Thực trạng cảm nhận căng thẳng nhiệt của nhân viên y tế tuyến huyện khi sử dụng trang phục bảo hộ cá nhân tham gia phòng chống dịch covid 19 tại tỉnh vĩnh long và một số yếu tố liên quan

Nghiên cứu cảm nhận căng thẳng nhiệt của nhân viên y tế khi sử dụng trang phục bảo hộ trong phòng chống dịch COVID-19 tại Vĩnh Long.

• Tác giả: Huỳnh Thanh Phong
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Bích
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Y Tế Công Cộng
• Đề tài: Cảm Nhận Căng Thẳng Nhiệt Của Nhân Viên Y Tế Khi Sử Dụng Trang Phục Bảo Hộ Trong Phòng Chống COVID-19 Tại Vĩnh Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Căng Thẳng Nhiệt ở Nhân Viên Y Tế Tổng Quan Chi Tiết

Căng thẳng nhiệt là tình trạng cơ thể bị quá tải nhiệt do nhiệt độ da và nhiệt độ lõi cơ thể tăng cao. Theo Cơ quan quản lý sức khỏe và an toàn môi trường, tình trạng này xảy ra khi cơ thể không thể giải phóng đủ nhiệt lượng sinh ra. Điều này đặc biệt nghiêm trọng với nhân viên y tế khi mặc trang phục bảo hộ (PPE) trong quá trình phòng chống COVID-19, làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức và thể chất, giảm sự khéo léo và khả năng nhìn, gây nguy hiểm cho sự an toàn và hiệu suất công việc. Tình trạng căng thẳng nhiệt này cần được đánh giá và có biện pháp can thiệp kịp thời để bảo vệ sức khỏe của nhân viên y tế tuyến đầu.

1.1. Định Nghĩa Căng Thẳng Nhiệt và Tác Động Sức Khỏe

Căng thẳng nhiệt không chỉ đơn thuần là cảm giác nóng bức. Đó là một tình trạng sinh lý mà cơ thể không thể duy trì nhiệt độ ổn định, dẫn đến các rối loạn chức năng. Tình trạng này có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như mệt mỏi do nhiệt, kiệt sức do nhiệt, thậm chí là say nắng. Các triệu chứng có thể bao gồm chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, và suy giảm khả năng tập trung. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng làm việc và ra quyết định của nhân viên y tế.

1.2. Phương Tiện Phòng Hộ Cá Nhân PPE và Vai Trò Quan Trọng

Phương tiện phòng hộ cá nhân (PPE) là những dụng cụ, phương tiện cần thiết mà người lao động phải được trang bị để sử dụng trong khi làm việc hoặc thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện có các yếu tố nguy hiểm, độc hại. Trong bối cảnh COVID-19, PPE bao gồm bộ quần áo liền thân hoặc rời, mũ, khẩu trang, găng tay y tế, kính bảo hộ, và tấm che mặt. Mục đích của PPE là bảo vệ nhân viên y tế khỏi nguy cơ lây nhiễm. Tuy nhiên, PPE cũng có thể làm tăng nguy cơ căng thẳng nhiệt do khả năng cách nhiệt và hạn chế thoát mồ hôi.

II. Thách Thức PPE và Cảm Nhận Căng Thẳng Nhiệt Tại Vĩnh Long

Nghiên cứu tại Vĩnh Long cho thấy nhân viên y tế khi mặc PPE phải đối mặt với nhiều thách thức do căng thẳng nhiệt. Các loại trang phục bảo hộ ngăn cản quá trình thoát nhiệt tự nhiên của cơ thể, gây ra cảm giác nóng bức, khó chịu. Thêm vào đó, thời tiết nắng nóng tại Vĩnh Long làm tăng thêm gánh nặng cho nhân viên y tế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất công việc, sức khỏe, và sự an toàn của đội ngũ y tế tuyến đầu. Việc đánh giá và giải quyết vấn đề căng thẳng nhiệt là vô cùng quan trọng.

2.1. Điều Kiện Thời Tiết Vĩnh Long và Nguy Cơ Tiềm Ẩn

Vĩnh Long là một tỉnh thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, có khí hậu nhiệt đới gió mùa với mùa khô kéo dài và nhiệt độ cao. Nhiệt độ trung bình ban ngày có thể lên đến 36,9°C, đặc biệt vào mùa hè. Điều kiện thời tiết này làm tăng nguy cơ căng thẳng nhiệt cho nhân viên y tế khi mặc PPE trong thời gian dài. Cần có các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu tác động của thời tiết để bảo vệ sức khỏe của nhân viên y tế.

2.2. Khảo Sát Trải Nghiệm của Nhân Viên Y Tế Khi Sử Dụng PPE

Một khảo sát tại các Trung tâm Y tế tuyến huyện của Vĩnh Long cho thấy nhân viên y tế gặp nhiều vấn đề sức khỏe khi sử dụng PPE liên tục. Các triệu chứng thường gặp bao gồm chóng mặt, mệt mỏi, đau đầu, ra mồ hôi nhiều, và giảm khả năng tập trung. Những trải nghiệm này cho thấy sự cần thiết phải có các giải pháp cải thiện thoải mái nhiệt cho PPE và các biện pháp hỗ trợ để giảm căng thẳng nhiệt cho nhân viên y tế.

III. Phương Pháp Đánh Giá Căng Thẳng Nhiệt Nghiên Cứu Tại Vĩnh Long

Để đánh giá thực trạng căng thẳng nhiệt ở nhân viên y tế tại Vĩnh Long, một nghiên cứu đã được thực hiện trên 416 nhân viên y tế tại 8 Trung tâm Y tế tuyến huyện. Nghiên cứu sử dụng phương pháp cắt ngang và đánh giá căng thẳng nhiệt dựa trên bộ công cụ nhận thức về mức độ căng thẳng nhiệt của nhân viên y tế khi mặc PPE. Các yếu tố liên quan như điều kiện làm việc, đặc điểm cá nhân, và loại PPE được xem xét. Kết quả nghiên cứu cung cấp cái nhìn toàn diện về vấn đề căng thẳng nhiệt và các yếu tố ảnh hưởng.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu và Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 6 năm 2021 đến tháng 3 năm 2022, sử dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ. Dữ liệu được thu thập thông qua bảng câu hỏi tự điền, bao gồm các câu hỏi về đặc điểm cá nhân, công việc, môi trường làm việc, và cảm nhận về căng thẳng nhiệt. Dữ liệu được nhập liệu và quản lý bằng phần mềm Epidata 3, sau đó được phân tích bằng phần mềm SPSS phiên bản 20. Các yếu tố liên quan được xác định bằng phép kiểm định Chi bình phương (χ2) với mức ý nghĩa thống kê p<0,05.

3.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Cảm Nhận Căng Thẳng Nhiệt

Nghiên cứu xem xét nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến cảm nhận căng thẳng nhiệt, bao gồm giới tính, tuổi tác, thời gian làm việc, loại PPE sử dụng, thời gian mặc PPE, và đặc điểm môi trường làm việc. Các yếu tố này được phân tích để xác định mối liên quan với mức độ căng thẳng nhiệt mà nhân viên y tế trải qua. Kết quả cho thấy một số yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến căng thẳng nhiệt.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Thực Trạng Căng Thẳng Nhiệt Tại Vĩnh Long

Kết quả nghiên cứu cho thấy 86,8% nhân viên y tế có biểu hiện căng thẳng nhiệt. Đa số nhân viên y tế cảm thấy nóng đến không thể chịu đựng được khi mặc PPE, và 92,3% cảm thấy không thoải mái. Các yếu tố liên quan đến căng thẳng nhiệt bao gồm giới tính nữ, tuổi từ 40 trở xuống, thời gian làm việc trung bình từ 60 giờ trở lên, PPE liền thân, và thời gian làm việc và mặc PPE càng dài. Những kết quả này cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề căng thẳng nhiệt và sự cần thiết phải có các biện pháp can thiệp.

4.1. Tỉ Lệ Nhân Viên Y Tế Có Biểu Hiện Căng Thẳng Nhiệt

Tỉ lệ 86,8% nhân viên y tế có biểu hiện căng thẳng nhiệt là một con số đáng báo động. Điều này cho thấy phần lớn nhân viên y tế tại Vĩnh Long đang phải đối mặt với tình trạng căng thẳng nhiệt khi làm việc trong điều kiện COVID-19. Cần có các biện pháp khẩn cấp để giảm thiểu căng thẳng nhiệt và bảo vệ sức khỏe của nhân viên y tế.

4.2. Mối Liên Quan Giữa Các Yếu Tố và Căng Thẳng Nhiệt

Nghiên cứu xác định một số yếu tố có liên quan đáng kể đến căng thẳng nhiệt. Ví dụ, nhân viên y tế nữ có nguy cơ căng thẳng nhiệt cao hơn so với nhân viên y tế nam. Tương tự, nhân viên y tế trẻ tuổi và những người làm việc nhiều giờ hơn cũng có nguy cơ cao hơn. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp định hướng các biện pháp can thiệp hiệu quả hơn.

V. Giải Pháp Giảm Căng Thẳng Nhiệt Khuyến Nghị Cho Vĩnh Long

Dựa trên kết quả nghiên cứu, có một số khuyến nghị để giảm căng thẳng nhiệt cho nhân viên y tế tại Vĩnh Long. Các Trung tâm Y tế cần đảm bảo cung cấp đầy đủ PPE và phân công lao động hợp lý, bố trí thời gian nghỉ ngơi phù hợp. Cần có chính sách phân công công việc phù hợp với sức khỏe từng nhân viên y tế và thực hiện các biện pháp giảm nhiệt độ tại nơi làm việc. Nhân viên y tế cũng cần chủ động áp dụng các biện pháp giảm căng thẳng nhiệt và tự trang bị kiến thức về phòng tránh căng thẳng nhiệt. Cải tiến PPE cũng là một giải pháp tiềm năng.

5.1. Cải Thiện PPE và Thiết Kế Thoáng Mát Hơn

Việc cải thiện thiết kế của PPE có thể giúp giảm căng thẳng nhiệt. Các nhà sản xuất có thể sử dụng các vật liệu vải thoáng khí, có khả năng thấm hút mồ hôi tốt hơn, và thiết kế PPE sao cho thoát nhiệt dễ dàng hơn. Cần có các tiêu chuẩn và quy định về thoải mái nhiệt cho PPE để đảm bảo rằng nhân viên y tế được bảo vệ mà không phải chịu đựng căng thẳng nhiệt quá mức.

5.2. Biện Pháp Giảm Nhiệt Độ Môi Trường Làm Việc

Giảm nhiệt độ môi trường làm việc là một biện pháp quan trọng để giảm căng thẳng nhiệt. Các biện pháp có thể bao gồm lắp đặt hệ thống thông gió và điều hòa không khí, sử dụng quạt, và cung cấp nước uống đầy đủ cho nhân viên y tế. Ngoài ra, cần có các khu vực nghỉ ngơi mát mẻ để nhân viên y tế có thể hồi phục sau thời gian làm việc trong PPE.

VI. Tương Lai Quản Lý Căng Thẳng Nhiệt và Sức Khỏe Cộng Đồng

Quản lý căng thẳng nhiệt là một phần quan trọng của việc bảo vệ sức khỏe nghề nghiệp cho nhân viên y tế. Cần có các chương trình đào tạo và hướng dẫn về căng thẳng nhiệt để nhân viên y tế có thể nhận biết các triệu chứng và áp dụng các biện pháp phòng ngừa. Việc nghiên cứu và phát triển các giải pháp giảm căng thẳng nhiệt cũng cần được tiếp tục để đảm bảo rằng nhân viên y tế có thể làm việc an toàn và hiệu quả trong mọi điều kiện. Sự đầu tư vào sức khỏe của nhân viên y tế là sự đầu tư vào sức khỏe cộng đồng.

6.1. Đào Tạo và Nâng Cao Nhận Thức về Căng Thẳng Nhiệt

Các chương trình đào tạo cần cung cấp thông tin về nguyên nhân, triệu chứng, và biện pháp phòng ngừa căng thẳng nhiệt. Nhân viên y tế cần được hướng dẫn về cách nhận biết các dấu hiệu cảnh báo sớm và cách ứng phó khi gặp tình huống căng thẳng nhiệt. Ngoài ra, cần có các tài liệu hướng dẫn và thông tin dễ tiếp cận để nhân viên y tế có thể tham khảo khi cần thiết.

6.2. Nghiên Cứu và Phát Triển Giải Pháp Giảm Căng Thẳng Nhiệt

Việc nghiên cứu và phát triển các giải pháp giảm căng thẳng nhiệt là một quá trình liên tục. Các nhà khoa học và kỹ sư cần tiếp tục tìm kiếm các vật liệu và thiết kế PPE mới có khả năng thoát nhiệt tốt hơn. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu về tác động của căng thẳng nhiệt đến hiệu suất công việc và sức khỏe của nhân viên y tế để có thể đưa ra các biện pháp can thiệp hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, nhân viên y tế (NVYT) tuyến huyện tại tỉnh Vĩnh Long đã phải sử dụng trang phục bảo hộ cá nhân (PTPHCN) liên tục trong các hoạt động phòng, chống dịch. Theo số liệu thống kê, tỉnh Vĩnh Long ghi nhận 22.305 ca dương tính COVID-19 tính đến cuối năm 2021, với nhiệt độ trung bình ban ngày có thể lên tới 36,9°C, tạo điều kiện thuận lợi cho tình trạng căng thẳng nhiệt ở NVYT khi mặc PTPHCN. Nghiên cứu được thực hiện trên 416 NVYT tại 08 trung tâm y tế huyện, thị, thành phố trong khoảng thời gian từ tháng 6/2021 đến tháng 3/2022 nhằm mô tả thực trạng cảm nhận căng thẳng nhiệt và xác định các yếu tố liên quan.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá mức độ căng thẳng nhiệt của NVYT khi sử dụng PTPHCN trong phòng chống dịch COVID-19, đồng thời phân tích các yếu tố cá nhân, điều kiện làm việc và đặc điểm trang phục ảnh hưởng đến cảm nhận này. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao sức khỏe, hiệu suất làm việc và an toàn lao động cho NVYT, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học để đề xuất các biện pháp giảm thiểu căng thẳng nhiệt trong môi trường làm việc đặc thù này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên khái niệm căng thẳng nhiệt, được định nghĩa là tình trạng cơ thể bị áp lực do tăng nhiệt độ da và nhiệt độ lõi cơ thể, khi cơ thể không thể tản nhiệt hiệu quả. Căng thẳng nhiệt ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và hiệu suất làm việc, đặc biệt trong các công việc đòi hỏi sự tập trung cao như của NVYT. Bộ trang phục bảo hộ cá nhân (PTPHCN) được xem là yếu tố làm tăng gánh nặng nhiệt do khả năng trao đổi nhiệt kém, ngăn cản sự bay hơi mồ hôi và làm tăng nhiệt độ bề mặt da.

Khung lý thuyết còn bao gồm các yếu tố ảnh hưởng đến căng thẳng nhiệt như đặc điểm cá nhân (tuổi, giới tính, thể trạng), điều kiện làm việc (thời gian làm việc, thời gian mặc PTPHCN, môi trường nhiệt độ), loại công việc và đặc điểm trang phục bảo hộ (bộ liền thân hay rời). Mô hình nghiên cứu sử dụng bộ công cụ đánh giá cảm nhận căng thẳng nhiệt của Davey S., bao gồm các biến độc lập và biến phụ thuộc về cảm nhận nhiệt và hậu quả sức khỏe.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp cắt ngang, tiến hành trên 416 NVYT tại 08 trung tâm y tế tuyến huyện, thị, thành phố tỉnh Vĩnh Long từ tháng 6/2021 đến tháng 3/2022. Cỡ mẫu được xác định dựa trên công thức ước tính tỉ lệ với độ tin cậy 95%, độ chính xác 5%, chọn tỉ lệ cảm nhận căng thẳng nhiệt là 50% để đảm bảo cỡ mẫu tối đa. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện trên toàn bộ NVYT đáp ứng tiêu chuẩn làm việc ngoài trời, có thời gian mặc PTPHCN ít nhất 4 giờ mỗi ca.

Dữ liệu được thu thập bằng bộ câu hỏi tự điền dựa trên bộ công cụ của Davey S., điều chỉnh phù hợp với ngữ cảnh địa phương. Các biến số bao gồm đặc điểm cá nhân, điều kiện làm việc, loại PTPHCN sử dụng và cảm nhận căng thẳng nhiệt. Dữ liệu được nhập và quản lý bằng phần mềm Epidata 3, phân tích thống kê mô tả và kiểm định Chi bình phương (χ2) bằng phần mềm SPSS 20 với mức ý nghĩa p<0,05. Nghiên cứu tuân thủ quy trình đạo đức nghiên cứu y sinh học, được Hội đồng đạo đức Trường Đại học Y tế Công cộng phê duyệt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỉ lệ cảm nhận căng thẳng nhiệt cao: 86,8% NVYT có biểu hiện căng thẳng nhiệt khi mặc PTPHCN. Tất cả NVYT cảm thấy nóng đến mức không thể chịu đựng, trong đó 92,3% cảm thấy không thoải mái khi mặc trang phục bảo hộ.

2. Đặc điểm nhân khẩu học và công việc: Giới tính nữ chiếm 68%, nhóm tuổi trung bình 36,6 ± 8,0 tuổi, với 54,1% trong độ tuổi 31-40. 51,7% NVYT làm việc ≥ 60 giờ mỗi tuần. Bộ trang phục bảo hộ liền thân được sử dụng phổ biến nhất (95,4%).

3. Yếu tố liên quan đến căng thẳng nhiệt: Các yếu tố có liên quan với mức độ căng thẳng nhiệt cao gồm: giới tính nữ (OR=2,53), tuổi ≤ 40 (OR=2,7), thời gian làm việc ≥ 60 giờ/tuần (OR=2,06), mặc bộ trang phục liền thân (OR=4,95), thời gian ca làm việc > 480 phút (OR=3,46), thời gian mặc PTPHCN > 240 phút (OR=5,47).

4. Ảnh hưởng đến sức khỏe và hiệu suất: NVYT báo cáo các triệu chứng như chóng mặt, mệt mỏi, đau đầu, đổ mồ hôi nhiều, giảm tập trung. Thời gian nghỉ ngơi trung bình trong ca làm việc chỉ 62,3 phút, nhiều NVYT không có thời gian nghỉ ngơi hợp lý, làm tăng nguy cơ căng thẳng nhiệt.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế tại Anh, Ấn Độ và Singapore, cho thấy PTPHCN làm tăng gánh nặng nhiệt và gây ra các triệu chứng căng thẳng nhiệt nghiêm trọng. Việc sử dụng bộ trang phục liền thân làm giảm khả năng trao đổi nhiệt, khiến NVYT chịu áp lực nhiệt lớn hơn so với bộ quần áo rời. Thời gian làm việc dài và thời gian mặc PTPHCN kéo dài làm tăng nguy cơ căng thẳng nhiệt, ảnh hưởng đến sức khỏe và hiệu suất công việc.

Biểu đồ phân bố tỉ lệ cảm nhận căng thẳng nhiệt theo giới tính, tuổi và thời gian làm việc có thể minh họa rõ nét sự khác biệt giữa các nhóm. Bảng phân tích mối liên quan giữa các yếu tố cá nhân, điều kiện làm việc và cảm nhận căng thẳng nhiệt giúp xác định nhóm nguy cơ cao để can thiệp kịp thời.

Nghiên cứu cũng chỉ ra sự thiếu hụt về thời gian nghỉ ngơi và điều kiện làm việc phù hợp, làm trầm trọng thêm tình trạng căng thẳng nhiệt. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc điều chỉnh thời gian làm việc, cải thiện trang phục bảo hộ và môi trường làm việc nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến NVYT.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Bổ sung và đa dạng hóa trang phục bảo hộ: Các trung tâm y tế cần trang bị đầy đủ các loại PTPHCN, đặc biệt là bộ quần áo rời để giảm gánh nặng nhiệt, đảm bảo phù hợp với từng ca làm việc và điều kiện thời tiết.

2. Tổ chức phân công lao động hợp lý: Cần xây dựng chính sách phân công công việc phù hợp với sức khỏe và đặc điểm cá nhân của NVYT, hạn chế thời gian làm việc liên tục trên 8 giờ, đồng thời bố trí thời gian nghỉ ngơi hợp lý trong ca làm việc.

3. Cải thiện điều kiện môi trường làm việc: Thiết lập khu vực nghỉ ngơi có điều hòa hoặc quạt mát, cung cấp đủ nước uống và các biện pháp giảm nhiệt độ tại nơi làm việc nhằm giảm thiểu căng thẳng nhiệt.

4. Đào tạo và nâng cao nhận thức: Tổ chức các khóa tập huấn về nhận biết dấu hiệu căng thẳng nhiệt, biện pháp phòng tránh và xử trí kịp thời cho NVYT, đồng thời khuyến khích NVYT chủ động áp dụng các biện pháp giảm nhiệt cá nhân.

Các giải pháp trên nên được triển khai ngay trong vòng 6 tháng tới, với sự phối hợp giữa Sở Y tế, các trung tâm y tế và các tổ chức công đoàn ngành y tế nhằm đảm bảo hiệu quả và bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhân viên y tế tuyến huyện: Giúp hiểu rõ về tác động của PTPHCN đến sức khỏe và hiệu suất làm việc, từ đó chủ động áp dụng biện pháp phòng tránh căng thẳng nhiệt.

2. Quản lý y tế và lãnh đạo trung tâm y tế: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phân công lao động, trang bị bảo hộ và cải thiện điều kiện làm việc cho NVYT.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành y tế công cộng: Là tài liệu tham khảo quý giá về nghiên cứu thực trạng căng thẳng nhiệt trong bối cảnh đại dịch, phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu.

4. Cơ quan quản lý y tế và chính sách: Hỗ trợ xây dựng các hướng dẫn, quy định về sử dụng PTPHCN và bảo vệ sức khỏe NVYT trong các tình huống dịch bệnh tương lai.

Câu hỏi thường gặp

1. Căng thẳng nhiệt là gì và tại sao NVYT dễ bị ảnh hưởng?
Căng thẳng nhiệt là tình trạng cơ thể bị áp lực do nhiệt độ da và nhiệt độ lõi tăng cao khi không thể tản nhiệt hiệu quả. NVYT dễ bị ảnh hưởng do phải mặc PTPHCN kín, ngăn cản sự bay hơi mồ hôi và làm tăng nhiệt độ cơ thể, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm.

2. Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ căng thẳng nhiệt ở NVYT?
Giới tính nữ, tuổi dưới 40, thời gian làm việc dài (≥ 60 giờ/tuần), mặc bộ trang phục liền thân, thời gian ca làm việc và thời gian mặc PTPHCN kéo dài là những yếu tố làm tăng nguy cơ căng thẳng nhiệt.

3. Căng thẳng nhiệt ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe và công việc của NVYT?
Căng thẳng nhiệt gây ra các triệu chứng như chóng mặt, mệt mỏi, đau đầu, đổ mồ hôi nhiều, giảm tập trung, làm suy giảm hiệu suất làm việc và tăng nguy cơ tai nạn lao động.

4. Làm thế nào để giảm thiểu căng thẳng nhiệt khi sử dụng PTPHCN?
Có thể giảm thiểu bằng cách sử dụng trang phục bảo hộ phù hợp, tổ chức thời gian làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, cải thiện điều kiện môi trường làm việc, cung cấp đủ nước uống và đào tạo nhận thức về phòng tránh căng thẳng nhiệt.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các tỉnh khác không?
Mặc dù nghiên cứu tập trung tại tỉnh Vĩnh Long, các kết quả và khuyến nghị có thể áp dụng tương tự cho các tỉnh có điều kiện khí hậu nóng ẩm và tình hình dịch bệnh tương tự, giúp cải thiện sức khỏe và hiệu quả công tác của NVYT.

Kết luận

• 86,8% NVYT tuyến huyện tại Vĩnh Long cảm nhận căng thẳng nhiệt khi mặc PTPHCN trong phòng chống dịch COVID-19, với 92,3% cảm thấy không thoải mái.
• Các yếu tố như giới tính nữ, tuổi dưới 40, thời gian làm việc dài và loại trang phục liền thân làm tăng nguy cơ căng thẳng nhiệt.
• Căng thẳng nhiệt ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và hiệu suất làm việc của NVYT, gây ra các triệu chứng mệt mỏi, đau đầu và giảm tập trung.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể về trang phục, phân công lao động, cải thiện môi trường làm việc và đào tạo nhận thức nhằm giảm thiểu căng thẳng nhiệt.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các khuyến nghị trong vòng 6 tháng tới và mở rộng nghiên cứu để đánh giá hiệu quả các biện pháp can thiệp.

Luận văn này là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nhà quản lý y tế, NVYT và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực y tế công cộng, góp phần nâng cao sức khỏe và an toàn lao động trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tổng quan chung về căng thẳng nhiệt 1. Khái niệm chính 1. Căng thẳng nhiệt Căng thẳng nhiệt là tình trạng cơ thể bị căng thẳng do tăng nhiệt độ của da và nhiệt độ lõi của cơ thể (4).

Theo Cơ quan quản lý sức khỏe và an toàn môi trường (Environmental Health and Safety), căng thẳng do nhiệt xảy ra khi cơ thể không thể phân tán được lượng nhiệt lượng phát sinh. Căng thẳng nhiệt làm tăng nguy cơ rối loạn các hoạt động thể chất liên quan đến nhiệt và nhất là ảnh hưởng đến suy giảm nhận thức, đặc biệt là trong các công việc trí óc phức tạp, làm giảm sự khéo léo và suy giảm khả năng nhìn khi đeo PTPHCN sẽ gây nguy hiểm cho sự an toàn, hiệu suất và sức khỏe của NVYT (6). Phương tiện phòng hộ cá nhân Phương tiện bảo vệ cá nhân hay phương tiện phòng hộ cá nhân: Theo thông tư số 10/1998/TT-BLĐTBXH, phương tiện bảo vệ cá nhân là những dụng cụ, phương tiện cần thiết mà người lao động phải được trang bị để sử dụng trong khi làm việc hoặc thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện có các yếu tố nguy hiểm, độc hại khi các thiết bị kỹ thuật an toàn - vệ sinh lao động tại nơi làm việc chưa thể loại trừ hết các yếu tố nguy hiểm, độc hại. Phương tiện bảo vệ cá nhân trang bị cho người lao động phải phù hợp với việc ngăn ngừa có hiệu quả các tác hại của các yếu tố nguy hiểm, độc hại trong môi trường lao động nhưng dễ dàng trong sử dụng, bảo quản và không gây tác hại khác (9).

Bộ trang phục phòng chống dịch COVID-19: là phương tiện phòng hộ cá nhân sử dụng trong công tác phòng chống dịch bệnh COVID-19, bao gồm: thành phần chính là bộ mũ, áo, quần dạng liền (hoặc rời) và phụ kiện lựa chọn kèm theo (bao giầy, kính bảo hộ hoặc/và tấm che mặt, khẩu trang, găng tay y tế) được trang bị với chức năng bảo vệ toàn bộ bề mặt cơ thể người sử dụng trước nguy cơ lây nhiễm khi tiếp xúc với máu, dịch tiết và giọt bắn đường hô hấp mang các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm khi 5 tiếp xúc gần với người bệnh hoặc người có khả năng mang mầm bệnh (3). Phương tiện phòng hộ cá nhân được quy định lần đầu trong Quyết định số 468/QĐ- BYT ngày 19/2/2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc ban hành Hướng dẫn phòng và kiểm soát lây nhiễm bệnh viêm đường hô hấp cấp do vi rút Corona 2019 (COVID-19) trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh (10). Bộ trang phục phòng chống dịch COVID-19 là một trong các phương tiện phòng hộ cá nhân với chức năng bảo vệ toàn bộ bề mặt cơ thể người sử dụng trong phòng chống dịch COVID-19 (3). Các loại phương tiện phòng hộ cá nhân Phương tiện phòng hộ cá nhân (Personal Protective Equipment - PTPHCN) sử dụng trong phòng, chống bệnh dịch COVID-19 phải đáp ứng được các tiêu chuẩn về phòng, chống lây nhiễm tác nhân SARS-CoV-2 do Bộ Y tế và các cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Theo Hướng dẫn lựa chọn và sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân trong phòng, chống bệnh dịch COVID-19 (QĐ 4159/QĐ-BYT tháng 08/2021) (11), các PTPHCN bao gồm: Găng tay Găng tay y tế: Bao gồm găng tay sạch hoặc găng tay vô khuẩn (găng tay phẫu thuật) tùy thuộc vào tình huống tiếp xúc với người nhiễm hoặc nghi ngờ nhiễm SARS- CoV-2. Găng tay vệ sinh: Dùng trong vệ sinh bề mặt môi trường, thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải, xử lý dụng cụ y tế (11). Khẩu trang Khẩu trang y tế: Đạt tiêu chuẩn về khẩu trang y tế thông thường hoặc khẩu trang y tế phòng nhiễm khuẩn. Khẩu trang hiệu suất lọc cao (khẩu trang N95): Đạt các tiêu chuẩn của Bộ Y tế về khẩu trang có hiệu suất lọc cao (11).

Bộ trang phục phòng hộ cá nhân Kiểu dáng/thiết kế: bộ quần áo liền, có mũ hoặc quần áo rời hoặc áo choàng chống dịch (dài che kín người). 6 Được sản xuất từ chất liệu vải không dệt, chống thấm, có khả năng bảo vệ chống vi sinh vật xâm nhập theo đường dịch được chia các cấp độ quy định, dễ sử dụng, mặc thoáng mát, không gây khó chịu quá mức cho người sử dụng, phần mũ liền bo kín được khuôn mặt (hở phần mắt đảm bảo cho người sử dụng không bị giới hạn trường nhìn). Không gây dị ứng cho người mặc. Bề mặt phải sạch sẽ, các viền chắc chắn, kín khít.

Kích thước: Thiết kế phù hợp với kích cỡ người sử dụng (chiều cao, cân nặng). Áo choàng chống dịch: Thiết kế dài tay bao phủ toàn thân từ cổ đến đầu gối, cổ áo tối thiểu phải che kín đến khớp ức đòn, có dây buộc hoặc khuy cố định áo phía sau lưng. Yêu cầu hiệu suất rào cản: hiệu suất rào cản của bộ mũ, áo, quần dạng liền (hoặc rời hoặc áo choàng chống dịch) và bao giầy theo quy định của Bộ Y tế (11). Tạp dề bán thấm Yêu cầu bằng vật liệu chống thấm, cột dây hoặc đeo quanh cổ (11).

Mũ Yêu cầu cần che kín đầu, tóc, tai (11). Ủng bảo hộ Yêu cầu dài qua bắp chân và làm bằng vật liệu có thể tái sử dụng (11) Bao giầy Yêu cầu bán thấm/chống thấm, che phủ bàn chân, bắp chân có dây cố định tránh tuột và bao phủ được ống quần mặc bên trong (11). Tấm che mặt Kích thước che hoàn toàn 2 bên tai và chiều dài của khuôn mặt, được làm bằng nhựa trong, dẻo. Có thể làm sạch và khử trùng (dùng 1 hoặc nhiều lần).

Dây đeo có thể điều chỉnh phù hợp với cỡ đầu. Bảo đảm trường nhìn. Chống mờ do hơi nước. Cung cấp tầm nhìn tốt cho người sử dụng.

Không làm biến dạng hình ảnh (11). 7 Kính bảo hộ Kính bảo hộ bao gồm loại gọng cài tai hoặc loại dây đeo sau đầu. Mắt kính phải trong suốt (loại không làm biến dạng hình ảnh). Khung kính ôm hết khuôn mắt hoặc dạng che phủ hết mắt, hai bên thái dương.

Thiết kế có thể làm sạch và khử trùng (dùng nhiều lần hoặc dùng 1 lần), chống mờ do hơi nước, cung cấp tầm nhìn tốt cho người đeo (11). Lựa chọn phương tiện phòng hộ cá nhân trong phòng chống dịch COVID-19 Lựa chọn PTPHCN phù hợp với phân cấp nguy cơ lây nhiễm SARS-CoV-2 theo Hướng dẫn lựa chọn và sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân trong phòng, chống bệnh dịch COVID-19 (QĐ 838/QĐ-BYT ngày 5 tháng 4 năm 2022) (11). Do hệ số dẫn nhiệt của vật liệu làm quần áo chống dịch là rất nhỏ, nên khả năng trao đổi nhiệt của bộ quần áo này là rất thấp, không khí bên trong bộ quần áo chống dịch hầu như không di chuyển và liên thông với bên ngoài. Đồng thời, PTPHCN, đặc biệt là bộ quần áo liền thân, ngăn cản quá trình bốc hơi mồ hôi làm cho cơ chế giảm nhiệt trên bề mặt da không hiệu quả.

Hai con đường chính để trao đổi nhiệt giữa cơ thể với môi trường bên ngoài do chuyển động khí đối lưu và bốc hơi mồ hôi (12). Cộng thêm stress khi tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân càng làm tăng quá trình sinh nhiệt, kết quả là người mặc bộ đồ chống dịch làm việc trong điều kiện nhiệt độ cao của môi trường nắng nóng ẩm thấp, nhiệt độ bề mặt da sẽ tăng cao hơn so với bình thường, dẫn đến tăng thân nhiệt và cảm giác nóng bức khó chịu. Mặc càng lâu NVYT càng sẽ phải chịu cảm giác càng nặng nề hơn, có thể dẫn đến hiện tượng ngất xỉu so say nóng. Gánh nặng nhiệt Là biểu thị các tải nhiệt (lượng nhiệt ròng - net heat load) mà người lao động phải chịu dưới tác dụng kết hợp của quá trình sinh nhiệt trao đổi chất khi làm việc, các yếu tố môi trường (nhiệt độ không khí, độ ẩm) và yêu cầu trang phục (13).

Gánh nặng nhiệt có thể chia ra các gánh nặng nhiệt dương tính – là yếu tố tạo nên tải nhiệt dương tính, bổ sung thêm nhiệt lượng cho cơ thể, và các gánh nặng âm tính – là các yếu tố tạo nên tải nhiệt âm tính, lấy đi nhiệt lượng của cơ thể. Nói tóm lại, gánh nặng nhiệt bằng tổng 8 lượng nhiệt sản sinh trong cơ thể (nhiệt lượng chuyển hóa) cộng thêm nhiệt lượng nhận từ môi trường (nhiệt lượng môi trường) trừ đi nhiệt lượng thải từ cơ thể ra môi trường, chủ yếu thông qua sự bay hơi mồ hôi (13). Cơ thể phản ứng đối với nhiệt độ cao bằng cách tuần hoàn máu đến da, điều này làm tăng nhiệt độ của da và cho phép cơ thể thải ra nhiệt độ quá tải thông qua da. Tuy nhiên, nếu cơ bắp được sử dụng cho lao động thể chất, thì có ít máu có sẵn để tuần hoàn tới da và vì vậy ít nhiệt được tỏa đi.

Đổ mồ hôi là một cách khác để cơ thể thải nhiệt và giữ cho lõi cơ thể mát mẻ. Tuy vậy, đổ mồ hôi chỉ có hiệu quả nếu độ ẩm đủ thấp để cho phép mồ hôi bốc hơi, và nếu dịch cơ thể và muối bị mồ hôi lấy mất được bù lại (13). Nếu lõi cơ thể không thể giải thoát được nhiệt độ, nó sẽ tích tụ nhiệt. Khi điều này xảy ra, nhiệt độ của lõi cơ thể sẽ tăng cao và nhịp tim tăng theo.

Vì cơ thể tiếp tục tàng trữ nhiệt độ, cá thể người sẽ bắt đầu mất tập trung, có thể trở nên khó chịu và ốm, và thường mất khả năng khát nước. Giai đoạn đầu của rối loạn nhiệt thường là ngất xỉu, và có thể tiến triển thành tử vong trong trường hợp đột quỵ vì nhiệt không được điều trị (13). Sự căng thẳng vì nhiệt độ của môi trường cao là một vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng an toàn lao động khi người lao động mất tỉnh táo về tinh thần, có khó khăn trong việc tập trung vào công việc, gây lỗi và có thể bị tai nạn (13). Triệu chứng căng thẳng nhiệt Vùng dưới đồi chịu trách nhiệm điều hòa nhiệt bằng cách kích hoạt các thụ thể trong da và các cơ quan nội tạng để tạo điều kiện tản nhiệt và duy trì nhiệt độ lõi bình thường.

Cơ thể trao đổi nhiệt thông qua dẫn truyền, đối lưu, bay hơi và bức xạ. Dẫn nhiệt là sự truyền nhiệt từ nơi có nhiệt độ cao sang nơi có nhiệt độ thấp thông qua tiếp xúc trực tiếp. Đối lưu là sự truyền nhiệt ở bề mặt cơ thể bằng sự lưu thông của không khí. Bức xạ xảy ra thông qua quá trình truyền sóng điện từ.

Sự bay hơi làm mát bề mặt da khi mồ hôi chuyển từ thể lỏng sang thể hơi.