Hoàn thiện công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú

Bài viết phân tích công tác kế toán thanh toán tại công ty cổ phần xây dựng Đại Phú, nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và giao dịch.

• Tác giả: Nguyễn Thị Liễu
• Người hướng dẫn: ThS. Hòa Thị Thanh Hương
• Trường học: Trường Đại Học Dân Lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Kế Toán - Kiểm Toán
• Đề tài: Cải Tiến Kế Toán Thanh Toán Tại Công Ty Cổ Phần Xây Dựng Đại Phú
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN THANH TOÁN VỚI NGƯỜI MUA NGƯỜI BÁN TRONG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Khái niệm phương thức thanh toán và hình thức thanh toán
• 1.2. Nội dung công tác kế toán thanh toán với người mua trong doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3. Nguyên tắc kế toán thanh toán với người mua
• 1.4. Chứng từ, tài khoản sử dụng trong kế toán thanh toán với người mua
• 1.5. Kế toán các nghiệp vụ thanh toán với người mua
• 1.6. Nội dung kế toán thanh toán với người bán
• 1.7. Nguyên tắc kế toán thanh toán với người bán
• 1.8. Chứng từ, tài khoản sử dụng trong kế toán thanh toán với người bán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN THANH TOÁN VỚI NGƯỜI MUA, NGƯỜI BÁN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG ĐẠI PHÚ
• 2.1. Khái quát chung về Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 2.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 2.3. Chức năng ngành nghề kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 2.4. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 2.4.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 2.4.2. Chức năng, nhiệm vụ các phòng, ban của Công ty Cổ phần xây dựng Đại Phú
• 2.4.3. Đặc điểm công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 2.4.4. Mô hình tổ chức bộ máy kế toán của Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 2.5. Hình thức kế toán, chế độ, chính sách kế toán áp dụng tại công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 2.6. Thực trạng công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 2.6.1. Đặc điểm về phương thức thanh toán và hình thức thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 2.6.2. Thực trạng công tác kế toán thanh toán với người mua tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 2.6.3. Chứng từ, tài khoản và sổ sách sử dụng
• 2.6.4. Trình tự hạch toán
• 2.6.5. Thực trạng công tác kế toán thanh toán với người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 2.6.6. Chứng từ, tài khoản và sổ sách sử dụng
• 2.6.7. Trình tự hạch toán
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ Ý KIẾN NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN THANH TOÁN VỚI NGƯỜI MUA, NGƯỜI BÁN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG ĐẠI PHÚ
• 3.1. Nhận xét chung về công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 3.2. Ưu điểm trong công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 3.3. Nhược điểm trong công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 3.4. Một số đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 3.4.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 3.4.2. Nguyên tắc hoàn thiện công tác hạch toán kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 3.4.3. Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú
• 3.4.4. Công ty nên trích lập dự phòng khoản phải thu khó đòi
• 3.4.5. Công ty nên sử dụng phần mềm kế toán chuyên nghiệp
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cải Tiến Kế Toán Thanh Toán Tại Công Ty Cổ Phần Xây Dựng Đại Phú

Cải tiến quy trình kế toán thanh toán là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú. Việc tổ chức công tác kế toán thanh toán một cách hợp lý không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý tài chính tốt hơn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hồi nợ và giảm thiểu rủi ro trong thanh toán. Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển, việc cải tiến này càng trở nên cần thiết.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Thanh Toán Trong Doanh Nghiệp

Kế toán thanh toán là quá trình ghi chép và theo dõi các giao dịch tài chính liên quan đến việc thanh toán với người mua và người bán. Điều này bao gồm việc quản lý các khoản phải thu và phải trả, đảm bảo tính chính xác và kịp thời trong các giao dịch.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Thanh Toán Trong Doanh Nghiệp

Kế toán thanh toán đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì dòng tiền của doanh nghiệp. Nó giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình tài chính, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh hợp lý và hiệu quả.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Kế Toán Thanh Toán Tại Công Ty

Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú đang đối mặt với nhiều thách thức trong công tác kế toán thanh toán. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và tình hình tài chính của công ty. Việc nhận diện và giải quyết kịp thời các vấn đề này là rất cần thiết.

2.1. Các Vấn Đề Thường Gặp Trong Kế Toán Thanh Toán

Một số vấn đề thường gặp bao gồm việc chậm trễ trong thanh toán, thiếu sót trong ghi chép chứng từ, và khó khăn trong việc theo dõi các khoản nợ phải thu. Những vấn đề này có thể dẫn đến tình trạng mất cân đối tài chính.

2.2. Thách Thức Trong Quản Lý Tài Chính

Quản lý tài chính tại công ty gặp khó khăn do sự phức tạp trong các giao dịch thanh toán và sự thay đổi liên tục của thị trường. Điều này đòi hỏi công ty phải có những biện pháp cải tiến hiệu quả hơn.

III. Phương Pháp Cải Tiến Kế Toán Thanh Toán Tại Công Ty

Để cải tiến công tác kế toán thanh toán, Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn giảm thiểu rủi ro trong quá trình thanh toán.

3.1. Ứng Dụng Phần Mềm Kế Toán Hiện Đại

Việc sử dụng phần mềm kế toán chuyên nghiệp sẽ giúp công ty tự động hóa quy trình ghi chép và theo dõi các giao dịch thanh toán. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu sai sót trong quá trình hạch toán.

3.2. Đào Tạo Nhân Viên Về Kế Toán Thanh Toán

Đào tạo nhân viên về quy trình và nguyên tắc kế toán thanh toán sẽ giúp nâng cao năng lực làm việc của đội ngũ kế toán. Nhân viên được trang bị kiến thức sẽ thực hiện công việc hiệu quả hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Cải Tiến Kế Toán Thanh Toán

Cải tiến kế toán thanh toán không chỉ là lý thuyết mà còn cần được áp dụng thực tiễn. Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú đã thực hiện một số cải tiến và đạt được những kết quả tích cực.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Cải Tiến

Sau khi áp dụng các phương pháp cải tiến, công ty đã giảm thiểu thời gian thanh toán và tăng cường khả năng thu hồi nợ. Điều này đã góp phần nâng cao hiệu quả tài chính của công ty.

4.2. Các Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Tiễn

Công ty đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu từ quá trình cải tiến. Việc thường xuyên đánh giá và điều chỉnh quy trình là rất cần thiết để duy trì hiệu quả.

V. Kết Luận Về Cải Tiến Kế Toán Thanh Toán Tại Công Ty

Cải tiến kế toán thanh toán là một yếu tố quan trọng giúp Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc thực hiện các phương pháp cải tiến sẽ giúp công ty quản lý tài chính tốt hơn và giảm thiểu rủi ro trong thanh toán.

5.1. Tương Lai Của Kế Toán Thanh Toán Tại Công Ty

Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình kế toán thanh toán để đáp ứng nhu cầu phát triển. Việc áp dụng công nghệ mới sẽ là một trong những hướng đi quan trọng.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến Thêm

Công ty nên xem xét việc hợp tác với các chuyên gia trong lĩnh vực kế toán để có những giải pháp tối ưu hơn. Điều này sẽ giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh trên thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp luôn gắn liền với các mối quan hệ kinh tế đa dạng, trong đó quan hệ thanh toán với người mua và người bán chiếm vị trí trọng yếu. Việc thực hiện thanh toán ảnh hưởng trực tiếp đến vốn bằng tiền, các khoản phải thu và nợ phải trả, từ đó tác động đến tình hình tài chính, khả năng thanh khoản cũng như hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp. Đối với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xây lắp – ngành nghề có đặc thù thi công kéo dài, giá trị công trình lớn và phương thức thanh toán phụ thuộc nhiều vào tiến độ nghiệm thu – yêu cầu quản lý và hạch toán công nợ càng đòi hỏi tính chính xác, chặt chẽ và kịp thời.

Từ bối cảnh thực tiễn đó, tác giả Nguyễn Thị Liễu đã thực hiện đề tài khóa luận tốt nghiệp: "Hoàn thiện công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú".

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định kế toán hiện hành.
2. Khảo sát, phân tích và phản ánh thực trạng tổ chức hạch toán kế toán các nghiệp vụ thanh toán với người mua và người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú trong năm tài chính 2018.
3. Đánh giá ưu điểm, hạn chế còn tồn tại trong quy trình kế toán công nợ của đơn vị, từ đó đề xuất một số giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán thanh toán, tăng cường hiệu quả quản lý tài chính tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán thanh toán với người mua (các khoản phải thu khách hàng qua Tài khoản 131) và thanh toán với người bán (các khoản nợ phải trả người bán qua Tài khoản 331) cùng các chứng từ, sổ sách và quy trình hạch toán liên quan.
• Phạm vi không gian: Phòng Hành chính – Kế toán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú (Địa chỉ: Tổ 2 khu Quy Tức, phường Phù Liễn, quận Kiến An, TP. Hải Phòng).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực tế phát sinh trong năm 2018 (tập trung vào các nghiệp vụ quý III và quý IV năm 2018).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận dựa trên khung pháp lý và hệ thống chuẩn mực kế toán doanh nghiệp Việt Nam, trọng tâm là Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/8/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng các văn bản quy phạm pháp luật liên quan như Luật Doanh nghiệp.

Nội dung lý thuyết làm nền tảng bao gồm:

• Khái niệm và phân loại phương thức, hình thức thanh toán: Phân định phương thức thanh toán trả ngay và chậm trả; các hình thức thanh toán bằng tiền mặt và không dùng tiền mặt (Ủy nhiệm chi, Ủy nhiệm thu, Thư tín dụng chứng từ - L/C, Séc, thanh toán bù trừ công nợ).
• Nguyên tắc hạch toán kế toán công nợ: Theo dõi chi tiết theo từng đối tượng, từng lần thanh toán, phân loại nợ theo thời hạn thu hồi/trả nợ (ngắn hạn, dài hạn); ghi nhận doanh thu, giảm giá hàng bán, chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán (hạch toán qua Tài khoản 635 hoặc 515).
• Kế toán các nghiệp vụ liên quan đến ngoại tệ: Nguyên tắc sử dụng tỷ giá giao dịch thực tế, tỷ giá ghi sổ và xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ hoặc đánh giá lại cuối niên độ thông qua Tài khoản 413, Tài khoản 515 và Tài khoản 635.
• Quy định trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi: Điều kiện xác định nợ khó đòi, tỷ lệ trích lập theo thời gian quá hạn (từ 6 tháng đến dưới 1 năm trích 30%; từ 1 năm đến dưới 2 năm trích 50%; từ 2 năm đến dưới 3 năm trích 70%; từ 3 năm trở lên trích 100%) và phương pháp hạch toán vào chi phí quản lý doanh nghiệp qua Tài khoản 2293 và Tài khoản 642.
• Các hình thức tổ chức sổ kế toán: Phân tích đặc điểm, trình tự ghi sổ theo 4 hình thức quy định tại Thông tư 133/2016/TT-BTC: Nhật ký chung, Nhật ký – Sổ Cái, Chứng từ ghi sổ và Hình thức kế toán trên máy vi tính.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng trong khóa luận gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập tài liệu sơ cấp từ các hóa đơn, chứng từ gốc, ủy nhiệm chi, giấy báo nợ, giấy báo có và hệ thống sổ kế toán tổng hợp, chi tiết tại Phòng Hành chính – Kế toán của công ty.
• Phương pháp kế toán: Sử dụng phương pháp chứng từ, phương pháp tài khoản - ghi kép, phương pháp tính giá và phương pháp tổng hợp - cân đối kế toán để mô tả quá trình luân chuyển dữ liệu.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Đối chiếu giữa lý thuyết kế toán quy định tại Thông tư 133/2016/TT-BTC với quy trình luân chuyển chứng từ, ghi sổ và lập báo cáo thực tế tại doanh nghiệp khảo sát.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán trong doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chương này hệ thống hóa toàn bộ các nguyên tắc, chứng từ, tài khoản và quy trình hạch toán kế toán các nghiệp vụ thanh toán công nợ trong doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Cụ thể, tác giả phân tích chi tiết kết cấu và nội dung phản ánh của hai tài khoản trọng tâm:

• Tài khoản 131 (Phải thu của khách hàng): Phản ánh các khoản nợ phải thu phát sinh khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, bàn giao khối lượng xây lắp hoàn thành; các khoản nhận ứng trước của khách hàng và các khoản giảm trừ công nợ.
• Tài khoản 331 (Phải trả cho người bán): Phản ánh các khoản nợ phải trả cho nhà cung cấp vật tư, dịch vụ, thầu phụ; các khoản ứng trước tiền cho người bán và các khoản chiết khấu, giảm giá được người bán chấp thuận.

Bên cạnh các quan hệ thanh toán bằng Đồng Việt Nam (VND), chương 1 trình bày chi tiết sơ đồ hạch toán nghiệp vụ thanh toán có gốc ngoại tệ, xử lý chênh lệch tỷ giá khi thanh toán và khi lập Báo cáo tài chính. Tác giả cũng tổng hợp các quy định về điều kiện, mức trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo bảng tiêu chuẩn tuổi nợ, đồng thời so sánh quy trình ghi sổ kế toán giữa 4 hình thức sổ sách:

Hình thức ghi sổ	Căn cứ ghi sổ tổng hợp	Sổ kế toán tổng hợp chủ yếu	Ưu điểm chính	Nhược điểm chính
Nhật ký chung	Chứng từ gốc/Bảng tổng hợp chứng từ	Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái	Rõ ràng, dễ phân công lao động, thuận tiện đối chiếu	Khối lượng ghi chép nhiều nếu làm thủ công
Nhật ký – Sổ Cái	Chứng từ gốc/Bảng tổng hợp chứng từ cùng loại	Sổ Nhật ký – Sổ Cái (kết hợp)	Mẫu sổ đơn giản, kiểm tra đối chiếu thường xuyên trên 1 sổ	Khó phân công lao động, không phù hợp quy mô vừa/lớn
Chứng từ ghi sổ	Chứng từ ghi sổ do kế toán lập	Sổ Đăng ký Chứng từ ghi sổ, Sổ Cái	Mẫu sổ đơn giản, dễ phân chia công việc	Khối lượng ghi chép nhiều, dễ trùng lặp số liệu
Kế toán máy vi tính	Chứng từ gốc nhập vào phần mềm	Phần mềm tự động kết xuất Sổ Cái, Sổ chi tiết	Tự động hóa, nhanh chóng, độ chính xác cao	Đòi hỏi trang bị phần cứng, phần mềm và kỹ năng sử dụng

---

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú

Chương 2 tập trung khảo sát tình hình thực tế tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú – doanh nghiệp hoạt động theo Giấy chứng nhận đầu tư/ĐKKD số 0201071723 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Hải Phòng cấp (đăng ký thay đổi lần 2 ngày 27/05/2010), có ngành nghề chính là thi công xây dựng công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi, tư vấn lập dự án, giám sát và cung ứng vật liệu xây dựng.

Cơ cấu tổ chức quản lý của công ty gồm: Đại hội đồng Cổ đông $\rightarrow$ Hội đồng Quản trị $\rightarrow$ Giám đốc $\rightarrow$ Các phòng ban chức năng (Phòng Hành chính – Kế toán, Phòng Kỹ thuật Thi công, Phòng Thiết kế – Dự án) và các Đội thi công trực thuộc. Bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo mô hình tập trung, gồm 03 nhân sự: Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp, Kế toán phần hành (vốn bằng tiền, doanh thu, chi phí, thanh toán) và Thủ quỹ.

Các chính sách kế toán đơn vị đang áp dụng:

• Chế độ kế toán: Thông tư số 133/2016/TT-BTC.
• Phương pháp tính thuế GTGT: Phương pháp khấu trừ.
• Phương pháp tính giá xuất kho: Phương pháp nhập trước, xuất trước (FIFO).
• Phương pháp hạch toán hàng tồn kho: Kê khai thường xuyên.
• Niên độ kế toán: Từ 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ: Đồng Việt Nam (VND).
• Hình thức ghi sổ kế toán: Áp dụng hình thức Nhật ký chung (Mẫu biểu S03a-DNN, S03b-DNN).

Về thực tế công tác kế toán thanh toán với người mua (TK 131) và người bán (TK 331):

• Phương thức và hình thức thanh toán: Áp dụng phương thức trả ngay và chậm trả (theo điều khoản hợp đồng xây dựng); thanh toán bằng tiền mặt đối với các khoản dưới 20 triệu đồng hoặc khách hàng cá nhân; thanh toán qua ngân hàng (chuyển khoản) đối với các hợp đồng dự án, nhà cung cấp lớn, các đơn vị nhà nước và các giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên.
• Trình tự luân chuyển chứng từ và hạch toán kế toán được tác giả minh họa qua các chứng từ thực tế phát sinh trong năm 2018:
  • Nghiệp vụ 1 (Ghi nhận phải thu khách hàng): Ngày 25/7/2018, công ty xuất Hóa đơn GTGT số 0000263 cho Công ty Quản lý công trình công cộng và Dịch vụ đô thị Cát Hải về công trình "Cải tạo hệ thống thoát nước khu vực Chợ Cát Bà và Tổ dân phố 14" với tổng giá thanh toán là 185.000.000 đồng (Giá chưa thuế: 168.181.818 đồng; Thuế GTGT 10%: 16.818.182 đồng). Kế toán định khoản: Nợ TK 131: 185.000.000 đồng / Có TK 511: 168.181.818 đồng / Có TK 3331: 16.818.182 đồng.
  • Nghiệp vụ 2 (Khách hàng thanh toán chuyển khoản): Ngày 28/8/2018, Ban Quản lý Chợ Cát Bà thanh toán công trình "Nâng cấp, cải tạo Chợ Cát Bà" theo Giấy báo có số 78 và Hóa đơn GTGT số 0000259 với số tiền 1.000.000.000 đồng. Kế toán định khoản: Nợ TK 112: 1.000.000.000 đồng / Có TK 131: 1.000.000.000 đồng.
  • Các nghiệp vụ khác: Ban QL chương trình MTQG xã Gia Đức thanh toán 280.000.000 đồng (GBC số 62 ngày 05/7/2018); UBND thị trấn Cát Bà thanh toán xây dựng Nhà văn hóa TDP 11 số tiền 2.000.000.000 đồng (GBC số 87 ngày 17/9/2018); hoàn thành bàn giao công trình Nghĩa trang liệt sỹ Cát Bà (HĐ 270 ngày 08/9/2018: 964.000.000 đồng); công trình đường trục xã Mỹ Đức (HĐ 271 ngày 10/9/2018: 5.361.000.000 đồng).

---

Chương 3: Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán thanh toán với người mua, người bán tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú

Trên cơ sở phân tích thực trạng, tác giả đánh giá khái quát công tác kế toán tại đơn vị:

• Ưu điểm: Bộ máy kế toán gọn nhẹ, phân công công việc rõ ràng; vận dụng linh hoạt chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; hệ thống chứng từ kế toán ban đầu (Hóa đơn GTGT, Giấy báo nợ, Giấy báo có, Phiếu thu, Phiếu chi) được lập và lưu trữ tương đối đầy đủ, tuân thủ chế độ tài chính; việc mở sổ chi tiết thanh toán theo từng đối tượng giúp công ty nắm bắt được tình hình công nợ của từng chủ đầu tư và nhà cung cấp.
• Nhược điểm còn tồn tại:
  1. Chưa thực hiện trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi: Mặc dù hoạt động trong ngành xây lắp có nhiều khoản nợ đọng kéo dài theo tiến độ thanh quyết toán công trình, công ty chưa tiến hành phân loại tuổi nợ và chưa lập dự phòng tổn thất nợ phải thu theo quy định. Điều này dẫn đến phản ánh chưa thực sự thận trọng về giá trị tài sản và chi phí quản lý trong kỳ.
  2. Phương pháp xử lý thông tin kế toán chưa chuyên nghiệp: Việc hạch toán và ghi sổ kế toán vẫn mang tính bán thủ công trên máy vi tính (sử dụng bảng tính thông thường), chưa triển khai ứng dụng phần mềm kế toán chuyên nghiệp, làm giảm tốc độ tổng hợp dữ liệu, tăng nguy cơ sai sót khi đối chiếu và hạn chế khả năng cung cấp báo cáo quản trị công nợ kịp thời cho Ban Giám đốc.

Từ những tồn tại trên, tác giả đề xuất 2 nhóm giải pháp hoàn thiện:

• Giải pháp 1: Thực hiện trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi: Công ty cần theo dõi chặt chẽ thời hạn nợ gốc theo hợp đồng kinh tế, lập bảng kê phân loại nợ phải thu quá hạn định kỳ cuối năm tài chính để trích lập dự phòng vào TK 2293 (ghi tăng TK 642) theo đúng tỷ lệ quy định tại Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Giải pháp 2: Ứng dụng phần mềm kế toán chuyên nghiệp: Đề xuất công ty trang bị và đưa vào vận hành phần mềm kế toán chuẩn nhằm tự động hóa luân chuyển số liệu từ chứng từ gốc vào Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái và Sổ chi tiết TK 131, TK 331, giúp nâng cao tính chính xác và hỗ trợ theo dõi công nợ theo thời gian thực.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể gắn liền với số liệu thực tế tại đơn vị khảo sát:

• Phản ánh trung thực quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán kế toán công nợ phát sinh trong năm 2018 tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú, trích dẫn chi tiết các chứng từ thực tế (Hóa đơn số 0000263, Hóa đơn số 0000259, Giấy báo có số 62, 78, 87, Giấy báo nợ số 72, Ủy nhiệm chi số 66).
• Chỉ rõ thực trạng quản lý công nợ tại doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ, đặc biệt là tình trạng ứ đọng công nợ từ các công trình xây dựng (như công trình xã Mỹ Đức 5,361 tỷ đồng, công trình Cát Bà 1 tỷ đồng, công trình TDP 11 Cát Bà 2 tỷ đồng) nhưng chưa trích lập dự phòng nợ khó đòi.
• Đóng góp giải pháp hoàn thiện có tính ứng dụng trực tiếp cho đơn vị: Xây dựng quy trình phân loại tuổi nợ để trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và kiến nghị chuẩn hóa quy trình kế toán thông qua phần mềm kế toán chuyên dụng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Khóa luận giới hạn phạm vi khảo sát số liệu thực tế trong năm 2018 tại một doanh nghiệp xây lắp cụ thể (Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú), chưa mở rộng so sánh đối chiếu với các mô hình kế toán thanh toán ở các loại hình doanh nghiệp xây dựng có quy mô lớn hơn hoặc doanh nghiệp áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang việc xây dựng quy chế kiểm soát nội bộ đối với chu trình bán hàng – thu tiền và mua hàng – thanh toán; phân tích sâu hơn về quản trị rủi ro tín dụng thương mại và đánh giá khả năng thanh toán của các chủ đầu tư trong ngành xây dựng.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu này có giá trị tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Kế toán – Kiểm toán: Cung cấp nguồn tài liệu thực tế về phương pháp trình bày khóa luận tốt nghiệp phần hành kế toán thanh toán; tham khảo mẫu biểu sổ sách (Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái TK 131, TK 331, Sổ chi tiết công nợ) và quy trình định khoản các nghiệp vụ xây lắp theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Nhân sự kế toán tại các doanh nghiệp xây dựng vừa và nhỏ: Tham khảo quy trình tổ chức chứng từ, phương pháp theo dõi công nợ theo từng công trình/hạng mục xây dựng và quy trình hạch toán trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/8/2016 của Bộ Tài chính, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp FIFO và ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung.

2. Tài khoản kế toán chủ yếu nào được sử dụng để theo dõi công nợ trong khóa luận?
Tác giả tập trung nghiên cứu 2 tài khoản chính là Tài khoản 131 (Phải thu của khách hàng) và Tài khoản 331 (Phải trả cho người bán), cùng các tài khoản liên ứng như TK 111, TK 112, TK 511, TK 3331, TK 133, TK 635, TK 515 và TK 2293.

3. Khóa luận trích dẫn ví dụ thực tế nào về hạch toán công nợ phải thu tại công ty?
Khóa luận dẫn chứng nghiệp vụ ngày 25/7/2018 khi công ty xuất Hóa đơn GTGT số 0000263 cho Công ty Quản lý công trình công cộng và Dịch vụ đô thị Cát Hải về công trình Thoát nước Chợ Cát Bà với giá trị 185.000.000 đồng (Nợ TK 131: 185.000.000 đ / Có TK 511: 168.181.818 đ / Có TK 3331: 16.818.182 đ) và nghiệp vụ thu tiền chuyển khoản 1.000.000.000 đồng từ Ban Quản lý Chợ Cát Bà vào ngày 28/8/2018 theo Giấy báo có số 78 (Nợ TK 112 / Có TK 131: 1.000.000.000 đ).

4. Những nhược điểm chính trong công tác kế toán thanh toán tại đơn vị được tác giả chỉ ra là gì?
Tác giả chỉ ra 2 nhược điểm chính: Đơn vị chưa thực hiện trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo quy định mặc dù có nhiều khoản nợ đọng kéo dài từ các dự án xây dựng, và công tác xử lý dữ liệu kế toán vẫn thực hiện trên máy tính đơn giản, chưa sử dụng phần mềm kế toán chuyên nghiệp.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Liễu đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán thanh toán với người mua, người bán trong doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Đồng thời, công trình phản ánh chi tiết thực trạng luân chuyển chứng từ và ghi sổ công nợ gắn với đặc thù xây lắp tại Công ty Cổ phần Xây dựng Đại Phú trong năm 2018. Các đề xuất về trích lập dự phòng nợ khó đòi và ứng dụng phần mềm kế toán có tính thực tiễn, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản trị tài chính và kiểm soát nguồn vốn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN THANH TOÁN VỚI NGƯỜI MUA NGƯỜI BÁN TRONG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA. Khái niệm phương thức thanh toán và hình thức thanh toán. Khái niệm thanh toán: là thuật ngữ ngắn gọn mô tả công việc chuyển giao các phương tiện tài chính từ một bên sang cho một bên khác, thường được sử dụng khi trao đổi sản phẩm, dịch vụ, một giao dịch có ràng buộc pháp lý.

Phương thức thanh toán: có hai phương thức thanh toán chủ yếu: - Phương thức thanh toán trả ngay: Sau khi nhận được hàng mua, doanh nghiệp thanh toán tiền ngay cho người bán, có thể bằng tiền mặt, bằng chuyển khoản,… - Phương thức thanh toán chậm trả: Doanh nghiệp đã nhận được hàng nhưng chưa thanh toán tiền cho người bán. Hình thức thanh toán: thông thường có hai hình thức thanh toán cơ bản là: thanh toán bằng tiền mặt và thanh toán không bằng tiền mặt. - Thanh toán bằng tiền mặt: Là bên mua xuất tiền mặt ra khỏi quỹ để thanh toán trực tiếp cho người bán khi nhận được vật tư hàng hóa, chủ yếu áp dụng cho những giao dịch phát sinh với số tiền nhỏ, nghiệp vụ đơn giản và khoảng cách địa lý giữa hai bên hẹp (hiện nay được áp dụng đối với những khoản nhỏ hơn 20 triệu đồng). - Thanh toán không dùng tiền mặt là cách thức thanh toán trong đó không có sự xuất hiện của tiền mặt mà việc thanh toán được thực hiện bằng cách trích chuyển trên các tài khoản của chủ thể liên quan đến số tiền phải thanh toán.

Hình thức này ngày càng được sử dụng phổ biến vì tiết kiệm thời gian chi phí cũng như giảm đáng kể lượng tiền trong lưu thông. Hình thức thanh toán không dùng tiền mặt bao gồm hình thức thanh toán bằng ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, hình thức tín dụng chứng từ, séc… + Hình thức tín dụng chứng từ: là sự thỏa thuận trong đó một ngân hàng mở thư tín dụng theo yêu cầu của người mở thư tín dụng cam kết hay cho phép ngân hàng khác chi trả hoặc chấp nhận hối phiếu cho một người trong phạm vi số tiền của thư tín dụng khi người này xuất trình cho ngân hàng bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những quy định đề ra trong thư tín dụng. + Hình thức thanh toán bằng ủy nhiệm thu: Ủy nhiệm thu là hình thức mà chủ tài khoản ủy nhiệm cho ngân hàng thu hộ một số tiền nào đó từ khách Sinh viên: Nguyễn Thị Liễu – QTL1101K 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG hàng hoặc các đối tượng khác. + Hình thức thanh toán bằng ủy nhiệm chi: Ủy nhiệm chi là giấy tờ ủy nhiệm của chủ tài khoản nhờ ngân hàng phục vụ mình chuyển một số tiền nhất định để trả cho nhà cung cấp, nộpngân sách Nhà nước, và mốt số khoản thanh toán khác,… + Hình thức thanh toán bằng séc: Séc là chứng từ thanh toán do chủ tài khoản lập trên mẫu in sẵn đặc biệt của ngân hàng, yêu cầu ngân hàng tính tiền từ tài khoản của mình trả cho đơn vị có tên trên séc.

Đơn vị phát hành séc hoàn toàn chịu trách nhiệm về việc sử dụng séc. Séc chỉ phát hành khi tài khoản ở ngân hàng có số dư. séc thanh toán gồm có séc chuyển khoản, séc bảo chi, séc tiền mặt và séc định mức. + Hình thức thanh toán bù trừ: Áp dụng trong điều kiện hai tổ chức có quan hệ mua và bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ lẫn nhau.

Theo hình thức thanh toán này, định kỳ hai bên phải đối chiếu giữa số tiền được thanh toán và số tiền phải thanh toán với nhau do bù trừ lẫn nhau. Các bên tham gia thanh toán chỉ cần phải chi trả số chênh lệch sau khi đã bù trừ. Việc thanh toán giữa hai bên phải trên cơ sở thỏa thuận rồi lập thành một văn bản để làm căn cứ theo dõi. Nội dung công tác kế toán thanh toán với người mua trong doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nguyên tắc kế toán thanh toán với người mua. - Khoản phải thu của khách hàng cần được hạch toán chi tiết cho từng đối tượng, từng nội dung phải thu, theo dõi chi tiết kỳ hạn thu hồi (trên 12 tháng hay không quá 12 tháng kể từ thời điểm lập báo cáo) và ghi chép theo từng lần thanh toán. Đối tượng phải thu là các khách hàng có quan hệ kinh tế với doanh nghiệp về mua sản phẩm, hàng hóa, nhận cung cấp dịch vụ, kể cả TSCĐ, bất động sản đầu tư, các khoản đầu tư tài chính. - Bên giao ủy thác xuất khẩu ghi nhận trong tài khoản này đối với các khoản phải thu từ bên nhận ủy thác xuất khẩu về tiền bán hàng xuất khẩu như các giao dịch bán hàng, cung cấp dịch vụ thông thường.

- Kế toán phải tiến hành phân loại các khoản nợ phải thu, loại nợ có thể thu đúng hạn, khoản nợ khó đòi hoặc có khả năng không thu hồi được, để có căn cứ xác định số trích lập dự phòng phải thu khó đòi hoặc có biện pháp xử lý đối Sinh viên: Nguyễn Thị Liễu – QTL1101K 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG với khoản nợ phải thu không đòi được. Khoản thiệt hại về nợ phải thu khó đòi sau khi trừ dự phòng đã trích lập được ghi nhận vào chi phí quản lý doanh nghiệp trong kỳ báo cáo. Khoản nợ khó đòi đã xử lý khi đòi được, hạch toán vào thu nhập khác. - Trong quan hệ bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo thỏa thuận giữa doanh nghiệp với khách hàng, nếu sản phẩm, hàng hóa, TSCĐ, BĐSĐT đã giao, dịch vụ đã cung cấp không đúng theo thỏa thuận trong hợp đồng kinh tế thì người mua có thể yêu cầu doanh nghiệp giảm giá hàng bán hoặc trả lại số hàng đã giao.

Chứng từ, tài khoản sử dụng trong kế toán thanh toán với người mua. Chứng từ sử dụng. - Hợp đồng bán hàng (đối với những khách hàng có giao dịch lớn/ 1 lần giao dịch) - Hóa đơn GTGT bán hàng do doanh nghiệp lập - Phiếu xuất kho - Chứng từ thu tiền: phiếu thu, giấy báo có - Biên bản đối chiếu công nợ 1. Tài khoản sử dụng: - Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản nợ phải thu và tình hình thanh toán các khoản nợ phải thu của doanh nghiệp với khách hàng về tiền bán sản phẩm, hàng hóa, BĐSĐT, TSCĐ, các khoản đầu tư tài chính, cung cấp dịch vụ.

Tài khoản này còn dùng để phản ánh các khoản phải thu của người nhận thầu XDCB với người giao thầu về khối lượng công tác XDCB đã hoàn thành. Không phản ánh vào tài khoản này các nghiệp vụ thu tiền ngay. TK 131: Phải thu của khách hàng Kết cấu TK 131 - Phải thu của khách hàng Bên nợ Bên có PSTK: PSTK: - Số tiền phải thu của khách hàng phát - Số tiền khách hàng đã trả nợ; sinh trong kỳ khi bán sản phẩm, hàng - Số tiền đã nhận ứng trước, trả trước hóa, BĐSĐT, TSCĐ, dịch vụ, các của khách hàng; khoản đầu tư tài chính; - Khoản giảm giá hàng bán trừ vào nợ - Số tiền thừa trả lại cho khách hàng; phải thu của khách hàng; - Đánh giá lại các khoản phải thu của - Doanh thu của số hàng đã bán bị Sinh viên: Nguyễn Thị Liễu – QTL1101K 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG khách hàng là khoản mục tiền tệ có người mua trả lại (có thuế GTGT hoặc gốc ngoại tệ tại thời điểm lập BCTC không có thuế GTGT); (trường hợp tỷ giá ngoại tệ tăng so với - Số tiền chiết khấu thanh toán và chiết tỷ giá ghi sổ kế toán). khấu thương mại cho người mua; - Đánh giá lại các khoản phải thu của khách hàng là khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ tại thời điểm lập BCTC (trường hợp tỷ giá ngoại tệ giảm so với tỷ giá ghi sổ kế toán).

Số dư bên nợ: Số dư bên có (nếu có) - Số tiền còn phải thu của khách hàng - Phản ánh số tiền nhận trước hoặc số đã thu nhiều hơn số phải thu của khách hàng Sinh viên: Nguyễn Thị Liễu – QTL1101K 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG 1. Kế toán các nghiệp vụ thanh toán với người mua. Kế toán các nghiệp vụ thanh toán với người mua được thể hiện qua (sơ đồ 1.1): 511, 515 131 – Phải thu của khách hàng 635 Doanh thu Tổng giá Chiết khấu thanh toán chưa thu tiền phải thanh toán 511 Chiết khấu thương mại, giảm giá 33311 hàng bán bị trả lại Thuế GTGT 33311 (nếu có) Thuế GTGT 711 (nếu có) 111, 112 Thu nhập do Tổng số tiền thanh lý Khách hàng Khách hàng ứng trước hoặc nhượng bán TSCĐ phải thanh toán thanh toán tiền chưa thu tiền 331 111, 112 Bù trừ nợ với người bán (cùng một Các khoản chi hộ khách hàng đối tượng khách hàng) 337 152, 153, 156, 611 Phải thu theo tiến độ kế hoạch HĐXD Khách hàng thanh toán nợ bằng vật tư, hàng hóa 133 3331 Thuế GTGT Thuế GTGT (nếu có) 2293, 642 413 Nợ khó đòi xử lý xóa sổ Chênh lệch tỷ giá tăng khi đánh giá Các khoản phải thu của khách hàng bằng ngoại tệ cuối kỳ Chênh lệch tỷ giá giảm khi đánh giá các khoản phải thu của khách hàng bằng ngoại tệ cuối kỳ Sơ đồ 1.1: Kế toán các nghiệp vụ thanh toán với người mua trong doanh nghiệp nhỏ và vừa Sinh viên: Nguyễn Thị Liễu – QTL1101K 6 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƯỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG 1. Nội dung kế toán thanh toán với người bán 1.

Nguyên tắc kế toán thanh toán với người bán. - Nợ phải trả cho người bán, người cung cấp, người nhận thầu xây lắp cần được hạch toán chi tiết cho từng đối tượng phải trả. Trong chi tiết từng đối tượng phải trả, tài khoản này phản ánh cả số tiền đã ứng trước cho người bán, người cung cấp, người nhận thầu xây lắp nhưng chưa nhận được sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, khối lượng xây lắp hoàn thành bàn giao. - Bên giao nhập khẩu ủy thác ghi nhận trên tài khoản này số tiền phải trả người bán về hàng nhập khẩu thông qua bên nhận nhập khẩu ủy thác như khoản phải trả người bán thông thường.

- Những vật tư, hàng hóa, dịch vụ đã nhận, nhập kho nhưng đến cuối kỳ vẫn chưa có hóa đơn thì sử dụng giá tạm tính để ghi sổ và phải điều chỉnh về giá thực tế khi nhận được hóa đơn hoặc thông báo giá chính thức của người bán.