Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với thế giới, các doanh nghiệp trong nước phải đối mặt với nhiều thách thức cạnh tranh gay gắt, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ với năng lực cạnh tranh còn hạn chế. Công ty cổ phần In Gia Định, một đơn vị hoạt động trong ngành in ấn với hơn 15 năm kinh nghiệm, cũng không nằm ngoài xu thế này. Từ năm 2015 đến 2016, công ty ghi nhận doanh thu lần lượt đạt khoảng 38,27 tỷ đồng và 39,20 tỷ đồng, chỉ đạt dưới 96% kế hoạch đề ra, trong khi lợi nhuận trước thuế cũng chưa đạt kỳ vọng với mức 2,2 tỷ đồng năm 2015 và 3,6 tỷ đồng năm 2016. Nguyên nhân chủ yếu là do chi phí đầu vào tăng cao, cạnh tranh về giá cả và chất lượng sản phẩm, cùng với việc công ty chưa có chiến lược quản trị toàn diện và hệ thống đánh giá thành quả hoạt động hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là vận dụng Bảng điểm cân bằng (Balanced Scorecard - BSC) nhằm cải tiến hệ thống đánh giá thành quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại Công ty cổ phần In Gia Định, từ đó giúp công ty xây dựng tầm nhìn chiến lược rõ ràng, thiết lập các mục tiêu và thước đo cụ thể trên bốn phương diện: tài chính, khách hàng, quy trình kinh doanh nội bộ và học hỏi phát triển. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào việc xây dựng và áp dụng BSC cho công ty trong giai đoạn 2017-2022, dựa trên dữ liệu và kế hoạch từ năm 2015 đến 2018. Việc áp dụng BSC được kỳ vọng sẽ giúp công ty cải thiện các chỉ số tài chính, nâng cao sự hài lòng của khách hàng, tối ưu hóa quy trình nội bộ và phát triển nguồn nhân lực, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt của ngành in Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Bảng điểm cân bằng (Balanced Scorecard - BSC) do Kaplan và Norton phát triển năm 1992 là một hệ thống quản trị chiến lược toàn diện, giúp biến tầm nhìn và chiến lược của doanh nghiệp thành các mục tiêu và thước đo cụ thể trên bốn phương diện chính: tài chính, khách hàng, quy trình kinh doanh nội bộ và học hỏi phát triển. BSC tạo ra sự cân bằng giữa các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn, giữa các chỉ số tài chính và phi tài chính, cũng như giữa các đánh giá khách quan và chủ quan.

Các khái niệm chính trong BSC bao gồm:

  • Phương diện tài chính: Đo lường hiệu quả kinh tế như doanh thu, lợi nhuận, vòng quay tài sản.
  • Phương diện khách hàng: Đánh giá sự hài lòng, giữ chân và mở rộng khách hàng.
  • Phương diện quy trình kinh doanh nội bộ: Tối ưu hóa các quy trình sản xuất, kinh doanh để nâng cao hiệu quả.
  • Phương diện học hỏi và phát triển: Phát triển nguồn nhân lực, công nghệ và văn hóa tổ chức để đảm bảo sự cải tiến liên tục.

BSC không chỉ giúp doanh nghiệp đo lường kết quả tài chính mà còn tập trung vào các yếu tố định hướng thành công trong tương lai, từ đó hỗ trợ việc ra quyết định và phân bổ nguồn lực hiệu quả.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa thu thập dữ liệu định lượng và định tính. Cụ thể:

  • Nguồn dữ liệu: Số liệu tài chính, báo cáo hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần In Gia Định giai đoạn 2015-2017; kết quả khảo sát ý kiến khách hàng và cán bộ công nhân viên; tài liệu nội bộ và các kế hoạch chiến lược của công ty.
  • Phương pháp thu thập dữ liệu: Phỏng vấn trực tiếp các nhà quản lý, chuyên viên; khảo sát bằng bảng câu hỏi với khách hàng và nhân viên; quan sát thực tế quy trình sản xuất kinh doanh.
  • Phương pháp phân tích: Thống kê mô tả, so sánh các chỉ số tài chính và phi tài chính qua các năm; phân tích SWOT để đánh giá thực trạng; xây dựng và hiệu chỉnh mô hình BSC dựa trên phản hồi từ các bên liên quan.
  • Cỡ mẫu: Bao gồm toàn bộ các phòng ban, bộ phận liên quan trong công ty và một số khách hàng chủ chốt có doanh thu lớn.
  • Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu từ năm 2015 đến 2017, xây dựng mô hình BSC cho năm 2017 và kế hoạch triển khai đến năm 2022.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khách quan, toàn diện và phù hợp với mục tiêu cải tiến hệ thống đánh giá thành quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại công ty.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

  1. Cải thiện chỉ số tài chính: Doanh thu năm 2017 tăng 10,07% so với năm 2016, đạt 43,4 tỷ đồng; lợi nhuận trước thuế tăng 4,94%, đạt 3,26 tỷ đồng. Các chỉ số tài chính như vòng quay tổng tài sản tăng từ 0,73 lên 1,74 lần, tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản tăng từ 12% lên 14,98%, cho thấy hiệu quả sử dụng vốn và lợi nhuận được cải thiện rõ rệt.

  2. Tăng mức độ hài lòng khách hàng: Kết quả khảo sát năm 2017 cho thấy điểm hài lòng khách hàng về chất lượng in ấn, giá cả, tiến độ giao hàng và sự tiện lợi trong thanh toán đều tăng nhẹ so với năm 2016, lần lượt đạt 6,5; 6,6; 7,2 và 7,3 trên thang điểm 10.

  3. Quy trình kinh doanh nội bộ chưa được đo lường đầy đủ: Công ty chưa xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá cụ thể cho phương diện quy trình kinh doanh nội bộ, mặc dù quy trình sản xuất kinh doanh được thực hiện bài bản qua các bước từ tiếp nhận đơn hàng đến giao hàng và thanh toán.

  4. Phát triển nguồn nhân lực và công nghệ: Cơ cấu nhân sự năm 2017 gồm 87 người, trong đó 65,51% có hợp đồng không xác định thời hạn, 25,28% có trình độ đại học trở lên. Tuy nhiên, công ty chưa có bộ phận kế toán quản trị riêng biệt và chưa tổ chức nghiên cứu khách hàng chuyên sâu, ảnh hưởng đến khả năng cải tiến liên tục.

Thảo luận kết quả

Việc áp dụng BSC đã giúp Công ty cổ phần In Gia Định cải thiện các chỉ số tài chính và nâng cao sự hài lòng của khách hàng, phù hợp với các nghiên cứu trong và ngoài nước về hiệu quả của BSC trong quản trị doanh nghiệp. Sự tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận phản ánh hiệu quả của việc thiết lập mục tiêu rõ ràng và đo lường toàn diện trên bốn phương diện. Mức độ hài lòng khách hàng tăng cho thấy công ty đã chú trọng cải tiến chất lượng sản phẩm và dịch vụ, đồng thời tạo thuận lợi trong thanh toán.

Tuy nhiên, việc thiếu hệ thống đánh giá quy trình kinh doanh nội bộ và bộ phận kế toán quản trị riêng biệt là điểm hạn chế cần khắc phục để đảm bảo sự liên kết chặt chẽ giữa các bộ phận và nâng cao hiệu quả vận hành. So sánh với các doanh nghiệp áp dụng BSC thành công như tập đoàn FPT hay UPS, việc xây dựng bản đồ chiến lược và hệ thống chỉ tiêu chi tiết cho từng phương diện là yếu tố then chốt để đạt được hiệu quả bền vững.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận, bảng so sánh điểm hài lòng khách hàng qua các năm và sơ đồ quy trình sản xuất kinh doanh nội bộ để minh họa rõ nét các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

  1. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống BSC toàn diện: Thiết kế bản đồ chiến lược chi tiết cho công ty, xác định mục tiêu và chỉ tiêu cụ thể cho từng phương diện, đặc biệt là quy trình kinh doanh nội bộ. Thời gian thực hiện: trong năm 2024. Chủ thể thực hiện: Ban giám đốc phối hợp phòng kế toán và phòng kinh doanh.

  2. Thành lập bộ phận kế toán quản trị riêng biệt: Để cung cấp các báo cáo phân tích, đánh giá kịp thời và chính xác phục vụ quản lý chiến lược. Thời gian: quý 2 năm 2024. Chủ thể: Ban lãnh đạo công ty.

  3. Tăng cường nghiên cứu và chăm sóc khách hàng: Thiết lập bộ phận nghiên cứu thị trường và khách hàng nhằm thu thập phản hồi, phân tích nhu cầu và cải tiến sản phẩm, dịch vụ. Thời gian: quý 3 năm 2024. Chủ thể: Phòng kinh doanh.

  4. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng công nghệ in và quản trị cho cán bộ công nhân viên, đồng thời xây dựng chính sách thu hút và giữ chân nhân tài. Thời gian: liên tục từ năm 2024 đến 2026. Chủ thể: Phòng tổ chức hành chính.

  5. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý: Đầu tư hệ thống ERP hoặc phần mềm quản lý sản xuất kinh doanh để tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả vận hành. Thời gian: năm 2025. Chủ thể: Ban giám đốc phối hợp phòng IT.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

  1. Ban lãnh đạo doanh nghiệp ngành in và sản xuất: Giúp xây dựng hệ thống quản trị chiến lược toàn diện, cải tiến đánh giá thành quả hoạt động, nâng cao hiệu quả kinh doanh.

  2. Phòng kế toán và quản trị doanh nghiệp: Cung cấp phương pháp áp dụng BSC trong kế toán quản trị, hỗ trợ phân tích và báo cáo tài chính kết hợp phi tài chính.

  3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo thực tiễn về ứng dụng BSC trong doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam.

  4. Tư vấn quản lý và phát triển doanh nghiệp: Cung cấp mô hình và kinh nghiệm triển khai BSC, giúp tư vấn xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả hoạt động phù hợp với từng doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

  1. Bảng điểm cân bằng là gì và tại sao nên áp dụng trong doanh nghiệp?
    Bảng điểm cân bằng (BSC) là hệ thống quản trị chiến lược giúp doanh nghiệp biến tầm nhìn thành các mục tiêu và thước đo cụ thể trên bốn phương diện: tài chính, khách hàng, quy trình nội bộ và học hỏi phát triển. Áp dụng BSC giúp doanh nghiệp đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động, không chỉ dựa vào tài chính mà còn các yếu tố định hướng tương lai, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh.

  2. Làm thế nào để xây dựng BSC phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ?
    Doanh nghiệp cần xác định rõ tầm nhìn, chiến lược kinh doanh, sau đó thiết kế các mục tiêu và chỉ tiêu đo lường phù hợp với quy mô và ngành nghề. Việc tham khảo ý kiến các nhà quản lý và nhân viên, kết hợp phân tích dữ liệu thực tế sẽ giúp xây dựng BSC hiệu quả và khả thi.

  3. BSC có thể giúp cải thiện hiệu quả kinh doanh như thế nào?
    BSC giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào các mục tiêu chiến lược, nâng cao sự hài lòng khách hàng, tối ưu hóa quy trình nội bộ và phát triển nguồn nhân lực. Qua đó, doanh thu và lợi nhuận được cải thiện, đồng thời tạo nền tảng bền vững cho sự phát triển lâu dài.

  4. Những khó khăn thường gặp khi triển khai BSC là gì?
    Khó khăn bao gồm thiếu sự cam kết từ lãnh đạo, chưa có hệ thống dữ liệu đầy đủ, thiếu bộ phận chuyên trách kế toán quản trị, và chưa xây dựng được bản đồ chiến lược rõ ràng. Việc đào tạo nhân sự và thay đổi văn hóa doanh nghiệp cũng là thách thức lớn.

  5. Làm thế nào để đo lường hiệu quả của BSC sau khi áp dụng?
    Doanh nghiệp cần theo dõi các chỉ số tài chính và phi tài chính định kỳ, so sánh với mục tiêu đề ra, đồng thời thu thập phản hồi từ khách hàng và nhân viên. Việc đánh giá này giúp điều chỉnh chiến lược và kế hoạch hành động kịp thời, đảm bảo BSC phát huy hiệu quả tối đa.

Kết luận

  • Vận dụng Bảng điểm cân bằng giúp Công ty cổ phần In Gia Định cải tiến hệ thống đánh giá thành quả hoạt động sản xuất kinh doanh một cách toàn diện trên bốn phương diện chính.
  • Năm 2017, công ty ghi nhận sự tăng trưởng tích cực về doanh thu (10,07%) và lợi nhuận (4,94%), đồng thời nâng cao mức độ hài lòng khách hàng.
  • Hệ thống đánh giá hiện tại còn hạn chế ở phương diện quy trình kinh doanh nội bộ và chưa có bộ phận kế toán quản trị riêng biệt, cần được hoàn thiện.
  • Đề xuất xây dựng bản đồ chiến lược chi tiết, thành lập bộ phận kế toán quản trị, tăng cường nghiên cứu khách hàng và phát triển nguồn nhân lực nhằm nâng cao hiệu quả quản trị.
  • Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2024-2026, theo dõi và điều chỉnh liên tục để đảm bảo sự phát triển bền vững của công ty.

Hãy bắt đầu áp dụng Bảng điểm cân bằng ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản trị và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp bạn!