Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu Chương 2: Các nghiên cứu trước và cơ sở lý thuyết Chương 3: Kết quả nghiên cứu Chương 4: Kết luận và hàm ý 4 CHƯƠNG 2. CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2. Các nghiên cứu trước Trước đây, các công trình nghiên cứu về thuế GTGT và thuế TNDN trong doanh nghiệp đã có rất nhiều. Trong khả năng tìm hiểu, tác giả đã tổng hợp được một số công trình nghiên cứu sau đây.
Mai Ngọc Anh (2012) với đề tài “Sử dụng thông tin kế toán khi quyết toán thuế TNDN - Những vấn đề đặt ra”. Bài viết trình bày những bước cơ bản để sử dụng thông tin kế toán khi quyết toán thuế TNDN, cũng như những nguyên nhân dẫn đến việc áp dụng không đồng nhất giữa chính sách kế toán và chính sách thuế, sự khác biệt giữa chính sách thuế và chính sách kế toán gây khó khăn trong việc áp dụng. Tuy nhiên, bài viết không thể hiện được những ưu điểm, nhược điểm trong công tác kế toán thuế TNDN và những biện pháp để có thể hoàn thiện công tác kế toán thuế TNDN. Đặng Văn Sáng (2018) với đề tài nghiên cứu “Một số vấn đề về hoàn thiện kế toán hoàn thuế GTGT tại doanh nghiệp nhỏ và vừa” đã đề cập đến vấn đề hoàn thuế GTGT và các nghiệp vụ có liên quan.
Bài nghiên cứu đã nêu rõ những vấn đề tồn tại trong công tác kế toán thuế GTGT trong thời gian qua, khi mà các chính sách ưu đãi về thuế (chính sách hoàn thuế) đã được Chính phủ ban hành nhằm tháo gỡ những khó khăn sau khi các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của dịch bệnh covid-19. Bên cạnh đó, tác giả đã đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện phương pháp hạch toán kế toán của một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến quy trình hoàn thuế GTGT tại doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, luận văn chưa đề cập đến các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán thuế GTGT tại doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đề tài “Hoàn thiện kế toán thuế tại Công ty TNHH Hồng Thanh” của Trần Thị Phương & Nguyễn Thị Ánh Hoa (2019) đã khẳng định rằng tổ chức công tác kế toán thuế nói chung và kế toán thuế GTGT nói riêng là công tác rất quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp đặc biệt là trong khoảng thời gian gần đây khi có nhiều sự thay đổi các chính sách thuế để phù hợp với tình hình kinh doanh.
Tác giả đã tiến hành phân tích thực trạng áp dụng kế toán thuế tại công ty, đồng thời đưa ra các kiến nghị về giải pháp để giải quyết những bất cập còn tồn tại như kết hợp hóa đơn giấy và hóa đơn điện tử trong khoảng thời gian Chính phủ cho phép chuyển đổi hóa đơn; quản lý và theo dõi 5 chặt chẽ hóa đơn đầu vào, đầu ra; các biện pháp xử lý khi mất hóa đơn tại doanh nghiệp. Tuy nhiên, tác giả chưa đề cập đến các vấn đề liên quan đến kế toán thuế TNDN. Đào Nam Giang & Vũ Thị Thu Hằng (2020) với đề tài nghiên cứu “Các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán thuế TNDN trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa - Nghiên cứu điển hình tại huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam” đã xác định 5 nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến kế toán thuế TNDN tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa như sau: Hệ thống chính sách pháp luật; Nhà quản lý doanh nghiệp; Chất lượng nhân lực kế toán; Chất lượng các hoạt động kiểm tra, tư vấn, hỗ trợ; Công nghệ thông tin. Phân tích cụ thể từng nhân tố đó ảnh hưởng như thế nào đến kế toán thuế TNDN và đưa ra một số đề xuất, kiến nghị đến Bộ Tài chính, cơ quan quản lý thuế, các doanh nghiệp nhỏ và vừa để góp phần nâng cao công tác kế toán thuế TNDN tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa hơn.
Tuy nhiên, luận văn chỉ tập trung đến các yếu tố ảnh hưởng và đưa ra một số đề xuất, kiến nghị góp phần nâng cao công tác kế toán thuế TNDN tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa mà chưa đề cập đến quy trình thực hiện công tác kế toán thuế TNDN. Lê Thị Minh Phượng (2019) với đề tài “Hoàn thiện thuế TNDN ở Việt Nam hiện nay” đã đưa ra những mô hình và phương pháp được sử dụng để đánh giá kết quả thực hiện chính sách thuế TNDN, đánh giá những kết quả đạt được và hạn chế tồn tại trong chính sách thuế TNDN và đề ra các giải pháp để hoàn thiện chính sách thuế TNDN ở Việt Nam giai đoạn 2020-2025. Trần Văn Lâm (2016) với đề tài “Kế toán thuế TNDN tại công ty TNHH Hùng Lâm” đã trình bày chi tiết về thuế TNDN bao gồm khái niệm, đặc điểm, vai trò, cùng những nội dung cơ bản của chính sách thuế TNDN ở nước ta hiện nay, kế toán thuế TNDN theo quy định của chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 17 và chuẩn mực kế toán quốc tế IAS12. Bên cạnh đó, bài viết cũng đã trình bày đánh giá thực trạng kế toán thuế TNDN tại công ty TNHH Hùng Lâm.
Tuy nhiên, sự sắp xếp của luận văn vẫn chưa thật sự mạch lạc và có thể dẫn đến sự nhầm lẫn giữa chuẩn mực kế toán với chế độ kế toán. Đào Thị Hồng Hải (2017) thực hiện nghiên cứu với đề tài "Hoàn thiện kế toán thuế TNDN tại Công ty TNHH Công Nghiệp Broad Bright Sakura Việt Nam". Đề tài 6 nghiên cứu này tập trung vào các vấn đề liên quan đến kế toán thuế TNDN, bao gồm phân tích kế toán thuế TNDN theo chuẩn mực kế toán quốc tế và chuẩn mực kế toán Việt Nam, nêu ra thực trạng về thuế TNDN cùng với giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán thuế TNDN. Tuy nhiên, trong nghiên cứu này, tác giả chưa trình bày quy trình kế toán thuế TNDN cụ thể trong doanh nghiệp và việc không có các ví dụ cụ thể gây khó khăn cho người đọc hình dung được các vấn đề lý thuyết liên quan.
Nguyễn Thị Kiều Nhi (2018) với đề tài “Kế toán thuế GTGT tại công ty TNHH Một thành viên Tấn Thanh Toàn” đã đi sâu vào và tập trung nghiên cứu về lý luận cũng như thực tiễn về kế toán thuế GTGT tại công ty TNHH Một thành viên Tấn Thanh Toàn với nội dung trình bày hợp lý, chặt chẽ, đầy đủ các chứng từ liên quan. Tuy nhiên đối với phần cơ sở lý thuyết về công tác kế toán thuế GTGT còn chưa cụ thể, nhất là quy trình kê khai, nộp thuế, hoàn thuế GTGT. Lê Thị Thu Hằng (2013) với đề tài: “Hoàn thiện công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp tại chi cục thuế Thành phố Buôn Ma Thuột” đã phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp trên địa bàn TP. Buôn Ma Thuột trong 5 năm từ đó đề xuất những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp trên địa bàn TP.
Buôn Ma Thuột trong thời gian tới. Tuy nhiên, luận văn chưa đưa ra những nguyên nhân của những tồn tại. Từ những nghiên cứu tổng hợp ở trên, tác giả nhận thấy rằng các nghiên cứu về hoàn thiện kế toán thuế GTGT và thuế TNDN đã được nghiên cứu nhiều trước đó, ở những phạm vi không gian, thời gian và các đối tượng khác nhau. Nhưng đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa có công trình nghiên cứu nào về hoàn thiện kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Thuế Miền Nam.
Và tác giả nhận thấy được tầm quan trọng của kế toán thuế GTGT và thuế TNDN đối với doanh nghiệp nói chung và công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Thuế Miền Nam nói riêng. Vì vậy, thông qua bài khóa luận này, tác giả sẽ hệ thống hóa cơ sở lý thuyết và lý luận chung về kế toán thuế GTGT và thuế TNDN trong doanh nghiệp, đánh giá thực trạng công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại công ty. Thông qua đó, tác giả sẽ đưa ra các đề xuất về giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Thuế Miền Nam. Nội dung cơ bản của thuế GTGT trong doanh nghiệp 2.
Khái niệm “Thuế GTGT là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng”. Đặc điểm - Thuế GTGT là một loại thuế gián thu, trong đó tiền thuế được tính vào giá cả HHDV. Người mua HHDV không phải trực tiếp nộp thuế GTGT cho Nhà nước, mà thay vào đó trả tiền thông qua giá thanh toán cho người bán. Trách nhiệm nộp thuế GTGT vào NSNN thuộc về người bán hàng hóa và dịch vụ.
- Thuế GTGT không phụ thuộc vào mức thu nhập và được tính bằng một tỷ lệ nhất định trên giá trị của HHDV. Tất cả cá nhân, tổ chức đều phải chịu cùng mức thuế GTGT cho cùng một loại hàng hoá hoặc dịch vụ mà họ sử dụng. Đối tượng chịu thuế GTGT rất rộng và gần như tất cả các hàng hóa và dịch vụ sử dụng cho mục đích sản xuất kinh doanh trên lãnh thổ Việt Nam đều phải chịu thuế GTGT. -Thuế GTGT là một loại thuế tiêu dùng được thu vào nhiều giai đoạn khác nhau mà không trùng lắp.
Thuế này được tính dựa trên GTGT của hàng hóa trong từng giai đoạn từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Khi đến khâu tiêu dùng, người tiêu dùng sẽ thanh toán thuế GTGT thông qua việc mua hàng hóa hoặc dịch vụ. - Thuế GTGT có tính trung lập cao, không phụ thuộc trực tiếp bởi kết quả kinh doanh của người nộp thuế và không chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi quá trình tổ chức và phân chia các chu trình kinh tế. Ngoài ra, thuế GTGT không được khuyến khích hay ưu đãi đối với một số lĩnh vực cụ thể và không ảnh hưởng đến giá cả của các sản phẩm và dịch vụ tiêu dùng.
Vai trò Thuế GTGT là một nguồn thu quan trọng cho NSNN, đồng thời tạo ra sự cạnh tranh công bằng giữa các doanh nghiệp do việc bắt buộc dùng hệ thống hóa đơn chứng từ. Điều này cũng giúp nhà nước kiểm soát được hoạt động sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh hàng hóa, khắc phục nhược điểm trốn thuế của thuế doanh thu. Ngoài ra, 8 thuế GTGT cũng có tác dụng bảo hộ sản xuất kinh doanh hàng nội địa bằng cách áp đặt thuế GTGT đối với hàng nhập khẩu, khuyến khích xuất khẩu hàng hóa và thúc đẩy các cơ sở sản xuất kinh doanh tuân thủ tốt chế độ kế toán.