Chương 1 : về hàng tồn kho trong doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ. Chương 2 : tổ chức kế toán hàng tồn kho tại công ty cổ phần thương mại và dịch vụ Sơn Bình. Chương 3 : Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán hàng tồn kho tại công ty cổ phần thương mại và dịch vụ Sơn Bình. Mặc dù bản than em đã cố gắng nghiên cứu, tìm hiểu, song do thời gian có hạn, vấn đề nghiên cứu rộng và phức tạp nên không thể tránh khỏi những thiếu sót.
Em mong đƣợc sự chỉ bảo, góp ý kiến của các anh chị trong phòng kế toán cùng các thầy cô để em hoàn thiện bài khóa luận và nâng cao kiến thức cho bản thân em nhằm phục vụ tốt cho quá trình công tác thực tế sau này. Em xin chân thành cảm ơn ! Hải Phòng, ngày 10 tháng 6 năm 2013 Sinh viên Trần Thu Hằng Sinh viªn: TrÇn Thu H»ng - Lớp QTL501K 2 Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI VỪA VÀ NHỎ 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI VỪA VÀ NHỎ. Sự cần thiết của công tác kế toán hàng tồn kho trong doanh nghiệp Hàng tồn kho chiếm tỷ trọng khá lớn trong cơ cấu tài sản lƣu động của doanh nghiệp, là một khâu trong quá trình luân chuyển vốn lƣu động trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Giá trị hàng tồn kho của doanh nghiệp cho thấy tình hình sử dụng vốn của doanh nghiệp có bị ứ đọng vốn hay không? Trong quá trình sản xuất ở mỗi doanh nghiệp, mỗi đơn vị… đòi hỏi nhất thiết phải sử dụng nhiều chủng loại nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ…Các chủng loại này phải đồng bộ theo một tỷ lệ nhất định mới đảm bảo quá trình sản xuất. Trong quá trình kinh doanh hàng hóa của các doanh nghiệp thƣơng mại cũng vậy, thƣờng phải kinh doanh nhiều mặt hàng. Mỗi mặt hàng có đặc điểm và khả năng lƣu chuyển khác nhau vì thế ngƣời quản lý phải thƣờng xuyên nắm bắt đƣợc tình hình lƣu chuyển của từng loại. Do vậy hàng tồn kho cũng nhƣ mọi tài sản khác của doanh nghiệp cần phải quản lý chặt chẽ để doanh nghiệp hoạt động hiệu quả.
Khái niệm, đặc điểm hàng tồn kho.1 Khái niệm về hàng tồn kho. Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 hàng tồn kho là những: - Tài sản đƣợc giữ để bán trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thƣờng; - Tài sản đang trong quá trình sản xuất kinh doanh dở dang; - Là nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ (gọi chung là vật tƣ ) để sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ. Sinh viên: Trần Thu Hằng - Lớp QTL501K 3 Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng Hàng tồn kho trong doanh nghiệp là một bộ phận của tài sản ngắn hạn dự trữ cho sản xuất, lưu thông hoặc đang trong quá trình sản xuất chế tạo ở doanh nghiệp. Hàng tồn kho của của mỗi doanh nghiệp có thể bao gồm: - Hàng hoá mua về để bán (hàng tồn kho, hàng mua đang đi đƣờng, hàng gửi đi bán, hàng gửi đi gia công chế biến).
- Thành phẩm tồn kho và thành phẩm gửi đi bán, sản phẩm dở dang (sản phẩm chƣa hoàn thiện và sản phẩm hoàn thành chƣa làm thủ tục nhập kho. - Nguyên liệu, vật liệu; Công cụ, dụng cụ tồn kho, gửi đi gia công chế biến và đã mua đang đi đƣờng. - Nguyên liệu, vật liệu nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu và thành phẩm, hàng hóa đƣợc lƣu giữ tại kho bảo thuế của doanh nghiệp. Trong Doanh nghiệp thương mại, hàng tồn kho là toàn bộ hàng hóa mua về để bán : hàng hóa tồn trong kho, hàng gửi đi bán.
Đặc điểm hàng tồn kho trong doanh nghiệp thƣơng mại. - Hàng tồn kho là một bộ phận của tài sản ngắn hạn trong doanh nghiệp và chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng tài sản lƣu động của doanh nghiệp. - Hàng tồn kho trong doanh nghiệp đƣợc hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, với chi phí cấu thành nên giá gốc hàng tồn kho khác nhau. - Các khoản mục hàng tồn kho thƣờng rất đa dạng và có thể chịu ảnh hƣởng lớn bởi hao mòn vô hình và hao mòn hữu hình thông qua các biểu hiện nhƣ bị hƣ hỏng trong thời gian nhất định, dễ bị lỗi thời - Giá trị nhập kho của hàng tồn kho thƣờng đƣợc cộng ( hoặc trừ) các chi phí thu mua, khoản giảm giá bớt giá… - Có nhiều phƣơng pháp đánh giá và tính giá thực tế xuất hàng tồn kho, vì thế nên khác nhau về trị giá hàng tồn kho thực tế và lợi nhuận của kỳ kinh doanh - Việc xác định chất lƣợng Sinh viên: Trần Thu Hằng - Lớp QTL501K 4 Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng.
Yêu cầu, nhiệm vụ kế toán hàng tồn kho Trong nền kinh tế thị trƣờng tổ chức tốt công tác hoàn thiện kế toán hàng tồn kho trong các doanh nghiệp thƣơng mại có vai trò đặc biệt quan trọng: Từng bƣớc giúp doanh ngiệp có lƣợng vật tƣ hàng hóa dự trữ đúng mức, không dự trữ quá nhiều gây ứ đọng vốn, mặt khác không dự trữ quá ít để đảm bảo cho quá trình hoạt động kinh doanh diễn ra liên tục, không bị gián đoạn…Chính vì vậy kế toán hàng tồn kho cần phải nắm đƣợc chính xác số liệu cũng nhƣ chi tiết từng loại hàng tồn kho để cung cấp cho ban lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nắm bắt, đánh giá chính xác tình hình lƣu chuyển hàng hóa của doanh nghiệp từ đó đƣa ra biện pháp khắc phục kịp thời. Để phát huy tốt vai trò và thực sự là quản lý đắc lực kế toán hàng tồn kho cần thực hiện tốt một số nhiệm vụ sau: - Phải tuân thủ nguyên tắc về thủ tục chứng từ nhập - xuất hàng hóa,. ghi chép, phản ánh trung thực, đầy đủ, kịp thời tình hình biến động của hàng tồn kho, trên cơ sở đó ngăn ngừa và phát hiện những hành vi tham ô, thiếu trách nhiệm làm tổn hại đến tài sản của doanh nghiệp. - Tổ chức hợp lý kế toán chi tiết hàng tồn kho, kết hợp chặt chẽ giữa hạch toán nghiệp vụ ở nơi bảo quản vật tƣ, hàng hóa với kế toán chi tiết vật tƣ, hàng hóa ở phòng kế toán; thiết lập quan hệ kiểm tra đối chiếu số liệu với các bộ phận liên quan.
- Xác định đúng đắn giá gốc của hàng tồn kho để làm cơ sở xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. - Phải thực hiện chế độ kiểm kê định kỳ hàng tồn kho nhằm đảm bảo sự phù hợp giữa số liệu trên sổ sách kế toán với số liệu hàng tồn kho thực tế trong kho. Phân loại và đánh giá hàng tồn kho. Phân loại hàng tồn kho Sinh viên: Trần Thu Hằng - Lớp QTL501K 5 Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng Để quản lý tốt hàng tồn kho, tính đúng và tính đủ giá gốc hàng tồn kho cần phân loại và sắp xếp hàng tồn kho theo những tiêu thức nhất định.vào: Bao gồm: Hàng mua từ bên ngoài: Là toàn bộ hàng tồn kho đƣợc doanh nghiệp mua từ các nhà cung cấp ngoài hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh.
Hàng mua nội bộ: Là toàn bộ hàng tồn kho đƣợc doanh nghiệp mua từ các nhà cung cấp thuộc hệ thống tổ chức kinh doanh củ. - Hàng tồn kho tự gia công: Là toàn bộ hàng tồn kho đƣợc DNSX, gia. - Hàng tồn kho đƣợc nhập từ các nguồn khác: Nhƣ hàng tồn kho đƣợc. b, Phân loại hàng tồn kho theo mục đích sử dụng và công dụng của hàng.
- Hàng tồn kho dự trữ cho sản xuất: Là toàn bộ hàng tồn kho đƣợc dự trữ để phục vụ trực tiếp hoặc gián tiếp cho hoạt động sản xuất nhƣ NVL, bán thành phẩm, công cụ dụng cụ, gồm cả giá trị sản phẩm dở dang. - Hàng tồn kho dự trữ cho tiêu thụ: phản ánh toàn bộ hàng tồn kho đƣợc dự trữ phục vụ cho mục đích bán ra của doanh nghiệp nhƣ hàng hoá, thành phẩm,.quản: - Hàng tồn kho trong doanh nghiệp: Phản ánh toàn bộ hàng tồn kho đang đƣợc bảo quản tại doanh nghiệp nhƣ hàng trong kho, trong quầy hàng,. Sinh viên: Trần Thu Hằng - Lớp QTL501K 6 Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng d,.thành: - Hàng hoá mua để bán: Hàng hoá tồn kho, hàng mua đang đi trên đƣờng,. - Nguyên liệu, vật liệu, công cụ dụng cụ: tồn kho, gửi đi gia công chế biến,.
Đánh giá hàng tồn kho a. Trị giá của hàng tồn kho phải đƣợc đánh giá theo nguyên tắc “giá gốc”. Kế toán phải xác định đƣợc giá gốc của hàng tồn kho ở từng thời điểm khác nhau. Giá gốc bao gồm: Chi phí thu mua (gồm cả giá mua),chi phí vận chuyển, chi phí chế biến và các chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh để có đƣợc hàng tồn kho ở địa điểm và trạng thái hiện tại.
giá trị lẫn hiện vật. Kế toán phải theo dõi chi tiết từng thứ, từng loại…theo từng địa điểm quản lý sử dụng, luôn phải đảm bảo sự khớp đúng cả về giá trị lẫn hiện vật, giữa thực tế với số liệu trên sổ kế toán, giữa kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết. Doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong ba phƣơng pháp kế toán chi tiết sau: Phƣơng pháp thẻ song song Phƣơng pháp sổ đối chiếu luân chuyển Phƣơng pháp sổ số dƣ. Trong một doanh nghiệp chỉ đƣợc áp dụng một trong hai phƣơng pháp kế toán hàng tồn kho: Phƣơng pháp kê khai thƣờng xuyên hoặc phƣơng pháp kiểm kê định kỳ.
Việc lựa chọn phƣơng pháp nào là tùy thuộc vào tình Sinh viên: Trần Thu Hằng - Lớp QTL501K 7 Khoá luận tốt nghiệp Trường Đại học Dân Lập Hải Phòng hình cụ thể của doanh nghiệp nhƣ : đặc điểm, tính chất, số lƣợng chủng loại và yêu cầu công tác quản lý của doanh nghiệp. Khi thực hiện phƣơng pháp nào phải đảm bảo tính chất nhất quán trong niên độ kế toán. Cuối kỳ kế toán năm, khi giá trị thuần có thể thực hiện đƣợc của hàng tồn kho nhỏ hơn giá gốc thì phải lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho. Số dự phòng giảm giá đƣợc lập căn cứ vào quy định hiện hành.
Giá trị thuần có thể thực hiện đƣợc: là giá bán ƣớc tính của hàng tồn kho trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thƣờng trừ chi phí ƣớc tính cần thiết cho việc hoàn thành hoặc tiêu thụ chúng.