Luận văn thạc sĩ: Cải tiến cơ chế quản lý tài chính tại Đài Truyền hình Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEB phân tích và đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính tại Đài Truyền hình Việt Nam, nâng cao hiệu quả hoạt động.

• Tác giả: Đặng Thị Hồng Vân
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Anh Tài
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Hoàn Thiện Cơ Chế Quản Lý Tài Chính Ở Đài Truyền Hình Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP TRUYỀN HÌNH
• 1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.2. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
• 1.2.1. Khái niệm, đặc điểm đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.2.2. Phân loại các đơn vị sự nghiệp
• 1.2.3. Hoạt động truyền hình và đặc điểm của hoạt động truyền hình
• 1.3. CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP TRUYỀN HÌNH
• 1.3.1. Khái niệm về cơ chế quản lý tài chính, cơ chế quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.3.2. Nội dung cơ chế quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp truyền hình
• 1.4. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
• 1.4.1. Các nhân tố bên trong
• 1.4.2. Các nhân tố bên ngoài
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Cơ sở phương pháp luận
• 2.1.2. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
• 2.1.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.2. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA
• 3.1. CƠ CẤU TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM
• 3.1.1. Quá trình phát triển của Đài truyền hình Việt Nam
• 3.1.2. Vị trí, chức năng của Đài THVN
• 3.1.3. Nhiệm vụ và quyền hạn của Đài THVN
• 3.1.4. Tổ chức bộ máy của Đài truyền hình Việt Nam
• 3.2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA
• 3.2.1. Khái quát cơ chế quản lý tài chính áp dụng đối với Đài THVN qua các giai đoạn
• 3.2.2. Thực trạng cơ chế quản lý tài chính ở Đài THVN
• 3.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG KẾT QUẢ THỰC HIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA
• 3.3.1. Kết quả đạt được
• 3.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM
• 4.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM TỚI
• 4.1.1. Xu hướng phát triển trong lĩnh vực truyền hình
• 4.1.2. Định hướng phát triển của Đài THVN
• 4.2. MỘT SỐ QUAN ĐIỂM HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM
• 4.2.1. Hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính đối với Đài phải đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao
• 4.2.2. Thực hiện cơ chế tài chính của Đài Truyền hình Việt Nam như đối với doanh nghiệp phải phù hợp với chức năng và nhiệm vụ của Đài, không được thương mại hoá truyền hình và có chính sách hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước
• 4.2.3. Việc hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính của Đài Truyền hình Việt Nam phải đáp ứng các điều kiện nhất định
• 4.3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM
• 4.3.1. Giải pháp về quản lý vốn và tài sản
• 4.3.2. Giải pháp về quản lý và khai thác các nguồn thu
• 4.3.3. Giải pháp về quản lý chi phí
• 4.3.4. Giải pháp về phân cấp quản lý và giám sát các đơn vị trực thuộc
• 4.3.5. Giải pháp ứng dụng Công nghệ thông tin trong công tác quản lý tài chính
• 4.3.6. Giải pháp nâng cao nhận thức và công tác chỉ đạo điều hành cơ chế quản lý tài chính ở Đài THVN
• 4.3.7. Xây dựng và hoàn thiện quy chế tài chính mới phù hợp với điều kiện hiện nay
• 4.3.8. Giải pháp kiện toàn đội ngũ cán bộ tài chính kế toán
• 4.4. KIẾN NGHỊ THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
• 4.4.1. Kiến nghị đối với Chính phủ và các bộ, ngành liên quan
• 4.4.2. Đối với Đài THVN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cơ chế quản lý tài chính tại Đài Truyền hình Việt Nam

Cơ chế quản lý tài chính tại Đài Truyền hình Việt Nam (Đài THVN) đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động hiệu quả của đơn vị sự nghiệp công lập này. Đài THVN không chỉ là cơ quan truyền thông quốc gia mà còn là đơn vị có thu, chịu sự quản lý của Nhà nước. Việc cải tiến cơ chế quản lý tài chính là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

1.1. Đặc điểm của cơ chế quản lý tài chính tại Đài THVN

Cơ chế quản lý tài chính tại Đài THVN được xây dựng dựa trên các quy định của Nhà nước, bao gồm việc tự chủ tài chính và thực hiện các nhiệm vụ chính trị. Đài THVN có trách nhiệm quản lý và sử dụng các nguồn vốn, tài sản một cách hiệu quả, đồng thời thực hiện nghĩa vụ nộp thuế và các khoản đóng góp khác cho ngân sách nhà nước.

1.2. Vai trò của cơ chế tài chính trong hoạt động của Đài THVN

Cơ chế tài chính không chỉ giúp Đài THVN duy trì hoạt động sản xuất chương trình mà còn đảm bảo nguồn thu từ quảng cáo và dịch vụ. Điều này góp phần nâng cao chất lượng chương trình và đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng.

II. Những thách thức trong quản lý tài chính tại Đài Truyền hình Việt Nam

Mặc dù Đài THVN đã có những bước tiến trong việc cải tiến cơ chế quản lý tài chính, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết. Các vấn đề như quản lý ngân sách, chi phí sản xuất và hiệu quả tài chính vẫn đang là những điểm yếu cần được khắc phục.

2.1. Vấn đề quản lý ngân sách tại Đài THVN

Quản lý ngân sách tại Đài THVN gặp khó khăn do sự biến động của nguồn thu từ quảng cáo và các dịch vụ khác. Việc dự báo ngân sách không chính xác có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt tài chính, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất chương trình.

2.2. Chi phí sản xuất và hiệu quả tài chính

Chi phí sản xuất chương trình truyền hình ngày càng tăng cao, trong khi nguồn thu từ quảng cáo không ổn định. Điều này đặt ra yêu cầu cần thiết phải tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả tài chính để đảm bảo hoạt động bền vững.

III. Phương pháp cải tiến cơ chế quản lý tài chính tại Đài THVN

Để cải tiến cơ chế quản lý tài chính, Đài THVN cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính sẽ giúp nâng cao tính chính xác và minh bạch trong các hoạt động tài chính.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính

Công nghệ thông tin có thể được sử dụng để theo dõi và quản lý ngân sách, chi phí và doanh thu một cách hiệu quả. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác trong các báo cáo tài chính.

3.2. Tăng cường đào tạo nhân lực trong quản lý tài chính

Đào tạo nhân lực có chuyên môn về quản lý tài chính sẽ giúp Đài THVN nâng cao năng lực quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính. Điều này cũng góp phần tạo ra một môi trường làm việc chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cơ chế quản lý tài chính

Việc nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp cải tiến cơ chế quản lý tài chính tại Đài THVN đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả tài chính mà còn cải thiện chất lượng chương trình truyền hình.

4.1. Kết quả đạt được từ cải tiến cơ chế quản lý

Sau khi áp dụng các giải pháp cải tiến, Đài THVN đã ghi nhận sự tăng trưởng trong doanh thu từ quảng cáo và dịch vụ. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc cải tiến cơ chế quản lý tài chính để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc cải tiến cơ chế quản lý tài chính tại Đài THVN có thể được áp dụng cho các đơn vị sự nghiệp công lập khác. Việc học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính trong toàn bộ hệ thống.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho cơ chế quản lý tài chính tại Đài THVN

Kết luận, việc cải tiến cơ chế quản lý tài chính tại Đài THVN là một quá trình liên tục và cần thiết. Đài THVN cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới để nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng nhu cầu của xã hội.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Đài THVN cần xác định rõ các mục tiêu phát triển trong tương lai, từ đó xây dựng các kế hoạch tài chính phù hợp để đạt được những mục tiêu này.

5.2. Tăng cường hợp tác với các đơn vị khác

Hợp tác với các đơn vị khác trong lĩnh vực truyền thông và tài chính sẽ giúp Đài THVN nâng cao hiệu quả hoạt động và mở rộng nguồn thu từ các dịch vụ khác.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đài Truyền hình Việt Nam là cơ quan truyền thông quốc gia thuộc Chính phủ, giữ vai trò huyết mạch trên mặt trận thông tin, tư tưởng với diện phủ sóng mặt đất đạt trên 90% lãnh thổ và tổng thời lượng phát sóng 6 kênh quốc gia đạt 144 giờ/ngày. Bước vào thời kỳ đổi mới, đơn vị đã chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình cấp phát ngân sách truyền thống sang cơ chế tự chủ tài chính theo mô hình doanh nghiệp nhà nước căn cứ theo Nghị định số 18/2008/NĐ-CP và Thông tư số 09/2009/TT-BTC. Tuy nhiên, sự đan xen phức tạp giữa nhiệm vụ chính trị công ích và hoạt động khai thác kinh doanh thương mại đã tạo ra nhiều rào cản mang tính thể chế, đòi hỏi một cơ chế quản trị tài chính hiện đại và phù hợp hơn.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp truyền hình công lập, phân tích thực trạng vận hành bộ máy tài chính tại cơ quan này giai đoạn 2008-2014, từ đó xác lập các giải pháp chiến lược nhằm hoàn thiện cơ chế tài chính đến năm 2020. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ trụ sở trung ương, 5 trung tâm truyền hình khu vực cùng các doanh nghiệp thành viên. Về mặt thực tiễn, công trình đóng góp hệ thống chỉ tiêu định lượng giúp nâng cao năng lực tự chủ, tối ưu hóa nguồn thu quảng cáo và dịch vụ truyền thông, đồng thời bảo toàn vốn nhà nước và đảm bảo thu nhập ổn định cho hơn 3.000 cán bộ, phóng viên, biên tập viên và người lao động.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết tài chính công hiện đại của Alan (1979) kết hợp với các quan điểm cải cách hành chính tài chính công của các chuyên gia kinh tế trong nước. Mô hình quản trị tài chính đối với đơn vị sự nghiệp có thu được xem xét như một hệ thống cấu trúc động, tích hợp giữa quản lý nguồn thu, kiểm soát dòng chi, quản trị tài sản công và phân phối quỹ thu nhập. Ba khái niệm then chốt được vận dụng xuyên suốt luận văn gồm:

1. Đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi phí: Tổ chức do Nhà nước thành lập, cung ứng dịch vụ công ích và dịch vụ thương mại, tự trang trải toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên từ nguồn thu sự nghiệp mà không phụ thuộc vào trợ cấp trực tiếp từ ngân sách nhà nước.
2. Cơ chế quản lý tài chính: Tổng hòa hệ thống chính sách, công cụ định mức, quy trình lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách nhằm huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tiền tệ.
3. Tự chủ và tự chịu trách nhiệm tài chính: Quyền hạn được pháp luật trao cho thủ trưởng đơn vị trong việc quyết định mức thu, danh mục chi, trích lập 4 quỹ tài chính bắt buộc và chủ động vay vốn tín dụng phát triển sự nghiệp.

Bên cạnh đó, nghiên cứu làm rõ các đặc tính kinh tế của sản phẩm truyền hình – loại hình sản phẩm kết hợp giữa giá trị tư tưởng văn hóa phi vật thể và công nghệ kỹ thuật số hiện đại, đòi hỏi suất đầu tư cơ sở vật chất rất lớn và quy trình sản xuất phức tạp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, đặt cơ chế quản lý tài chính trong mối quan hệ đa chiều với môi trường pháp lý, biến động thị trường truyền thông và trình độ công nghệ thông tin. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát 100% dữ liệu tài chính từ 6 phòng ban chức năng tham mưu, 10 đơn vị sản xuất nội dung, 5 trung tâm khu vực tại Huế, Đà Nẵng, Phú Yên, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ cùng 3 doanh nghiệp trực thuộc hạch toán độc lập. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện tuyệt đối cho mô hình tổ chức của cơ quan truyền hình quốc gia.

Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo quyết toán tài chính, báo cáo kiểm toán nhà nước, các bảng cân đối kế toán và dữ liệu lao động tiền lương trong giai đoạn 7 năm (2008-2014). Tác giả lựa chọn phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian và phương pháp tổng hợp phân tích logic. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm làm nổi bật sự biến động rõ rệt của các chỉ số tài chính trước và sau khi triển khai Thông tư 09/2009/TT-BTC, từ đó lượng hóa chính xác hiệu quả điều hành ngân sách và mức độ tăng trưởng tài sản công.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mức độ tự chủ tài chính của đơn vị đạt kết quả ấn tượng. Nguồn thu từ hoạt động quảng cáo và kinh doanh dịch vụ truyền hình đã đáp ứng hoàn toàn nhu cầu chi thường xuyên, chi trả thu nhập tăng thêm và tài trợ các dự án xây dựng cơ bản mà không cần sử dụng kinh phí bảo đảm thường xuyên từ ngân sách nhà nước.

Thứ hai, việc mở rộng mô hình doanh nghiệp trực thuộc đã tạo bước đột phá trong quản lý vốn. Đến thời điểm 31/12/2012, đơn vị đã hoàn thành chuyển đổi và tái cơ cấu vốn nhà nước hiệu quả, tiêu biểu là việc cấp vốn điều lệ 30 tỷ đồng cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Truyền hình Viễn thông Việt Nam (Broadcom) vào tháng 6/2010 và 440 tỷ đồng cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Truyền hình Cáp Việt Nam (VCTV) vào tháng 6/2012, trong đó dành 173 tỷ đồng góp vốn liên doanh thành lập Công ty Truyền hình Số Vệ tinh Việt Nam (VSTV - K+).

Thứ ba, chính sách tiền lương và phân phối thu nhập ghi nhận sự cải thiện vượt bậc. Căn cứ kết quả hoạt động, quỹ tiền lương được áp dụng hệ số điều chỉnh tăng tối đa 2,5 lần so với mức lương tối thiểu chung của Nhà nước. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế, đơn vị đã trích lập đầy đủ 4 quỹ nghiệp vụ, trong đó tổng mức trích lập Quỹ khen thưởng và Quỹ phúc lợi được duy trì ổn định ở mức không quá 3 tháng lương thực tế bình quân.

Thứ tư, công tác quản lý chi phí còn tồn tại bất cập lớn về hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật. Do đặc thù sản xuất chương trình phụ thuộc vào công nghệ thay đổi nhanh, các định mức nhà nước ban hành chậm cập nhật dẫn đến việc lập dự toán chi sản xuất 144 giờ phát sóng mỗi ngày thường xuyên phát sinh chênh lệch giữa sổ sách kế toán và chi phí thị trường thực tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những tồn tại xuất phát từ độ vênh thể chế giữa tư cách đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Chính phủ và cơ chế vận hành hạch toán kinh doanh như doanh nghiệp. Tình trạng này khiến các quyết định đầu tư mua sắm thiết bị kỹ thuật chuyên ngành truyền hình bị ràng buộc bởi các quy trình xét duyệt hành chính kéo dài. Khi đối chiếu với các mô hình truyền hình công cộng quốc tế tại Đức hay Hungary, việc phân tách rõ ràng giữa dòng ngân sách tài trợ cho nội dung tuyên truyền thiết yếu và nguồn vốn kinh doanh dịch vụ thương mại là chìa khóa then chốt để duy trì minh bạch.

Để trực quan hóa các kết quả này, toàn bộ diễn biến doanh thu, chi phí và cấu trúc nguồn vốn trong 7 năm khảo sát nên được mô hình hóa qua các đồ thị trực quan:

+-------------------------------------------------------------------------+
|                CƠ CẤU PHÂN BỔ VỐN VÀ DÒNG CHI TẠI ĐÀI THVN               |
+-------------------------------------------------------------------------+
| 1. Vốn điều lệ doanh nghiệp trực thuộc (470 tỷ đồng):                   |
|    [=== VCTV: 440 tỷ (93.6%) ===] [= Broadcom: 30 tỷ (6.4%) =]          |
|    * Trong đó VCTV góp vốn vào VSTV: 173 tỷ đồng                        |
+-------------------------------------------------------------------------+
| 2. Phân bổ chi thường xuyên & quỹ phúc lợi hàng năm:                    |
|    - Quỹ lương tăng thêm: Tối đa 2.5 lần mức cơ sở                      |
|    - Quỹ Khen thưởng & Phúc lợi: Tối đa 3 tháng lương bình quân         |
|    - Chi sản xuất nội dung: Đảm bảo 144 giờ phát sóng/ngày              |
+-------------------------------------------------------------------------+

Việc trình bày số liệu thông qua biểu đồ cột so sánh doanh thu - chi phí kết hợp với bảng phân bổ cơ cấu vốn giúp các cấp quản lý nhận diện tức thì mức độ an toàn tài chính và hiệu quả sinh lời của từng đồng vốn đầu tư.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các rào cản và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính đến năm 2020, luận văn đề xuất 5 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Tái cấu trúc cơ chế quản lý vốn và tài sản: Ban Kế hoạch - Tài chính cần xây dựng quy chế quản lý tài sản cố định chuyên dụng, áp dụng tỷ lệ trích khấu hao nhanh cho hệ thống thiết bị ghi hình số hóa và xe truyền hình lưu động, đảm bảo thu hồi vốn đầu tư đạt trên 95% trước năm 2018.
2. Tối ưu hóa nguồn thu và phát triển dịch vụ nội dung số: Trung tâm Quảng cáo và Dịch vụ truyền hình (TVAd) triển khai đa dạng hóa các gói dịch vụ quảng cáo đa nền tảng, khai thác mạnh thương quyền bản quyền chương trình truyền hình, hướng tới mục tiêu tăng trưởng doanh thu ngoài sóng từ 15% đến 20% mỗi năm trong giai đoạn 2016-2020.
3. Hoàn thiện định mức chi phí sản xuất chương trình: Ban Giám đốc chỉ đạo các ban biên tập phối hợp cùng khối tài chính xây dựng bộ định mức kinh tế kỹ thuật chi tiết cho 144 giờ phát sóng/ngày, thực hiện khoán chi phí đến từng ê-kíp sản xuất nhằm tiết giảm chi phí hành chính trung gian từ 5% đến 8%/năm.
4. Hiện đại hóa hệ thống thông tin tài chính - kế toán: Đầu tư triển khai hệ thống phần mềm quản trị nguồn lực doanh nghiệp (ERP) đồng bộ giữa trung tâm đầu não tại Hà Nội và 5 trung tâm khu vực, rút ngắn thời gian tổng hợp báo cáo tài chính định kỳ từ 15 ngày xuống còn 3 ngày làm việc trước năm 2017.
5. Đề xuất kiến nghị cơ quan quản lý vĩ mô: Trình Chính phủ sửa đổi Nghị định 18/2008/NĐ-CP và đề nghị Bộ Tài chính ban hành Thông tư mới thay thế Thông tư 09/2009/TT-BTC, trao quyền tự chủ hoàn toàn cho Đài trong việc quyết định các dự án đầu tư nhóm B, nhóm C sử dụng quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho nhiều nhóm độc giả chuyên ngành:

• Ban lãnh đạo và cán bộ tài chính tại các đài phát thanh - truyền hình địa phương: Tài liệu cung cấp cẩm nang thực tiễn về quy trình chuyển đổi cơ chế tự chủ, phương pháp phân bổ 4 quỹ tài chính và cơ chế trả lương gắn với hiệu suất lao động.
• Chuyên viên hoạch định chính sách tại Bộ Tài chính và Bộ Thông tin và Truyền thông: Nguồn cơ sở dữ liệu thực tiễn giúp đánh giá tác động của khung pháp lý đối với đơn vị sự nghiệp có thu, hỗ trợ quá trình soạn thảo các nghị định về cơ chế tự chủ công lập.
• Nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế và Tài chính công: Công trình học thuật mẫu mực về phương pháp luận kết hợp giữa lý thuyết tài chính công với thực tiễn phân tích báo cáo tài chính đơn vị truyền thông.
• Kiểm soát viên và kế toán trưởng tại các cơ quan sự nghiệp công lập tự chủ chi phí: Tham khảo mô hình phân cấp quản lý vốn, cơ chế quản trị rủi ro dòng tiền và giải pháp kiểm soát nội bộ phòng chống thất thoát tài sản nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Đài Truyền hình Việt Nam lại được áp dụng cơ chế quản lý tài chính như doanh nghiệp nhà nước? Theo quy định tại Nghị định số 18/2008/NĐ-CP, việc cho phép áp dụng cơ chế tài chính doanh nghiệp nhằm tạo điều kiện cho cơ quan chủ động nguồn lực, tái đầu tư công nghệ kỹ thuật phát sóng 144 giờ/ngày và tự bảo đảm chi thường xuyên mà không phụ thuộc vào ngân sách.

2. Quy mô vốn điều lệ của các doanh nghiệp do Đài Truyền hình Việt Nam nắm giữ trong giai đoạn nghiên cứu là bao nhiêu? Tính đến năm 2012, đơn vị quản lý phần vốn nhà nước đầu tư vào 2 công ty con then chốt gồm Công ty Broadcom với vốn điều lệ 30 tỷ đồng và Công ty VCTV với vốn điều lệ 440 tỷ đồng, trong đó có 173 tỷ đồng đầu tư vào liên doanh VSTV.

3. Đơn vị sự nghiệp truyền hình tự chủ được trích lập những quỹ tài chính nào từ chênh lệch thu chi? Căn cứ Thông tư 09/2009/TT-BTC, sau khi hoàn thành chi phí hoạt động và nghĩa vụ thuế, đơn vị được trích lập 4 quỹ: Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, Quỹ dự phòng ổn định thu nhập, Quỹ khen thưởng và Quỹ phúc lợi với giới hạn trích 2 quỹ sau không quá 3 tháng lương bình quân.

4. Dữ liệu thực trạng trong công trình nghiên cứu được thu thập trong khoảng thời gian nào? Nghiên cứu tập trung thu thập, khảo sát và phân tích toàn diện các chuỗi số liệu tài chính, lao động, tiền lương trong giai đoạn 7 năm từ 2008 đến 2014, đồng thời xây dựng lộ trình giải pháp định hướng đến năm 2020.

5. Vướng mắc lớn nhất trong công tác quản lý chi phí của đơn vị giai đoạn 2008-2014 là gì? Hạn chế lớn nhất là sự lạc hậu của hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật sản xuất chương trình truyền hình do cơ quan nhà nước ban hành, gây khó khăn cho công tác lập dự toán và quyết toán các khoản chi nghiệp vụ phát sinh theo giá thị trường.

Kết luận

• Luận văn đã chuẩn hóa khung lý luận về cơ chế quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp truyền hình công lập vận hành theo mô hình tự chủ chi phí.
• Đánh giá toàn diện bức tranh tài chính giai đoạn 2008-2014, khẳng định tính đúng đắn của chủ trương trao quyền tự chủ giúp đơn vị phủ sóng truyền hình trên 90% diện tích quốc gia.
• Xác định rõ vai trò quản lý nguồn vốn nhà nước trị giá hàng trăm tỷ đồng tại các doanh nghiệp thành viên như VCTV, VSTV và Broadcom.
• Chỉ ra các điểm nghẽn thể chế trong việc thực hiện định mức chi và khấu hao tài sản cố định theo Thông tư số 09/2009/TT-BTC.
• Đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ và hệ thống kiến nghị vĩ mô nhằm hoàn thiện toàn diện cơ chế quản trị tài chính của đơn vị đến năm 2020.

Kế hoạch hành động tiếp theo đòi hỏi đơn vị nhanh chóng số hóa quy trình quản trị tài chính nội bộ và chủ động phối hợp với các bộ ngành hoàn thiện hành lang pháp lý trong giai đoạn mới. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và bạn đọc quan tâm có thể khai thác toàn văn công trình nghiên cứu này để ứng dụng hiệu quả vào công tác đổi mới tài chính công tại đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh muc̣ ký hiêụ viết tắt, danh muc̣ bảng, luận văn đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng. Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về cơ chế quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp truyền hình. Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu. Thực trạng cơ chế quản lý tài chính ở Đài Truyền hình Việt Nam trong thời gian qua.

Giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính ở Đài Truyền hình Việt Nam. 4 CHƢƠNG I: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP TRUYỀN HÌNH 1.1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Liên quan đến đề tài nghiên cứu đã có không ít các công trình nghiên cứu đƣợc công bố trong và ngoài nƣớc, sau đây là một số công trình tiêu biểu: - “Tài chính công – lý thuyết và thực tiễn“ của Alan ( 1979): cuốn sách bàn về những nội dung cơ bản nhất của tài chính công. Trong công trình này, các nội dung lý thuyết và thực tiễn đƣợc lồng ghép và phân tích một cách khá chi tiết và có hệ thống. - “Một số vấn đề cơ bản về tài chính công và cải cách tài chính công“ của tác giả Bùi Thị Minh Huyền (2003).

Nội dung cuốn sách đề cập đến những vấn đề cơ bản về lý thuyết tài chính công; đặc trƣng và vài trò của tài chính công trong phát triển kinh tế - xã hội. Cuốn sách cũng đánh giá thực trang tài chính công ở Việt Nam và sự cần thiết phải cải cách tài chính công. - “Tăng cƣờng cải cách tài chính công nhằm thúc đẩy cải cách hành chính của Lê Chi Mai (2003). Cuốn sách tập trung phân tích vai trò, sự cần thiết và nội dung của cải cách tài chính công trong việc thúc đẩy nền cải cách hành chính nói chung ở Việt Nam.

- “Đổi mới chính sách và cơ chế quản lý tài chính, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc“ của Trần Minh Tá và Bạch Thị Minh Huyền (1996). Nội dung chủ yếu của công trình bàn về sự cần thiết phải tiến hành đổi mới chính sách và cơ chế quản lý tài chính trong quá trình phát triển kinh tế thị trƣờng ở Việt Nam. Công trình cũng nghiên cứu, đề xuất định hƣớng và các giải pháp chủ yếu nhằm đổi mới chính sách và cơ chế quản lý tài chính phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa ở Việt Nam. - Bộ Tài chính (2003), báo cáo tham luận của các bộ và địa phƣơng tổng kết triển khai thực hiện Nghị định 10/2002/NĐ-CP ngày 16/12/2002 của Chính phủ về chế độ tài chính áp dụng cho các đơn vị sự nghiệp công lập có thu và quyết định 5 192/2001/QĐ-TTG ngày 17/2/2001 của Thủ tƣớng chính phủ về mở rộng thí điểm khoán biên chế và kinh phí quản lý tài chính đối với cơ quan hành chính sự nghiệp ở Hà Nội - Bộ Tài chính – Vụ Ngân sách nhà nƣớc (2005) báo cáo kết quả khảo sát kinh nghiệm của Hungary và Cộng Hòa Liên bang Đức trong quản lý tài chính ngân sách.

- “Đổi mới quản lý tài chính ở đơn vị hành chính sự nghiệp có thu“ của Phan Thị Cúc (2002) đề cập đến các nguồn kinh phí đảm bảo và các khoản cho chi cho đơn vị sự nghiệp có thu công lập, ngoài công lập và vấn đề đổi mới cơ chế quản lý tài chính. - “Quản lý tài chính tại Đại học Quốc gia Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục đại học“, luận án tiến sĩ của Nguyễn Thị Hƣơng (2014). Luận án đề cập đến những vấn đề lý thuyết cơ bản về khái niệm, mô hình, các hình thức, công cụ quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập nói chung và các trƣờng đại học công lập nói riêng. Luận án phân tích đánh giá thực trạng quản lý tài chính của Đại học Quốc gia Hà Nội và đề xuất các định hƣớng và giải pháp chủ yếu nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại Đại học Quốc gia Hà Nội trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

- Các bài viết về Quản lý tài chính, cơ chế quản lý tài chính ở các đơn vị sự nghiệp có thu đăng trên các tạp chí kinh tế trong nƣớc và quốc tế. Các công trình nghiên cứu nói trên đều nghiên cứu theo các khía cạnh khác nhau về tài chính công, cải cách tài chính công; chính sách và cơ chế quản lý tài chính công trong các đơn vị sự nghiệp công lập. Tuy nhiên theo nhận thức của tác giả chƣa có công trình nghiên cứu nào nghiên cứu một cách có hệ thống về cơ chế quản lý tài chính tại một đơn vị sự nghiệp có thu, cụ thể là Đài truyền hình Việt Nam.2 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1.1 Khái niệm, đặc điểm đơn vị sự nghiệp công lập 1.1 Khái niệm: 6 Đơn vị sự nghiệp công lập là đơn vị đƣợc cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định thành lập, để thực hiện một số chức năng nhiệm vụ do Nhà nƣớc giao, trong đó chủ yếu là cung cấp các dịch vụ thiết yếu cho xã hội. Trong quá trình hoạt động, đơn vị sự nghiệp công lập đƣợc Nhà nƣớc cho phép thu một số loại phí, lệ phí, đƣợc tiến hành hoạt động sản xuất cung ứng dịch vụ để bù đắp chi phí hoạt động, tăng thu nhập cho cán bộ, viên chức.

Đơn vị sự nghiệp công lập có tƣ cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng. Hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập có những điểm khác với cơ quan hành chính nhà nƣớc. Cơ quan hành chính thực hiện chức năng quản lý Nhà nƣớc của mình, cung ứng các dịch vụ hành chính công. Đây là trách nhiệm và nghĩa vụ của bộ máy Nhà nƣớc với nhân dân và chỉ có Nhà nƣớc mới có đủ thẩm quyền thực hiện chức năng đó.

Nhà nƣớc với tƣ cách là một tổ chức công quyền phải có nghĩa vụ cung cấp các dịch vụ này cho nhân dân, còn ngƣời dân có nghĩa vụ đóng góp cho Nhà nƣớc dƣới hình thức thuế; Quan hệ trao đổi các dịch vụ hành chính công không phản ánh quan hệ thị trƣờng một cách đầy đủ: ngƣời sử dụng dịch vụ có thể trả một phần hoặc không phải trả tiền cho việc sử dụng dịch vụ đó khi hƣởng thụ. Trong khi đó, do dịch vụ của đơn vị sự nghiệp công lập cung ứng có thể có sự tham gia cạnh tranh của khu vực tƣ nhân nên các đơn vị này đƣợc phép khai thác và mở rộng nguồn thu từ các hoạt động sự nghiệp của mình, ngƣời sử dụng dịch vụ có thể phải chi trả cho việc sử dụng dịch vụ nên hình thành quan hệ mua bán, trao đổi.2 Đặc điểm của đơn vị sự nghiệp công lập a, Đặc điểm hoạt động: - Đơn vị sự nghiệp công lập là một tổ chức hoạt động theo nguyên tắc phục vụ xã hội, không vì mục đích kiếm lời: Các đơn vị sự nghiệp đƣợc thành lập để thực hiện những chức năng, nhiệm vụ và đáp ứng những nhu cầu nhất định của xã hội. Trong quá trình hoạt động, đơn vị sự nghiệp có thể đƣợc Nhà nƣớc cấp kinh phí hoạt động. Các sản phẩm dịch vụ do đơn vị sự nghiệp cung ứng cần đƣợc sử dụng thì có thể do Nhà nƣớc đứng ra 7 cung cấp không thu tiền để xã hội tiêu dùng.

Trong trƣờng hợp có thu tiền của ngƣời tiêu dùng thì cũng chỉ thu để bù đắp một phần chi phí đầu vào để tạo ra chúng. Tuy nhiên, xã hội ngày càng đòi hỏi tính hiệu quả trong quá trình hoạt động của các đơn vị sự nghiệp đƣợc hiểu ở hai khía cạnh: Chất lƣợng phục vụ và tiết kiệm nguồn lực cho xã hội. - Sản phẩm của các đơn vị sự nghiệp công lập là sản phẩm mang lợi ích chung và có tính lâu dài: Hoạt động sự nghiệp chủ yếu là cung cấp dịch vụ công cộng, tạo ra những giá trị về tri thức, văn hóa, phát minh, sức khỏe, đạo đức, các giá trị về xã hội. là những sản phẩm vô hình và có thể dùng chung cho nhiều ngƣời, cho nhiều đối tƣợng trên phạm vi rộng.

Nhìn chung, đại bộ phận các sản phẩm của đơn vị sự nghiệp là sản phẩm có tính phục vụ không chỉ bó hẹp trong một ngành hoặc một lĩnh vực nhất định. Những sản phẩm đó khi tiêu dùng thƣờng có tác dụng lan tỏa. b, Đặc điểm về tài chính : - Đơn vị sự nghiệp đƣợc vay tín dụng ngân hàng hoặc quỹ hỗ trợ phát triển để mở rộng và nâng cao chất lƣợng hoạt động sự nghiệp, tổ chức cung ứng dịch vụ và tự chịu trách nhiệm trả nợ vay theo quy định pháp luật. - Đơn vị sự nghiệp quản lý, sử dụng tài sản Nhà nƣớc nhƣ đơn vị sản xuất kinh doanh.

Tài sản cố định sử dụng vào sản xuất, cung ứng dịch vụ thực hiện trích khấu hao, thu hồi vốn theo chế độ áp dụng cho các doanh nghiệp Nhà nƣớc. Số tiền trích khấu hao tài sản cố định và tiền thu do thanh lý tài sản cố định thuộc tài chính nhà nƣớc đƣợc để lại để đầu tƣ tăng cƣờng cơ sở vật chất, đổi mới trang thiết bị của đơn vị. - Đƣợc mở tài khoản tiền gửi tại các Ngân hàng thƣơng mại hoặc Kho bạc Nhà nƣớc để phản ánh các khoản thu, chi của hoạt động cung ứng dịch vụ: Mở tài khoản tại kho bạc Nhà nƣớc để phản ánh các khoản kinh phí thuộc NSNN cấp. - Đối với khoản chi hành chính (công tác phí, hội nghị phí, điện thoại.) chi hoạt động nghiệp vụ thƣờng xuyên, tùy theo từng nội dung công việc nếu xét thấy 8 cần thiết, có hiệu quả, thủ trƣởng đơn vị đƣợc quyết định mức chi cao hơn hoặc thấp hơn mức chi do Nhà nƣớc quy định trong phạm vi nguồn thu đƣợc sử dụng.

- Hằng năm căn cứ vào kết quả tài chính, đơn vị đƣợc trích lập 4 quỹ: Quỹ dự phòng ổn định thu nhập, quỹ khen thƣởng, quỹ phúc lợi, quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp. Mức trích quỹ khen thƣởng và quỹ phúc lợi không vƣợt quá 3 tháng lƣơng thực tế bình quân trong năm.2 Phân loại các đơn vị sự nghiệp: Dựa vào các tiêu thức khác nhau đơn vị sự nghiệp có thu cũng đƣợc phân thành nhiều loại khác nhau: 1.1 Căn cứ vào cấp quản lý đơn vị sự nghiệp gồm: - Đơn vị sự nghiệp có thu ở Trung ƣơng nhƣ Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình Việt Nam, các bệnh viện, trƣờng học do các Bộ ngành, cơ quan ở Trung ƣơng quản lý.