Thực Hiện Chính Sách Xã Hội Đối Với Thương Bệnh Binh Ở Huyện Ba Vì, Thành Phố Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thực hiện chính sách xã hội đối với thương bệnh binh ở huyện ba vì thành phố hà nội hiện nay thực, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trần Thị Kim Ánh
• Người hướng dẫn: ThS. Chu Thị Diệp
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội 2
• Chuyên ngành: Chủ Nghĩa Xã Hội Khoa Học
• Đề tài: Thực Hiện Chính Sách Xã Hội Đối Với Thương, Bệnh Binh Ở Huyện Ba Vì, Thành Phố Hà Nội Hiện Nay – Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VÀ CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI THƢƠNG BỆNH BINH
• 1.1. Khái niệm chính sách xã hội và vai trò của chính sách xã hội
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÃ HỘI ĐỐI VỚI THƢƠNG BỆNH BINH Ở HUYỆN BA VÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3. CHƯƠNG 3: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH XÃ HỘI ĐỐI VỚI THƢƠNG BỆNH BINH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BA VÌ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chính Sách Xã Hội Cho Thương Bệnh Binh Ba Vì

Chính sách xã hội là một yếu tố quan trọng trong sự phát triển của xã hội. Nó đảm bảo quá trình phát triển, giảm thiểu sự chênh lệch và phân hóa giai cấp, đồng thời tạo ra sự công bằng xã hội bằng cách giải quyết các vấn đề xã hội trong quá trình phát triển. Các chính sách xã hội lấy con người làm trung tâm, làm đối tượng giải quyết các vấn đề dựa trên cơ sở đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước hoặc các tổ chức chính trị, đoàn thể khác. Chính sách xã hội giữ vai trò quan trọng đối với xã hội, đảm bảo cho một đất nước phát triển ổn định. Chính sách xã hội có vai trò trong việc định hướng sự phát triển xã hội: Những chính sách xã hội bao gồm những giải pháp, quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước đối với đời sống của nhân dân. Chính sách xã hội nói chung có nhiệm vụ là giải quyết các vấn đề xã hội, đảm bảo ổn định trật tự, góp phần giảm xung đột và bất công bằng trong xã hội.

1.1. Khái Niệm Chính Sách Xã Hội và Các Lĩnh Vực Liên Quan

Chính sách xã hội là sự tác động của nhà nước vào việc phân phối và ổn định các hoàn cảnh sống cho con người thuộc các nhóm xã hội khác nhau trong lĩnh vực thu nhập, việc làm, sức khoẻ, nhà ở và giáo dục trên cơ sở mở rộng, bình đẳng và cổng bằng xã hội trong một bối cảnh lịch sử và cấu trúc xã hội nhất định. Chính sách xã hội của Nhà nước được chia ra như sau: Thứ nhất, lĩnh vực đời sống lao động gồm: Chính sách bảo vệ người lao động; Chính sách bảo hiểm xã hội; Chính sách thị trường lao động; Chính sách khuyến khích doanh nghiệp. Thứ hai, lĩnh vực định hướng cho từng nhóm người riêng biệt gồm: Chính sách xóa đói giảm nghèo; Chính sách đối với người có công với cách mạng; Chính sách gia đình; Chính sách thanh niên; Chính sách trợ giúp người già; Chính sách khuyến khích người lao động trong khu vực nông nghiệp, lao động thủ công, người tự hành nghề. Lĩnh vực khác: Chính sách giáo dục; Chính sách nhà ở.

1.2. Vai Trò Của Chính Sách Xã Hội Trong Ổn Định và Phát Triển

Chính sách xã hội đóng vai trò là công cụ của Nhà nước trong việc phản ánh thực tại khách quan của đời sống xã hội, phù hợp với các đặc điểm kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội của đất nước. Nó giúp Nhà nước nắm bắt được những vấn đề bức xúc của xã hội, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp để giải quyết. Chính sách xã hội cũng là một công cụ quan trọng để Nhà nước điều tiết các quan hệ xã hội, đảm bảo sự công bằng và bình đẳng trong xã hội. Thông qua các chính sách xã hội, Nhà nước có thể hỗ trợ những người yếu thế trong xã hội, giúp họ có cơ hội tiếp cận các dịch vụ cơ bản như giáo dục, y tế, nhà ở và việc làm.

II. Thực Trạng Chính Sách Ưu Đãi Thương Bệnh Binh Huyện Ba Vì

Trong những năm qua, huyện Ba Vì đã thực hiện tốt những chính sách ưu đãi thương bệnh binh do Đảng và Nhà nước ban hành và tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, không ngừng phấn đấu thực hiện tốt chương trình chăm sóc người có công và gia đình người có công. Bên cạnh những nỗ lực cố gắng đáng ghi nhận đó, công tác chăm sóc thương binh trên địa bàn huyện còn không ít những bất cập cần phải giải quyết. Với mong muốn được tìm hiểu sâu hơn tình hình trong thực tế khi thực hiện chính sách dành cho người có công, đặc biệt với thương bệnh binh, từ đó đưa ra một số các giải pháp nhằm thực hiện tốt những chính sách xã hội đối với thương bệnh binh và gia đình của họ.

2.1. Thành Tựu Trong Thực Hiện Chính Sách Ưu Đãi Thương Binh

Huyện Ba Vì đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong việc thực hiện chính sách ưu đãi thương binh, bệnh binh. Các chế độ trợ cấp, phụ cấp được chi trả đầy đủ, kịp thời. Công tác chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh cho thương bệnh binh được quan tâm. Nhiều chương trình hỗ trợ nhà ở, tạo việc làm, giáo dục cho con em thương bệnh binh đã được triển khai và mang lại hiệu quả thiết thực. Các hoạt động tri ân, thăm hỏi, tặng quà thương bệnh binh được tổ chức thường xuyên, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và cộng đồng đối với những người có công với cách mạng.

2.2. Hạn Chế và Khó Khăn Trong Thực Thi Chính Sách Xã Hội

Bên cạnh những thành tựu đạt được, việc thực hiện chính sách xã hội đối với thương bệnh binh ở huyện Ba Vì vẫn còn một số hạn chế và khó khăn. Một số chế độ, chính sách còn chưa phù hợp với thực tế, gây khó khăn cho việc triển khai. Thủ tục hành chính còn rườm rà, phức tạp, gây phiền hà cho đối tượng thụ hưởng. Nguồn lực dành cho công tác này còn hạn hẹp, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách còn chưa sâu rộng, khiến một số thương bệnh binh chưa nắm rõ quyền lợi của mình.

2.3. Đánh Giá Tác Động Của Chính Sách Hỗ Trợ Đến Đời Sống

Các chính sách hỗ trợ đã có tác động tích cực đến đời sống của thương bệnh binh và gia đình họ. Đời sống vật chất và tinh thần của thương bệnh binh được cải thiện đáng kể. Họ có điều kiện để chăm sóc sức khỏe, ổn định cuộc sống và hòa nhập cộng đồng. Con em thương bệnh binh có cơ hội được học hành, phát triển bản thân. Tuy nhiên, vẫn còn một số thương bệnh binh có hoàn cảnh khó khăn, cần được sự quan tâm, giúp đỡ hơn nữa của Nhà nước và cộng đồng.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Chính Sách Cho Thương Binh

Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách xã hội đối với thương bệnh binh trên địa bàn huyện Ba Vì, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào việc hoàn thiện chính sách, tăng cường nguồn lực, nâng cao năng lực cán bộ và đẩy mạnh công tác tuyên truyền.

3.1. Hoàn Thiện Chính Sách Ưu Đãi Phù Hợp Thực Tế Địa Phương

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các chế độ, chính sách hiện hành cho phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương và nhu cầu thực tế của thương bệnh binh. Ưu tiên các chính sách hỗ trợ nhà ở, tạo việc làm, chăm sóc sức khỏe và giáo dục cho con em thương bệnh binh. Nghiên cứu, ban hành các chính sách đặc thù để hỗ trợ những thương bệnh binh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

3.2. Tăng Cường Nguồn Lực Thực Hiện Chính Sách Hỗ Trợ

Tăng cường đầu tư nguồn lực tài chính, nhân lực cho công tác thực hiện chính sách xã hội đối với thương bệnh binh. Huy động các nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ thương bệnh binh. Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác thương binh, xã hội, đảm bảo họ có đủ trình độ, năng lực để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

3.3. Đẩy Mạnh Tuyên Truyền Về Quy Định Về Thương Binh

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách xã hội đối với thương bệnh binh trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tổ chức các hội nghị, hội thảo, tập huấn để nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác này. Phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, các đoàn thể trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia chăm sóc, giúp đỡ thương bệnh binh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình Chăm Sóc Thương Bệnh Binh Ba Vì

Huyện Ba Vì có thể xây dựng và triển khai các mô hình chăm sóc thương bệnh binh hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Các mô hình này có thể tập trung vào việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà, hỗ trợ tâm lý, tạo việc làm và kết nối cộng đồng cho thương bệnh binh.

4.1. Xây Dựng Mô Hình Chăm Sóc Sức Khỏe Tại Nhà Cho Thương Bệnh Binh

Mô hình này tập trung vào việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà cho thương bệnh binh, đặc biệt là những người già yếu, bệnh tật. Các dịch vụ bao gồm khám bệnh, cấp thuốc, điều trị phục hồi chức năng, tư vấn sức khỏe và hỗ trợ tâm lý. Mô hình này giúp thương bệnh binh được chăm sóc sức khỏe tốt hơn, giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội.

4.2. Hỗ Trợ Tâm Lý và Kết Nối Cộng Đồng Cho Người Có Công

Mô hình này tập trung vào việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ tâm lý cho thương bệnh binh, giúp họ vượt qua những khó khăn, mất mát trong cuộc sống. Các dịch vụ bao gồm tư vấn tâm lý cá nhân, tư vấn nhóm, tổ chức các hoạt động giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm và kết nối cộng đồng. Mô hình này giúp thương bệnh binh cảm thấy được quan tâm, chia sẻ và hòa nhập cộng đồng.

4.3. Tạo Việc Làm và Hỗ Trợ Sinh Kế Cho Gia Đình Thương Binh

Mô hình này tập trung vào việc tạo việc làm và hỗ trợ sinh kế cho thương bệnh binh và gia đình họ. Các hoạt động bao gồm đào tạo nghề, giới thiệu việc làm, hỗ trợ vay vốn sản xuất kinh doanh và phát triển các mô hình kinh tế hộ gia đình. Mô hình này giúp thương bệnh binh và gia đình họ có thu nhập ổn định, cải thiện đời sống và giảm bớt gánh nặng cho xã hội.

V. Đề Xuất Chính Sách Xã Hội Hỗ Trợ Thương Bệnh Binh Ba Vì

Dựa trên thực trạng và các giải pháp đã đề xuất, cần có những đề xuất cụ thể về chính sách xã hội để hỗ trợ thương bệnh binh ở huyện Ba Vì, nhằm đảm bảo quyền lợi và nâng cao chất lượng cuộc sống cho họ.

5.1. Đề Xuất Về Chính Sách Trợ Cấp và Phụ Cấp Ưu Đãi

Nghiên cứu điều chỉnh mức trợ cấp, phụ cấp ưu đãi cho thương bệnh binh phù hợp với mức sống hiện tại và sự biến động của giá cả thị trường. Bổ sung các khoản trợ cấp đặc biệt cho những thương bệnh binh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, như người già neo đơn, người tàn tật nặng, người mắc bệnh hiểm nghèo.

5.2. Đề Xuất Về Chính Sách Hỗ Trợ Nhà Ở và Cải Thiện Điều Kiện Sống

Xây dựng và sửa chữa nhà ở cho thương bệnh binh có hoàn cảnh khó khăn. Hỗ trợ kinh phí để thương bệnh binh cải thiện điều kiện sống, như mua sắm đồ dùng sinh hoạt thiết yếu, sửa chữa nhà cửa, xây dựng công trình vệ sinh.

5.3. Đề Xuất Về Chính Sách Ưu Tiên Trong Giáo Dục và Đào Tạo

Tiếp tục thực hiện chính sách miễn giảm học phí cho con em thương bệnh binh. Mở rộng các chương trình đào tạo nghề, tạo việc làm cho con em thương bệnh binh. Ưu tiên tuyển dụng con em thương bệnh binh vào các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.

VI. Kết Luận Tương Lai Chính Sách Xã Hội Cho Thương Binh Ba Vì

Việc thực hiện chính sách xã hội đối với thương bệnh binh là một nhiệm vụ quan trọng, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc. Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và cộng đồng, chính sách xã hội đối với thương bệnh binh ở huyện Ba Vì sẽ ngày càng được hoàn thiện và phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho những người có công với cách mạng.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Chính Sách Xã Hội Trong Giai Đoạn Mới

Trong bối cảnh đất nước đang phát triển mạnh mẽ, việc thực hiện chính sách xã hội đối với thương bệnh binh càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Nó không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội, thể hiện sự tri ân đối với những người đã hy sinh xương máu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

6.2. Hướng Đến Chính Sách Toàn Diện và Bền Vững

Chính sách xã hội đối với thương bệnh binh cần hướng đến sự toàn diện và bền vững, đảm bảo quyền lợi và đáp ứng nhu cầu của thương bệnh binh trong mọi lĩnh vực của đời sống. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, các tổ chức và cá nhân trong việc thực hiện chính sách, tạo nên sức mạnh tổng hợp để chăm sóc, giúp đỡ thương bệnh binh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Thực hiện chính sách xã hội đối với thương, bệnh binh ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội hiện nay – Thực trạng và giải pháp" do sinh viên Trần Thị Kim Ánh thực hiện tại Khoa Giáo dục Chính trị, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 (năm 2019), thuộc chuyên ngành Chủ nghĩa xã hội khoa học, dưới sự hướng dẫn của ThS. Chu Thị Diệp.

Về bối cảnh thực tiễn, sau các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, nhiều người lính trở về đời thường mang theo thương tật, bệnh tật, gặp nhiều hạn chế trong sinh hoạt hàng ngày và phát triển kinh tế gia đình. Đảng và Nhà nước Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách ưu đãi nhằm bù đắp tổn thất, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người có công. Tại huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội – một huyện bán sơn địa rộng 424 km² với quy mô dân số trên 265.000 người, công tác chăm lo cho các đối tượng chính sách được triển khai đồng bộ nhưng vẫn bộc lộ những hạn chế, bất cập trong khâu tổ chức thực hiện, thẩm định hồ sơ và tuyên truyền ở cấp cơ sở.

Mục đích nghiên cứu của khóa luận là trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận về chính sách xã hội, tiến hành khảo sát và đánh giá thực trạng thực hiện chính sách xã hội đối với thương, bệnh binh trên địa bàn huyện Ba Vì giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2019; từ đó đề xuất hệ thống phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi chính sách tại địa phương.

Khóa luận xác định 4 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Làm rõ khái niệm chính sách xã hội và vai trò của chính sách xã hội.
2. Làm rõ nội dung của chính sách xã hội đối với thương, bệnh binh ở Việt Nam hiện nay.
3. Làm rõ thực trạng thực hiện chính sách xã hội cho thương, bệnh binh trên địa bàn huyện Ba Vì.
4. Đưa ra một số phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách xã hội đối với thương, bệnh binh trên địa bàn huyện Ba Vì.

• Đối tượng nghiên cứu: Việc thực hiện chính sách ưu đãi xã hội đối với thương binh, bệnh binh trên địa bàn huyện Ba Vì.
• Phạm vi không gian: Địa bàn huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội (khảo sát thực tế trên 31 xã, thị trấn).
• Phạm vi thời gian: Số liệu và thực tiễn được thu thập, phân tích từ năm 2010 đến năm 2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận vấn đề từ góc độ chuyên ngành Chủ nghĩa xã hội khoa học, kết hợp khung lý thuyết chính sách công và xã hội học:

• Khung lý thuyết và khái niệm: Nghiên cứu phân tích các quan niệm về chính sách xã hội của các học giả quốc tế và trong nước: định nghĩa của V.Z. Ro-go-vin (tiếp cận dưới góc độ tri thức xã hội học và công cụ quản lý các quá trình xã hội), Winkler (tổng hòa các biện pháp của Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội nhằm thỏa mãn nhu cầu của nhân dân lao động), Anthony Giddens (mối quan hệ giữa nghiên cứu xã hội học với việc hoạch định chính sách của chính phủ) và định nghĩa trong giáo trình "Lý thuyết xã hội và xã hội học hiện đại" (Nxb. KHXH, 1980). Khóa luận hệ thống hóa cơ cấu chính sách xã hội thành các nhóm: đời sống lao động, định hướng cho nhóm người riêng biệt (trong đó có người có công), giáo dục, nhà ở và các chính sách bình ổn.
• Hệ thống văn bản pháp lý làm căn cứ: Sắc lệnh số 20/SL (1947), Sắc lệnh số 242/SL (1948), Nghị định số 236/HĐBT (1985), Hiến pháp năm 1992, Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, Pháp lệnh số 04/2012/UBTVQH13, Nghị quyết số 49/2017/QH14 của Quốc hội, Nghị định số 99/2018/NĐ-CP (quy định mức trợ cấp, phụ cấp ưu đãi người có công), Nghị định số 74-CP (1993) thi hành Luật thuế sử dụng đất nông nghiệp, Luật thuế sử dụng đất phi nông nghiệp số 48/2010/QH12, Nghị định số 86/2015/NĐ-CP, Thông tư liên tịch số 09/2016/TTLT-BGDĐT-BTC-BLĐTBXH, Nghị định số 91/1998/NĐ-CP (về điều lệ xây dựng quỹ Đền ơn đáp nghĩa), Chỉ thị số 23/CT-TTg (2013) của Thủ tướng Chính phủ và Chỉ thị số 14-CT/TW (2017) của Ban Bí thư Trung ương Đảng.
• Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm: phân tích và tổng hợp lý thuyết, phương pháp logic, phương pháp lịch sử và phương pháp điều tra xã hội học (khảo sát thực tế, thống kê, phỏng vấn bán cấu trúc).
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu hành chính và thống kê thứ cấp từ Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Ba Vì; số liệu khảo sát thực tế tại 31 xã, thị trấn của huyện Ba Vì; thông tin phản ánh trực tiếp từ đối tượng thụ hưởng (phỏng vấn thương binh tại địa phương); số liệu tổng hợp từ các bài nghiên cứu trên Tạp chí Cộng sản, Tạp chí Tuyên giáo và các luận văn, đề tài đi trước.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận chính sách xã hội và chính sách đối với thương bệnh binh

Chương 1 xây dựng nền tảng lý luận về chính sách xã hội và chính sách ưu đãi người có công tại Việt Nam. Tác giả phân tích 3 vai trò căn bản của chính sách xã hội: định hướng sự phát triển xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa; tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội thông qua giải quyết các vấn đề an sinh; và ổn định trật tự xã hội, bảo đảm công bằng, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tiếp đó, chương này điểm lại quá trình phát triển quan điểm của Đảng và Nhà nước qua từng giai đoạn lịch sử: thời kỳ kháng chiến chống Pháp (đặt nền móng với Sắc lệnh 20/SL và 242/SL quy định tiêu chuẩn thương binh và chế độ "lương hưu thương tật"); thời kỳ kháng chiến chống Mỹ (mở rộng diện chăm sóc, hoàn thiện quan điểm chỉ đạo); thời kỳ 1975–1985 (hình thành hệ thống văn bản áp dụng thống nhất trên cả nước với Nghị định 236/HĐBT); và thời kỳ đổi mới từ năm 1986 đến nay (Hiến định hóa nguyên tắc ưu đãi trong Hiến pháp 1992, ban hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công, sửa đổi bổ sung năm 2012 theo Pháp lệnh 04/2012/UBTVQH13).

Chương 1 hệ thống hóa 5 nội dung chính sách ưu đãi chủ yếu đối với thương, bệnh binh ở Việt Nam:

1. Chính sách trợ cấp hàng tháng: Khung trợ cấp xác định theo tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 21% đến 100% đối với thương binh, từ 41% đến 100% đối với bệnh binh; phụ cấp dành cho đối tượng suy giảm từ 81% trở lên và trợ cấp cho người phục vụ theo Nghị định số 99/2018/NĐ-CP.
2. Chính sách y tế, chăm sóc sức khỏe: Cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, chế độ điều dưỡng phục hồi sức khỏe định kỳ (2 năm một lần hoặc hàng năm đối với trường hợp suy giảm từ 81% trở lên), cấp phương tiện trợ giúp và dụng cụ chỉnh hình.
3. Chính sách miễn, giảm thuế đất: Quy định miễn hoặc giảm 50% thuế sử dụng đất nông nghiệp và đất ở căn cứ theo hạng thương tật, tỷ lệ suy giảm lao động theo Nghị định 74-CP và Luật thuế sử dụng đất phi nông nghiệp số 48/2010/QH12.
4. Chính sách ưu đãi giáo dục cho con em thương, bệnh binh: Chế độ cộng điểm ưu tiên tuyển sinh, miễn giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập và chính sách tín dụng ưu đãi theo Nghị định 86/2015/NĐ-CP và Thông tư liên tịch 09/2016/TTLT.
5. Chương trình “Đền ơn đáp nghĩa”: Hoạt động xây dựng Quỹ Đền ơn đáp nghĩa theo Nghị định 91/1998/NĐ-CP, xã hội hóa nguồn lực chăm lo nhà ở tình nghĩa, thăm hỏi tặng quà dịp 27/7 và Tết Nguyên đán.

Chương 2: Thực trạng việc thực hiện chính sách xã hội đối với thương bệnh binh ở huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

Chương 2 trình bày bức tranh toàn diện về việc thực thi chính sách tại huyện Ba Vì. Báo cáo của Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Ba Vì cho thấy toàn huyện có 4.751 gia đình thuộc diện chính sách người có công, bao gồm 2 cán bộ tiền khởi nghĩa, 1.647 hộ thân nhân liệt sĩ hưởng trợ cấp, 1.329 thương binh/người hưởng chính sách như thương binh và 818 bệnh binh.

Đặc điểm nhân khẩu học nổi bật của thương, bệnh binh tại Ba Vì là độ tuổi bình quân cao và thiếu hụt đào tạo nghề chuyên môn do thời trẻ tham gia chiến tranh:

Nhóm tuổi	Thương binh (Số lượng)	Thương binh (Tỷ lệ %)	Bệnh binh (Số lượng)	Bệnh binh (Tỷ lệ %)
Từ 50 đến 60 tuổi	298	22,42%	126	15,40%
Từ 60 đến 70 tuổi	649	48,83%	512	62,59%
Từ 71 tuổi trở lên	382	28,74%	180	22,00%
Tổng cộng	1.329	100%	818	100%

Nguồn: Thống kê của Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Ba Vì (tổng hợp trong khóa luận)

Về kết quả thực hiện các chính sách cụ thể tại huyện Ba Vì:

• Trợ cấp hàng tháng: Huyện duy trì chi trả đúng, đủ cho 100% thương binh và bệnh binh theo mức chuẩn và các khung quy định tại Nghị định 99/2018/NĐ-CP.
• Y tế và chăm sóc sức khỏe: 100% thương, bệnh binh được cấp thẻ bảo hiểm y tế và thụ hưởng chế độ chăm sóc y tế; trong đó 100% được miễn giảm chi phí khám chữa bệnh, 80% được cấp phát thuốc miễn phí, 20% được ưu tiên trong khám chữa bệnh và 10% được ưu tiên bố trí giường bệnh.
• Miễn, giảm thuế sử dụng đất: 100% thương, bệnh binh được giải quyết chính sách thuế đất; trong đó 29% được miễn hoàn toàn thuế sử dụng đất nông nghiệp và đất ở, 71% được giảm 50% số thuế ghi thu.
• Ưu đãi giáo dục cho con em: 100% con thương, bệnh binh được hưởng chế độ cộng điểm ưu tiên xét tuyển đại học/cao đẳng, miễn giảm học phí và vay vốn sinh viên; khoảng 65% nhận trợ cấp hàng tháng cho việc học tập; gần 60% nhận hỗ trợ kinh phí mua sách vở, đồ dùng học tập hàng năm.
• Công tác tuyên truyền tại 31 xã, thị trấn: Khảo sát cho thấy việc tuyên truyền vẫn phụ thuộc chủ yếu vào các phương thức truyền thống:

Hình thức tuyên truyền	Số xã đã triển khai (trên tổng số 31 xã/thị trấn)	Tỷ lệ triển khai
Tuyên truyền miệng	31	100%
Sinh hoạt chi hội	31	100%
Hệ thống truyền thanh xã	31	100%
Tham quan thực tế	28	90,32%
Thư viện, câu lạc bộ	8	25,81%
Hoạt động văn hóa, sân khấu hóa	3	9,68%

Nguồn: Số liệu khảo sát thực tế tại 31 xã/thị trấn huyện Ba Vì (khóa luận)

Bên cạnh các kết quả đạt được, chương 2 chỉ ra 5 nhóm hạn chế cơ bản:

1. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật còn hình thức, nội dung khô khan, phương thức nghèo nàn, chưa ứng dụng mạnh công nghệ truyền thông hiện đại.
2. Tồn đọng hồ sơ người có công chưa được xác nhận do hoàn cảnh chiến tranh làm thất lạc giấy tờ gốc, không tìm được người làm chứng hợp pháp.
3. Xuất hiện tình trạng khai man, làm giả hồ sơ thương tật, giấy tờ điều trị bệnh án để trục lợi chính sách; việc truy thu tiền trợ cấp chi sai gặp nhiều bế tắc do đối tượng vi phạm thuộc diện kinh tế khó khăn.
4. Nguồn lực xã hội hóa phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” chưa được khai thác triệt để, quỹ vận động ở cấp xã còn mỏng.
5. Quy trình thủ tục hành chính còn rườm rà; năng lực chuyên môn và thái độ phục vụ của một bộ phận cán bộ chính sách cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu (dẫn chứng trường hợp thương binh Nguyễn Văn Tính phản ánh việc đi lại xin xác nhận phức tạp và gặp thái độ cáu bẳn từ cán bộ).

Phân tích nguyên nhân:

• Khách quan: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật nhiều, thay đổi liên tục, có điểm thiếu đồng bộ; quy định tiêu chuẩn xác nhận vừa có chỗ quá khắt khe, vừa có kẽ hở cho tiêu cực phát sinh.
• Chủ quan: Công tác tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ LĐTBXH xã mang nặng lý thuyết, thiếu kỹ năng xử lý tình huống thực tế; kinh phí dành cho tuyên truyền và thanh tra, kiểm tra còn hạn chế; công tác thanh tra định kỳ (2-3 đợt/năm) chưa bao quát hết các vi phạm từ cơ sở.

Chương 3: Phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách xã hội đối với thương bệnh binh trên địa bàn huyện Ba Vì

Chương 3 xác lập 2 định hướng chính trị - nghiệp vụ và hệ thống 5 nhóm giải pháp cụ thể:

Phương hướng:

• Tiếp tục quán triệt sâu sắc các chủ trương, nghị quyết của Đảng và văn bản pháp luật của Nhà nước, trọng tâm là Chỉ thị số 14-CT/TW của Ban Bí thư (khóa XII) về chăm lo người có công, coi đây là nhiệm vụ chính trị thường xuyên của toàn hệ thống chính trị.
• Tăng cường vai trò lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy Đảng và chỉ đạo điều hành của Ủy ban nhân dân các cấp đối với ngành Lao động - Thương binh và Xã hội địa phương.

Hệ thống giải pháp:

1. Đổi mới và đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách:
   • Phát huy trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy và chính quyền cấp xã;
   • Bố trí ngân sách thỏa đáng và huy động tài trợ hợp pháp cho công tác truyền thông;
   • Đa dạng hóa hình thức truyền thông (kết hợp loa truyền thanh, tờ rơi, hội nghị, sân khấu hóa, ứng dụng công nghệ thông tin);
   • Chuẩn hóa năng lực, kỹ năng truyền đạt cho mạng lưới tuyên truyền viên cơ sở theo phương châm nói rõ ràng, dễ hiểu.
2. Thực hiện tốt việc tổng rà soát chính sách và giải quyết dứt điểm hồ sơ tồn đọng: Tiếp tục triển khai nghiêm túc Chỉ thị số 23/CT-TTg; phối hợp với các cựu chiến binh, đồng đội cũ để xác minh các trường hợp mất hồ sơ gốc, bảo đảm nguyên tắc công khai, dân chủ, không bỏ sót đối tượng thực tế có công.
3. Tăng cường kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm và giải quyết đơn thư khiếu nại: Tổ chức thanh tra định kỳ và đột xuất quy trình lập hồ sơ bệnh án, giám định thương tật; xử lý dứt điểm tình trạng làm giả giấy tờ, thu hồi danh hiệu và trợ cấp cấp sai; thực hiện tốt công tác tiếp công dân tại trụ sở UBND các cấp.
4. Đẩy mạnh xã hội hóa phong trào chăm sóc thương, bệnh binh: Vận động doanh nghiệp, đoàn thể và nhân dân đóng góp Quỹ Đền ơn đáp nghĩa; phát huy mô hình liên kết "Nhà nước - cộng đồng - bản thân người có công"; hỗ trợ xây sửa nhà tình nghĩa, trợ cấp đột xuất cho các gia đình thương tật nặng.
5. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội: Tăng cường chức năng giám sát phản biện xã hội đối với việc thực thi chính sách ở cơ sở; tham gia phản ánh tâm tư, nguyện vọng của thương bệnh binh đến chính quyền địa phương.

Kết quả và đóng góp

Về mặt dữ liệu thực chứng, khóa luận tổng hợp và phản ánh chân thực số liệu thống kê tại huyện Ba Vì tính đến năm 2019:

• Toàn huyện quản lý 1.329 thương binh và 818 bệnh binh, trong đó trên 77% thương binh và trên 84% bệnh binh đã ở độ tuổi từ 60 trở lên.
• Tỷ lệ bao phủ trợ cấp hàng tháng và cấp thẻ BHYT đạt 100%; chính sách miễn, giảm thuế đất nông nghiệp và đất ở đạt 100% đối tượng (29% miễn, 71% giảm); chính sách ưu đãi giáo dục đại học/cao đẳng cho con thương bệnh binh đạt 100% về cộng điểm, miễn giảm học phí và vay vốn.
• Khảo sát thực tế 31 xã/thị trấn làm rõ tỷ lệ sử dụng các kênh tuyên truyền, chỉ ra sự thiếu hụt các hình thức truyền thông chiều sâu (chỉ 25,81% xã dùng thư viện/câu lạc bộ, 9,68% xã tổ chức sân khấu hóa).

Về mặt đóng góp học thuật và thực tiễn: Khóa luận chỉ ra mâu thuẫn nội tại giữa sự phức tạp của thủ tục hành chính với đặc điểm tuổi cao, sức khỏe suy giảm của các thương, bệnh binh tại vùng nông thôn - bán sơn địa. Tác giả không chỉ nêu thành tựu mà đã thẳng thắn ghi nhận tình trạng khai man, làm giả hồ sơ bệnh án để trục lợi chính sách và sự bế tắc trong khâu truy thu ngân sách. Hệ thống giải pháp đề xuất gắn liền với đặc thù quản lý hành chính cấp huyện, làm rõ cơ chế phối hợp liên ngành giữa Phòng LĐTBXH, UBND cấp xã và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Theo lời tự nhận định của tác giả, nghiên cứu còn gặp hạn chế về nguồn lực thời gian và kiến thức cá nhân. Dữ liệu thực chứng của đề tài chủ yếu dựa vào các báo cáo hành chính của Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện và thống kê cấp xã; chưa thực hiện được các khảo sát xã hội học định lượng sâu trên cỡ mẫu lớn về mức sống, chi tiêu thực tế và nhu cầu chăm sóc sức khỏe dài hạn của từng nhóm thương binh nặng.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá tác động của các văn bản pháp luật mới ban hành sau năm 2019 (như Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng sửa đổi năm 2020); nghiên cứu chuyên sâu về các mô hình y tế lão khoa, điều dưỡng tại gia đình và các giải pháp sinh kế bền vững cho thân nhân thương, bệnh binh tại các vùng khó khăn, dân tộc thiểu số của huyện Ba Vì.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên: Các chuyên ngành Chủ nghĩa xã hội khoa học, Chính trị học, Khoa học quản lý, Công tác xã hội, Quản lý công khi tìm kiếm tư liệu tham khảo về phương pháp phân tích chính sách xã hội cấp địa phương.
• Cán bộ quản lý thực tiễn: Cán bộ Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện, cán bộ văn hóa - xã hội cấp xã tham khảo trong công tác rà soát hồ sơ chính sách, tổ chức kênh tuyên truyền và xây dựng quy trình tiếp nhận, giải quyết chế độ cho người có công.
• Nội dung đáng giá nhất: Bảng số liệu nhân khẩu học về cơ cấu tuổi của thương, bệnh binh Ba Vì (Bảng 2.1), số liệu thực thi y tế - giáo dục - đất đai và bảng tổng hợp thực trạng 6 kênh tuyên truyền tại 31 xã/thị trấn (Bảng 2.2).

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu độ tuổi của thương binh và bệnh binh tại huyện Ba Vì có đặc điểm gì nổi bật?
Số liệu từ Phòng LĐTBXH huyện Ba Vì cho thấy phần lớn thương, bệnh binh đã ở độ tuổi cao: Nhóm từ 60 đến 70 tuổi chiếm tỷ lệ lớn nhất (thương binh chiếm 48,83% với 649 người; bệnh binh chiếm 62,59% với 512 người). Nhóm từ 71 tuổi trở lên có 382 thương binh (28,74%) và 180 bệnh binh (22,00%). Nhóm từ 50 đến 60 tuổi chỉ chiếm 22,42% ở thương binh và 15,40% ở bệnh binh. Đặc điểm này khiến nhu cầu chăm sóc y tế, điều dưỡng của đối tượng là rất cấp thiết.

2. Chính sách ưu đãi về y tế và thuế đất tại huyện Ba Vì đạt mức độ bao phủ ra sao?
Cả hai chính sách đều đạt tỷ lệ bao phủ 100% đối tượng thụ hưởng. Trong y tế, 100% thương, bệnh binh được cấp thẻ BHYT và miễn giảm chi phí khám chữa bệnh, 80% được cấp thuốc miễn phí, 20% được ưu tiên khám chữa bệnh và 10% được ưu tiên giường bệnh. Về thuế đất, 100% đối tượng được thụ hưởng, trong đó 29% được miễn hoàn toàn thuế đất nông nghiệp và đất ở (thương binh 1/4, 2/4; bệnh binh 1/3, 2/3), 71% được giảm 50% số thuế ghi thu.

3. Con em thương, bệnh binh trên địa bàn huyện Ba Vì được thụ hưởng các chính sách giáo dục nào?
Con em thương, bệnh binh tại huyện được hưởng 5 nhóm quyền lợi: 100% được cộng điểm ưu tiên xét tuyển đại học/cao đẳng; 100% được miễn giảm học phí; 100% được hỗ trợ tiếp cận vốn vay sinh viên ưu đãi; khoảng 65% nhận trợ cấp học tập hàng tháng; và gần 60% nhận hỗ trợ kinh phí mua sách vở, đồ dùng học tập hàng năm.

4. Khóa luận chỉ ra những khó khăn và sai phạm chủ yếu nào trong việc thẩm định hồ sơ chính sách tại địa phương?
Khóa luận chỉ ra hai vấn đề nhức nhối: thứ nhất là hồ sơ tồn đọng do thất lạc giấy tờ gốc qua chiến tranh và thiếu người làm chứng hợp pháp; thứ hai là tình trạng làm giả giấy tờ, khai man hồ sơ điều trị bệnh án nhằm trục lợi chính sách. Việc truy thu tiền trợ cấp chi sai gặp bế tắc do đa số đối tượng vi phạm thuộc diện khó khăn, già yếu, không còn khả năng tài chính để bồi hoàn.

5. Công tác tuyên truyền chính sách xã hội tại 31 xã, thị trấn huyện Ba Vì có điểm nghẽn gì?
Điểm nghẽn lớn nhất là sự phụ thuộc nặng nề vào các hình thức truyền thống: 100% số xã (31/31 xã) áp dụng tuyên truyền miệng, sinh hoạt chi hội và hệ thống loa truyền thanh. Trong khi đó, các hình thức trực quan, văn hóa chiều sâu rất hạn chế: chỉ có 8 xã (25,81%) tuyên truyền qua thư viện/câu lạc bộ và chỉ có 3 xã (9,68%) tổ chức hoạt động sân khấu hóa.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trần Thị Kim Ánh đã giải quyết tương đối trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu thông qua việc làm sáng tỏ cơ sở lý luận chính sách xã hội chuyên ngành Chủ nghĩa xã hội khoa học và phản ánh khách quan thực trạng thực hiện chính sách ưu đãi người có công tại huyện Ba Vì giai đoạn 2010–2019. Đề tài cung cấp hệ thống số liệu định lượng chi tiết về chi trả trợ cấp, y tế, giáo dục, thuế đất và kênh tuyên truyền tại 31 xã, thị trấn, đồng thời thẳng thắn chỉ ra các sai phạm và điểm nghẽn thủ tục hành chính ở cấp cơ sở. Các giải pháp đề xuất tập trung vào đổi mới truyền thông, tổng rà soát hồ sơ tồn đọng, tăng cường thanh tra giám sát và đẩy mạnh xã hội hóa nguồn lực, mang giá trị tham khảo thiết thực cho công tác quản trị an sinh xã hội tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, nội dung chính của khóa luận gồm 3 chƣơng. 6 c CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VÀ CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI THƢƠNG BỆNH BINH 1. Khái niệm chính sách xã hội và vai trò của chính sách xã hội 1. Khái niệm chính sách xã hội Chính sách xã hội là một “thuật ngữ đƣợc dùng rộng rãi trong đời sống kinh tế - xã hội.

Qua nghiên cứu, tìm hiểu cho thấy khái niệm chính sách”đƣợc thể hiện nhiều cách khác nhau: Theo V.Z Ro-go-vin: “Chính sách xã hội là lĩnh vực tri thức xã hội học, nghiên cứu hệ thông về các quá trình xã hội, quyết định hoạt động sống của con ngƣời trong xã hội, xét theo khả năng tác động, quản lý đến các quá trình đó. Có đầy đủ cơ sở để xem xét chính sách xã hội nhƣ là sự hoà quyện của khoa học thực tiễn, nhƣ là sự phân tích phức hợp, dự báo về các quan hệ, các quá trình xã hội và sự vận động thực tiễn những tri thức thu nhận đƣợc nhằm mục đích quản lý các quá trình và quan hệ ấy” [25; Tr10 – 11].Winkler, nguyên viện trƣởng Viện xã hội học và chính sách xã hội (thuộc Cộng hoà dân chủ Đức cũ) cho rằng: “Chính sách xã hội là tổng hoà các biện pháp và phƣơng pháp của Đảng, của giai cấp công nhân, của Nhà nƣớc xã hội chủ nghĩa, của các liên hợp công đoàn, của các đảng phải và các tổ chức chính trị khác, nhằm tiếp tục xây dựng quan hệ xã hội… phục vụ cho những yêu cầu và lợi ích của giai cấp công nhân, giai cấp nông dân tập thể, tri thức và những ngƣời lao động khác”. Theo giáo sƣ Anthoay Giddens nhà xã hội học Mỹ thì chính sách xã hội là “sự nghiên cứu có hiệu quả về xã hội học, khoa học chính trị và khoa học kinh tế, đƣợc chờ đợi nhằm biến đổi hoạch định chính sách trong chính phủ và do đó dẫn đến tiến bộ xã hội và thịnh vƣợng kinh tế. Mối quan hệ giữa nghiên cứu và chính sách đƣợc xem nhƣ một công cụ, một phƣơng tiện nhằm mục đích thực tế kiểm soát tổ chức xã hội và biến đổi xã hội một cách có hiệu quả”.

Trong “Lý thuyết xã hội và xã hội học hiện đại”, Nxb. KHXH, Hà Nội, 1980: “Nhƣ vậy có thể coi chính sách xã hội là sự tổng hợp các phƣơng thức, 7 c các biện pháp của Nhà nƣớc, của các đảng phái và tổ chức chính trị khác nhằm thỏa mãn nhu cầu vật chất và tinh thần của nhân dân phù hợp với trình độ phát triển đất nƣớc về kinh tế, văn hoá, xã hội… Chính sách xã hội là sự cụ thể hoá và thể chế hoá bằng pháp luật những chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng và Nhà nƣớc”. Nhƣ vậy có thể hiểu: “Chính sách xã hội là sự tác động của nhà nước vào việc phân phối và ổn định các hoàn cảnh sống cho con người thuộc các nhóm xã hội khác nhau trong lĩnh vực thu nhập, việc làm, sức khoẻ, nhà ở và giáo dục trên cơ sở mở rộng, bình đằng và cổng bằng xã hội trong một bổi cảnh lịch sử và cấu trúc xã hội nhất định”. Chính sách xã hội của Nhà nƣớc đƣợc chia ra nhƣ sau: Thứ nhất, lĩnh vực đời sống lao động gồm:“Chính sách“bảo vệ ngƣời lao động; Chính sách bảo hiểm xã hội; Chính sách thị trƣờng lao động; Chính sách khuyến khích”doanh”nghiệp.

Thứ hai, lĩnh vực định hướng cho từng nhóm người riêng biệt gồm: Chính sách“xóa đói giảm nghèo; Chính sách đối với ngƣời có công với cách mạng; Chính sách gia đình; Chính sách thanh niên; Chính sách trợ giúp ngƣời già; Chính sách khuyến khích ngƣời lao động”trong khu vực nông nghiệp, lao động thủ công, ngƣời tự hành nghề. Lĩnh vực khác: Chính sách giáo dục; Chính sách nhà ở. Một số chính sách xã hội khác, đặc biệt là lĩnh vực các chính sách quan trọng:“Chính sách“thi đua, cạnh tranh; Chính sách bảo vệ tiêu dùng; Chính sách môi trƣờng; Chính sách ổn định, đặc biệt là chính sách”bình ổn giá cả. Vai trò của chính sách xã hội Có thể thấy chính sách xã hội là một yếu tố quan trọng của xã hội.

Những chính sách xã hội đảm bảo quá trình phát triển, giảm khoảng cách chênh lệch, phân hóa giai cấp, tạo ra sự công bằng xã hội khi nó đi vào giải quyết các vấn đề của xã hội trong quá trình phát triển. Những chính sách xã hội lấy con ngƣời là trọng tâm, làm đối tƣợng giải quyết các vấn đề dựa trên cơ sở“đƣờng lối, chủ trƣơng của Đảng và Nhà nƣớc hoặc các tổ chức chính trị khác, đoàn thể. Chính sách xã hội giữ vai trò quan trọng”đối với xã hội, đảm bảo cho một đất nƣớc phát triển ổn định. Chính sách xã hội có vai trò trong việc định hướng sự phát triển xã hội: Những chính sách xã hội bao gồm những giải pháp, quan điểm, đƣờng lối của Đảng và Nhà nƣớc đối với đời sống của nhân dân.

Chính sách xã hội“nói chung có nhiệm vụ là giải quyết các vấn đề xã hội, đảm bảo ổn”định trật tự, góp phần giảm xung đột và bất công bằng trong xã hội. Những chính sách xã hội khi ra đời cần đi theo đúng đƣờng lối, chủ trƣơng, quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc về sự phát triển, vấn đề quan tâm. Hay nói cách khác, các chính sách xã hội giải quyết vấn đề xã hội theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Yếu tố định hƣớng đƣợc hiểu nhƣ là sự hƣớng dẫn, dẫn dắt, kiểm soát vấn đề đi theo đúng quan điểm, chủ trƣơng của Đảng và Nhà nƣớc, giải quyết các vấn đề trên cơ sở phát triển theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa.

Chính sách xã hội đóng vai trò là công cụ của Nhà nƣớc trong việc phản ánh thực tại khách quan của đời sống xã hội, phù hợp với các đặc điểm, điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội của mỗi quốc gia trong giai đoạn lịch sử nhất định, tạo sự phát triển bền vững cho xã hội. Bởi vậy, các chính sách xã hội là cơ sở, tiền đề định hƣớng sự phát triển đời sống xã hội trong một thời điểm, giai đoạn phát triển nhất định. Các chính sách xã hội cùng những đặc trƣng cơ bản của nó, giúp mọi ngƣời hiểu rõ hơn về những chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng, Nhà nƣớc và các tổ chức đoàn thể trong việc thực hiện, tổ chức nhằm phát triển toàn xã hội. Do vậy, chính sách xã hội đóng vai trò định hƣớng cho các hoạt động của đời sống xã hội.

9 c Chính sách xã hội có vai trò quan trọng trong việc tạo động lực thúc đẩy sự phát triển xã hội: Chính sách xã hội đóng vai trò tạo tiền đề và điều kiện để phát triển xã hội, nó hƣớng vào giải quyết những vấn đề tồn đọng, nảy sinh trên mọi lĩnh vực nhằm tạo một môi trƣờng hoạt động lành mạnh. Có thể nhắc tới các chính sách xã hội giảm nghèo, công bằng xã hội trong khu vực dân tộc thiểu số, ngƣời khuyết tật, khu vực khó khăn, ngƣời nghèo, vấn đề về dân số, lao động việc làm, kinh tế… đã tạo tiền đề, điều kiện để mọi hoạt động trong xã hội phát triển hơn. Giảm tỷ lệ hộ nghèo, thất học, bình đẳng giới, việc làm,… Nhƣ vậy, có thể thấy các chính sách xã hội đã tạo tiền đề nền tảng cho xã hội phát triển bằng cách mở đƣờng, giải quyết vấn đề khó khăn trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Các chính sách xã hội tạo tiền đề kinh tế cho phát triển xã hội.

Các chính sách xã hội về kinh tế đã phần nào giải quyết những khó khăn nảy sinh trong các lĩnh vực đời sống xã hội nhƣ thiếu thốn cơ sở vật chất, kỹ thuật, công nghệ thông tin, thiếu nguồn vốn đầu tƣ. Chính sách xã hội có vai trò ổn định xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống, đảm bảo công bằng xã hội: Các chính sách xã hội là những tác động của Nhà nƣớc tới nhân dân, thể hiện thông qua việc phân phối và ổn định các hoàn cảnh sống khác nhau của nhiều đối tƣợng và các nhóm xã hội khác nhau trên tất cả các lĩnh vực nhƣ việc làm, dân số, sức khỏe, giáo dục,… dựa“trên cơ sở mở rộng, công bằng xã hội trong bối cảnh lịch sử”và xã hội nhất định. Chính sách xã hội đối với thƣơng bệnh binh 1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về việc thực hiện chính sách ưu đãi xã hội đối với thương bệnh binh Đảng và Nhà nƣớc ta luôn có một chủ trƣơng nhất quán về việc ƣu đãi và chăm sóc ngƣời có công nói chung và thƣơng bệnh binh nói riêng.

Hệ thống pháp luật, chính sách đối với ngƣời có công đã, đang đƣợc hoàn thiện và đƣợc thực hiện đồng bộ. 10 c Ngày 16 tháng 2 năm 1947 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 20/SL, đây là văn bản pháp luật đầu tiên về ƣu đãi ngƣời có công với cách mạng tại Việt Nam. Sau đó ngày 12 tháng 10 năm 1948 đã đƣợc bổ sung bằng Sắc lệnh số 242/SL, qui định tiêu chuẩn xác nhận thƣơng binh, thực hiện chế độ “lƣơng hƣu thƣơng tật” đối với thƣơng binh. Các văn bản pháp luật nhằm“ƣu đãi thƣơng binh, gia đình liệt sĩ thời kỳ kháng chiến chống Pháp còn đơn giản, nội dung còn mang tính hƣớng dẫn là chủ yếu, tính pháp luật chƣa cao; trợ cấp chỉ mang tính chất tƣợng trƣng”do khả năng kinh tế lúc bấy giờ và do hoàn cảnh kháng chiến còn nhiều khó khăn, gian khổ.

Vào thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, Thủ tƣớng Phạm Văn Đồng đã khái quát về quan điểm và chủ trƣơng của Đảng và Nhà nƣớc ta đối với vấn đề có tầm chiến lƣợc này: “ Phải đối đãi với những ngƣời, những gia đình liệt sĩ và thƣơng binh nhƣ là những ngƣời đã có cống hiến rất lớn, rất lớn đối với sự nghiệp cách mạng, đối với sự nghiệp chống Mỹ cứu nƣớc của nhân dân.; đó là một vấn đề rất quan trọng., một vấn đề chính trị, một vấn đề tƣ tƣởng, một vấn đề tình cảm, một vấn đề xã hội, một trong những vấn đề lớn của nƣớc ta…, một vấn đề của tất cả chúng ta, một vấn đề lớn của Đảng ta, Nhà nƣớc ta, của các tổ chức quần chúng, một vấn đề của các cơ quan có trách nhiệm ở Trung ƣơng và của cơ quan có trách nhiệm ở địa phƣơng, của tỉnh, của huyện, của xã. Một vấn đề mà không cho phép một ngƣời Việt Nam nào không quan tâm, nếu ngƣời Việt Nam đã quan tâm đến sự nghiệp cách mạng của nƣớc ta, của dân ta, quan tâm đến sự nghiệp chống Mỹ cứu nƣớc của chúng ta hiện nay”.