đặt vấn đề đảm bảo sản xuất sạch và vấn đề môi trường lên hàng đầu. Quy mô sản xuất càng lớn, tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế càng cao thì nguy cơ hủy hoại môi trường cũng lớn dần. Nhưng khi tuân thủ theo quy trình VietGAP thì vấn đề xử lý chất thải độc hại được tuân theo quy trình nghiêm ngặt, liều lượng sử dụng thuốc BVTV được giảm thiểu tới mức tối đa. 8 Thứ năm, phát triển sản xuất thanh long cũng làm quy mô sản xuất của hộ thay đổi theo hướng tích cực hơn.
Trước kia đất trồng lúa, trồng các loại cây khác của hộ rất manh mún, không có quy hoạch, hộ sản xuất chủ yếu là tự phát nên thu được lợi nhuận không cao. Từ khi phát triển sản xuất thanh long, địa phương đã có nhiều quan tâm trong công tác quy hoạch vùng sản xuất, mảnh đất dung để sản xuất của nông hộ tập trung hơn và thuận lợi hơn cho sản xuất của hộ. Thứ sáu, phát triển sản xuất thanh long cũng có tác dụng củng cố các mối liên kết cộng đồng, liên kết sản xuất trong địa phương. Nông dân cùng sản xuất có thể cùng nhau liên kết chia sẻ kinh nghiệm, đầu vào, đầu ra.
Doanh nghiệp và nông dân liên kết trong vấn đề lợi ích. Nông dân và địa phương cũng thắt chặt liên kết hơn về các mặt: tập huấn khuyến nông, cơ sở hạ tầng. Và cuối cùng, phát triển sản xuất thanh long có vai trò hoàn thiện hơn nữa các chính sách của Chính phủ trong sản xuất nông nghiệp. Để phát triển sản xuất thanh long, Chính phủ phải đưa ra nhiều chính sách: chính sách thông qua giá (chính sách giá sản phẩm, chính sách giá đầu vào, thuế.) và chính sách không thông qua giá (chính sách cơ sở hạ tầng, khuyến nông.) và từ đấy các chính sách nông nghiệp ngày càng hoàn thiện hơn nữa.3 Đặc điểm của sản xuất thanh long ở hộ Sản xuất thanh long ở hộ có 6 đặc điểm sau: Thứ nhất, đối tượng trong quá trình sản xuất chính là cây thanh long.
Thanh long sinh trưởng và phát triển theo các quy luật riêng và đồng thời chịu sự tác động rất nhiều từ ngoại cảnh như thời tiết, khí hậu, môi trường. Vì vậy mà nông hộ khi sản xuất thanh long phải nhận thức được quy luật sinh học và quy luật tự nhiên của chúng để điều chỉnh sao cho cây phát triển theo chiều hướng có lợi cho con người. Và vì thanh long được xếp là một sinh vật sống nên nó phải tuân theo quy luật sinh học: nảy mầm, sinh trưởng, ra hoa, kết trái.Vì vậy mà sinh ra tính thời vụ của cây. 9 Thứ hai, đất đai là tư liệu sản xuất chủ yếu, đặc biệt và không thể thay thế vì không có đất thì cây thanh long không thể sinh sống.
Tuy hiện tại đã có những phát minh thay thế đất trồng nhưng với tình hình thực tế hộ ở Việt Nam thì đất đai chưa thể được thay thế. Thứ ba, sản phẩm thanh long hộ sản xuất ra vừa được tiêu dùng tại chỗ, vừa được trao đổi trên thị trường. Một phần sản phẩm thanh long sản xuất ra được hộ giữ lại để tiêu dùng cho gia đình và làm quà biếu, số sản phẩm còn lại được bán ra trên thị trường. Thứ tư, cung về thanh long và cầu đầu vào cho sản xuất thanh long mang tính thời vụ.
Do sản xuất thanh long mang tính thời vụ nên cung sản phẩm thanh long cũng mang tính thời vụ. Đặc điểm này làm cho có sự biến động lớn về giá thanh long cũng như vật tư nông nghiệp giữa đầu vụ, chính vụ và cuối vụ. Thông thường giá thanh long chính vụ là thấp nhất trong khi giá vật tư (phân bón, thuốc BVTV) lại cao hơn so với đầu vụ và cuối vụ. Thứ năm, sản xuất thanh long có liên quan chặt chẽ tới các ngành công nghiệp và dịch vụ.
Sự liên quan này thể hiện ở chỗ không những sản xuất thanh long cung cấp nguyên liệu, vốn, lao động.cho các ngành công nghiệp và dịch vụ mà sản xuất thanh long còn tiêu dùng rất nhiều sản phẩm của các ngành công nghiệp và dịch vụ. Mối liên hệ này thể hiện ở cả các khoa học và công nghệ áp dụng trong các ngành sản xuất. Thứ sáu, quả thanh long Việt Nam cũng đang trên đà hội nhập. Khi nước ta hội nhập kinh tế quốc tế mở ra rất nhiều cơ hội phát triển cho thanh long nhưng cũng mang lại không ít khó khăn và khó khăn nhất đó là cạnh tranh sẽ gay gắt hơn, thanh long Việt phải có sự cải tiến cả về chất lượng và chủng loại để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.4 Nội dung của phát triển sản xuất thanh long ở hộ 2.1 Diễn biến năng suất, giá cả của thanh long Năng suất, giá cả thanh long của các hộ sản xuất qua các năm, qua các thời điểm khác nhau là khác nhau do có nhiều yếu tố tác động: điều kiện tự nhiên, thị trường, cầu tiêu dùng.Tôi tiến hành so sánh diễn biến năng suất, chất lượng ở hai xã và đưa ra phân tích về sự khác biệt trong năng suất, giá cả giữa các thời điểm và đưa ra các nguyên nhân của sự khác biệt này.2 Quy hoạch vùng trồng thanh long Tôi tiến hành so sánh công tác quy hoạch vùng trồng thanh long qua 3 năm giữa hai xã về các mặt: kết quả thực hiện trong thời gian qua; một số khó khăn, tồn tại trong quá trình thực hiện và từ đó đưa ra kết luận.3 Áp dụng kỹ thuật trong sản xuất Hiện nay trong sản xuất thanh long ở hai xã có 3 kỹ thuật được áp dụng trong sản xuất: giống; kỹ thuật sản xuất thanh long trái vụ; các tiêu chuẩn sản xuất rau, quả an toàn và sản xuất VietGAP.
Trong nghiên cứu tôi tiến hành so sánh thực trạng áp dụng 3 kỹ thuật này vào trong sản xuất ở hai xã, rút ra một số thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện và đưa ra một số nhận xét chung về mỗi kỹ thuật.4 Hiệu quả trong sản xuất Dựa vào kết quả phỏng vấn nông hộ và PRA tôi tiến hành tính giá thành sản phẩm và hiệu quả sản xuất thanh long của hộ: lợi nhuận, thu nhập/ lao động gia đình, điểm hòa vốn theo năng suất. Từ hiệu quả tính được chúng tôi đưa ra nhận xét về tình hình sản xuất của hộ và một số ý kiến nâng cao hiệu quả sản xuất trong thời gian tới.5 Tình hình tiêu thụ thanh long ở các hộ Do nghiên cứu chủ yếu nói về mảng sản xuất của hộ nên trong phần tình hình tiêu thụ chúng tôi chỉ nghiên cứu về một số vấn đề chủ yếu của sản xuất: kênh tiêu thụ của hộ trồng thanh long ở hai xã; cách thức bán, vận chuyển, thanh toán khi hộ bán sản phẩm cho từng đối tượng.5 Các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất thanh long ở hộ 2.1 Khí hậu, thời tiết Khí hậu, thời tiết có ảnh hưởng rất lớn tới sự sinh trưởng và phát triển của cây. Tùy vào điều kiện khí hậu, thời tiết từng vùng mà ta có lựa chọn cây trồng cho phù hợp. Điều kiện khí hậu, thời tiết tạo nên lợi thế so sánh giữa các vùng khác nhau.
Thanh long là một loài cây có khả năng chịu hạn rất cao, có thể sinh sôi và phát triển tốt trên cả những vùng có điều kiện khí hậu rất khắc nghiệt. Tuy nhiên, cây lại không chịu được nếu bị ngập nước trong thời gian dài. Vì vậy, với điều kiện khí hậu khô, nóng, 5 tháng mùa mưa và 7 tháng mùa khô, vào mùa mưa lượng mưa trung bình cũng chỉ đạt mức 1.024mm như ở Bình Thuận và 966 -1.325 mm như ở Long An rất thích hợp với sự sinh trưởng và phát triển của cây thanh long.2 Đất đai Đất đai là tư liệu sản xuất chủ yếu, đặc biệt và không thể thay thế. Thông thường nếu không có đất thì không thể tiến hành sản xuất nông nghiệp, đất cung cấp dinh dưỡng nuôi sống cây trồng.
Vì vậy có thể nói đất đai là yếu tố quan trọng, quyết định trong sản xuất nông nghiệp nói chung và sản xuất thanh long nói riêng. Tuy nhiên hiện nay nhiều diện tích đất chưa được sử dụng hợp lý. Trong thời gian tới, chúng ta cần có biện pháp sử dụng sao cho hợp lý 12 nguồn tài nguyên này và vừa có thể vừa phục vụ mục tiêu trước mắt lại vừa đảm bảo phát triển bền vững.3 Vốn, lao động Vốn có vai trò quan trọng trong sản xuất và kinh doanh của hộ. Nó là yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất.
Do đối tượng sản xuất trong nông nghiệp rất đa dạng nên khi sử dụng vốn phải phân bố một cách hợp lý. Vốn phục vụ cho quá trình sản xuất thanh long cần khá lớn (nhất là sản xuất thanh long VietGAP) vì cây thanh long yêu cầu công chăm sóc, tiền đầu tư cho phân bón, thuốc BVTV. Vốn trong sản xuất của hộ gồm: vốn tự có và vốn đi vay. Hộ sản xuất nếu thiếu vốn có thể vay từ nhiều nguồn: ngân hàng, tư nhân, các tổ chức.Nhưng nếu hộ có khả năng tự cung ứng vốn lớn thì khả năng chủ động trong sản xuất và khả năng khắc phục rủi ro sẽ lớn hơn những hộ tự cung ứng vốn kém, phải đi vay nhiều.
Lao động cũng là một yếu tố không thể thiếu được của quá trình sản xuất. Không có lao động thì không thể có các hoạt động trong sản xuất. Lao động trong sản xuất thanh long lại càng có vai trò quan trọng hơn nữa vì cây cần rất nhiều công chăm sóc. Ở hai vùng chúng tôi tiến hành nghiên cứu thì lao động trong sản xuất có từ hai nguồn đó là: lao động gia đình và lao động thuê ngoài (không có lao động đổi công).4 Thị trường tiêu thụ Thị trường tiêu thụ là một nhân tố ảnh hưởng rất lớn tới quá trình sản xuất.
Thị trường tiêu thụ chính là trong nước hay xuất khẩu, là các nước đang phát triển hay các nước phát triển có yêu cầu cao về hàng rào kỹ thuật là yếu tố quyết định tới phương thức sản xuất hàng hóa. Ví dụ như đối với sản xuất thanh long, nước ta tiêu thụ nội địa (khoảng 15 – 20% sản lượng) và xuất khẩu (khoảng 80 – 85% sản lượng), hiện nay tuy đã xuất khẩu hàng hóa ra tới hơn 20 nước trên thế giới nhưng cả trước kia và hiện tại, lượng hàng chủ yếu vẫn là xuất sang Trung Quốc – nước chưa đưa ra hàng rào kỹ thuật đối với mặt hàng thanh long. Vì vậy sản xuất chủ yếu của nông dân vẫn là sản xuất theo kinh nghiệm.