phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về công tác tuyển dụng nhân lực Chƣơng 2: Thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại Ngân hàng liên doanh Việt - Nga Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực tại Ngân hàng liên doanh Việt - Nga 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NHÂN LỰC 1. Các khái niệm liên quan đến công tác tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp 1. Nhân lực Theo Lê Thanh Hà, 2009, giáo trình Quản trị nhân lực, NXB Lao động Xã hội Hà Nội cho rằng “NL đƣợc hiểu là nguồn lực trong m i con ngƣời nó bao gồm cả thể lực và trí lực. Nó thể hiện ra bên ngoài bởi khả năng làm việc.
Nó bao gồm cả sức khỏe (chiều cao, cân nặng, độ lớn, sức bền của lực,.), trình độ (kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm), tâm lý, ý thức, mức độ cố g ng, sức sáng tạo, lòng đam mê,. Tuyển mộ nhân lực Theo giáo trình Quản trị nhân lực của Nguyễn Vân Điềm, Nguyễn Ngọc Quân – ĐH Kinh tế quốc dân “Tuyển mộ là quá trình thu hút những ngƣời xin việc có trình độ từ lực lƣợng lao động xã hội và lực lƣợng lao động bên trong tổ chức. Mọi tổ chức phải có đầy đủ khả năng để thu hút đủ số lƣợng và chất lƣợng lao động để nhằm đạt đƣợc các mục tiêu của mình” [6,16] Tuyển mộ giúp cho tổ chức khai thác đƣợc các nguồn tuyển mộ, qua đó tuyển dụng đƣợc ngƣời lao động đáp ứng với các yêu cầu do tổ chức đặt ra. Những ngƣời lao động từ các nguồn nội bộ của tổ chức và ngƣời lao động từ các nguồn bên ngoài sẽ biết đƣợc thông tin tuyển mộ.
Những ngƣời đáp ứng đƣợc yêu cầu đặt ra trong thông báo tuyển mộ sẽ nộp đơn xin ứng tuyển vào các vị trí còn trống trong tổ chức. Tuyển mộ sẽ giúp những lao động giỏi chƣa có việc làm biết đƣợc thông tin TD của tổ chức, qua đó giúp cho tổ chức tuyển chọn đƣợc nhân viên 9 giỏi. Đôi khi có những lao động có kiến thức và kỹ năng ở trình độ cao đang tìm kiếm việc làm, họ cần n m đƣợc các thông tin TD để ứng tuyển. Điều này đòi hỏi tổ chức phải đƣa thông tin TD đến đúng kênh phù hợp mà ngƣời tìm kiếm việc làm thƣờng cập nhật để từ đó tăng cao cơ hội tuyển chọn đƣợc những ngƣời xuất chúng.
Ngoài ra việc tuyển mộ hiệu quả cũng giúp cho tổ chức tiết kiệm đƣợc các nguồn lực, tăng cƣờng tập trung chi phí vào đào tạo nhân sự và nâng cao hiệu quả hoạt động. Tuyển chọn nhân lực Theo giáo trình Quản trị nhân lực của Nguyễn Vân Điềm, Nguyễn Ngọc Quân – ĐH Kinh tế quốc dân “Quá trình tuyển chọn nhân lực là quá trình đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để tìm đƣợc ngƣời phù hợp với các yêu cầu đặt ra trong số những ngƣời đã thu hút đƣợc trong quá trình tuyển mộ. Cơ sở của tuyển chọn là các yêu cầu của công việc đã đƣợc đề ra theo bản mô tả công việc và bản yêu cầu đối với ngƣời thực hiện công việc (5,124) Tuyển chọn là khâu công việc kế tiếp tuyển mộ. Sau khi tổ chức đã tuyển mộ đƣợc các ứng viên cho các chức danh công việc còn trống, quá trình tuyển chọn sẽ diễn ra.
Cơ sở của việc tuyển chọn là các tiêu chuẩn hoặc đòi hỏi đối với từng chức danh công việc cần tuyển. Tiêu chuẩn hoặc đòi hỏi này đƣợc thể hiện trong: Bản mô tả công việc, tiêu chuẩn thực hiện công việc. Quyết định tuyển chọn có ý nghĩa rất quan trọng đối với chiến lƣợc kinh doanh và đối với các tổ chức, bởi vì quá trình tuyển chọn tốt sẽ giúp cho các tổ chức có đƣợc những con ngƣời có kỹ năng phù hợp với sự phát triển của tổ chức trong tƣơng lai. Tuyển chọn tốt cũng sẽ giúp cho tổ chức giảm đƣợc các chi phí do phải tuyển chọn lại, đào tạo lại cũng nhƣ tránh đƣợc các thiệt hại rủi ro trong quá trình thực hiện các công việc.
Để tuyển chọn đạt đƣợc 10 kết quả cao thì cần phải có các bƣớc tuyển chọn phù hợp, các phƣơng pháp thu thập thông tin chính xác và đánh giá các thông tin một cách khoa học. Mục tiêu của tuyển chọn là tuyển đúng, tuyển đủ đƣợc ngƣời lao động có kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm phù hợp với yêu cầu của chức danh công việc cần tuyển, có khả năng hòa nhập nhanh với công việc và thực hiện tốt nhiệm vụ đƣợc giao. Tuyển dụng nhân lực „„TD nhân lực là một quá trình tìm kiếm và lựa chọn nhân lực để thỏa mãn nhu cầu sử dụng của tổ chức và bổ sung lực lƣợng lao động cần thiết để thực hiện các mục tiêu của tổ chức‟‟ Theo Nguyễn Ngọc Quân, Nguyễn Vân Điềm: “TD nhân lực là một quá trình gồm hai hoạt động cơ bản là tìm kiếm, thu hút và lựa chọn nhân lực hay còn gọi là tuyển mộ và tuyển chọn nhân lực”(5,113) Sau khi tham khảo các cách tiếp cận, tác giả có quan điểm về TD nhƣ sau: TD nhân lực là việc sử dụng những ứng viên đạt ở bƣớc tuyển chọn nhân sự, là kết quả của quá trình tìm kiếm, thu hút, lựa chọn và đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để tìm đƣợc những ngƣời phù hợp bổ sung lực lƣợng lao động cần thiết nhằm đáp ứng đƣợc yêu cầu sử dụng lao động của tổ chức. Quá trình TD đƣợc coi là hoàn tất khi bao gồm cả hoạt động định hƣớng nhân viên, hƣớng dẫn nhân viên mới hòa nhập trong môi trƣờng của tổ chức.
Công tác TD NL gồm tất cả các quá trình từ việc phân tích cơ sở TD, trách nhiệm của các bộ phận, quy trình TD NL nhằm đảm bảo nguồn lực phù hợp với nhu cầu hoạt động của DN và đánh giá TD. Nội dung công tác tuyển dụng nhân lực 1. Xác định chỉ tiêu, xây dựng kế hoạch tuyển dụng 1. Xác định nhu cầu, chỉ tiêu tuyển dụng Xác định nhu cầu TD nhằm xác định đúng nhu cầu NL trƣớc m t và lâu dài cho DN.
Nhà quản trị cần biết rõ cơ cấu tổ nhân sự cho bộ máy ra sao, 11 cần tuyển nhân sự số lƣợng bao nhiêu? Sử dụng kênh TD nào hợp lý? Bƣớc này đƣợc thực hiện bằng quá trình phân tích công việc kết hợp với nhu cầu sản xuất kinh doanh, định hƣớng phát triển của DN. Phân tích công việc là quá trình thu thập các tƣ liệu đánh giá một cách có hệ thống các thông tin quan trọng có liên quan tới các công việc cụ thể trong tổ chức nhằm làm rõ bản chất của từng công việc. Xác định nhu cầu TD chính xác sẽ giúp DN lên đƣợc kế hoạch TD chính xác. Để công tác TD đạt hiệu quả cao thì hai tài liệu quan trọng phục vụ cho TD của DN sau khi phân tích công việc đó là: bản mô tả công việc và bản tiêu chuẩn công việc.
- Bản mô tả công việc: là một tài liệu cung cấp thông tin liên quan đến các công tác cụ thể, các nhiệm vụ và trách nhiệm của công việc. Bản mô tả công việc bao gồm các nội dung chính nhƣ: tên công việc, mã số, cấp bậc công việc, chức năng, trách nhiệm trong công việc, quyền hạn của ngƣời thực hiện công việc, điều kiện làm việc… - Bản tiêu chuẩn đối với người thực hiện công việc: là bản tổng hợp các yêu cầu, chuẩn mực mà một ngƣời cần phải có để hoàn thành một công việc nhất định nào đó. Bản tiêu chuẩn công việc liệt kê tất cả những yêu cầu chủ yếu đối với nhân viên thực hiện công việc nhƣ: trình độ văn hóa, chuyên môn, trình độ ngoại ngữ, kinh nghiệm, tuổi tác, sức khỏe, tính cách, tham vọng… 1. Xây dựng kế hoạch tuyển dụng nhân lực Để tiến hành TD có hiệu quả thì việc lập kế hoạch là rất quan trọng và cần thiết.
Việc lập kế hoạch tốt sẽ giúp cho việc TD có đƣợc định hƣớng, các bƣớc thực hiện cụ thể và tránh đƣợc các sự việc diễn biến khó kiểm soát. Cần phải lập kế hoạch cụ thể: nguồn TD, phƣơng pháp TD, hình thức TD và thời gian TD… 12 Nguồn TD - Nguồn bên trong: bao gồm những ngƣời làm việc bên trong DN, tuyển mộ nguồn này tức là quá trình đề bạt họ vào vị trí cao hơn hoặc thuyên chuyển họ sang vị trí cần thiết khác. - Nguồn bên ngoài: là những ngƣời đến xin việc từ ngoài DN, nguồn này có phạm vi rộng, số lƣợng lớn, chất lƣợng phong phú và đa dạng. Phương pháp TD Đối với m i nguồn TD khác nhau có thể sử dụng phƣơng pháp TD khác nhau.
Ví dụ đối với nguồn TD bên trong tổ chức thì nhà quản trị nên sử dụng phƣơng pháp gì ? Và đối với nguồn TD bên ngoài tổ chức thì nhà quản trị nên sử dụng phƣơng pháp gì ? Khi đã xác định phƣơng pháp TD cụ thể thì công tác TD sẽ đƣợc thực hiệu hiệu quả hơn. Hình thức TD M i vị trí TD khác nhau có hình thức thi tuyển khác nhau, vì vậy mà nhà quản trị cần lập một bản kế hoạch cụ thể cho từng vị trí dự tuyển. Các hình thức TD có thể là: thực hiện các bài tr c nghiệm nhƣ tr c nghiệm năng khiếu, tr c nghiệm tính cách và sở thích, tr c nghiệm về tính trung thực…, hoặc phỏng vấn trực tiếp nhƣ: phỏng vấn theo tình huống, phỏng vấn theo mẫu, phỏng vấn hội đồng…, hay thực hiện các bài thi viết bao gồm các môn về nghiệp vụ, kỹ năng và môn kiến thức chung… Thời gian TD Sau khi xác định nhu cầu TD cần phải lập kế hoạch về thời gian TD: thời gian b t đầu TD là ngày nào, TD trong bao lâu? Đăng thông báo TD trong khoảng thời gian nào và hạn nộp hồ sơ ứng tuyển ra sao? S p xếp đƣợc thời gian cụ thể cho từng công việc giúp cho công tác TD thực hiện theo đúng tiến độ, tránh những sự việc phát sinh không mong muốn. 13 Thành lập hội đồng TD Để có thể đảm bảo cho việc TD tiến hành theo đúng trình tự và có thể lựa chọn ra các ứng viên xuất s c nhất cần phải thành lập hội đồng TD sao cho có đủ thẩm quyền quyết định.
Hội đồng TD là những ngƣời có khả năng nhìn nhận, đánh giá con ngƣời, có chuyên môn nghiệp vụ cũng nhƣ kinh nghiệm phỏng vấn, tuyển chọn để đảm bảo tuyển chọn đúng ngƣời, đúng việc, đúng quy trình.
