LỜI MỞ ĐẦU Trong bối cảnh đất nƣớc ta đang từng bƣớc hội nhập kinh tế thế giới, đòi hỏi các doanh nghiệp cần phải năng động tự chủ trong hoạt động kinh doanh và trong vấn đề tài chính. Có thể nói kế toán là cánh tay phải đắc lực giúp nhà quản lý có thể nắm bắt đƣợc tình hình tài chính và có thể đƣa ra đƣợc các quyết định đúng đắn. Sau thời gian thực tập tại công ty TNHH Đệm mút Ngọc Sơn, đƣợc sự chỉ bảo tận tình của thạc sỹ Trần Thị Thanh Thảo, em đã quyết định chọn đề tài “ Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Đệm mút Ngọc Sơn” làm đề tài nghiên cứu khoa học Đề tài gồm ba phần : PHẦN 1: Lý luận chung về tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh PHẦN 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Đệm mút Ngọc Sơn PHẦN 3: Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Đệm mút Ngọc Sơn Em xin chân thành cảm ơn tới ban lãnh đạo công ty, các phòng ban và đặc biệt là các cô, các anh chị trong phòng kế toán công ty. Em xin chân thành cảm ơn Thạc sỹ Trần Thị Thanh Thảo đã tận tình hƣớng dẫn, giúp đỡ em rất nhiều trong quá trình hoàn thành bài khóa luận này Sinh viên Ngô Thị Lan Anh KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1. Sự cần thiết của tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 1. Ý nghĩa của việc tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh Kế toán xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp nói chung, trong việc xác định lƣợng hàng hóa tiêu thụ thực tế và chi phí tiêu thụ thực tế trong kỳ nói riêng của doanh nghiệp - Xác định đúng kết quả giúp cho doanh nghiệp biết đƣợc tình hình sản xuất kinh doanh của mình trong kỳ, biết đƣợc xu hƣớng phát triển của doanh nghiệp, từ đó doanh nghiệp sẽ đƣa ra các biện pháp chiến lƣợc sản xuất kinh doanh cụ thể trong các chu kỳ sản xuất kinh doanh tiếp theo - Mặt khác, việc xác định này còn là cơ sở để tiến hành hoạt động phân phối kết quả kinh doanh cho từng bộ phận của doanh nghiệp. Do đó đòi hỏi kế toán doanh nghiệp phải xác định và phản ảnh một cách đúng đắn kết quả kinh doanh của doanh nghiệp mình 1.
Vai trò của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh Doanh thu của doanh nghiệp có ý nghĩa rất lớn đối với toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp: SV: NGÔ THỊ LAN ANH Page 1 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP - Doanh thu là nguồn tài chính quan trọng để đảm bảo trang trải các khoản chi phí hoạt động kinh doanh , đảm bảo cho doanh nghiệp có thể tái sản xuất giản đơn cũng nhƣ tái sản xuất mở rộng - Là nguồn để các doanh nghiệp có thể thực hiện các nghĩa vụ với nhà nƣớc nhƣ nộp các khoản thuế theo quy định - Là nguồn để có thể tham gia góp vốn cổ phần, tham gia liên doanh, liên kết với các đơn vị khác. Trƣờng hợp doanh thu không đủ đảm bảo các khoản chi phí đã bỏ ra, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn về tài chính. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ làm cho doanh nghiệp không đủ sức cạnh tranh trên thị trƣờng và tất yếu sẽ đi tới phá sản - Vai trò quan trọng nhất của doanh thu đƣợc thể hiện thông qua quá trình tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, lao vụ, dịch vụ… Nó có vai trò quan trọng không chỉ đối với mỗi đơn vị kinh tế mà còn đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Cũng xuất phát từ doanh thu mà ta đi đến việc xác định đƣợc kết quả kinh doanh của doanh nghiệp 1.
Yêu cầu, nhiệm vụ của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh Để đáp ứng nhu cầu quản lý về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh, kế toán cần phải thực hiện tố các nhiệm vụ sau đây : - Phản ánh, ghi chép đầy đủ tình hình hiện có và sự biến động về mặt số lƣợng, chất lƣợng, chủng loại, quy cách, mẫu mã…đối với từng loại hàng hoá, dịch vụ bán ra. - Phản ánh, ghi chép đầy đủ, kịp thời các khoản doanh thu, chi phí để xác định kết quả kinh doanh. - Theo dõi thƣờng xuyên, liên tục tình hình biến động tăng, giảm các khoản doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính, doanh thu hoạt động bất thƣờng. - Phải theo dõi chi tiết, riêng biệt theo từng loại doanh thu nhằm phản ánh kịp thời, chi tiết, đầy đủ kết quả kinh doanh làm căn cứ lập báo cáo tài chính.
SV: NGÔ THỊ LAN ANH Page 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP - Ghi chép, phản ánh chi tiết, kịp thời, chính xác các khoản giảm trừ doanh thu, các khoản phải thu, chi phí của từng hoạt động trong doanh nghiệp, đồng thời theo dõi và đôn đốc các khoản phải thu khách hàng. - Xác định chính xác kết quả hoạt động kinh doanh, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nƣớc. - Cung cấp các thông tin kế toán phục vụ cho việc lập các báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh doanh liên quan đến doanh thu và xác định kết quả kinh doanh. - Xác lập đƣợc quá trình luân chuyển chứng từ về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh.
- Phản ánh đầy đủ, kịp thời, chi tiết tình hình tiêu thụ ở tất cả các trạng thái nhƣ: hàng đi đƣờng, hàng tồn kho, hàng gửi bán… - Xác định đúng thời điểm hàng hoá đƣợc coi là tiêu thụ để kịp thời lập báo cáo tiêu thụ, phản ánh doanh thu, báo cáo thƣờng xuyên tình hình tiêu thụ và thanh toán chi tiết theo từng loại hàng hoá, từng hợp đồng kinh tế. - Xác định và tập hợp đầy đủ giá vốn, chi phí bán hàng, kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch về doanh thu, lợi nhuận. Từ đó đƣa ra những kiến nghị, biện pháp nhằm hoàn thiện việc tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh nhằm cung cấp cho ban lãnh đạo để có những việc làm cụ thể phù hợp với thị trƣờng. Khái quát về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh 1.
Doanh thu a, Khái quát về doanh thu Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 “ doanh thu và thu nhập khác” ban hành theo thông tƣ số 149/2001/QĐ/BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trƣởng Bộ tài chính và thông tƣ số 89/2002/TT – BTC thì: - Doanh thu đƣợc hiểu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu đƣợc trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thƣờng của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu đƣợc hoặc sẽ SV: NGÔ THỊ LAN ANH Page 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP thu đƣợc từ các giao dịch và các nghiệp vụ phát sinh doanh thu nhƣ: Bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán ( nếu có) - Doanh thu thuần là doanh thu bán hàng sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ doanh thu nhƣ: chiết khấu thƣơng mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế GTGT của doanh nghiệp nộp thuế theo phƣơng pháp trực tiếp - Doanh thu hoạt động tài chính bao gồm: lãi cho vay; lãi tiền gửi; lãi bán hàng trả chậm, trả góp; lãi đầu tƣ trái phiếu, tín phiếu; chiết khấu thanh toán đƣợc hƣởng khi mua hàng hoá dịch vụ; lãi cho thuê tài chính; thu nhập từ cho thuê tài sản, cho ngƣời khác sử dụng tài sản; cổ tức, lợi nhuận đƣợc chia khi góp vốn liên doanh; thu nhập từ hoạt động đầu tƣ, mua bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn; thu nhập từ chuyển nhƣợng hay cho thuê cơ sở hạ tầng; thu nhập về các hoạt động đầu tƣ khác; chêch lệch lãi do bán ngoại tệ; khoản lãi chênh lệch tỷ giá ngoại tệ. - Thu nhập khác bao gồm: thu nhập từ nhƣợng bán, thanh lý tài sản cố định; thu tiền do khách hàng vi phạm hợp đồng kinh tế; thu các khoản nợ khó đòi đã qua xử lý xoá sổ; các khoản thuế đƣợc ngân sách nhà nƣớc hoàn lại; thu nhập từ các khoản phải trả không xác định đƣợc chủ; các khoản thu nhập khác. b, Điều kiện ghi nhận doanh thu: Việc xác định và ghi nhận doanh thu phải tuân thủ các quy định trong chuẩn mực kế toán số 14 và các chuẩn mực khác có liên quan Doanh thu bán hàng đƣợc ghi nhận khi thoả mãn đồng thời 5 điều kiện: 1. Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hoá cho ngƣời mua.
Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý sản phẩm, hàng hoá nhƣ ngƣời sở hữu sản phẩm, hàng hoá hoặc quyền kiểm soát sản phẩm, hàng hoá. Doanh thu đƣợc xác định tƣơng đối chắc chắn. Doanh nghiệp đã thu đƣợc hoặc sẽ thu đƣợc lợi ích kinh tế từ giao dịch bán SV: NGÔ THỊ LAN ANH Page 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP hàng. Xác định đƣợc chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng Doanh thu của giao dịch về cung cấp dịch vụ: Đƣợc ghi nhận khi kết quả của giao dịch đó đƣợc xác định một cách tin cậy Trƣờng hợp giao dịch về cung cấp dịch vụ liên quan đến nhiều kỳ thì doanh thu đƣợc ghi nhận trong kỳ theo kết quả phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng cân đối kế toán của kỳ đó Kết quả của giao dịch về cung cấp dịch vụ đƣợc xác định khi thỏa mãn 4 điều kiện sau: 1.
Doanh thu đƣợc xác định tƣơng đối chắc chắn 2. Có khả năng thu đƣợc lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó 3. Xác định đƣợc phần công việc vào ngày lập Bảng cân đối 4.