mở đầu cho vin đề tuyển dụng nhân viên, là cơ sở cho việc bé trí nhân viên phủ hợp. Một nhà quản trị không thể tuyển chọn đúng nhân viên, đặt đúng người vào ding việc néu không bit phân tích công việc 1.2 Mục dich ~ Phân tích công việc cung cấp các thông tin su cầu, đặc điểm của công việc, làm cơ sở. cho việc xây dựng cho bản mô tả công việc và bảng tiêu chuẩn công việc. -Bản mô tả công việc là văn bản liệt kê các quyền hạn trách nhiệm khi thực hiện công + các mỗi quan hệ trong báo cio thục hign công việc, các điều kiện lãm việc, tich nhiệm thanh tra, giám sắt các tiêu chuẩn ed đạt được trong quá trình thực hiện công việc 7 = Bản tiêu chun công việc là văn bản tóm tắt những yêu cầu về phẩm chit cả nhân, những nết tiêu biểu và đặc điểm rin độ học ví 1, ndng lực, nguyện vọng, sở thịch.của người thực hiện công việc.
- Bản mô tả công việc và bản tiêu chuẩn công việc được sử đụng làm thông tin cơ sở cho việc tuyển lựa, chọn lọc và đào tạo nhân viên, đánh giá thực hiện công việc và trả công lao động.3 Nội dung của phân tích công việc "Nội dung, trình tự thực hiện phân tích công việc thường không giống nhau trong các doanh: nghiệp. Theo Dessler, quá trình thực hiện phân tích công việc gồm 6 bước: - Bước 1: Xác định mục dich sử dụng các thông tin phân tích công việc, từ đó xác định các hình thức thu thập thông tin phân tích công việc hop lí nhất - Bước 2: Thu thập các thông tin cơ bản trên cơ sở của sơ đồ tổ chức, các văn bản vé mục ich yê cầu sơ đồ quy tình công nghệ và bản mô t công vie cũ nêu - Bước 3: Chọn lựa các vị trí đặc trưng và những điểm then chốt dé thực hiện phân tích công việc nhằm làm giảm thời gian và tiết kiệm hơn trong phân tích công việc, nhất là khi cần phân tích các công việc tương tự nhau. - Bước 4: Ap dụng các phương pháp khác nhau dé thu thập thông tin phân tích công việc, Tuy theo yêu cầu về mức độ chính xác và chỉ ất của thông tin cần tha thập tuỷ theo dạng hoạt động và khả năng tài chính, có thể sử dụng một hoặc kết hợp nhiều phương pháp thu thập thông tin nhu:quan sát, bắm giờ chụp ảnh, phỏng van, bang câu hỏi ~ Bước 5: Kiểm tra, xác minh, lại tính chính xác của thông tin - Bước 6; Xây đựng bảng mô tả công việc và bản mô ta tiêu chuẩn công việc. Phân tích công việc là quá trình xác định, xem xét, khảo sát những nhiệm vụ và những.
hành vi có liên quan đến một công việc cụ thé. Phân tích công việc thường được sử dạng để xây dựng chức năng nhiệm vụ và yêu cầu về tình độ kỹ thuật của công việc làm cơ sở cho công tác tuyển mộ, tuyên chọn, đào tạo. 8 “Các tư liệu và thông tin thu thập được trong quá trình phân tích công việc sẽ được hệ thống hóa và trình bay dưới dang các bản mô tả công việc và bản tiêu chuẩn công việc, ~ Bản mồ tả công việc: La văn bản chức năng, nhiệm vụ, các mồ quan hệ trong công việc, các điều kiện làm việc, yêu cầu kiểm tra giám sắt và các bw chun cần đạt được khi thực hiện công việc. Bản mô tả công việc thường bao gồm 3 nội dung: + Phin xác định công việc: Tên công việc (chức danh công việc), tên bộ phận hay địa 7 : thực công vig mức lương.
+ Phần tóm tắt ác nhiệm vụ và trách nhiệm thuộc công việc: bao gồm các câu mô. tả chính xác, nêu rõ người lao động phải kim gì, thực hiện các nhiệm vụ và trích nhiệm như thé nào, tại sao phải thực hiện những nhiệm vụ đó. + Các aid kiện Lim việc: bao gồm các điều kiện về môi trường vat chất (các máy móc, công cụ, trang bị cin phải sử dụng), thời gian làm việc, điều kiện vệ sinh, an toàn lao động, các phương tiện đi lại để phục vụ công việc và các điều kiện khác có liên quan. Bản mô ta công việc giúp cho chúng ta hiểu được nội dung, yêu cầu của công việc và han, trách nhiệm khi thực hiện công việc.
Không có một hình thức cụ thể thống nhất nào cho bản mô tả công việc mà các tổ chức khác nhau sẽ sử dụng các hình thức khác nhau để mé tả công việc Bản tigu chudn công việc: là văn bản liệt kế tắt cả các yêu cầu chủ yếu đối với nhân viên thực hiện công việc. Do các công việc rất đa dạng nên cúc yêu cầu chủ yếu đối với nhân viên thực hiện công việc cũng rit da dang. Những yế tổ chỉnh thường để cập đến trong bản tiêu chuẩn công việc là: + Trinh độ văn hóa, chuyên môn, trình độ ngoại ngữ có liên quan đến công việc, + Kinh nghiệm côt gác + Các kỹ năng làm việc với người khác, với máy mócthiết bị và thông ti, dữ liệu. 9 + Các phẩm chấ cá nhân cả thiết để đảm bảo thực công việc thành công như tính.
trung thực, khả năng hỏa ng với mọi người, tham vọng, sở thích, + Các đặc điểm cá nhân. Bin tiêu chuẫn công việc giúp tổ chức hiểu cần nhân viên như thế nào để thực hiện công việc tốt nhất 1.4 Các phương pháp thu thập thông tin phân tích công việc Phan tích công việc là một qué trinh thu thập các thông tin. Để thu thập các tư liệu đó một cách chính xác, đáp ứng được mục tiêu nghiên cứu thi có thể sử dung các phương pháp thu thập thông tin. Tuy nhiên không có phương pháp nào có wu điểm tuyệt đồ cần phải sử dụng kết hợp các phương pháp tủy theo đối tượng cụ thể và điều kiện cho phép của doanh nghiệp để cổ kết quả tốt "Phương pháp 1: Phương pháp quan sắt Đây là phương pháp mà người thu thập thông tin sẽ quan sit và ghi chép lại tắt cả những hoạt động mà người lao động phải thực hiện, những hoạt động, nhiệm vụ đó được thực hiện như thể nào, các điều kiện để thực hiện công việc, các máy móc, dụng cụ, nguyên vật liệu sử dụng trong qua trình làm việc va mỗi quan hệ trong qué trình thực hiện công việc.
Phương pháp này chỉ có hiệu quả đối với những công việc cổ thé đ lường,để quan sit thấy, những công việc không mang tính chit tinh huồng, những công việc đồi hỏi kỹ năng bằng tay, chân như công việc của công nhân sảnxuất trực tiếp. - Phương pháp quan sát có nhược điểm là không áp dung được cho công việc của lao động gián tiếp, những công việc mang tính chat tình huống, những công việc chủ yếu lên quan đến các hoạt độngtrí não, Do vậy, không phải lúc nào ta cũng có thé áp dụng phương pháp này cho mọi công việc cần phân tích công việc, lô "Phương pháp 2: Ghi chấp các sự kiện quan trong ‘Theo phương pháp này, người thu thập thông tin sẽ ghỉ chép lại các hoạt động của những người lao động xuất sắc (những người lao động có hiệu quả) và những người lao động không có hiệu quả, thông qua dé để khái quát và phân loại các đặc trưng, chung và các đôi hỏi của công việc cần mô tả Phương pháp này cho ta thấy tính lính động trong hành vỉ thực hiện của những người lao động khúc nhau, tích hop cho việc mô tả công việc và xây dimg các tiêu chuẩn thực hiện công việc. “Tuy nhiên, phương pháp này dồi hỏi tổn nhiều thời gian để quan sit vi không cho phép tổ chức thấy được hành vi thực hiện của những người lao động có hiệu quả trung bình Phương pháp 3: Nhật kỷ công việc ay là phương pháp ma người lao động sẽ tự ghi chép lại các hoạt động của minh, các trách nhiệm, quyền hạn, nhiệm vụ và môi trường điều kiện làm việc. Phương pháp này thích hợp cho những công việc có ch trình làm việc ngắn, trạng thái lâm việc ôn định, không thay đổi nib.
Tuy nhiên độ chính xác của thông in không ao vi đôi khi người lao động không hiểu rõ những nhiệm vụ họ dang thực hiện, và vie ghi chép bị gián đoạn do tinh chất công việc "Phương pháp 4: Phương pháp phỏng vẫn Là cuộc trao đổi trực tiếp giữa người lao động với người th thập thông tn. Nó có được trực tiếp với từng cá nhân người lao động hoặc với nhóm người lao động và thông qua cuộc phỏng vấn người lao động sẽ cho biết nhiệm vụ, trách nhiệm mà họ phải thực hiện tại vị tí họ dang dim nhiệm. Các thông tin được ghỉ lại theo mẫu được thiết kế sẵn. Phương pháp này cho phép 16 chức có thể thu thập thông tin đối với công việc không, có điều kiện quan sát được như công việc của lao động quản lý, lao động trí óc.
Tuy nhỉ „ đôi khi những thông tin mà người lao động cung cắp bị sai lệch và người phỏng, vấn cũng mắt nhiều thời gian dé tha thập thông tin "hương php 5: Sử dụng cúc Bảng hỏi được thit kể sn (phiễn đu tra) Bảng hỏi là một văn bản trong dé liệt kế các câu hỏi về chức danh công việc, phông ban noi tiến hành công việc, nhiệm vụ, yêu cầu của công việc, các hành vi và các kỹ năng cũng như các điều kiện có liên quan dén thực hiện công việc. Mỗi một mục đều đưa ra các phương án trả lời theo các giác độ: Có thực hiện được hay không? Tâm quan trọng, mức độ phức tạp, thời gian thực hi „ và các quan hệ đối với sự thực hiện công việc. Phuong pháp này sẽ giúp cho người điều tra dé dàng thu thập, cập nhật thông tin vi thông tin trong bảng hỏi đã được lượng hóa, do đó có thể xử lý thông tin với khối lượng lớn. Tuy nhiên việc thiết kế bảng hỏi mắt nhiều thời gian và chí phí.
Người nghiên cứu không được trựctiếp tip xúc với đối tượng n trạng iu lầm các câu hi. Day là phương pháp hiện nay đang được áp dụng nhiều, và có hiệu quả trong việc thu thập thông tin, Phuong pháp 6: Hội thảo chuyển gia. Diy là phương pháp phân ich công vige (PTCV) mã những người am hiễu về công việc (công nhân lành nghề, những người am hiểu vé công việc như: cán bộ PTCV, những người lãnh đạo cắp trung gian và bộ phận) sẽ được mời tham gia họp, tháo luận và đưa ra các ÿ kiến về vấn dé liên quan đến công việc Cac ý kiến trao đôi giữa những người tham gia sẽ làm sáng t6 và bộ sung thêm những.