CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Một số vấn đề về công tác tuyển dụng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm Tuyển dụng là quá trình tìm kiếm, thu hút và khuyến khích những cá nhân có đủ các tiêu chuẩn thích hợp ở cả bên trong và bên ngoài DN tham gia ứng thí vào các chức danh cần người trong DN. Những ứng viên hội đủ những tiêu chuẩn công việc có thể sẽ được tuyển dụng. (Nguyễn Hải Sản, Quản trị học, NXB Thống Kê 2007) Tuyển dụng phải đáp ứng được các yêu cầu dưới đây: - Tuyển dụng phải xuất phát từ kế hoạch sản xuất kinh doanh và kế hoạch nguồn nhân lực. - Tuyển dụng được những người có trình độ chuyên môn cần thiết cho công việc để đạt tới năng suất lao động cao, hiệu suất công tác tốt.
- Tuyển dụng được những người có kỷ luật, trung thực, gắn bó với công việc, với tổ chức.2 Tầm quan trọng công tác tuyển dụng - Tuyển dụng tốt đem đến cho DN một đội ngũ nhân lực phù hợp với công việc và vị trí tuyển dụng. - Nâng cao được hiệu quả công việc, danh tiếng của công ty bởi tuyển dụng nhân sự là hoạt động ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực của DN - Đồng thời cũng tiết kiệm được chi phí đào tạo nhân lực nếu tuyển chọn được những ứng cử viên sáng giá. - Tuyển dụng được những người thật sự có đam mê với nghề và có xu hướng gắn bó lâu dài với công ty, tránh tình trạng phải liên tục tuyển dụng nhân sự mới, DN lại mất công sức và thời gian để nhân viên mới quen việc và hòa nhập được với các yếu tố văn hóa của DN… SVTH: Huỳnh Thị Thảo Trang Trang 3 do an Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Trần Đăng Thịnh - Qua hoạt động tuyển dụng nhân viên mới, các chuyên gia nhân sự đánh giá đây là một sự trẻ hóa về lực lượng lao động cho DN, đem tới những luồng gió mới, những ý tưởng mới cho công ty.
- Các chuyên gia nhân sự ước tính, một lần tuyển dụng thất bại sẽ làm cho công ty tổn thất một khoản chi phí từ 3 đến 6 lần tổng thu nhập hằng năm của nhân viên đó. Như vậy, tuyển dụng nhân sự thành công sẽ giữ lại được một khoản chi phí đáng kể cho DN. Như vậy, tuyển dụng nhân sự là công tác vô cùng quan trọng mà DN nên chú ý đầu tư. Một kế hoạch tuyển dụng nhân sự có chiến lược và đầu tư hợp lý sẽ đem về cho công ty nguồn lao động tài giỏi.
Từ đó hỗ trợ các chiến lược kinh doanh của công ty đi đến thành công.3 Ý nghĩa công tác tuyển dụng Công tác tuyển dụng nhân viên có một ý nghĩa rất lớn đối với DN, với người lao động và xa hơn là đối với sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. - Đối với DN: Tuyển dụng có ý nghĩa rất lớn đối với chiến lược kinh doanh và đối với tổ chức bởi tuyển dụng tốt sẽ giúp cho các tổ chức có những con người có những kỹ năng phù hợp với sự phát triển của tổ chức trong tương lai, có được những người lao động có trình độ lành nghề cao, có kinh nghiệm làm việc nên sẽ có khả năng thực hiện công việc tốt hơn. Điều này ảnh hưởng lớn đến công tác đánh giá thực hiện công việc. Khi tuyển được đội ngũ lao động có tay nghề cao thì việc đánh giá thực hiện công việc sẽ dễ dàng hơn.
Người lao động có trình độ cao sẽ đòi hỏi mức thù lao cao. Vì vậy,công tác tuyển dụng có ảnh hưởng đến thù lao lao động. Ngoài ra, người lao động có tay nghề cao, có kinh nghiệm làm việc sẽ ít phải qua đào tạo. Nên nếu công tác tuyển dụng được thực hiên tốt thì sẽ giúp cho tổ chức giảm được các chi phí do phải tuyển chọn lại, đào tạo lại và các thiệt hại rủi ro trong quá trình thực hiện các công việc.
- Đối với người lao động: SVTH: Huỳnh Thị Thảo Trang Trang 4 do an Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Trần Đăng Thịnh Giúp người lao động tìm được việc làm phù hợp với năng lực chuyên môn. Tuyển dụng nguồn nhân lực giúp cho người lao động trong DN hiểu rõ hơn triết lý, quan điểm của các nhà quản trị. Từ đó sẽ định hướng cho họ theo những quan điểm đó.
Tuyển dụng nguồn nhân lực tạo cho nhân viên trong DN một không khí thi đua, tinh thần cạnh tranh trong nội bộ những người lao động của DN, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh. - Đối với xã hội: Việc tuyển dụng nguồn nhân lực của DN giúp cho việc thực hiện các mục tiêu kinh tế, xã hội. Người lao động có việc làm, giảm bớt tỉ lệ thất nghiệp và các tệ nạn xã hội khác do thất nghiệp gây nên. Đồng thời việc tuyển dụng của DN còn giúp cho việc sử dụng nguồn nhân lực của xã hội một cách hữu ích nhất 1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác tuyển dụng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Quá trình tuyển dụng nhân sự của DN có rất nhiều yếu tố tác động đến.
Nếu tác động tích cực sẽ làm cho quá trình tuyển dụng diễn ra theo ý muốn của DN, giúp DN lựa chọn những ứng viên tốt, hội tụ đầy đủ những phẩm chất kỹ năng chuyên nghiệp cần thiết cho cị trí cần tuyển. Ngược lại những tác động tiêu cực của môi trường làm trở ngại cho quy trình tuyển dụng, DN không tuyển được những ứng viên đáp úng được yêu cầu của công việc, điều này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả sử dụng lao động của DN. Do vậy các nhà tuyển dụng của DN cần chú ý đến sự tác động của yếu tố môi trường tới công tác tuyển dụng để có kết quả tuyển dụng tốt nhất.1 Môi trường bên ngoài DN - Tình hình cung cầu trên thị trường lao động Yếu tố này ảnh hưởng lớn đến DN và công tác tuyển dụng, nếu thị trường lao động đang dư thừa lao động mà DN cần tức là cung lớn hơn cầu, điều này có lợi cho công tác tuyển dụng. Ngược lại nếu cung nhỏ hơn cầu, DN không thể áp dụng phương pháp tuyển chọn thông thường mà phải chớp thời cơ, tuyển dụng ngay nếu không nguồn nhân lực này sẽ rơi vào tay các đối thủ cạnh tranh.
Trong trường hợp SVTH: Huỳnh Thị Thảo Trang Trang 5 do an Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Trần Đăng Thịnh này DN phải chi phí một khoản tài chính cũng như thời gian để có được các ứng viên phù hợp với công việc đang có nhu cầu tuyển dụng. - Các quy định pháp lý về lao động Các quy định pháp lý về lao động cũng có những tác động quan trọng đối với quá trình tuyển dụng. Chẳng hạn những quy định về cơ hội việc làm bình đẳng giữa những người tìm việc làm, giữa nam và nữ, những quy định về quảng cáo, quy định về quy chế hoạt động của các trung tâm giới thiệu việc làm đều ảnh hưởng quan trọng tới quá trình tuyển dụng của DN.
- Hình ảnh của DN Một DN có tiếng tăm trên thị trường, có thương hiệu uy tín lâu năm, hoặc có môi trường làm việc năng động, chế độ tốt với nhân viên, những điều này sẽ thu hút ứng viên tài năng hướng về DN và họ sẽ hưởng ứng tích cực đối với những nỗ lực tuyển dụng để có thể được “làm việc tại một nơi lý tưởng” 1.2 Môi trường bên trong doanh nghiệp - Tình hình tài chính của DN Khi DN có tình hình tài chính lành mạnh và có đủ tiềm lực, thì có thể hấp dẫn và tuyển dụng được nhiều người tài giỏi, bởi có khả năng trả khoản lương hấp dẫn và mang đến phúc lợi cao hơn cho nhân viên so với các DN khác. Điều này tạo ra tính cạnh tranh và mang đến hình ảnh tốt đẹp cho DN. - Các chính sách nhân sự của DN Chính sách thăng chức từ bên trong: là chính sách đáp ứng những thiếu hụt về nhân sự trong DN bằng cách đề bạt nhừng nhân viên trong DN vào những vị trí cần người. Khi DN chú trọng chính sách này sẽ có tác dụng khuyến khích sự cố gắng của nhân viên, bởi họ kỳ vọng vào những cơ hội được đề bạt.
Do đó, thúc đẩy lòng trung thành đối với DN. Đồng thời, nhân viên có cơ hội phát huy hết tài năng của mình và DN cũng có thể sử dụng hết tiềm năng nhân sự của mình. Tuy nhiên bất lợi từ chính sách này là không tuyển được những tài năng mới ở ngoài DN, do đó, sẽ thiếu tính sáng tạo trong DN. Các chính sách liên quan đến sử dụng lao động: Nội dung của chính sách này thường có những thay đổi tác động to lớn đến quá trình tuyển dụng - Thái độ của các nhà quản trị SVTH: Huỳnh Thị Thảo Trang Trang 6 do an Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS.
Trần Đăng Thịnh Khi các nhà quản trị nhận thức đúng đắn về vai trò của tuyển dụng và linh hoạt trong áp dụng các phương pháp tuyển dụng thì quá trình trình tuyển dụng được tiến hành nghiêm túc và giúp DN tuyển đúng người đúng việc. Nhưng nếu ngược lại, khi nhà quản trị không ý thức được tầm quan trọng của việc tuyển dụng sẽ gây lãng phí thời gian, chi phí, nhân lực và nhiều hậu quả trong lương lai cho DN.2 Các hình thức tuyển dụng.1 Bên trong doanh nghiệp Khi tuyển dụng bên trong DN, ta đánh giá ứng viên thông qua bản theo dõi đánh giá năng lực nhân viên vào cuối mỗi năm, cho phép DN xác định mức độ đáp ứng của các tiêu chuẩn về kỹ năng, chuyên môn của nhân viên vào các vị thí cần tuyển trong DN. Bản liệt kê này cũng hỗ trợ cho việc đánh giá, phát hiện tài năng của nhân viên và phục vụ cho sự thăng chức từ các nguồn nội bộ.1 Đăng thông báo cần người lên bản tin nội bộ Thông báo này được dán công khai trên bản tin nội bộ nhằm thông báo đến tất cả nhân viên trong công ty về vị trí cần tuyển dụng. Thông báo nêu chi tiết về công việc như tên công việc, các tiêu chuẩn, những thủ tục cần đáp ứng khi đăng kí thi tuyển, mức lương và các quyền lợi khác.
Thông qua đó khuyến khích những người hội đủ tiêu chuẩn tham gia, phương pháp này công bằng về cơ hội đề bạt đối với mọi nhân viên trong công ty. Đồng thời, cho phép DN tự do lựa chọn những người có đủ tiêu chuẩn và khuyến khích mọi người không ngừng nâng cao khả năng của họ.