Chương 1 nhiêu? Trong số đó chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp. là bao nhiêu? Quản lý chi tiết từng khoản mục chi phí là phương pháp quản lý tốt, hạn chế những khoản chi không đem lại hiệu quả. Mặt khác, doanh nghiệp có thể lập ra kế hoạch chi phí để so sánh với thực tế xem doanh nghiệp đã tiết kiệm hay lãng phí chi phí Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là những chỉ tiêu chất lượng có thể phản ánh tập trung mọi hoạt động của doanh nghiệp. Vì vậy, yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm rất đa dạng và phức tạp nhưng điều quan trọng là người quản lý làm sao phát huy và động viên mọi khả năng tiềm tàng trong doanh nghiệp để tận dụng hết năng lực sản xuất, giảm bớt được những chi phí sản xuất và hạ giá thành sản phẩm mới là trọng tâm của công tác quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1.
Nhiệm vụ của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm Trong công tác kế toán nói riêng, công tác quản lý doanh nghiệp nói chung, công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm giữ một vai trò hết sức quan trọng. Thông qua những thông tin về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm do bộ phận kế toán cung cấp, nhà quản trị doanh nghiệp sẽ định ra giá bán cho sản phẩm, lập kế hoạch tiêu thụ sản phẩm và đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất đánh giá tình hình sử dụng tài sản, vật tư, lao động, tiền vốn. để từ đó xác định phương hướng, kế hoạch cho kỳ sản xuất kế tiếp. Để tổ chức tốt công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, đáp ứng kịp thời, chính xác yêu cầu quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của doanh nghiệp, kế toán cần thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu sau: - Căn cứ đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp để xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và phương pháp tính giá thành sản phẩm thích hợp.
- Kế toán ghi chép, phản ánh kịp thời, đầy đủ các khoản chi phí thực tế đã phát sinh cho từng đối tượng hoạt động sản xuất kinh doanh, làm cơ sở cho việc tính giá thành của từng loại sản phẩm. Nếu chi phí sản xuất, kinh doanh có liên quan đến nhiều hoạt động sản xuất thì kế toán tổ chức tập hợp và phân bổ từng loại chi phí sản xuất theo đối tượng tập hợp chi phí sản xuất đã xác định và bằng phương pháp thích hợp đã chọn. - Vận dụng phương pháp tính giá thành thích hợp để tính toán giá thành và giá thành đơn vị của các đối tượng tính giá thành theo đúng các khoản mục quy định và đúng kỳ tính giá thành. - Thường xuyên kiểm tra, đối chiếu và phân tích tình hình thực hiện các định mức và dự toán chi phí.
SV: Phạm Minh Thu - D12KT4 8 Khoá luận tốt nghiệp Chương 1 - Định kỳ cung cấp các thông tin kịp thời về chi phí sản xuất và giá thành cho lãnh đạo doanh nghiệp, làm cơ sở để phân tích tình hình thực hiện các định mức chi phí và dự toán chi phí, tình hình thực hiện kế hoạch giá thành, phát hiện kịp thời những rủi ro tiềm tàng để có biện pháp xử lý thích hợp, không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Kế toán chi phí sản xuất theo chế độ kế toán hiện hành 1. Kế toán chi phí sản xuất 1. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất a.
Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất Đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất là phạm vi, giới hạn mà các chi phí sản xuất được tập hợp nhằm phục vụ cho việc kiểm tra phân tích và tính giá thành sản phẩm. Cơ sở xác định đối tượng tập hợp chi phí Để hạch toán đúng chi phí sản xuất đòi hỏi phải xác định đúng đối tượng hạch toán của chi phí. Đây là nội dung quan trọng nhất của việc tổ chức hạch toán chi phí sản xuất. Xác định đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất là xác định nơi phát sinh và nơi chịu phí.
Việc lựa chọn đối tượng tập hợp chi phí sản xuất ở từng doanh nghiệp có sự khác nhau phụ thuộc vào đặc điểm sản xuất của doanh nghiệp. Tuy vậy, bất kỳ một doanh nghiệp nào khi xác định đối tượng tập hợp chi phí cũng phải nên căn cứ vào các yếu tố sau: - Căn cứ vào đặc điểm của sản phẩm và quy trình công nghệ. Đối với quy trình công nghệ sản xuất giản đơn thì đối tượng tập hợp chi phí sản xuất có thể là sản phẩm, nhóm sản phẩm hoặc toàn bộ sản phẩm. Đối với quy trình công nghệ sản xuất phức tạp thì đối tượng tập hợp chi phí sản xuất có thể là bộ phận chi tiết của sản phẩm, phân xưởng hay các bước trong quy trình công nghệ sản xuất.
- Căn cứ vào địa điểm phát sinh chi phí, nội dung, công dụng của từng loại chi phí Trong sản xuất đơn chiếc thì đối tượng tập hợp chi phí là từng sản phẩm, từng công trình, hạng mục công trình. Trong sản xuất hàng loạt với khối lượng lớn tức là sản xuất nhiều sản phẩm ở cùng một giai đoạn sản xuất thì đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là nhóm sản phẩm. - Đặc điểm tổ chức kinh doanh, tổ chức quản lý và yêu cầu quản trị nội bộ của doanh nghiệp: Mỗi doanh nghiệp có cơ cấu tổ chức khác nhau. Nếu doanh nghiệp có phân xưởng thì đối tượng tập hợp chi phí là nơi phát sinh chi phí, nếu doanh nghiệp không có phân xưởng thì đối tượng tập hợp chi phí là đối tượng chịu chi phí.
SV: Phạm Minh Thu - D12KT4 9 Khoá luận tốt nghiệp Chương 1 Việc tập hợp chi phí theo phân xưởng phục vụ phân tích, kiểm tra chi phí ở phân xưởng, tạo điều kiện xác định đúng đắn kết quả hạch toán kinh tế nội bộ ở doanh nghiệp. - Yêu cầu trình độ quản lý của doanh nghiệp: Đối với doanh nghiệp hạch toán nội bộ rộng rãi đòi hỏi phải kiểm tra, phân tích kết quả hạch toán chi phí theo phân xưởng thì các giai đoạn sản xuất cũng là đối tượng tập hợp chi phí Đối tượng tập hợp chi phí Xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là khâu đầu tiên, cần thiết cho công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất. Doanh nghiệp chỉ có thể tổ chức tốt công tác kế toán chi phí sản xuất nếu xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất phù hợp với đặc điểm sản xuất, yêu cầu quản lý chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Để xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất cần căn cứ vào đặc điểm tổ chức sản xuất của doanh nghiệp, quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm, địa điểm phát sinh chi phí mục đích, công dụng của chi phí yêu cầu và trình độ quản lý của doanh nghiệp.
Từ những căn cứ trên, đối tượng tập hợp chi phí sản xuất có thể là: từng phân xưởng, bộ phận, tổ đội sản xuất hoặc toàn doanh nghiệp, từng giai đoạn công nghệ hoặc toàn bộ quy trình công nghệ, từng sản phẩm, đơn đặt hàng, từng nhóm sản phẩm hoặc bộ phận, chi tiết sản phẩm. Tập hợp chi phí sản xuất theo đúng đối tượng quy định có tác dụng phục vụ tốt cho việc quản lý sản xuất, hạch toán kinh tế nội bộ và tính giá thành sản phẩm kịp thời, chính xác. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất Trong quá trình sản xuất sản phẩm ở các doanh nghiệp thường phát sinh nhiều loại chi phí sản xuất khác nhau. Những chi phí này có thể liên quan đến một hay nhiều đối tượng tập hợp chi phí Để tập hợp chi phí sản xuất chính xác chúng ta có thể sử dụng một trong hai phương pháp sau: Phương pháp tập hợp trực tiếp - Điều kiện áp dụng: Phương pháp tập hợp trực tiếp được áp dụng trong trường hợp chi phí sản xuất phát sinh có quan hệ với một đối tượng tập hợp chi phí riêng biệt.
- Nội dung: Phương pháp tập hợp trực tiếp đòi hỏi việc tổ chức ghi chép ban đầu theo đúng đối tượng tập hợp chi phí Số liệu từ chứng từ ban đầu được ghi chép trực tiếp vào các tài khoản chi tiết hoặc sổ kế toán chi tiết được mở ra cho chính đối tượng đó. - Tác dụng: Phương pháp tập hợp trực tiếp đảm bảo tính chính xác cao. Do đó người ta sử dụng tối đa phương pháp này trong điều kiện cụ thể. SV: Phạm Minh Thu - D12KT4 10 Khoá luận tốt nghiệp Chương 1 Phương pháp phân bổ gián tiếp - Điều kiện áp dụng: Được áp dụng đối với những loại chi phí sản xuất khi phát sinh nó liên quan đến nhiều đối tượng tập hợp chi phí mà không thể tổ chức ghi chép ban đầu riêng rẽ theo từng đối tượng một.
- Nội dung: Theo phương pháp này người ta tiến hành tổ chức ghi chép ban đầu theo từng địa điểm phát sinh chi phí sau đó tập hợp chi phí theo địa điểm phát sinh (quy trình công nghệ riêng biệt, theo từng phân xưởng, từng tổ đội sản xuất). Cuối cùng người ta phân bổ chi phí đã tập hợp được cho các đối tượng chịu phí liên quan theo các tiêu thức phù hợp. Quá trình phân bổ gồm 2bước: Xác định hệ số phân bổ: H =C/Ti Chi phí phân bổ cho đối tượng i: Ci = H xTi Trongđó: C: Tổng chi phí cần phânbổ Ti: Tiêu thức phân bổ của đối tượng i. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất trong doanh nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên Việc hạch toán chi phí sản xuất chịu ảnh hưởng bởi một số chuẩn mực kế toán Việt Nam, đầu tiên phải kể đến chuẩn mực kế toán số 01 – “Chuẩn mực chung”.
Trong chuẩn mực kế toán số 01, các nguyên tắc kế toán cơ bản có ảnh hưởng lớn đến hạch toán chi phí sản xuất như nguyên tắc cơ sở dồn tích, nguyên tắc nhất quán. Điều này được thể hiện: mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính doanh nghiệp liên quan đến chi phí phải được ghi sổ kế toán vào thời điểm phát sinh, không căn cứ vào thời điểm thực tế thu chi tiền hoặc tương đương tiền. Bên cạnh đó, các chính sách và phương pháp kế toán doanh nghiệp đã chọn phải được áp dụng thống nhất ít nhất trong một kỳ kế toán năm.