Luận Văn Thạc Sĩ: Hoàn Thiện Công Tác Quản Lý Tài Sản Tại Kho Bạc Nhà Nước Thái Nguyên

Khám phá luận văn thạc sĩ về quản lý tài sản tại kho bạc nhà nước Thái Nguyên, nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong công tác quản lý.

• Tác giả: Trần Long Đức
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Anh Tài
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Hoàn Thiện Công Tác Quản Lý Tài Sản Tại Kho Bạc Nhà Nước Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Ý nghĩa khoa học và đóng góp của đề tài
• 0.5. Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI SẢN NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC
• 1.1. Lý luận cơ bản về tài sản Nhà nước
• 1.1.1. Khái niệm về tài sản nhà nước
• 1.2. Khái niệm về tài sản và việc sử dụng tài sản tại Kho bạc nhà nước
• 1.3. Đặc điểm về tài sản được sử dụng tại cơ quan Kho bạc nhà nước
• 1.4. Phân loại tài sản tại Kho bạc nhà nước
• 1.5. Quản lý tài sản nhà nước tại Kho bạc nhà nước
• 1.5.1. Khái niệm về quản lý tài sản nhà nước trong cơ quan Kho bạc nhà nước
• 1.5.2. Nguyên tắc quản lý TSNN trong cơ quan KBNN
• 1.5.3. Nội dung công tác quản lý và sử dụng TSNN tại Kho bạc nhà nước
• 1.5.4. Phân cấp công tác quản lý TSNN trong cơ quan Kho bạc nhà nước
• 1.5.5. Lập dự toán đầu tư, mua sắm TSNN trong cơ quan KBNN
• 1.5.6. Chấp hành dự toán đầu tư, mua sắm TSNN trong cơ quan KBNN
• 1.5.7. Quyết toán kinh phí đầu tư, mua sắm TSNN trong cơ quan KBNN
• 1.5.8. Quản lý tài sản nhà nước tại Kho bạc nhà nước
• 1.5.9. Kiểm tra, giám sát quá trình quản lý TSNN trong cơ quan Kho bạc nhà nước
• 1.6. Thực tiễn kinh nghiệm về quản lý tài sản tại một số nước trên thế giới và một số kho bạc Nhà nước tỉnh, thành phố ở nước ta
• 1.6.1. Kinh nghiệm quản lý tài sản nhà nước tại một số nước trên thế giới
• 1.6.2. Thực tiễn kinh nghiệm quản lý tài sản nhà nước tại một số kho bạc Nhà nước tỉnh, thành nước ta
• 1.6.3. Bài học kinh nghiệm quản lý TSNN cho KBNN Thái Nguyên
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.4. Phương pháp phân tích, xử lý thông tin
• 2.5. Phương pháp chuyên gia
• 2.6. Hệ thống các tiêu chí đánh giá thực trạng công tác quản lý tài sản tại Kho bạc nhà nước Thái Nguyên
• 2.7. Đánh giá ưu điểm, hạn chế của việc phân cấp quản lý tài sản, lập dự toán đầu tư mua sắm tài sản tại Kho bạc nhà nước Thái Nguyên
• 2.8. Đánh giá việc chấp hành dự toán đầu tư, mua sắm tài sản tại Kho bạc nhà nước Thái Nguyên
• 2.9. Đánh giá việc quyết toán kinh phí đầu tư, mua sắm tài sản tại Kho bạc nhà nước Thái Nguyên
• 2.10. Công tác quản lý, công tác kiểm tra, giám sát tài sản tại Kho bạc nhà nước Thái Nguyên
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI SẢN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC THÁI NGUYÊN
• 3.1. Khái quát chung về quá trình phát triển và tình hình tài sản tại Kho bạc nhà nước Thái Nguyên
• 3.2. Quá trình phát triển, chức năng và nhiệm vụ của Kho bạc nhà nước Thái Nguyên
• 3.3. Tổ chức bộ máy Kho bạc nhà nước Thái Nguyên
• 3.4. Tình hình tài sản tại KBNN Thái Nguyên
• 3.5. Đánh giá thực trạng công tác quản lý tài sản tại KBNN Thái Nguyên
• 3.6. Công tác quản lý tài sản theo phân cấp tại KBNN Thái Nguyên
• 3.7. Cơ sở lập dự toán đầu tư, mua sắm tài sản nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên
• 3.8. Chấp hành dự toán đầu tư, mua sắm tài sản tại KBNN Thái Nguyên
• 3.9. Quyết toán kinh phí đầu tư, mua sắm tài sản tại Kho bạc nhà nước Thái Nguyên
• 3.10. Công tác quản lý tài sản tại KBNN Thái Nguyên
• 3.11. Công tác kiểm tra, giám sát quản lý tài sản tại KBNN Thái Nguyên
• 3.12. Đánh giá chung về công tác quản lý, sử dụng tài sản tại KBNN Thái Nguyên
• 3.12.1. Những kết quả đạt được
• 3.12.2. Một số hạn chế trong công tác quản lý tài sản tại KBNN Thái Nguyên
• 3.13. Nguyên nhân của những hạn chế trong công tác quản lý tài sản của KBNN Thái Nguyên
• 3.14. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài sản nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI SẢN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC THÁI NGUYÊN
• 4.1. Định hướng đổi mới công tác quản lý tài sản tại KBNN Thái Nguyên đến năm 2025
• 4.2. Đầu tư, mua sắm tài sản gắn với phát triển bền vững tại KBNN Thái Nguyên
• 4.3. Tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng tạo điều kiện cho việc áp dụng ứng dụng khoa học, công nghệ ngày càng cao vào quản lý quỹ NSNN
• 4.4. Thực hiện phân cấp quản lý tài sản phù hợp với đặc thù của đơn vị
• 4.5. Đổi mới hình thức đầu tư, mua sắm tài sản
• 4.6. Phát huy nhân tố con người, tăng cường TSCĐ vô hình, làm chủ công nghệ trong hoạt động quản lý quỹ NSNN
• 4.7. Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài sản tại KBNN Thái Nguyên đến năm 2025
• 4.7.1. Thực hiện phân cấp, phân quyền rõ ràng trong việc quản lý tài sản công phù hợp với trình độ của cán bộ KBNN các cấp
• 4.7.2. Nâng cao chất lượng, hiệu quả lập dự toán đầu tư, mua sắm tài sản công
• 4.7.3. Tăng cường công tác quản lý chặt chẽ đầu tư, mua sắm tài sản công
• 4.7.4. Quyết toán kinh phí đầu tư, mua sắm tài sản công kịp thời
• 4.7.5. Hoàn thiện, nâng cao chất lượng công tác quản lý và thanh lý tài sản công
• 4.7.6. Tăng cường kiểm tra, giám sát công tác quản lý tài sản công
• 4.8. Điều kiện thực hiện các giải pháp
• 4.8.1. Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính, Kho bạc nhà nước Trung ương và Kho bạc nhà nước tỉnh về quản lý tài sản nhà nước
• 4.8.2. Tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho công tác quản lý tài sản công
• 4.8.3. Nâng cao năng lực và trình độ cán bộ quản lý
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cải tiến quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên

Cải tiến quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Việc quản lý tài sản công hiệu quả không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản mà còn đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý ngân sách nhà nước. Theo Luật quản lý, sử dụng tài sản công, các cơ quan nhà nước cần thực hiện nghiêm túc các quy định về quản lý tài sản. Điều này đặc biệt quan trọng đối với Kho bạc Nhà nước, nơi quản lý quỹ ngân sách và tài sản công.

1.1. Khái niệm và vai trò của tài sản công tại Kho bạc Nhà nước

Tài sản công tại Kho bạc Nhà nước bao gồm trụ sở làm việc, thiết bị, máy móc và các tài sản khác phục vụ cho hoạt động của cơ quan. Việc quản lý tài sản công không chỉ đảm bảo hiệu quả sử dụng mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

1.2. Tình hình hiện tại về quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên

Hiện nay, tình hình quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên còn nhiều hạn chế. Việc áp dụng các tiêu chuẩn và định mức sử dụng tài sản chưa đồng bộ, dẫn đến việc quản lý tài sản chưa hiệu quả. Cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

II. Những thách thức trong quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên

Quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên đang đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu minh bạch trong quản lý, quy trình phê duyệt tài sản chưa rõ ràng, và sự chậm trễ trong việc cập nhật các quy định mới là những yếu tố cản trở hiệu quả quản lý tài sản. Những thách thức này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời.

2.1. Thiếu minh bạch trong quy trình quản lý tài sản

Thiếu minh bạch trong quy trình quản lý tài sản dẫn đến sự nghi ngờ về tính hợp pháp và hiệu quả của các quyết định quản lý. Cần có các biện pháp để tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý tài sản công.

2.2. Quy trình phê duyệt tài sản chưa rõ ràng

Quy trình phê duyệt tài sản tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên còn nhiều bất cập. Việc thiếu rõ ràng trong quy trình này có thể dẫn đến việc sử dụng tài sản không hiệu quả và gây lãng phí ngân sách.

III. Phương pháp cải tiến quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên

Để cải tiến quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài sản sẽ giúp tăng cường tính chính xác và minh bạch trong quy trình quản lý. Ngoài ra, cần có sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình cải tiến này.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài sản

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài sản sẽ giúp tự động hóa quy trình, giảm thiểu sai sót và tăng cường tính minh bạch. Các phần mềm quản lý tài sản hiện đại có thể hỗ trợ theo dõi và báo cáo tình hình tài sản một cách hiệu quả.

3.2. Tăng cường sự tham gia của các bên liên quan

Sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình cải tiến quản lý tài sản là rất quan trọng. Điều này không chỉ giúp thu thập ý kiến đóng góp mà còn tạo ra sự đồng thuận trong việc thực hiện các giải pháp cải tiến.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý tài sản

Nghiên cứu về quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên đã chỉ ra rằng việc cải tiến quản lý tài sản có thể mang lại nhiều lợi ích. Các ứng dụng thực tiễn từ các mô hình quản lý tài sản hiệu quả ở các địa phương khác có thể được áp dụng để nâng cao hiệu quả quản lý tài sản tại Thái Nguyên.

4.1. Mô hình quản lý tài sản hiệu quả từ các địa phương khác

Nghiên cứu các mô hình quản lý tài sản hiệu quả từ các địa phương khác có thể cung cấp những bài học quý giá cho Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên. Việc áp dụng các mô hình này cần được điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

4.2. Kết quả đạt được từ việc cải tiến quản lý tài sản

Việc cải tiến quản lý tài sản đã mang lại những kết quả tích cực, như nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản và giảm thiểu lãng phí. Những kết quả này cần được duy trì và phát triển trong tương lai.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc cải tiến quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên là cần thiết và cấp bách. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực quản lý, áp dụng công nghệ thông tin và tăng cường sự tham gia của các bên liên quan. Những giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài sản và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

5.1. Nâng cao năng lực quản lý tài sản

Nâng cao năng lực quản lý tài sản là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả trong quản lý. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng cho cán bộ quản lý tài sản.

5.2. Định hướng phát triển bền vững trong quản lý tài sản

Định hướng phát triển bền vững trong quản lý tài sản sẽ giúp đảm bảo rằng tài sản công được sử dụng hiệu quả và bền vững trong tương lai. Cần có các chính sách và quy định rõ ràng để hỗ trợ cho định hướng này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý tài sản công là một trụ cột cốt lõi trong hệ thống quản trị tài chính công quốc gia, trực tiếp quyết định hiệu năng vận hành của bộ máy nhà nước. Tính đến giai đoạn 2018 - 2019, hệ thống Kho bạc Nhà nước vận hành mạng lưới tài sản cố định rộng khắp với hàng nghìn trụ sở, hạ tầng công nghệ thông tin và phương tiện chuyên dùng trên 63 tỉnh, thành phố. Trong bối cảnh Luật Quản lý, sử dụng tài sản công số 15/2017/QH14 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2018, yêu cầu đặt ra là phải chuẩn hóa toàn diện từ khâu lập dự toán, mua sắm tập trung, theo dõi hao mòn đến thanh lý tài sản.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ những bất cập thực tiễn tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Thái Nguyên: cơ chế phân cấp quản lý còn tầng nấc, định mức trang bị chưa đồng bộ giữa cấp tỉnh và 9 đơn vị cấp huyện, công tác bảo dưỡng chưa thường xuyên và việc hạch toán tài sản vô hình còn lúng túng. Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý, sử dụng tài sản công tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2018, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện đến năm 2025.

Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp khung đo lường cụ thể, hướng đến mục tiêu tối ưu hóa 100% danh mục tài sản công, tiết giảm 10% - 15% chi phí vận hành thường xuyên và nâng cao tỷ lệ giải ngân dự toán mua sắm trang thiết bị đúng tiến độ đạt trên 98%. Kết quả nghiên cứu đóng vai trò là tài liệu tham khảo cho các đơn vị Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh trong việc chuẩn hóa quản trị tài sản công theo định hướng hiện đại hóa ngành tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng đồng bộ hai nền tảng lý thuyết chủ đạo: Lý thuyết Quản trị công mới (New Public Management - NPM) và Lý thuyết Vòng đời tài sản (Asset Lifecycle Management). Lý thuyết Quản trị công mới nhấn mạnh việc chuyển đổi từ cơ chế quản lý hành chính thuần túy sang quản trị hiệu quả đầu ra, coi trọng tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và tối ưu hóa chi phí ngân sách. Lý thuyết Vòng đời tài sản xác lập chu trình quản trị khép kín từ xác định nhu cầu, lập dự toán, mua sắm, đưa vào vận hành, bảo trì, tính hao mòn đến thu hồi và thanh lý.

Hệ thống khái niệm và tiêu chí đánh giá được chuẩn hóa dựa trên các thuật ngữ kinh tế cốt lõi:

• Tài sản nhà nước tại cơ quan Kho bạc Nhà nước: Là toàn bộ của cải vật chất và quyền tài sản hình thành từ ngân sách hoặc có nguồn gốc ngân sách (trụ sở, quyền sử dụng đất, thiết bị tin học, phần mềm chuyên dụng như TABMIS, hệ thống thanh toán song phương điện tử) giao cho đơn vị quản lý, không nhằm mục đích kinh doanh sinh lời.
• Phân cấp quản lý tài sản: Sự phân định thẩm quyền và trách nhiệm giữa Bộ Tài chính (đơn vị dự toán cấp I), Kho bạc Nhà nước Trung ương (cấp II) và Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh (cấp III).
• Hao mòn tài sản công: Phương pháp xác định giá trị hao mòn thực tế theo chế độ kế toán hành chính sự nghiệp để theo dõi giá trị còn lại, khác biệt căn bản với trích khấu hao thương mại.

Khung đánh giá thực trạng bao gồm 6 tiêu chí: mức độ phù hợp của phân cấp quản lý, chất lượng lập dự toán, tính tuân thủ trong chấp hành mua sắm, độ chính xác của quyết toán, hiệu quả khai thác thực tế và tính nghiêm minh trong kiểm tra, giám sát.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong phạm vi 5 năm từ năm 2014 đến năm 2018. Dữ liệu thứ cấp bao gồm báo cáo tài chính, bảng kiểm kê tài sản cố định định kỳ ngày 31/12 hàng năm, hồ sơ quyết toán các dự án xây dựng cơ bản và văn bản quy phạm pháp luật liên quan.

Về dữ liệu sơ cấp, tác giả triển khai khảo sát chuyên gia và điều tra thực tế với cỡ mẫu 65 phiếu khảo sát hợp lệ, phân bổ cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, kế toán viên, thủ kho và chuyên viên quản trị công sản tại văn phòng tỉnh và 9 Kho bạc Nhà nước trực thuộc (thành phố Thái Nguyên, thành phố Sông Công, thị xã Phổ Yên và 6 huyện). Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả khu vực đô thị lẫn các huyện miền núi có quy mô tài sản và hạ tầng công nghệ khác biệt.

Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm: thống kê mô tả, phương pháp so sánh tuyệt đối - tương đối, phương pháp tổng hợp phân tích kinh tế và phương pháp chuyên gia. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này giúp phản ánh trực quan sự biến động của cơ cấu tài sản, phát hiện chính xác các điểm nghẽn trong chu trình mua sắm, thẩm định dự toán và kiểm soát hao mòn thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2018 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, quy mô tài sản cố định tăng trưởng nhanh chóng nhưng cơ cấu mất cân đối. Đến năm 2018, tổng nguyên giá tài sản công tại đơn vị đạt hàng trăm tỷ đồng, trong đó bất động sản và vật kiến trúc chiếm trên 72% tổng giá trị, máy móc thiết bị văn phòng chiếm khoảng 22%, còn lại là phương tiện vận tải và tài sản vô hình. Mặc dù hạ tầng làm việc tại văn phòng tỉnh và các huyện đồng bằng được kiên cố hóa 100%, một số trụ sở huyện vùng cao như Định Hóa, Võ Nhai vẫn đối mặt với tình trạng thiếu hụt diện tích kho lưu trữ chuyên dụng khoảng 15% - 20% so với tiêu chuẩn ngành.

Thứ hai, công tác lập và chấp hành dự toán mua sắm tài sản thường xuyên có sự chênh lệch. Tỷ lệ giải ngân kinh phí mua sắm trang thiết bị văn phòng và công nghệ thông tin trong giai đoạn khảo sát đạt bình quân khoảng 88% - 93% so với dự toán được giao đầu năm, nguyên nhân do quy trình phê duyệt danh mục mua sắm tập trung qua nhiều cấp xét duyệt kéo dài trung bình từ 45 đến 60 ngày.

Thứ ba, sự bùng nổ của hạ tầng công nghệ thông tin tạo áp lực lớn lên quản trị hao mòn. Với việc triển khai dịch vụ công trực tuyến và hệ thống TABMIS, số lượng máy tính, máy chủ, đường truyền tăng bình quân trên 12% mỗi năm. Tuy nhiên, tỷ lệ thiết bị tin học có thời gian sử dụng trên 5 năm nhưng chưa được thay thế kịp thời chiếm khoảng 28%, dẫn đến chi phí bảo dưỡng, sửa chữa cục bộ tăng thêm từ 8% đến 11% qua từng năm.

Thứ tư, công tác kiểm kê, thanh lý tài sản đã đi vào nền nếp nhưng ứng dụng số hóa còn chậm. Mặc dù 100% tài sản cố định được cấp mã định danh, việc quét mã vạch và đồng bộ trực tuyến dữ liệu tài sản vào phần mềm quản lý công sản mới chỉ đạt khoảng 75% khối lượng công việc, phần còn lại vẫn phải đối chiếu thủ công qua sổ kế toán vào cuối niên độ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại trên xuất phát từ việc quy chế quản lý tài sản nội bộ chưa kịp thời cập nhật đầy đủ các điểm mới của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 và Nghị định số 151/2017/NĐ-CP. Thêm vào đó, đội ngũ cán bộ kiêm nhiệm công tác quản trị tài sản tại các Kho bạc Nhà nước cấp huyện chưa được đào tạo chuyên sâu về quản lý kỹ thuật và định giá công sản.

Khi đối chiếu với các mô hình quốc tế như cơ chế thuê tài sản công tập trung của Canada hay hệ thống Bảng tổng hợp công sản (TGPE) của Cộng hòa Pháp, việc Kho bạc Nhà nước Thái Nguyên trực tiếp nắm giữ và tự bảo trì toàn bộ phương tiện vận chuyển và thiết bị văn phòng làm phát sinh nhiều chi phí phụ trợ. Học tập kinh nghiệm từ Kho bạc Nhà nước Phú Thọ và Hải Dương, việc phân quyền mạnh mẽ cho người đứng đầu đơn vị cơ sở gắn liền với áp dụng mã vạch định danh sẽ giải quyết triệt để tình trạng chậm trễ trong luân chuyển và kiểm kê.

Để dữ liệu trực quan hơn, bức tranh tài sản tại đơn vị có thể được mô hình hóa qua hai công cụ: bảng tổng hợp cơ cấu tài sản 3 cấp (nguyên giá, giá trị hao mòn lũy kế, giá trị còn lại) và biểu đồ cột thể hiện tiến độ giải ngân dự toán đầu tư xây dựng cơ bản so với kế hoạch vốn hàng năm, qua đó giúp lãnh đạo nhận diện ngay các điểm nghẽn giải ngân theo từng quý.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên định hướng hiện đại hóa hệ thống Kho bạc Nhà nước đến năm 2025, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa quy trình phân cấp và nâng cao năng lực lập dự toán: Rút ngắn thời gian thẩm định danh mục đầu tư mua sắm từ 60 ngày xuống dưới 30 ngày. Ban Giám đốc Kho bạc Nhà nước tỉnh Thái Nguyên cần phân quyền tự chủ phê duyệt mua sắm tài sản sửa chữa nhỏ có giá trị dưới 50 triệu đồng cho Giám đốc Kho bạc Nhà nước cấp huyện, phấn đấu đưa tỷ lệ lập dự toán sát thực tế đạt trên 95% ngay từ quý IV hàng năm.

2. Đổi mới phương thức đầu tư, mua sắm và quản trị vòng đời tài sản: Đẩy mạnh cơ chế mua sắm tập trung qua đấu thầu điện tử theo Luật Đấu thầu đối với 100% gói thầu công nghệ thông tin và phương tiện vận tải. Chuyển đổi dần từ việc mua đứt thiết bị văn phòng thông thường (như máy in, máy photocopy) sang cơ chế thuê dịch vụ trọn gói từ các nhà cung cấp chuyên nghiệp, dự kiến giúp tiết kiệm 12% - 18% chi phí bảo dưỡng định kỳ hàng năm.

3. Số hóa 100% công tác theo dõi, kiểm kê và thanh lý tài sản: Triển khai gắn mã QR Code/Bar Code cho 100% tài sản cố định và công cụ dụng cụ lưu động trước năm 2023. Tích hợp dữ liệu kiểm kê thời gian thực giữa Phòng Tài vụ và các đơn vị huyện lên phần mềm Quản lý tài sản công, bảo đảm thời gian tổng hợp báo cáo tài sản cuối năm rút ngắn từ 15 ngày xuống còn 2 ngày làm việc.

4. Tăng cường kiểm tra nội bộ và đào tạo nhân lực chuyên trách: Thiết lập kế hoạch thanh tra chuyên đề tài sản công định kỳ 2 lần/năm tại 100% đơn vị trực thuộc. Tổ chức từ 2 đến 3 khóa tập huấn chuyên sâu hàng năm cho 45 cán bộ kế toán, văn phòng về nghiệp vụ định giá, tính toán hao mòn và quy trình xử lý tài sản công dôi dư theo đúng quy định pháp luật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang tính ứng dụng thực tiễn cao, là tài liệu chuyên khảo giá trị cho các nhóm độc giả:

• Ban Lãnh đạo và cán bộ quản trị công sản hệ thống Kho bạc Nhà nước: Nắm bắt phương pháp luận và các biểu mẫu đánh giá thực trạng để ứng dụng vào công tác phân bổ ngân sách, lập kế hoạch mua sắm và giám sát tài sản tại các đơn vị Kho bạc tỉnh, thành phố trên cả nước.
• Cán bộ quản lý tài chính - kế toán tại các cơ quan hành chính sự nghiệp: Tham khảo kinh nghiệm thực tế về phân cấp tài chính, quy trình kiểm kê hiện vật, quản trị rủi ro hao mòn tài sản công và phương pháp thanh lý tài sản đúng quy định pháp luật.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính công: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về cấu trúc đề tài định hướng ứng dụng, phương pháp thiết kế bảng hỏi khảo sát và phương pháp kết hợp dữ liệu thống kê trong đánh giá hiệu quả chi tiêu công.
• Các nhà hoạch định chính sách thuộc Bộ Tài chính và cơ quan quản lý công sản: Khai thác dữ liệu thực chứng từ cơ sở để điều chỉnh, bổ sung các thông tư, định mức trang bị máy móc, phương tiện làm việc sát với thực tiễn chuyển đổi số ngành tài chính.

Câu hỏi thường gặp

Điểm khác biệt cốt lõi giữa quản lý tài sản công tại Kho bạc Nhà nước và tài sản doanh nghiệp là gì?
Tài sản tại Kho bạc Nhà nước phục vụ trực tiếp nhiệm vụ quản lý ngân quỹ và tài chính công, không nhằm mục đích kinh doanh sinh lời. Do đó, tài sản tại đây chỉ thực hiện tính hao mòn để phản ánh giá trị hao mòn lũy kế theo chế độ kế toán hành chính sự nghiệp, hoàn toàn không trích khấu hao tính vào giá thành sản phẩm như khối doanh nghiệp.

Tại sao việc phân cấp quản lý tài sản lại mang tính quyết định đối với Kho bạc Nhà nước tỉnh Thái Nguyên?
Thái Nguyên có địa bàn rộng với 9 đơn vị hành chính cấp huyện mang đặc thù khác nhau. Phân cấp rõ ràng giữa đơn vị dự toán cấp I, cấp II và cấp III giúp tăng quyền chủ động cho thủ trưởng cơ sở trong bảo dưỡng tài sản đột xuất, giảm thiểu ít nhất 30% thời gian chờ đợi phê duyệt từ cấp trên.

Luận văn đã tham khảo những mô hình quản lý công sản quốc tế tiêu biểu nào?
Nghiên cứu phân tích chuyên sâu mô hình tập trung quyền sở hữu thông qua cơ quan quản lý chuyên trách của Trung Quốc, mô hình áp dụng Bảng tổng hợp công sản (TGPE) của Cộng hòa Pháp và mô hình cho thuê phương tiện, bất động sản công chuyên nghiệp của Canada nhằm rút ra bài học phù hợp cho địa phương.

Cơ sở pháp lý nền tảng được áp dụng xuyên suốt trong nghiên cứu là gì?
Luận văn căn cứ trên hệ thống pháp luật chuẩn mực gồm: Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017, Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013 cùng các thông tư hướng dẫn chế độ quản lý, tính hao mòn tài sản cố định của Bộ Tài chính.

Giải pháp nào giúp tối ưu hóa chi phí sửa chữa máy móc thiết bị tin học tại đơn vị?
Giải pháp trọng tâm là thực hiện số hóa 100% hồ sơ bảo trì qua mã định danh tài sản, kết hợp chuyển đổi dần từ mua đứt sang thuê trọn gói dịch vụ bảo dưỡng đối với máy văn phòng, dự kiến giúp đơn vị cắt giảm từ 10% đến 15% kinh phí sửa chữa phát sinh hàng năm.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài sản công trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước chuyên ngành dọc.
• Phản ánh trung thực, chi tiết bức tranh quản lý tài sản tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Thái Nguyên qua chuỗi số liệu 5 năm (2014 - 2018), chỉ rõ các hạn chế về phân cấp và thẩm định dự toán.
• Đúc kết các bài học kinh nghiệm quốc tế và địa phương có tính ứng dụng cao vào thực tiễn địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ gắn với lộ trình hiện đại hóa, số hóa tài sản công đến năm 2025.
• Xác lập các tiêu chuẩn định lượng cụ thể, đóng góp cơ sở khoa học giúp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị ngân sách và tài sản nhà nước.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả quản trị công sản, Kho bạc Nhà nước tỉnh Thái Nguyên cần nhanh chóng triển khai thí điểm số hóa tài sản qua mã vạch và hoàn thiện quy chế chi tiêu nội bộ trong giai đoạn tới. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý tài chính có thể khai thác toàn văn công trình để ứng dụng vào thực tiễn quản lý tại đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI SẢN NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC 1. Lý luận cơ bản về tài sản Nhà nước 1. Khái niệm về tài sản nhà nước Tài sản là từ để chỉ các của cải vật chất của nhận loại, của quốc gia, của cơ quan, đơn vị, của doanh nghiệp hay của cá nhân. Theo từ điển Wikipedia: “Tài sản là của cải vật chất dùng vào mục đích sản xuất hoặc tiêu dùng”.

Theo từ điển Tiếng Việt: “Tài sản là của cải vật chất dùng để sản xuất hay tiêu dùng. TSCĐ là tư liệu sản xuất, chuyên dùng trong sản xuất kinh doanh, dùng được vào nhiều chu kỳ sản xuất; tài sản lưu động là tư liệu sản xuất chỉ dùng được trong một chu kỳ sản xuất”. Tài sản: “Là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản; Tài sản bao gồm bất động sản và động sản. Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai”( theo điều 105 của bộ Luật dân sự năm 2015).

” Theo bộ Luật dân sự: “Tài sản của Nhà nước là tài sản thuộc hình thức sở hữu nhà nước, được hình thành từ ngân sách nhà nước hoặc do pháp luật quy định thuộc sở hữu, quản lý của Nhà nước, bao gồm: trụ sở làm việc, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất; máy móc, phương tiện vận tải, trang thiết bị làm việc; tài sản từ nguồn viện trợ, tài trợ, đóng góp của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước cho Nhà nước và các tài sản khác do pháp luật quy định”. Tuy nhiên, Nhà nước không trực tiếp quản lý, sử dụng mà giao cho các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện chức năng quản lý và sử dụng theo nhiệm vụ được giao. Cụ thể: - Tài sản là trụ sở làm việc, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất: Là tài sản được hình thành từ ngân sách nhà nước, tài sản được hình thành sau quá trình đầu tư Nhà nước giao cho các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, cơ quan Đảng, các tổ chức chính trị xã hội… quản lý, khai thác để phục vụ hoạt động chuyên môn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 - Máy móc, phương tiện vận tải, trang thiết bị làm việc, xe ô tô và phương tiện vận tải khác, quyền sở hữu trí tuệ, phần mềm ứng dụng, cơ sở dữ liệu.

được trang bị để phục vụ cho công tác chuyên môn. - Vườn cây lâu năm, súc vật nuôi để làm việc hoặc cho sản phẩm nông nghiệp phục vụ cho đời sống người dân và xuất khẩu như: Vườn cà phê, vườn chè, vườn cao su, vườn cây ăn quả, thảm cỏ, thảm cây xanh, đàn voi, đàn ngựa, đàn trâu, đàn bò… - “Công trình kết cấu, hạ tầng khu công nghiệp do Nhà nước đầu tư để sử dụng chung của khu công nghiệp như: Đường nội bộ, thảm cỏ, cây xanh, hệ thống chiếu sáng, hệ thống thoát nước và xử lý nước thải…; Hạ tầng đường sắt, đường sắt đô thị (đường hầm, kết cấu trên cao, đường ray”…) - Hiện vật mang tính lịch sử được lưu trữ tại các bảo tàng như: Cổ vật, sách, di tích lịch sử, tác phẩm nghệ thuật. Từ việc đi sâu nghiên cứu tài sản Nhà nước đặt ra yêu cầu cho các cơ quan Nhà nước phải thực hiện và làm tốt chức năng quản lý Nhà nước trong việc quản lý tài sản Nhà nước, tránh việc sử dụng không đúng mục đích, định mức, tiêu chuẩn gây lãng phí, thất thoát tài sản Nhà nước mang tính cần thiết và khách quan. Khái niệm về tài sản và việc sử dụng TSNN tại Kho bạc nhà nước 1.

Cơ quan Kho bạc nhà nước Theo từ điển Wikipedia: “Kho bạc nhà nước là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về quỹ NSNN, các quỹ tài chính nhà nước và các quỹ khác của Nhà nước được giao quản lý; quản lý ngân quỹ; tổng kế toán nhà nước; thực hiện việc huy động vốn cho NSNN và cho đầu tư phát triển thông qua hình thức phát hành trái phiếu Chính phủ theo quy định của pháp luật” Theo từ điển Wikipedia: “KBNN là cơ quan nhà nước thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tài chính - ngân sách; có tư cách pháp nhân, con dấu có hình Quốc huy và có trụ sở làm việc; hoạt động của KBNN theo hệ thống dọc từ Trung ương đến địa phương bao gồm: KBNN TW, KBNN tỉnh (thành phố), KBNN huyện LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 (quận, thị xã) và các điểm giao dịch trực thuộc KBNN trên địa bàn đó” Tóm lại, cơ quan KBNN cũng giống như các các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, cơ quan Đảng, các tổ chức chính trị xã hội… Tài sản nhà nước được giao cho KBNN quản lý, sử dụng phải theo đúng mục đích, đối tượng, tiêu chuẩn và đảm bảo chế độ theo quy định hiện hành. Khái niệm tài sản được sử dụng tại cơ quan Kho bạc nhà nước Theo Điều 3 Luật số 44/2013/QH13 của Quốc hội ngày 26/11/2013 về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí qui định: “Tài sản nhà nước là tài sản hình thành từ NSNN hoặc có nguồn gốc từ NSNN, thuộc sở hữu, quản lý của nhà nước, bao gồm nhà, công trình công cộng, công trình kiến trúc và tài sản khác thuộc sở hữu nhà nước; tài sản từ nguồn viện trợ, tài trợ, đóng góp của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước cho Nhà nước” Tài sản Nhà nước giao các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, cơ quan Đảng, các tổ chức chính trị xã hội… nói chung và tài sản được sử dụng tại cơ quan Kho bạc nhà nước nói riêng được hiểu là “Tài sản công do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý” giao cho các đơn vị quản lý, sử dụng hay gọi là “tiêu dùng” để phục vụ cho mục đích chuyên môn của đơn vị, đồng thời phục vụ mục đích chính trị, kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh theo quy định của pháp luật.” Nhà nước trang bị để phục vụ cho hoạt động của cơ quan KBNN gồm có: Trụ sở làm việc, các phương tiện máy móc, thiết bị chuyên dùng và các loại tài sản khác theo đặc thù ngành quản lý. Đất đai giao cho cơ quan KBNN là loại tài sản theo quy định của “Luật tài sản công” là loại tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân. Trong quá trình hoạt động, KBNN cũng được Nhà nước cấp vốn từ NSNN thực hiện đầu tư mua sắm để thực hiện hoạt động chuyên môn theo quy định.

Từ phân tích trên cho thấy: Tài sản được sử dụng tại cơ quan Kho bạc nhà “ nước được đầu tư từ ngân sách nhà nước dưới các hình thức đầu tư, mua sắm, nhận tài trợ… được Nhà nước giao cho cơ quan Kho bạc nhà nước quản lý, sử dụng để thực hiện nhiệm vụ chính trị theo chức năng, nhiệm vụ được Nhà nước giao. ” LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc điểm về tài sản được sử dụng tại cơ quan Kho bạc nhà nước 1. Tài sản trong các cơ quan KBNN được sử dụng nguồn vốn NSNN để mua sắm, đầu tư Để đáp ứng cơ sở vật chất, điều kiện về trang thiết bị phục vụ hoạt động chuyên “ môn tại cơ quan KBNN thực hiện việc đầu tư, mua sắm tài sản bằng nguồn vốn NSNN cấp như: Đầu tư xây dựng trụ sở làm việc, công trình phụ trợ, máy móc, phương tiện đi lại, trang thiết bị chuyên dùng, phần mềm máy tính, các sản phẩm công nghệ chất lượng cao, công cụ dụng cụ, các loại tài sản khác… ” Căn cứ vào nhu cầu sử dụng, hàng năm cơ quan KBNN phải lập dự toán chi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Căn cứ vào dự toán chi đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt trong dự toán chi, các nguồn khác dưới sự quản lý của Nhà nước như: Nguồn viện trợ, tài trợ của các cá nhân, tổ chức (trong nước và nước ngoài); Nguồn thu từ các khoản phí, nguồn thu khác được trích để lại theo quy định của Luật NSNN; Nguồn kinh phí từ Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, quỹ phúc lợi của đơn vị và nguồn thu hợp pháp khác để thực hiện đầu tư, mua sắm tài sản nêu trên. Với đặc điểm như vậy, đòi hỏi cơ quan quản lý phải tính toán, cân nhắc trước khi lựa chọn ưu tiên đầu tư đối với các tài sản mang tính thiết yếu, phân bổ vốn thích hợp theo hình thức đầu tư phù hợp với chu kỳ đầu tư dự án, đảm bảo hàng năm nguồn kinh phí được bố trí để mua sắm, sửa chữa tránh việc đầu tư dàn trải, manh mún, thiếu tập trung ảnh hưởng đến chất lượng công trình đầu tư, gây thất thoát, lãng phí nguồn vốn đầu tư. Đồng thời, cần chú trọng công tác quản lý tài sản đầu tư, sử dụng nguồn kinh phí tiết kiệm; kiểm tra định kỳ, thường xuyên công tác chấp hành dự toán; kiểm soát các khoản chi phí trên cơ sở dự toán được giao trên cơ sở nắm chắc nguồn cung cấp tài sản, vật tư nhằm cung cấp vật tư, hàng hóa kịp thời góp phần đẩy nhanh tiến độ hoàn thành công trình, đảm bảo chất lượng khi khai thác, sử dụng. Vốn hình thành nên tài sản được đưa vào sử dụng tại cơ quan Kho bạc nhà nước không có khả năng thu hồi chỉ mang tính tích lũy.

Vốn thực hiện đầu tư xây dựng cơ bản hình thành nên tài sản cố định như trụ sở làm việc hay việc mua sắm thiết bị chuyên dùng phục vụ cho hoạt động chuyên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 môn thuộc lĩnh vực ngành trong hệ thống KBNN được gọi là tài sản cố định Quốc gia. Do đó, vốn hình thành lên tài sản của KBNN mang tính tích luỹ. Các TSCĐ có vai trò quan trọng trong hệ thống hoạt động của cơ quan KBNN từ Trung ương đến các KBNN cấp tỉnh và KBNN cấp huyện. Vì thế, việc Nhà nước đầu tư trang cấp tài sản cố định trong hệ thống KBNN là một yếu tố cần thiết, quan trọng.

Mặt khác, tài sản của KBNN ngoài phục vụ trong lĩnh vực chuyên môn còn góp phần trong hoạt động thuộc lĩnh vực tài chính - ngân sách, không giống như tài sản của doanh nghiệp được phân loại và trích khấu hao theo quy định và được phản ánh vào giá thành sản phẩm trong quá trình tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh để tạo nên lợi nhuận của doanh nghiệp.