãn cụ thể. Luật hiện hành không quy định mức thời gian trần tối đa, tuy nhiên trong thời gian hoãn theo thỏa thuận, người phải thi hành án không phải chịu lãi suất chậm thi hành án trừ khi có thỏa thuận khác.

Kết luận

Luận văn đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu với 05 kết luận cốt lõi:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về bản chất hành chính - tư pháp và 09 căn cứ hoãn thi hành án dân sự trong mối liên hệ mật thiết với quyền con người và quyền tự định đoạt.
• Phản ánh chính xác bức tranh thực tế giai đoạn 2019-2022 khi số lượng án hoãn tăng 245,3% (đạt 11.788 vụ việc vào năm 2022) và chỉ ra các điểm nghẽn thể chế nghiêm trọng.
• Làm rõ xung đột quy phạm giữa Điều 48 và Điều 44a Luật Thi hành án dân sự năm 2014, cùng những bất cập về định lượng "lý do chính đáng" và cơ chế bảo vệ quyền sở hữu của người trúng đấu giá ngay tình.
• Tiếp thu có chọn lọc bài học kinh nghiệm quốc tế từ pháp luật Lào, Trung Quốc và Nga để đề xuất mô hình lập pháp phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội Việt Nam.
• Kiến nghị gói giải pháp đồng bộ 04 điểm với lộ trình triển khai cụ thể từ năm 2024 đến năm 2027 nhằm hoàn thiện Luật Thi hành án dân sự và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Công cuộc cải cách tư pháp đòi hỏi các cơ quan lập pháp và cơ quan thực thi pháp luật khẩn trương nghiên cứu, thể chế hóa các đề xuất trong luận văn, tạo hành lang pháp lý vững chắc nhằm nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự và củng cố niềm tin của xã hội vào tính nghiêm minh của công lý.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. KHÁI QUÁT MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ CĂN CỨ HOÃN THI HÀNH ÁN DÂN SỰ 1. Khái niệm, đặc điểm của căn cứ hoãn thi hành án dân sự 1. Khái niệm về căn cứ hoãn thi hành án dân sự Theo Từ điển Tiếng Việt: “thi hành” có nghĩa là làm cho thành hiện thực điều đã được chính thức quyết định.

Ở góc độ thuật ngữ, “thi hành” là “làm cho thành hiện thực điều đã được chính thức quyết định”5, “án” là “vụ phạm pháp hoặc tranh chấp quyền lợi cần được xét xử trước toà án”6, từ “án” còn là cách nói tắt bản án, quyết định của Toà án. Theo giải thích của Từ điển Luật học, thi hành án là “giai đoạn kết thúc trình tự tố tụng, là khâu cuối cùng kết thúc một vụ án được xét xử nhằm làm cho phán quyết của Tòa án có hiệu lực pháp luật”7. Như vậy theo cách hiểu này THADS là một giai đoạn của quá trình tố tụng, là hoạt động làm cho bản án, quyết định của Toà án có hiệu lực trên thực tế; được cơ quan thuộc Chính phủ (Bộ Tư pháp) đảm bảo thi hành. Bản chất của hoạt động THADS là nhằm khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức theo luật định và quyền tự định đoạt của đương sự.

Ở góc độ văn bản pháp luật về thi hành án dân sự, hiện nay chưa có văn bản pháp luật nào đưa ra giải thích từ ngữ về khái niệm này. Theo quy định tại Điều 1 Luật Thi hành án dân sự: Hoạt động thi hành án dân sự nhằm mục đích “Thi hành Bản án, quyết định dân sự, hình phạt tiền, tịch thu tài sản, truy thu tiền, tài sản thu lợi bất chính, xử lý vật chứng, tài sản, án phí và quyết định dân sự trong bản án, quyết định hình sự, phần tài sản trong Bản án, quyết định hành chính của Toà án, quyết định của Toà án giải quyết phá sản, quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh của Ủy ban cạnh tranh quốc gia, Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh có liên quan đến tài sản của bên phải thi hành và phán quyết, quyết định của Trọng tài thương mại”8. 5 Trung tâm từ điển học (1994), Từ điển Tiếng Việt, NXB Giáo dục, Hà Nội, tr. 6 Trung tâm từ điển học (1994), tlđd (6), tr.

7 Nguyễn Hữu Huỳnh (1999), Từ điển Luật học, NXB Từ điển Bách Khoa, Hà Nội, tr. 8 Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Kinh tế - Luật (2020), “Giáo trình Luật Thi hành án dân sự” – NXB Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, tr-2. 11 Theo nghĩa pháp lý, hoạt động thi hành án dân sự được định nghĩa là hoạt động tư pháp nhằm thi hành các bản án, quyết định có liên quan đến dân sự được đưa ra thi hành theo quy định của pháp luật. Thi hành án là: “Hoạt động của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, được tiến hành theo thủ tục, trình tự được pháp luật quy định nhằm thực hiện bản án, quyết định đã có hiệu lực của Toà án”.9 Do đó, Thi hành án dân sự là khái niệm dùng để chỉ: “Hoạt động của cơ quan thi hành án dân sự, người được thi hành án, người phải thi hành án và các chủ thể khác trong việc thực hiện các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Toà án”10.

Hoạt động thi hành án dân sự là hoạt động mang bản chất hành chính – tư pháp tuy nhiên có sự tham gia của nhiều chủ thể khác nhau tuỳ từng trường hợp khác nhau nhưng cơ bản gồm: người được thi hành án, người phải thi hành án, người có quyền và nghĩa vụ liên quan và cơ quan thi hành án hoặc người được Nhà nước giao thẩm quyền thực hiện hoạt động thi hành án. Mỗi cá nhân, cơ quan tham gia đều phải tuân thủ quyền và nghĩa vụ theo luật định. Theo cách hiểu thông thường, “hoãn” có nghĩa là “làm tạm ngừng hoặc làm cho phải tạm ngừng lại trong một khoảng thời gian”11. Định nghĩa này nói lên bản chất của hoạt động hoãn làm cho một hoạt động tạm ngừng.

Với cách hiểu trên thì thời gian hoạt động ngừng là tạm thời (trong một khoảng thời gian). Ở góc độ từ ngữ pháp lý thì “hoãn thi hành án” được hiểu là “tạm ngừng việc thi hành bản án đã có hiệu lực pháp luật trong những trường hợp do pháp luật quy định”12. Cách hiểu này cho thấy được việc hoãn phải dựa trên cơ sở pháp luật quy định chứ không được tùy tiện chấm dứt việc thi hành án. Tuy nhiên định nghĩa này chưa thể hiện rõ thời gian tạm ngừng việc thi hành là bao lâu, có thời hạn hay vĩnh viễn.

Hoãn thi hành án dân sự là một thủ tục trong số các thủ tục được quy định trong Luật THADS năm 2014 mà cơ quan THADS thường áp dụng để tạm dừng hoạt động thi hành án, chấm dứt trách nhiệm của CHV đối với việc THA. Thủ tục này được quy định tại Điều 48 Luật THADS năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 9 Bộ Tư pháp (1999), Từ điển Luật học, tr. 10 Bộ Tư pháp (1999), Từ điển Luật học, tr. 11 Viện Ngôn ngữ học (2005), Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng – Trung tâm Từ điển học, Đà Nẵng, tr.

12 Nguyễn Mạnh Hùng (2003), Thuật ngữ pháp lý - Tập 1, Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội, tr. Đánh giá chung cho thấy các quy định của pháp luật THADS hiện nay về hoãn THA chỉ mới điều chỉnh về trình tự, thủ tục, thẩm quyền và các căn cứ để CHV, cơ quan THADS áp dụng pháp luật. Tuy nhiên, các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành vẫn chưa đưa ra bất kỳ giải thích thế nào là hoãn THADS. Điều này dẫn đến khó khăn để hiểu chính xác ý nghĩa, bản chất của hoạt động này.

Theo tác giả, Luật THADS, các văn bản hướng dẫn thi hành cần đưa ra định nghĩa về hoãn THADS để thống nhất trong cách hiểu. Do đó, tác giả đưa ra khái niệm như sau: “Hoãn thi hành án dân sự là việc tạm ngừng việc tổ chức thi hành bản án, quyết định khi có căn cứ do pháp luật quy định; chuyển việc thi hành bản án, quyết định dân sự sang thời điểm khác muộn hơn thời điểm đã định”. Tuy nhiên, trong quá trình thi hành án, đôi khi xuất hiện một số sự kiện làm cho hoạt động thi hành án không thể tiếp tục thực hiện bởi việc này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự cũng như của các cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan đến hoạt động thi hành án; buộc phải tạm dừng việc tổ chức thi hành án. Các trường hợp làm phát sinh sự kiện nêu trên, được pháp luật THADS quy định được xác định là căn cứ để cơ quan thi hành án quyết định hoãn thi hành án dân sự.

Theo Từ điển Tiếng Việt: có rất nhiều cách định nghĩa về “căn cứ”, nhiều từ loại (danh từ, động từ). Khi nghiên cứu về thi hành án, tác giả đó sử dụng cách định nghĩa về căn cứ như sau: “Căn cứ là cái làm chỗ dựa, làm cơ sở để lập luận hoặc hành động”. Từ những phân tích trên, tác giả xin đưa ra định nghĩa về căn cứ hoãn THADS như sau: “Căn cứ hoãn thi hành án dân sự là những tình tiết, sự kiện làm cho hoạt động thi hành án dân sự không thể tiếp tục được tiến hành, mà cần phải tạm dừng lại, được pháp luật thi hành án dân sự quy định, khi có những tình tiết, sự kiện đó, cơ quan thi hành án dân sự phải ra quyết định hoãn việc thi hành án đang tổ chức thi hành trong thời hạn nhất định. Đặc điểm của căn cứ hoãn thi hành án dân sự Khi đề cập đến bản chất của hoạt động THADS, trong khoa học pháp lý hiện nay tồn tại nhiều quan điểm, ý kiến khác nhau về bản chất của hoạt động này.

Hoạt động THADS mang tính tư pháp, thể hiện ở việc đa phần các hoạt động THADS đều hướng đến việc thực hiện các nghĩa vụ về tài sản, trực tiếp tác động đến tài sản của các đương sự. Mặt khác, hoạt động THADS gắn liền với hoạt động xét xử, cùng hướng đến mục đích nhằm “phục vụ tốt nhiệm vụ xét xử của Toà án”13, nhằm làm bản án, quyết định của toà án có hiệu lực trên thực tế. Tác giả cho rằng bản chất hành chính – tư pháp trong hoạt động THADS của cơ quan THADS hiện hành là phù hợp với thực tiễn hơn cả, nếu tách rời hai yếu tố này sẽ không thực sự chính xác khi nói về bản chất của hoạt động THADS. Quá trình giải quyết vụ việc dân sự kết thúc bằng một bản án, quyết định của Toà án.

Do đó, có thể định nghĩa: Thi hành án là quá trình diễn ra sau hoạt động xét xử của Toà án. Bản án, quyết định của Toà án đã có hiệu lực pháp luật là cơ sở để tiến hành các hoạt động thi hành án. Khi xác định một sự kiện có thể phát sinh có thể làm cho hoạt động thi hành án không thể tiếp tục thực hiện bởi sự kiện này, hoặc có khả năng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự, cơ quan, tổ chức trong hoạt động thi hành án thì sự kiện trên được xem là cơ sở để tạm ngừng việc tổ chức thi hành bản án, quyết định. Căn cứ hoãn THADS có các đặc điểm riêng để phân biệt với các hoạt động, thủ tục THADS khác được quy định trong Luật THADS năm 2014, mà cụ thể là hoạt động đình chỉ, tạm đình chỉ THADS.

Qua nghiên cứu, căn cứ hoãn THADS có các đặc điểm sau: Thứ nhất, căn cứ hoãn THADS là một thủ tục được cơ quan THADS tiến hành khi tổ chức thi hành việc thi hành án nhằm làm tạm dừng việc thi hành án khi có căn cứ luật định. Thủ tục THADS được hiểu toàn bộ các bước, trình tự, thủ tục để đưa một bản án, quyết định của Toà án, Trọng tài thương mại, Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh ra thi hành theo quy định của pháp luật. Luật THADS năm 2014 quy định rất rõ 13 Nghị quyết hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành trung ương Đảng khoá VII. 14 ràng về căn cứ, trình tự thủ tục, thẩm quyền hoãn thi hành án14.

Theo đó, khi thi hành bản án, quyết định có hiệu lực thi hành, cơ quan THADS căn cứ vào các quy định này để thực hiện việc hoãn thi hành án khi có căn cứ luật định. Thứ hai, căn cứ hoãn THADS chỉ được tiến hành sau khi có Quyết định THA.