Hoàn thiện tổ chức kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc

Bài viết phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán hàng tồn kho tại công ty cổ phần vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc.

• Tác giả: Bùi Thị Lan Anh
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Văn Tưởng
• Trường học: Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Kế toán - Kiểm toán
• Đề tài: Cải Tiến Tổ Chức Kế Toán Hàng Tồn Kho Tại Công Ty Vật Liệu Xây Dựng Đại Cát Lộc
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm hàng tồn kho và nhiệm vụ kế toán hàng tồn kho
• 1.1.1. Khái niệm, phạm vi hàng tồn kho
• 1.1.1.1. Khái niệm hàng tồn kho
• 1.1.1.2. Phạm vi hàng tồn kho
• 1.1.2. Nhiệm vụ kế toán hàng tồn kho
• 1.2. Xác định giá trị hàng tồn kho
• 1.2.1. Nguyên tắc xác định giá trị hàng tồn kho
• 1.2.2. Xác định giá trị nhập kho
• 1.2.3. Xác định giá trị xuất kho
• 1.2.3.1. Phương pháp tính theo giá thực tế đích danh
• 1.2.3.2. Phương pháp giá đơn vị bình quân
• 1.2.3.3. Phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO)
• 1.2.3.4. Phương pháp nhập sau xuất trước (LIFO)
• 1.2.4. Phân bổ chi phí mua vật tư, hàng hóa
• 1.3. Kế toán chi tiết hàng tồn kho
• 1.3.1. Phương pháp thẻ song song
• 1.3.2. Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển
• 1.3.3. Phương pháp sổ số dư
• 1.4. Kế toán tổng hợp hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên
• 1.4.1. Đặc điểm phương pháp kê khai thường xuyên
• 1.4.2. Chứng từ sử dụng
• 1.4.3. Tài khoản sử dụng
• 1.4.4. Kế toán các nghiệp vụ làm tăng, giảm hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên
• 1.4.4.1. Hạch toán hàng tồn kho tại các doanh nghiệp sản xuất
• 1.4.4.2. Hạch toán hàng tồn kho tại các doanh nghiệp thương mại
• 1.5. Kế toán tổng hợp hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ
• 1.5.1. Đặc điểm phương pháp kiểm kê định kỳ
• 1.5.2. Chứng từ sử dụng
• 1.5.3. Tài khoản sử dụng
• 1.5.4. Kế toán các nghiệp vụ làm tăng, giảm hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ
• 1.5.4.1. Hạch toán hàng tồn kho tại các doanh nghiệp sản xuất
• 1.5.4.2. Hạch toán hàng tồn kho tại các doanh nghiệp thương mại
• 1.6. Kế toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho
• 1.6.1. Quy định trong hạch toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho
• 1.6.2. Phương pháp kế toán
• 1.7. Đặc điểm kế toán hàng tồn kho theo các hình thức kế toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT LIỆU XÂY DỰNG VẬN TẢI ĐẠI CÁT LỘC
• 2.1. Đặc điểm chung ảnh hưởng đến công tác kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 2.1.2. Đặc điểm tổ chức kinh doanh tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 2.1.3. Đặc điểm về nguồn lực
• 2.1.4. Đặc điểm hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 2.1.5. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 2.1.6. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán và chính sách kế toán áp dụng tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 2.1.6.1. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán Đại Cát Lộc
• 2.1.6.2. Chính sách kế toán gồm
• 2.2. Thực trạng tổ chức kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 2.2.1. Kế toán chi tiết hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 2.2.2. Kế toán tổng hợp hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT LIỆU XÂY DỰNG VẬN TẢI ĐẠI CÁT LỘC
• 3.1. Đánh giá thực trạng công tác kế toán nói chung và kế toán hàng tồn kho nói riêng tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 3.1.1. Tổ chức công tác kế toán nói chung
• 3.1.2. Tổ chức kế toán hàng tồn kho nói riêng
• 3.1.3. Tổ chức công tác kế toán nói chung
• 3.1.4. Tổ chức công tác kế toán hàng tồn kho nói riêng
• 3.1.5. Nguyên nhân của những tồn tại trên
• 3.2. Tính tất yếu phải hoàn thiện tổ chức kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 3.3. Yêu cầu và phương hướng hoàn thiện tổ chức kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 3.3.1. Yêu cầu hoàn thiện tổ chức kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 3.3.2. Phương hướng hoàn thiện tổ chức kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 3.4. Nội dung và giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 3.4.1. Hoàn thiện việc lập sổ danh điểm vật tư, hàng hóa
• 3.4.2. Hoàn thiện việc sử dụng tài khoản cấp 2 cho TK 156
• 3.4.3. Hoàn thiện về việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho
• 3.4.4. Hoàn thiện việc sử dụng tài khoản 151 "Hàng mua đang đi đường"
• 3.4.5. Hoàn thiện công tác kiểm kê hàng tồn kho định kỳ tại công ty
• 3.4.6. Hoàn thiện việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán
• 3.4.7. Hoàn thiện về công tác luân chuyển chứng từ
• 3.5. Điều kiện để thực hiện các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc
• 3.5.1. Về phía Nhà nước
• 3.5.2. Về phía doanh nghiệp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cải Tiến Tổ Chức Kế Toán Hàng Tồn Kho

Cải tiến tổ chức kế toán hàng tồn kho là một yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình quản lý và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Tại Công ty Vật liệu xây dựng Đại Cát Lộc, việc cải tiến này không chỉ giúp giảm thiểu chi phí mà còn nâng cao độ chính xác trong việc quản lý hàng hóa. Thực trạng hiện tại cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết để tối ưu hóa quy trình này.

1.1. Khái Niệm Về Tổ Chức Kế Toán Hàng Tồn Kho

Tổ chức kế toán hàng tồn kho bao gồm các hoạt động ghi chép, theo dõi và báo cáo tình hình hàng hóa trong doanh nghiệp. Điều này giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính và khả năng cung ứng hàng hóa.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Hàng Tồn Kho Trong Doanh Nghiệp

Kế toán hàng tồn kho đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài sản lưu động. Nó giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình hàng hóa, từ đó đưa ra quyết định kịp thời về sản xuất và tiêu thụ.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Tổ Chức Kế Toán Hàng Tồn Kho

Công ty Vật liệu xây dựng Đại Cát Lộc đang đối mặt với nhiều thách thức trong tổ chức kế toán hàng tồn kho. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh mà còn làm giảm khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường.

2.1. Thiếu Chính Xác Trong Quản Lý Hàng Tồn Kho

Việc thiếu chính xác trong việc ghi chép và theo dõi hàng tồn kho dẫn đến tình trạng thừa hoặc thiếu hàng hóa, gây ảnh hưởng đến quy trình sản xuất và tiêu thụ.

2.2. Chi Phí Lưu Kho Cao

Chi phí lưu kho cao do quản lý không hiệu quả có thể làm giảm lợi nhuận của công ty. Việc cải tiến quy trình kế toán hàng tồn kho là cần thiết để giảm thiểu chi phí này.

III. Phương Pháp Cải Tiến Tổ Chức Kế Toán Hàng Tồn Kho

Để cải tiến tổ chức kế toán hàng tồn kho, Công ty Vật liệu xây dựng Đại Cát Lộc cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn nâng cao hiệu quả quản lý hàng hóa.

3.1. Ứng Dụng Phần Mềm Kế Toán Hiện Đại

Việc ứng dụng phần mềm kế toán hiện đại giúp tự động hóa quy trình ghi chép và theo dõi hàng tồn kho, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

3.2. Tổ Chức Kiểm Kê Định Kỳ

Kiểm kê định kỳ giúp doanh nghiệp phát hiện kịp thời các sai lệch trong quản lý hàng tồn kho, từ đó có biện pháp điều chỉnh phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Cải Tiến Tổ Chức Kế Toán Hàng Tồn Kho

Việc áp dụng các phương pháp cải tiến tổ chức kế toán hàng tồn kho đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Công ty Vật liệu xây dựng Đại Cát Lộc. Những ứng dụng này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn cải thiện tình hình tài chính của công ty.

4.1. Kết Quả Từ Việc Ứng Dụng Phần Mềm Kế Toán

Sau khi ứng dụng phần mềm kế toán, công ty đã giảm thiểu được thời gian ghi chép và nâng cao độ chính xác trong quản lý hàng tồn kho.

4.2. Tác Động Tích Cực Đến Chi Phí Lưu Kho

Việc tổ chức kiểm kê định kỳ đã giúp công ty giảm thiểu chi phí lưu kho, từ đó nâng cao lợi nhuận.

V. Kết Luận Về Cải Tiến Tổ Chức Kế Toán Hàng Tồn Kho

Cải tiến tổ chức kế toán hàng tồn kho là một yếu tố quan trọng giúp Công ty Vật liệu xây dựng Đại Cát Lộc nâng cao hiệu quả kinh doanh. Những phương pháp và ứng dụng thực tiễn đã chứng minh được giá trị của chúng trong việc tối ưu hóa quy trình quản lý hàng hóa.

5.1. Tương Lai Của Tổ Chức Kế Toán Hàng Tồn Kho

Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả quản lý hàng tồn kho.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến Thêm

Công ty nên xem xét việc đào tạo nhân viên về quy trình kế toán hàng tồn kho để nâng cao kỹ năng và hiệu quả làm việc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hàng tồn kho là một bộ phận trọng yếu cấu thành nên tài sản lưu động của doanh nghiệp, giữ vị trí then chốt trong toàn bộ chu trình sản xuất kinh doanh và lưu thông hàng hóa. Việc cung cấp thông tin kế toán chính xác, kịp thời về tình hình nhập, xuất, tồn kho đóng vai trò quyết định trong việc chỉ đạo hoạt động kinh doanh hàng ngày, đánh giá hiệu quả từng mặt hàng, kiểm soát lượng vốn dự trữ hợp lý, tránh tình trạng ứ đọng vốn hoặc thiếu hụt vật tư làm gián đoạn vận hành. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, khóa luận tốt nghiệp ngành Kế toán - Kiểm toán tại Trường Đại học Dân lập Hải Phòng đi sâu nghiên cứu đề tài "Hoàn thiện tổ chức kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc".

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể theo 3 nội dung chính:

1. Về mặt lý luận: Hệ thống hóa và khái quát các cơ sở lý luận cơ bản về tổ chức công tác kế toán hàng tồn kho trong doanh nghiệp.
2. Về mặt thực tiễn: Khảo sát, mô tả và phản ánh toàn diện thực trạng tổ chức công tác kế toán hàng tồn kho tại Công ty Cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc.
3. Về mặt giải pháp: Đánh giá những ưu điểm và hạn chế còn tồn tại trong công tác kế toán hàng tồn kho tại đơn vị, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính khả thi nhằm hoàn thiện công tác này.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức công tác kế toán hàng tồn kho (bao gồm kế toán chi tiết, kế toán tổng hợp, phương pháp tính giá, quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán tài khoản).
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc (doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh thương mại vật liệu xây dựng và vận tải).
• Phạm vi thời gian: Số liệu kế toán và tài liệu thực tế sử dụng trong năm tài chính 2012 (tập trung minh chứng vào quý III năm 2012). Đề tài được giao thực hiện từ ngày 25/03/2013 và hoàn thành trước ngày 29/06/2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam và chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành. Các nội dung lý thuyết trọng tâm bao gồm:

• Các nguyên tắc kế toán chi phối hàng tồn kho: Nguyên tắc giá gốc (xác định giá trị nhập kho theo giá mua ghi trên hóa đơn, chi phí thu mua trực tiếp, các khoản thuế không hoàn lại và các khoản giảm trừ); Nguyên tắc giá trị thuần có thể thực hiện được; Nguyên tắc nhất quán trong kỳ kế toán năm; Nguyên tắc thận trọng khi ghi nhận chi phí và trích lập dự phòng; Nguyên tắc phù hợp giữa doanh thu và chi phí giá vốn trong kỳ.
• Phương pháp tính giá hàng tồn kho xuất kho: Phương pháp giá thực tế đích danh, phương pháp giá đơn vị bình quân (bình quân cả kỳ dự trữ và bình quân sau mỗi lần nhập), phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO), phương pháp nhập sau xuất trước (LIFO).
• Phương pháp phân bổ chi phí thu mua: Phân bổ cho hàng bán ra và hàng tồn cuối kỳ theo tiêu thức trị giá mua, số lượng, trọng lượng hoặc doanh số bán.
• Phương pháp kế toán chi tiết hàng tồn kho: Phương pháp thẻ song song, phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển, phương pháp sổ số dư.
• Phương pháp kế toán tổng hợp hàng tồn kho: Phương pháp kê khai thường xuyên (sử dụng các tài khoản 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157) và phương pháp kiểm kê định kỳ (sử dụng tài khoản 611, 631).
• Kế toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho: Quy định trích lập và hoàn nhập sử dụng tài khoản 159 đối ứng với tài khoản 632.
• Hình thức kế toán: Khảo sát trình tự ghi sổ theo 5 hình thức: Nhật ký chung, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký - Sổ cái, Nhật ký - Chứng từ và Kế toán trên máy vi tính.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả áp dụng bao gồm: phương pháp thu thập và tổng hợp tài liệu thứ cấp; phương pháp quan sát thực địa quy trình luân chuyển chứng từ; phương pháp phân tích, đối chiếu số liệu giữa chứng từ gốc, thẻ kho, sổ chi tiết, sổ tổng hợp và báo cáo tài chính năm 2012 của doanh nghiệp.

Nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu là hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán thực tế của Công ty Cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc năm 2012, tiêu biểu như: Hợp đồng nguyên tắc (số 15072012/HDNT/2012, 01082012/HDNT/2012), Hợp đồng kinh tế (số 2008-HĐKT/2012, 1007-HĐKT/2012), Đơn đặt hàng, Biên bản giao nhận khối lượng, Hóa đơn GTGT, Phiếu nhập kho, Phiếu xuất kho, Thẻ kho, Sổ chi tiết các mặt hàng (cát đen, đất đỏ, cát Vĩnh Phú), Sổ Nhật ký chung, Sổ cái TK 632, Sổ cái TK 331, Sổ chi tiết thanh toán và Bảng cân đối số phát sinh.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức kế toán hàng tồn kho trong doanh nghiệp

Chương này khái quát toàn diện khung lý thuyết về tổ chức kế toán hàng tồn kho. Tác giả phân định rõ khái niệm, phạm vi và 3 nhiệm vụ cơ bản của kế toán hàng tồn kho. Nội dung chương trình bày chi tiết công thức xác định giá nhập kho theo từng nguồn hình thành (mua ngoài, thuê ngoài gia công, được cấp, nhận góp vốn, biếu tặng) và 4 phương pháp tính giá trị xuất kho. Tác giả làm rõ cơ chế hạch toán chi tiết theo 3 phương pháp (thẻ song song, sổ đối chiếu luân chuyển, sổ số dư) và phân tích ưu - nhược điểm của từng phương pháp đối với quy mô doanh nghiệp khác nhau.

Ở phần kế toán tổng hợp, chương 1 trình bày hệ thống tài khoản và sơ đồ hạch toán theo cả hai phương pháp kê khai thường xuyên và kiểm kê định kỳ cho cả loại hình doanh nghiệp sản xuất và thương mại. Bên cạnh đó, các quy định và bút toán trích lập/hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho (TK 159) cùng sơ đồ luân chuyển chứng từ của các hình thức ghi sổ (Nhật ký chung, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký - Sổ cái, Nhật ký - Chứng từ, Kế toán máy) cũng được hệ thống hóa đầy đủ.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc

Chương 2 mô tả chi tiết bức tranh thực tế về tổ chức kế toán tại công ty Đại Cát Lộc. Doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực kinh doanh thương mại vật liệu xây dựng (các mặt hàng chính: cát đen, đất đỏ, cát Vĩnh Phú...) kết hợp dịch vụ vận tải. Về chính sách kế toán, công ty áp dụng tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, kế toán tổng hợp hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, kế toán chi tiết hàng tồn kho theo phương pháp thẻ song song và tổ chức ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung.

Về kế toán chi tiết: Khi nghiệp vụ nhập/xuất kho phát sinh, thủ kho căn cứ vào chứng từ gốc (Biên bản giao nhận, Phiếu nhập kho, Phiếu xuất kho) để ghi chép vào Thẻ kho theo chỉ tiêu số lượng. Định kỳ, chứng từ được chuyển lên phòng kế toán để kế toán viên kiểm tra, áp đơn giá, tính thành tiền và ghi vào Sổ chi tiết hàng hóa (chi tiết cho từng danh điểm như cát đen, đất đỏ, cát Vĩnh Phú). Cuối tháng, kế toán lập Bảng tổng hợp hàng hóa tồn kho để đối chiếu với Thẻ kho của thủ kho và số liệu kế toán tổng hợp.

Về kế toán tổng hợp: Kế toán căn cứ vào các chứng từ mua, bán hàng hóa để ghi nhận nghiệp vụ vào Sổ Nhật ký chung, sau đó chuyển số liệu vào Sổ cái TK 156, Sổ cái TK 632 (Giá vốn hàng bán), Sổ cái TK 331 (Phải trả người bán) và các sổ chi tiết thanh toán với khách hàng/nhà cung cấp (như Công ty Ngọc Thành, Công ty Ngô Quyền, Công ty Hạ Tầng), phục vụ việc lập Bảng cân đối số phát sinh tháng 8/2012.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc

Trên cơ sở phân tích thực trạng, tác giả đánh giá ưu điểm (bộ máy kế toán tinh gọn, phản ánh kịp thời nghiệp vụ cơ bản, quy trình ghi sổ Nhật ký chung phù hợp quy mô) và chỉ ra các hạn chế trong công tác kế toán hàng tồn kho tại doanh nghiệp. Từ các nguyên nhân nội tại, chương 3 đề xuất 7 giải pháp hoàn thiện:

1. Lập sổ danh điểm vật tư, hàng hóa: Xây dựng bảng danh điểm mã hóa các mặt hàng vật liệu xây dựng thống nhất bằng hệ thống ký hiệu số học, hỗ trợ công tác quản lý và kiểm tra danh mục.
2. Mở tài khoản cấp 2 cho TK 156: Chia tách TK 156 thành TK 1561 ("Giá mua hàng hóa") và TK 1562 ("Chi phí thu mua hàng hóa") nhằm theo dõi riêng biệt chi phí vận chuyển, bốc xếp và thực hiện phân bổ chính xác cho hàng xuất bán trong kỳ.
3. Thực hiện trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho: Thành lập hội đồng thẩm định giá vào cuối niên độ và vận dụng TK 159 để phản ánh các khoản sụt giảm giá trị thuần có thể thực hiện được của hàng tồn kho.
4. Sử dụng tài khoản 151 ("Hàng mua đang đi đường"): Hạch toán đối với các trường hợp hàng hóa đã nhận hóa đơn nhưng đến cuối tháng chưa về nhập kho hoặc đang chờ kiểm nhận.
5. Hoàn thiện công tác kiểm kê định kỳ: Ban hành mẫu biểu "Biên bản kiểm kê vật tư, công cụ, sản phẩm, hàng hóa" định kỳ cuối quý và cuối năm nhằm đối chiếu thực tế với sổ sách, xác định nguyên nhân thừa/thiếu.
6. Ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán: Chuyển đổi từ xử lý thủ công sang sử dụng phần mềm kế toán chuyên nghiệp để tự động hóa tính giá xuất kho và kết xuất báo cáo.
7. Hoàn thiện luân chuyển chứng từ: Ban hành "Phiếu giao nhận chứng từ" quy định rõ trách nhiệm và mốc thời gian bàn giao chứng từ giữa thủ kho và phòng kế toán.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và so sánh toàn diện giữa thực trạng tổ chức kế toán hàng tồn kho tại Công ty Cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc và hệ thống giải pháp hoàn thiện đề xuất:

Nội dung tổ chức kế toán	Thực trạng tại công ty Đại Cát Lộc (Năm 2012)	Đề xuất hoàn thiện của tác giả (Chương 3)
Quản lý danh mục hàng hóa	Chưa xây dựng sổ danh điểm vật tư, hàng hóa; theo dõi theo tên gọi thông thường.	Lập "Sổ danh điểm hàng hóa" chuẩn hóa mã số cho từng loại cát, đá, đất san lấp.
Hệ thống tài khoản hàng tồn kho	Chỉ theo dõi chung trên TK 156, chưa mở tài khoản cấp 2; chưa sử dụng TK 151.	Mở chi tiết TK 1561 (Giá mua) và TK 1562 (Chi phí thu mua); đưa TK 151 vào hạch toán hàng đi đường.
Dự phòng giảm giá HTK	Chưa thực hiện trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho (TK 159).	Thành lập hội đồng thẩm định cuối năm, trích lập dự phòng qua TK 159 và TK 632.
Công tác kiểm kê	Kiểm kê chưa có biểu mẫu chuẩn hóa, việc xử lý chênh lệch kiểm kê chưa rõ ràng.	Áp dụng "Biên bản kiểm kê vật tư, công cụ, sản phẩm, hàng hóa" theo mẫu thống nhất.
Quy trình luân chuyển chứng từ	Bàn giao chứng từ giữa thủ kho và kế toán chưa có biên bản giao nhận định kỳ.	Áp dụng "Phiếu giao nhận chứng từ" để kiểm soát số lượng và thời gian nộp chứng từ.
Hình thức và công cụ xử lý	Ghi chép thủ công kết hợp bảng tính đơn giản, khối lượng tính toán dồn cuối tháng.	Ứng dụng phần mềm kế toán chuyên nghiệp trên máy tính để tự động hóa hạch toán.

Về mặt đóng góp, công trình cung cấp một hệ thống minh chứng thực tiễn đầy đủ về chu trình kế toán vật liệu xây dựng tại doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời đưa ra 7 giải pháp mang tính nghiệp vụ cụ thể, bám sát các thiếu sót của đơn vị mà không làm xáo trộn cấu trúc tổ chức bộ máy.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được thực hiện trong khuôn khổ đề tài tốt nghiệp đại học, do đó phạm vi nghiên cứu thực tiễn chỉ giới hạn tại một doanh nghiệp thương mại - vận tải cụ thể (Công ty Cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc) với số liệu phân tích tập trung trong năm tài chính 2012. Công trình tập trung chủ yếu vào khâu hoàn thiện kỹ thuật hạch toán, hệ thống chứng từ và mở tài khoản theo chế độ kế toán hiện hành thời điểm đó, chưa mở rộng nghiên cứu sâu các mô hình quản trị hàng tồn kho tối ưu (như mô hình lượng đặt hàng kinh tế EOQ hay quản trị chuỗi cung ứng vật tư).

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát trên nhiều doanh nghiệp cùng ngành xây dựng - vận tải, đồng thời cập nhật các quy định theo Thông tư kế toán mới và nghiên cứu tích hợp quản trị hàng tồn kho trong hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP).

Giá trị tham khảo

Tài liệu này hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán và các nhà nghiên cứu đang thực hiện đề tài về kế toán hàng tồn kho trong các doanh nghiệp thương mại và dịch vụ vận tải. Phần đáng tham khảo nhất trong khóa luận là hệ thống biểu mẫu chứng từ và sổ sách kế toán thực tế (Chương 2) minh họa chi tiết dòng luân chuyển chứng từ từ Hợp đồng, Biên bản giao nhận, Thẻ kho, Sổ chi tiết đến Sổ Nhật ký chung và Bảng cân đối số phát sinh, cùng với các biểu mẫu thiết kế bổ sung (Sổ danh điểm, Biên bản kiểm kê, Phiếu giao nhận chứng từ) tại Chương 3.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu thực trạng tại doanh nghiệp nào và sử dụng số liệu năm nào?
Khóa luận nghiên cứu thực tế tại Công ty Cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc, sử dụng dữ liệu kế toán và các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong năm tài chính 2012 (trọng tâm là quý III/2012).

2. Doanh nghiệp trong khóa luận áp dụng phương pháp kế toán hàng tồn kho nào?
Công ty Đại Cát Lộc áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên đối với kế toán tổng hợp, phương pháp thẻ song song đối với kế toán chi tiết hàng tồn kho, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung.

3. Các mặt hàng tồn kho chính được phản ánh trên sổ sách của công ty là gì?
Các mặt hàng chính được phản ánh qua hệ thống chứng từ, thẻ kho và sổ chi tiết của công ty trong văn bản gồm có cát đen, đất đỏ và cát Vĩnh Phú.

4. Tác giả đề xuất bao nhiêu giải pháp hoàn thiện công tác kế toán hàng tồn kho tại đơn vị?
Tác giả đề xuất 7 giải pháp cụ thể: (1) Lập sổ danh điểm vật tư, hàng hóa; (2) Mở tài khoản cấp 2 cho TK 156 (TK 1561 và TK 1562); (3) Thực hiện trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho (TK 159); (4) Sử dụng TK 151 "Hàng mua đang đi đường"; (5) Hoàn thiện công tác kiểm kê định kỳ; (6) Ứng dụng công nghệ thông tin vào kế toán; (7) Hoàn thiện công tác luân chuyển chứng từ.

5. Vì sao tác giả kiến nghị công ty phải mở tài khoản cấp 2 cho TK 156?
Vì công ty Đại Cát Lộc phát sinh nhiều chi phí thu mua, vận chuyển nhưng đang hạch toán chung vào tài khoản 156 mà không tách biệt, dẫn đến việc không theo dõi riêng được giá mua thuần và chi phí thu mua, gây khó khăn cho việc phân bổ chính xác chi phí thu mua cho lượng hàng đã tiêu thụ trong kỳ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Bùi Thị Lan Anh đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về tổ chức kế toán hàng tồn kho theo quy định hiện hành và phản ánh chi tiết thực trạng hạch toán tại Công ty Cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc năm 2012. Qua việc chỉ ra các thiếu sót về danh điểm hàng hóa, hạch toán tài khoản chi tiết, trích lập dự phòng và kiểm kê, tác giả đã đề xuất 7 nhóm giải pháp hoàn thiện có tính ứng dụng thực tế. Công trình là tài liệu tham khảo bổ ích cho việc học tập, nghiên cứu và vận dụng tổ chức công tác kế toán hàng tồn kho trong các doanh nghiệp thương mại vật liệu xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận về tổ chức kế toán hàng tồn kho trong doanh nghiêp. Chương 2: Thực trạng công tác kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc. Chương 3: Một số ý giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán hàng tồn kho tại Công ty cổ phần Vật liệu xây dựng vận tải Đại Cát Lộc. Mặc dù trong quá trình nghiên cứu em đã rất cố gắng nhƣng do thời gian có hạn và trình độ còn hạn chế nên khóa luận của em không tránh khỏi những thiếu xót.

Em rất mong nhận đƣợc sự góp ý của các thầy cô để khóa luận của em đƣợc hoàn chỉnh hơn. Em xin chân thành cảm ơn! SV: Bùi Thị Lan Anh - QT1305K 1 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân lập Hải Phòng CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm hàng tồn kho và nhiệm vụ kế toán hàng tồn kho 1. Khái niệm, phạm vi hàng tồn kho 1.

Khái niệm hàng tồn kho Hàng tồn kho là toàn bộ giá trị hàng hóa, thành phẩm nguyên vật liệu và các công cụ dụng cụ thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Hàng tồn kho không bao gồm những hàng hóa nhận bán hộ, giữ hộ, nhận bán đại lý, ký gửi, ký cƣợc, ký quỹ. Trong các doanh nghiệp thƣơng mại hàng tồn kho thƣờng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số tài sản lƣu động của doanh nghiệp. Vì vậy, kế toán hàng tồn kho là một nội dung quan trọng trong công tác kế toán của DN.

Phạm vi hàng tồn kho Hàng tồn kho bao gồm những hàng hóa, nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ: Đƣợc giữ để bán trong kỳ sản xuất, kỳ kinh doanh bình thƣờng. Đang trong quá trình sản xuất kinh doanh dở dang. Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ để sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ. Nhiệm vụ kế toán hàng tồn kho - Theo dõi, ghi chép, phản ánh đầy đủ, kịp thời, chính số hiện có và tình hình biến động của hàng tồn kho cả về mặt giá trị và hiện vật, tính đúng tính trị giá hàng tồn kho để làm cơ sở xác định chính xác trị giá tài sản và kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

- Kiểm tra tình hình chấp hành các thủ tục nhập xuất vật tƣ, hàng hóa, thực hiện kiểm kê đánh giá lại vật tƣ, hàng hóa, lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho theo quy định của cơ chế tài chính. - Cung cấp kịp thời những thông tin về tình hình hàng hóa tồn kho nhằm phục vụ tốt cho công tác lãnh đạo và quản lý kinh doanh ở doanh nghiệp. SV: Bùi Thị Lan Anh - QT1305K 2 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân lập Hải Phòng 1. Xác định giá trị hàng tồn kho 1.

Nguyên tắc xác định giá trị hàng tồn kho * Hàng tồn kho đƣợc tính theo nguyên tắc giá gốc, trƣờng hợp giá trị thuần đƣợc thực hiện thấp hơn giá gốc thì phải tính theo giá trị thuần có thể thực hiện đƣợc. Giá trị thuần có thể thực hiện đƣợc: là giá bán ƣớc tính của hàng tồn kho trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thƣờng trừ (-) chi phí ƣớc tính để hoàn thành sản phẩm và chi phí ƣớc tính cần thiết cho việc tiêu thụ chúng. Giá gốc của hàng tồn kho bao gồm: Chi phí mua, chi phí chế biến và các chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh để có đƣợc hàng tồn kho ở địa điểm và trạng thái hiện tại. Chi phí có liên quan trực tiếp khác tính vào giá gốc hàng tồn kho bao gồm các khoản chi phí khác ngoài chi phí thu mua và chi phí chế biến hàng tồn kho.

Chi phí không đƣợc tính vào giá gốc hàng tồn kho gồm: - Chi phí bảo quản hàng tồn kho trừ các khoản chi phí bảo quản hàng tồn kho cần thiết cho quá trình sản xuất tiếp theo; - Chi phí bán hàng; - Chi phí quản lý doanh nghiệp. * Nguyên tắc nhất quán: Các phƣơng pháp tính giá hàng tồn kho doanh nghiệp đã chọn phải đƣợc thống nhất ít nhất trong một kỳ kế toán năm. Vì cách lựa chọn phƣơng pháp định giá hàng tồn kho có thể ảnh hƣởng cụ thể đến các báo cáo tài chính. Việc áp dụng các phƣơng pháp kế toán thống nhất từ kỳ này sang kỳ khác sẽ cho phép báo cáo tài chính của doanh nghiệp mới có ý nghĩa mang tính so sánh.

* Nguyên tắc thận trọng: Thận trọng là việc xem xét, cân nhắc, phán đoán cần thiết để lập các ƣớc tính kế toán trong các điều kiện không chắc chắn. Nguyên tắc thận trọng đòi hỏi: - Phải lập dự phòng nhƣng không đƣợc quá lớn. - Không đánh giá cao hơn giá trị của các tài sản và các khoản thu nhập. SV: Bùi Thị Lan Anh - QT1305K 3 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân lập Hải Phòng - Chi phí phải đƣợc ghi nhận khi có bằng chứng về khả năng phát sinh chi phí.

Trong nền kinh tế thị trƣờng các doanh nghiệp phải cạnh tranh để tồn tại và đứng vững trƣớc những rủi ro trong kinh doanh. Do vậy để tăng năng lực của doanh nghiệp trong việc đối phó với rủi ro, nguyên tắc thận trọng cần đƣợc áp dụng. Theo nguyên tắc này thì giá trị hàng tồn kho không thu hồi đủ khi hàng tồn kho bị hƣ hỏng, lỗi thời, giá bán bị giảm hoặc chi phí hoàn thiện, chi phí để bán hàng tăng lên.Việc ghi giảm giá gốc hàng tồn kho cho bằng với giá trị thuần có thể đƣợc thực hiện là phù hợp với nguyên tắc tài sản không đƣợc phản ánh lớn hơn giá trị thực hiện ƣớc tính từ việc bán hay sử dụng chúng. Nguyên tắc này đòi hỏi trên bảng kế toán, giá trị hàng tồn kho phải đƣợc phản ánh theo giá trị ròng : Giá trị tài sản ròng = Giá trị tài sản – Khoản dự phòng * Nguyên tắc phù hợp: Khi bán hàng tồn kho, giá gốc của hàng tồn kho đã bán đƣợc ghi nhận là chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ phù hợp với doanh thu liên quan đến chúng đƣợc ghi nhận.

Ghi nhận giá trị hàng tồn kho đã bán và chi phí trong kỳ phải bảo đảm nguyên tắc phù hợp giữa chi phí và doanh thu. Giá vốn của sản phẩm sản xuất ra hàng hóa mua vào đƣợc ghi nhận là chi phí thời kỳ vào kỳ mà nó đƣợc bán. Khi nguyên tắc phù hợp bị vi phạm sẽ làm cho các thông tin trên báo cáo tài chính bị sai lệch, có thể làm thay đổi xu hƣớng phát triển thực lợi nhuận của doanh nghiệp. Trƣờng hợp hàng tồn kho đƣợc sử dụng để sản xuất ra tài sản cố định hoặc sử dụng nhƣ nhà xƣởng, máy móc, thiết bị tự sản xuất thì giá gốc hàng tồn kho này đƣợc hạch toán vào tài sản cố định.

SV: Bùi Thị Lan Anh - QT1305K 4 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân lập Hải Phòng 1. Xác định giá trị nhập kho Giá thực tế nhập kho của hàng tồn kho đƣợc xác định theo nguyên tắc giá thực tế (nguyên tắc giá phí). Tùy theo nguồn nhập mà giá thực tế nhập kho đƣợc xác định nhƣ sau: * Đối với vật tƣ, hàng hóa mua ngoài: Chi phí Thuế không đƣợc Giá thực Giá mua Các khoản thu mua hoàn lại nhƣ thuế tế nhập = ghi trên + + - giảm trừ thực tế NK, TTĐB kho hóa đơn (nếu có) phát sinh (nếu có) ` Trong đó: Giá trị ghi trên hóa đơn: - Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phƣơng pháp khấu trừ: Giá ghi trên hóa đơn là giá chƣa có thuế GTGT. - Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phƣơng pháp trực tiếp: Giá ghi trên hóa đơn là giá đã có thuế GTGT.

Chi phí trực tiếp phát sinh trong quá trình mua: Chi phí phát sinh trong quá trình mua bao gồm chi phí vận chuyển, chi phí thuê kho bến bãi trong quá trình mua vật tƣ, hàng hóa, chi phí hao hụt tự nhiên trong định mức của vật tƣ, hàng hóa. * Đối với vật tƣ, hàng hóa thuê ngoài gia công chế biến hoặc tự gia công chế biến: Giá trị vật tƣ, Giá thực tế Chi phí Chi phí khác = hàng hóa + + nhập kho chế biến có liên quan xuất chế biến Chi phí khác có liên quan là chi phí vận chuyển, bốc dỡ tới nơi chế biến, từ nơi chế biến về doanh nghiệp mà doanh nghiệp phải chịu khoản chi phí này. SV: Bùi Thị Lan Anh - QT1305K 5 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân lập Hải Phòng * Đối với vật tƣ, hàng hóa, do Nhà nƣớc cấp, cấp trên cấp: Giá thực tế = Giá trị bàn giao Chi phí vận chuyển + bốc dỡ ( nếu có) * Đối với vật tƣ, hàng hóa, nhận góp cổ phần, liên doanh: Giá thực tế của Giá trị vốn góp do Chi phí vận chuyển, vật tƣ, hàng hóa, = hội đồng liên doanh + bốc dỡ (nếu có) nhập kho đánh giá * Đối với vật tƣ, hàng hóa nhận biếu tặng hoặc tài trợ: Giá thực tế của Giá hợp lí Các khoản vật tƣ, hàng hóa = của thời điểm + chi phí có nhập kho ghi nhận liên quan 1. Xác định giá trị xuất kho Hàng ngày vật tƣ, hàng hoá nhập kho đƣợc kế toán ghi nhận theo giá thực tế nhƣng đơn giá các lần nhập khác nhau là khác nhau và thời điểm nhập là khác nhau.

Do đó kế toán có nhiệm vụ xác định giá thực tế vật tƣ, hàng hoá mỗi lần xuất kho. Theo chế độ kế toán Việt Nam hiện hành doanh nghiệp có thể sử dụng một trong các phƣơng pháp tính giá sau để áp dụng cho việc tính giá thực tề xuất kho cho tất cả các loại hàng tồn kho hoặc cho riêng từng loại: - Phƣơng pháp tính giá thực tế đích danh - Phƣơng pháp giá bình quân gia quyền - Phƣơng pháp giá nhập trƣớc xuất trƣớc (FIFO) - Phƣơng pháp giá nhập sau xuất trƣớc (LIFO) SV: Bùi Thị Lan Anh - QT1305K 6 Khóa luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân lập Hải Phòng Mỗi phƣơng pháp tính giá thực tế xuất kho của vật tƣ, hàng hoá đều có những ƣu nhƣợc điểm nhất định. Mức độ chính xác và độ tin cậy của mỗi phƣơng pháp tuỳ thuộc vào yêu cầu quản lý và năng lực nghiệp vụ của các kế toán viên và trang thiết bị xử lý thông tin của doanh nghiệp. Công thức chung: Giá thực tế Số lƣợng vật Đơn giá vật tƣ, hàng = tƣ, hàng hóa x thực tế vật tƣ, hóa xuất kho xuất kho hàng hóa 1.