Chương 1: Lý luận cơ bản về đãi ngộ nhân sự trong doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng công tác đãi ngộ nhân sự tại công ty TNHH Canon Việt Nam. Chương 3: Những biện pháp cơ bản nhằm hoàn thiện công tác đãi ngộ nhân sự tại công ty TNHH Canon Viê ̣t Nam. 5 z CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC ĐÃ I NGỘ NHÂN SƢ̣ TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Những vấn đề cơ bản về công tác đãi ngộ nhân sự 1.1 Khái niệm về quản trị nhân sự và đãi ngộ nhân sự 1. Khái niệm về quản trị nhân sự Quản trị nhân sự: là sự phối hợp một cách tổng thể các hoạt động hoạch định, tuyển mộ, tuyển chọn, duy trì, phát triển, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tài nguyên nhân sự thông qua tổ chức, nhằm đạt được mục tiêu chiến lược và định hướng viễn cảnh của tổ chức.
[5, tr 33], Nguyễn Hữu Thân, Giáo trình quản trị nhân sự.2 Khái niệm về công tác đãi ngộ nhân sự: Đãi ngộ nhân sự là một quá trình liên quan đến suốt cả quá trình làm việc của người lao động và ngay cả khi đã thôi việc. Mỗi người làm việc vì một động cơ riêng. Khi nhu cầu được thoả mãn thì những tình cảm tích cực sẽ xuất hiện và tạo ra những hành động tích cực của chủ thể đó. Muốn duy trì, phát triển tinh thần làm việc hăng say của người lao động nhất thiết nhà quản trị phải đáp ứng được nhu cầu của họ thông qua việc tìm hiểu động cơ thúc đẩy người lao động.
Bất kỳ ai khi bỏ công sức ra lao động đều mong muốn được hưởng một quyền lợi, một lợi ích nào đó. Các công nhân, nhân viên trong doanh nghiệp cũng vậy. Họ đi làm để có thu nhập nuôi sống bản thân và gia đình, sau đó là để giao tiếp, trao đổi 6 z thông tin, tình cảm với bạn bè, cao hơn nữa là tạo dựng một địa vị trong xã hội, khẳng định bản thân… Nhu cầu của người lao động là rất đa dạng và phong phú, khi nhu cầu ở bậc thấp được thoả mãn thì sẽ nảy sinh những nhu cầu ở bậc cao hơn. Chỉ có đãi ngộ nhân sự mới thoả mãn đầy đủ tất cả các bậc nhu cầu đó.
Vậy: Đãi ngộ nhân sự là một quá trình ở đó thể hiện cả 2 mặt kinh tế và xã hội nhằm thoả mãn các nhu cầu vật chất và tinh thần của người lao động. Đãi ngộ nhân sự trong doanh nghiệp được thể hiện dưới 2 hình thức cơ bản đó là đãi ngộ tài chính và đãi ngộ phi tài chính.[7,tr 26] Nguyễn Ngọc Mai, Thực trạng đầu tư vào các khu công nghiệp Hà Nội.2 Vai trò của công tác đãi ngộ nhân sự Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, đãi ngộ nhân sự đóng vai trò rất quan trọng. Nó tác động trực tiếp đến lợi ích đạt được của người lao động và cả doanh nghiệp. Xét trên khía cạnh rộng lớn hơn đãi ngộ nhân sự còn tác động tới nguồn lực lao động, con người của một quốc gia.
Vì vậy, khi đánh giá vai trò của đãi ngộ nhân sự, chúng ta cần xem xét trên ba lĩnh vực là: 1.1 Đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Đãi ngộ nhân sự góp phần duy trì nguồn nhân lực ổn định của doanh nghiệp vì nó cung cấp điều kiện vật chất và quá trình tái sản xuất giản đơn và mở rộng “sức lao động”. [4, tr 47], Lê Quân, Đãi ngộ nhân sự. Con người nói chung và người lao động nói riêng được hiện hữu bởi hai yếu tố, đó là thể lực (hay dạng vật chất) và trí lực (hay trí tuệ) cũng như tinh thần của họ. Các yếu tố này có thể bị “ hao mòn” trong quá trình làm việc, sự mệt mỏi cả về vật chất và tinh thần của cá nhân sẽ làm giảm sức mạnh nguồn nhân lực của doanh nghiệp, vì vậy chúng cần được bù đắp thông qua các hình thức đãi ngộ khác nhau.
Ngoài ra đãi ngộ nhân sự còn làm người lao động gắn bó với doanh nghiệp, không đi tìm công việc ở chỗ khác. Đãi ngộ nhân sự góp phần mang lại tác dụng tích cực đối với các hoạt động quản trị nhân sự khác trong doanh nghiệp. Trong công tác quản trị nhân sự, đãi ngộ nhân sự là một hoạt động luôn đi cùng với hoạt động khác như tuyển dụng, sử dụng 7 z nhân sự… Nó hỗ trợ cho các hoạt động trên đạt kết quả và hiệu quả cao. Các chính sách đãi ngộ nhân sự như chính sách tiền lương, tiền thưởng, phúc lợi… các biện pháp đãi ngộ tinh thần thông qua công việc và môi trường làm việc sẽ tạo điều kiện thu hút công nhân, nhân viên và nâng cao tuyển chọn công nhân, nhân viên có chất lượng cao cho doanh nghiệp, đồng thời tăng cường khả năng phát triển nhân sự thông qua việc tạo động lực cho mọi thành viên, nhất là các nhà quản trị trong doanh nghiệp.
Mặt khác, việc đãi ngộ nhân sự đúng đắn chuẩn mực, công bằng, hợp lý của quá trình đánh giá nhân sự ngược lại. Đãi ngộ nhân sự góp phần tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp. Nếu xem xét trên phương diện hiệu quả, đãi ngộ nhân sự là hoạt động gắn liền với vấn đề chi phí của doanh nghiệp thông qua việc trang trải các khoản lao động, đầu tư các hoạt động để đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần cho người lao động…sẽ tác động đến yếu tố chi phí lao động và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Đãi ngộ nhân sự còn nhằm tạo lập một trường văn hóa- nhân văn trong doanh nghiệp, thể hiện rõ ràng triết lý quản trị và kinh doanh, và do vậy giúp cho tinh thần doanh nghiệp được củng cố phát triển.2 Đối với việc thỏa mãn nhu cầu của lao động Đời sống xã hội càng phát triển thì nhu cầu của con người càng cao.
Chính vì thế, tăng thu nhập là yêu cầu bức thiết của người lao động. Họ luôn mong muốn có nguồn thu nhập cao để có thể thoả mãn được mình, để có thể phát triển được mình hơn nữa. Để thu nhập cao thì người lao động phải làm việc tốt hơn, đó là kết quả của công tác tạo động lực lao động. Như vậy, đãi ngộ nhân sự tạo động lực kích thích người lao động làm việc.
Hơn thế nữa, nhu cầu của con người nói chung và lao động nói riêng luôn biến động và không ngừng thỏa mãn nhu cầu. Trong quá trình làm việc, người lao động được thừa hưởng những thành quả thông qua việc đãi ngộ nhân sự, được thỏa mãn nhu cầu, điều đó thúc đẩy họ làm việc có năng suất, chất lượng và hiệu quả hơn. Đãi ngộ mang lại niềm tin cho người lao động đối với doanh nghiệp, công việc và những người xung quanh, đó là “sức mạnh tinh thần” để họ làm việc tốt hơn, 8 z cống hiến nhiều hơn và trung thành với doanh nghiệp hơn. Với các hình thức đãi ngộ phi tài chính thông qua công việc và môi trường làm việc, người lao động sẽ có được nhiềm vui và say mê trong công việc là tự nguyện, tự giác và nhiệt tình, phát huy được tính chủ động và sáng tạo…Điều này là vô cùng quan trọng đối với người lao động vì ngoài tiền bạc và địa vị, con người cần có những giá trị khác để theo đuổi, việc kiếm tiền chỉ là một trong những động cơ thúc đẩy con người làm việc.3 Đối với việc duy trì và phát triển nguồn nhân lực cho xã hội Đãi ngộ nhân sự góp phần quan trọng vào việc duy trì và phát triển nguồn nhân lực cho xã hội, giúp cho xã hội và nền kinh tế có được lực lượng lao động hùng hậu, đáp ứng nhu cầu về “sức lao động” cho phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, theo quan điểm và mục tiêu “dân giàu, nước mạnh”.
Thông qua đãi ngộ, người lao động sẽ có điều kiện chăm lo gia đình, nuôi dạy và chăm sóc con cái ngày càng tốt hơn, tạo ra những thế hệ nhân lực được đào tạo căn bản hơn. Đãi ngộ nhân sự cũng tạo điều kiện thuận lợi và góp phần trực tiếp vào việc thực hiện chiến lược phát triển con người của quốc gia. Vì vâ ̣y đãi ngộ nhân sự trong doanh nghiệp luôn là biện pháp lâu dài mang tính chiến lược của mỗi doanh nghiệp - một tế bào của nền kinh tế cũng như của đất nước.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác đãi ngộ nhân sự 1.1 Môi trường bên trong tổ chức Chính sách của công ty Công ty muố n thu hút nhân tài thường phải có chính sách đaĩ ngô ̣ cao hơn , đầ y đủ hơn, nhiề u chế đô ̣ dành cho người lao đô ̣ng hơn các doanh nghiê ̣p khác. Mô ̣t số doanh nghiê ̣p khác la ̣i duy trì đaĩ ngô ̣ tài chin ́ h ở mức trung bin ̀ h , vì họ cho rằng như vâ ̣y vừa thu hút nhân tài , vừa đảm bảo vi ̣trí ca ̣nh tranh , không gây tố n kém chi phí.
Mô ̣t số doanh nghiê ̣p còn la ̣i cho rằ ng đaĩ ngô ̣ tài chính là không cân thiế t , gây tố n kém chi phí , vì vậy họ chỉ thực hiện những chính sách mà pháp luật bắt buộc , thâ ̣m chí còn cắ t giảm những khoản đaĩ ngô ̣ tố i thiể u theo quy đinh ̣ của pháp luâ ̣t , cắ t giảm thời gian nghỉ ngơi trong ngày làm viê ̣c , thời gian nghỉ các ngày lễ , tế t… 9 z Bầ u không khí văn hóa của tổ chức Môi trường công ty tố t sẽ là tiề n đề tố t cho hoa ̣t đô ̣ng đaĩ ngô ̣ tài chính. Tại các công ty có bề dày truyền thống văn hóa thì cán bộ công nhân, nhân viên thực sự đươ ̣c quan tâm, các chế độ đã i ngô ̣ công bằ ng , thỏa đáng và hợp lý. Ngươ ̣c la ̣i công ty mới thành lâ ̣p , chưa có nhiề u lich ̣ sử truyề n thố ng văn hóa thì đaĩ ngô ̣ tà i chin ́ h it́ đươ ̣c chú tro ̣ng. Cơ cấ u tổ chức Cơ cấ u của tổ chức cũng ảnh hưởng đế n công tác đaĩ ngô ̣ nhân sự trong doanh nghiê ̣p.
Công ty lớn , có nhiều cấp quản trị thì nhà quản trị cấp cao thường quyết đinh ̣ cơ cấ u tiề n lương bổ ng , gây bấ t lơ ̣i cho công nhân, nhân viên vì công nhân, nhân viên cao cấ p ít đi sâu , đi sát công nhân, nhân viên .