LỜI MỞ ĐẦU Trong nền kinh tế thị trƣờng các doanh nghiệp sản xuất muốn tồn tại và phát triển nhất định phải có phƣơng pháp sản xuất kinh doanh phù hợp và hiệu quả. Một quy luật tất yếu trong nền kinh tế thị trƣờng là cạnh tranh, do vậy mà doanh nghiệp phải tìm mọi biện pháp để đứng vững và phát triển trên thƣơng trƣờng, đáp ứng đƣợc nhu cầu và thị hiếu của khách hàng, sản phẩm đó phải đảm bảo chất lƣợng, và có giá thành phù hợp với túi tiền của ngƣời tiêu dùng. Đó là mục đích chung của các doanh nghiệp sản xuất nói chung và ngành xây dựng cơ bản nói riêng. Để hạ giá thành sản phẩm thì có rất nhiều yếu tố liên quan, và một trong những yếu tố quan trọng cấu thành nên sản phẩm đó là nguyên vật liệu.
Chi phí về nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ chiếm tỷ lệ khá lớn trong giá thành sản phẩm. Hạch toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ hợp lý, sử dụng tiết kiệm nhiên liệu đúng mục đích, đúng kế hoạch có ý nghĩa quan trọng trong việc hạ giá thành sản phẩm và thực hiện tốt kế hoạch sản xuất kinh doanh. Trong quá trình sản xuất kinh doanh, tổ chức hạch toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ chặt chẽ và khoa học là công cụ quan trọng để quản lý tình hình nhập xuất, dự trữ, bảo quản sử dụng và thúc đẩy việc cung cấp đồng bộ các loại vật liệu cần thiết cho sản xuất, đảm bảo tiết kiệm vật liệu, giảm chi phí vật liệu, tránh hƣ hỏng và mất mát…. góp phần hạ giá thành sản phẩm, tăng sức cạnh tranh và đem lại lợi nhuận cao cho doanh nghiệp.
Đòi hỏi các doanh nghiệp không ngừng nâng cao trình độ quản lý sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong quản lý và sử dụng nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, đây là yếu tố hết sức quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến sự sống còn của doanh nghiệp. Xuất phát từ lý do trên, sau thời gian thực tập tại Công ty TNHH xây lắp Tràng Kênh, đƣợc sự giúp đỡ tận tình của Giám đốc, đặc biệt là các cô, các chú, các anh chị trong phòng kế toán, em đã đƣợc làm quen và tìm hiểu thực tế công tác kế toán tại đơn vị. Cùng với sự hƣớng dẫn của cô giáo - Thạc sĩ Phạm Thị Mai Quyên, em đã đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu và lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ tại Công ty TNHH xây lắp Tràng Kênh” làm khóa luận tốt nghiệp. Kết cấu đề tài gồm 3 phần: Nguyễn Thị Mơ – QT1503K 1 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG Phần 1: Những vấn đề lý luận chung về kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ ở doanh nghiệp xây lắp.
Phần 2: Thực trạng kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ tại Công ty TNHH xây lắp Tràng Kênh. Phần 3: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ tại Công ty TNHH xây lắp Tràng Kênh. Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo đã hƣớng dẫn em trong quá trình học tập tại nhà trƣờng; đặc biệt em xin cảm ơn Thạc sĩ Phạm Thị Mai Quyên đã hƣớng dẫn em hoàn thành bài khoá luận này! Nguyễn Thị Mơ – QT1503K 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU, CÔNG CỤ DỤNG CỤ Ở DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1.1 Những vấn đề chung về nguyên vật liệu(NVL) và công cụ dụng cụ (CCDC) 1.1 Khái niệm và đặc điểm của NVL và CCDC Nguyên vật liệu Khái niệm: NVL của doanh nghiệp là những đối tƣợng lao động mua ngoài hoặc chủ yếu tự chế biến trong quá trình chế biến sản phẩm. Thông thƣờng giá trị NVL chiếm tỷ lệ cao trong giá thành sản phẩm.
Do đó, việc quản lý và sử dụng NVL có hiệu quả góp phần hạ giá thành và nâng cao hiệu quả của quá trình sản xuất kinh doanh (SXKD) trong doanh nghiệp (DN). Đặc điểm: trong quá trình tham gia vào hoạt động SXKD, NVL chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất và biến đổi hình thái vật chất ban đầu để cấu thành nên thực thể của sản phẩm mới. NVL khi tham gia vào quá trình sản xuất, giá trị của NVL sẽ đƣợc chuyển dịch hết một lần vào chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm. Công cụ dụng cụ Khái niệm: CCDC là những tƣ liệu lao động không có đủ những tiêu chuẩn về giá trị và thời gian sử dụng quy dịnh đối với TSCĐ.
Đặc điểm: CCDC tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất, nhƣng vẫn giữ nguyên đƣợc hình thái vật chất ban đầu. Trong quá trình tham gia vào sản xuất, giá trị CCDC có những đặc điểm giống NVL về chủng loại rất nhiều. CCDC sử dụng thƣờng xuyên trong quá trình sản xuất, giá trị CCDC bị hao mòn dần và đƣợc dịch chuyển một lần vào giá trị của sản phẩm mới và chuyển tùng phần vào chi phí SXKD trong kỳ 1.2 Vị trí, vai trò của NVL và CCDC trong DN xây lắp Trong doanh nghiệp xây lắp chi phí về vật liệu thƣờng chiếm tỷ trọng lớn từ 65%- 70% trong tổng giá trị công trình. Do vậy việc cung cấp nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ kịp thời hay không có ảnh hƣởng to lớn đến việc thực hiện kế hoạch sản xuất (tiến độ thi công xây dựng) của doanh nghiệp, việc cung cấp nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ còn cần quan tâm đến chất lƣợng.
Chất lƣợng các công trình phụ thuộc trực tiếp vào chất lƣợng của vật liệu mà chất lƣợng công trình là một điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại và giữ uy tín trên Nguyễn Thị Mơ – QT1503K 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG thị trƣờng. Trong cơ chế thị trƣờng hiện nay việc cung cấp vật liệu còn cần đảm bảo giá cả hợp lý tạo điều kiện cho doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả. Bên cạnh đó, CCDC cũng là tƣ liệu lao động nhƣng không có đủ tiêu chuẩn quy định về giá trị và thời gian sử dụng của TSCĐ. Trong quá trình thi công XD, chi phí SX cho ngành XD gắn liền với việc sử dụng nguyên – nhiên vật liệu, máy móc và các thiết bị thi công XD.
Trong quá trình đó, CCDC cũng là một trong những yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất nhằm tạo ra sản phẩm mới và cấu thành nên sản phẩm kinh doanh Nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ có vị trí, vai trò hết sức quan trọng đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, nếu thiếu nguyên vật liệu - công cụ dụng cụ thì không thể tiến hành đƣợc các hoạt động sản xuất vật chất nói chung và quá trình thi công xây lắp nói riêng.3 Yêu cầu quản lý NVL và CCDC trong doanh nghiệp xây lắp. Xây dựng cơ bản là một ngành sản xuất vật chất mang tính chất công nghiệp, sản phẩm của ngành xây dựng là những công trình, hạng mục công trình có quy mô lớn, kết cấu phức tạp và thƣờng cố định ở nơi sản xuất (thi công) còn các điều kiện khác đều phải di chuyển theo địa điểm xây dựng. Từ đặc điểm riêng của ngành xây dựng làm cho công tác quản lý, sử dụng nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ phức tạp vì chịu ảnh hƣởng lớn của môi trƣờng bên ngoài nên cần xây dựng định mức cho phù hợp với điều kiện thi công thực tế. Quản lý nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ là yếu tố khách quan của mọi nền sản xuất xã hội.
Tuy nhiên, do trình độ sản xuất khác nhau nên phạm vi mức độ và phƣơng pháp quản lý cũng khác nhau. Hiện nay nền sản xuất ngày càng mở rộng và phát triển trên cơ sở thoả mãn không ngừng nhu cầu vật chất và văn hóa của mọi tầng lớp trong xã hội. Việc sử dụng nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ một cách hợp lý, có kế hoạch ngày càng đƣợc coi trọng. Công tác quản lý nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ là nhiệm vụ của tất cả mọi ngƣời nhằm tăng hiệu quả kinh tế cao mà hao phí lại thấp nhất.
Công việc hạch toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ ảnh hƣởng và quyết định đến việc hạch toán giá thành, cho nên để đảm bảo tính chính xác của việc hạch toán giá thành thì trƣớc hết cũng phải hạch toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ chính xác. Nguyễn Thị Mơ – QT1503K 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP TRƢỜNG ĐẠI HỌC DÂN LẬP HẢI PHÒNG Để làm tốt công tác hạch toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ trên đòi hỏi chúng ta phải quản lý chặt chẽ ở mọi khâu từ thu mua, bảo quản tới khâu dự trữ và sử dụng. - Trong khâu thu mua NVL, CCDC: Phải đƣợc quản lý về số lƣợng, chất lƣợng, quy cách, chủng loại, giá mua và chi phí thu mua, thực hiện kế hoạch mua theo đúng tiến độ, thời gian phù hợp với kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, Doanh nghiệp phải thƣờng xuyên phân tích tình hình thu mua NVL và CCDC, tìm hiểu nguồn cung cấp để lựa chọn nguồn mua, bảo đảm về số lƣợng, chủng loại, quy cách với giá cả, chi phí mua là thấp nhất.
- Trong khâu bảo quản: Phải đảm bảo tổ chức kho tàng, bến bãi thực hiện đúng chế độ bảo quản đối với từng loại nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ tránh hƣ hỏng, mất mát, hao hụt, đảm bảo an toàn cũng là một trong các yêu cầu quản lý vật liệu, công cụ dụng cụ. - Trong khâu dự trữ: Đòi hỏi doanh nghiệp phải xác định đƣợc mức dự trữ tối đa, tối thiểu để đảm bảo cho quá trình thi công xây lắp đƣợc bình thƣờng, không bị ngừng trệ, gián đoạn do việc cung ứng vật tƣ không kịp thời hoặc gây ứ đọng vốn do dự trữ quá nhiều. - Trong khâu sử dụng: Sử dụng hợp lý, tiết kiệm trên cơ sở định mức tiêu hao và dự toán chi phí có ý nghĩa quan trọng trong việc hạ thấp chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm nhằm tăng lợi nhuận, tăng tích luỹ cho doanh nghiệp. Do vậy trong quá trình sử dụng cẩn phải tổ chức tốt việc ghi chép, phản ánh tình hình xuất vật liệu, công cụ dụng cụ đúng trong sản xuất kinh doanh.
