Chương 1.Lý luận chung về công tác quản trị nguồn nhân lực trong tổ chức Chương 2.Thực trạng công tác quản lý nguồn nhân lực tại Công ty cổ phần Kim khí Hà nội Chương 3.Hoàn thiện công tác quản trị nguồn nhân lực tại Công ty Đầu Ánh Hoa Lớp: QTNL 46A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 6 Chương1 Lý luận chung về công tác quản trị nguồn nhân lực trong tổ chức 1. Các khái niệm cơ sở 1. Khái niệm về nguồn nhân lực Nguồn nhân lực là một nguồn lực đóng vai trò rất quan trọng trong tổ chức. Trong thời đại nền kinh tế tri thức phát triển như hiện nay, nguồn lực con người lại càng được đánh giá cao hơn.
Nhân lực được hiểu là nguồn lực của mỗi con người, nguồn lực này bao gồm cả thể lực và trí lực. Trí lực là năng lực trí tuệ của con người. Đó là sự hiểu biết, khả năng nhận thức của con người về thế giới xung quanh cũng như khả năng phản ứng của con người trước các kích thích từ môi trường. Còn thể lực là sức khoẻ, khả năng lao động của con người, đây là điều kiện cần thiết cho quá trình sản xuất.
Nguồn nhân lực của tổ chức bao gồm tất cả những người lao động làm việc trong tổ chức đó, được hình thành trên cơ sở của các cá nhân có vai trò khác nhau và được liên kết với nhau theo những mục tiêu nhất định. Tập hợp những người lao động này hình thành lên một tập thể lao động. Mỗi tổ chức khác nhau sẽ có những tập thể lao động khác nhau mang đặc trưng riêng của tổ chức. Nguồn nhân lực là cơ sở hình thành lên sức mạnh và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
Để đạt được mục tiêu lâu dài của mình, tổ chức cần phải biết khai thác và sử dụng nguồn nhân lực có hiệu quả. Đây là cơ sở hình thành lên khái niệm về quản trị nguồn nhân lực, một trong năm hoạt động quản trị chủ chốt của tổ chức. Quản trị nguồn nhân lực Quản trị nguồn nhân lực là công tác quản lý con người trong phạm vi nội Đầu Ánh Hoa Lớp: QTNL 46A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 7 bộ tổ chức, là sự đối xử của tổ chức với người lao động. Các chức năng cơ bản của hoạt động quản trị nhân sự bao gồm: phân tích công việc, tuyển dụng nhân viên, đào tạo lao động và nâng cao hiệu quả sử dụng lao động thông qua việc sử dụng hệ thống kích thích vật chất và tinh thần cho nhân viên.
Quản trị nguồn nhân lực thực chất là sự phối hợp một cách tổng thể các hoạt động trên nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động thực hiện các công việc, nhiệm vụ được giao, hoàn thành mục tiêu chung của tổ chức. Để đạt được mục tiêu đó vai trò của các cán bộ quản trị nhân sự lại càng được nhấn mạnh. Họ là người truyền đạt thông tin, tư vấn và thực hiện các chính sách quản lý con con người củ của tổ chức, là cầu nối giữa các lãnh đạo và người lao động. Vai trò quan trọn.g nhất đó là xây dựng và duy trì một tập thể lao động đoàn kết và vững mạnh vì sự phát triển của tổ chức.
Các trường phái quản trị nhân lực Để hiểu một cách toàn diện về quản trị nhân lực chúng ta sẽ đi tìm hiểu về các trường phái quản trị nhân lực, đó là trường phái quản lý khoa học , trường phái các mối quan hệ con người và trường phái nguồn nhân lực. Trường phái quản lý khoa học – F.Taylor Một số nguyên tắc quản lý con người của trường phái như: Xác định các nhiệm vụ một cách rõ ràng phải kiểm soát và hướng dẫn chặt chẽ quá trình làm việc của công nhân; sử dụng kích thích kích thích lao động bằng tiền thưởng và tiền lương; phân công lao động và chuyên môn hóa các chức năng ; thiết lập trật tự và kỷ luật nghỉêm ngặt trong tổ chức. Trường phái quản lý khoa học chỉ ra rằng con người sẽ làm việc tốt hơn nếu được quản lý chặt chẽ và kích thích về kinh tế. Tuy nhiên trường phái quản lý khoa học cũng bộc lộ những hạn chế đó là hạ thấp con người cũng như các vai trò của con người.
Đồng thời một hạn chế Đầu Ánh Hoa Lớp: QTNL 46A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 8 gặp phải của trường phái đó là không chú ý tới ảnh hưởng của quá trình sản xuất và giới hạn sức khỏe của con người. Trừơng phái chưa chỉ ra được các yếu tố thuộc về tâmlý đang tác động tới hành vi của người lao động. Trường phái các mối quan hệ con người Trường phái các mối quan hệ con người là trường phái ra đời từ những năm đầu thế kỷ 20 với sự xuất hiện của quan điểm cho rằng tăng hiệu suất lao động còn phụ thuộc vào tâm lý con người. Một số nguyên tắc quản lý con người của trường phái: Phân bớt quyền lực và trách nhiệm cho cấp dưới; đánh giá cao vai trò động viên của người quản lý điều khiển; xây dựng mối quan hệ dựa trên lòng tin cậy lẫn nhau hơn là dựa trên quyền lực; ưu tiên cho các quan hệ con người trong họat động.
Theo trường phái, người lao động sẽ làm việc tố hơn nếu như họ nhận được sự quan tâm về lợi ích từ phía người quản lý. Yếu tố quyết định đến sự hoàn thành tốt công việc của người lao động không phải là các khuyến khích kinh tế mà là các quan hệ xã hội trong tập thể lao động đó. Tư tưởng chính của học thuyết trong trường phái là tìm cách tác động đến hành vi của con người thông qua sự nhân đạo hóa công việc, thông qua sự thừa nhận và thỏa mãn các nhu cầu của con người 1. Trường phái nguồn nhân lực Trường phái nguồn nhân lực ra đời khi chủ nghĩa Tư bản rất phát triển và cùng với sự phát triển đó là sự xuất hiện của quan điểm cho rằng người lao động là nguồn lực có tiềm năng không hạn chế.
Phải tạo mọi điều kiện thuận lợi để người lao động phát huy hết khả năng của mình. Một số nguyên tắc về quản lý con người của trường phái như: Cách tiếp cận hệ thống (coi doanh nghiệp như một hệ thống mở, cần luôn thích ứng với môi trường); quản lý cần mềm dẻo, uyển chuyển; cải thiện điều kiện làm việc và chất lượng cuộc sống của người lao động; nhà quản lý có đầu óc chiến lược, có đầu óc tổ chức và giỏi làm việc với con người v. Đầu Ánh Hoa Lớp: QTNL 46A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 9 Sự ra đời của trường phái có ý nghĩa quan trọng với họat động quản lý. Trường phái là sự phát triển của tư tưởng quản lý của trường phái các mối quan hệ con người.
Coi con người như một hệ thống mở, phức tạp và họat động. Đánh giá cao tiềm năng của con người cũng như khuyến khích việc tạo điều kiện để khai thác các khả năng ấy. Các hoạt động chủ yếu của công tác quản trị nguồn nhân lực trong tổ chức 1. Kế hoạch hóa nguồn nhân lực Kế hoạch hóa nguồn nhân lực là hoạt động chiến lược của công tác quản trị nhân lực trong tổ chức.
Đó là quá trình đánh giá, xác định các nhu cầu về nguồn nhân lực để đáp ứng mục tiêu của tổ chức và xây dựng các kế họach lao động để đáp ứng được các nhu cầu đó. Kế hoạch hóa nguồn nhân lực có vai trò quan trọng đối với tổ chức, nó giữ vai trò trung tâm trong quản lý chiến lược nguồn nhân lực. Kế hoạch hóa chiến lược nguồn nhân lực là quá trình xây dựng các chiến lược nguồn nhân lực và thiết lập các chương trình để thực hiện các chiến lược nguồn lực đó. Như vậy vai trò của kế hoạch hóa nguồn nhân lực là gùp cho tổ chức đạt được mục tiêu công việc.
Ngoài ra kế hoạch hóa nguồn nhân lực còn có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả công việc của tổ chức. Đồng thời đây cũng là cơ sở cho các hoạt động biên chế nguồn nhân lực, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Kế hoạch hóa nguồn nhân lực bao gồm dự đoán cung nhân lực, dự đoán cầu nhân lực và cân đối cung cầu nhân lực. Dự đoán cầu nhân lực là dự đoán về số lượng và cơ cấu lao động cần thiết để hoàn thành số lượng sản phẩm dịch vụ hoặc khối lượng công việc của tổ chức trong một thời kỳ nhất định.
Dự đoán cầu nhân lực được chia làm hai lọai: cầu nhân lực ngắn hạn và cầu nhân lực dài hạn. Mỗi loại cầu nhân lực có thể áp dụng các biện pháp khác Đầu Ánh Hoa Lớp: QTNL 46A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 1 0 nhau cả về định tính và định lượng. Sau khi dự đoán cầu nhân lực, cần tiến hành dự đoán cung nhân lực của tổ chức trong thời kỳ kế hoạch. Dự đoán cung nhân lực là dự tính khả năng có bao nhiêu người sẵn sàng làm việc cho tổ chức để có biện pháp thu hút, khai thác và sử dụng tiềm năng của người lao động, nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức.
Hai nguồn dự đoán cung nhân lực là từ bên trong và bên ngoài tổ chức. Khi đã dự đoán được cung cầu của tổ chức cho thời kỳ kế hoạch, tiến hành cân đối cung và cầu về nhân lực để đưa ra các chính sách nhân lực phù hợp. Kết quả so sánh cung và cầu nhân lự của tổ chức sẽ gồm ba trường hợp sau: cầu nhân lực hớn hơn cung nhân lực, cung nhân lực lớn hơn cầu nhân lực, cầu nhân lực bằng cung nhân lực. Tùy thuộc vào mỗi trường hợp cụ thể mà tổ chức có biện pháp cụ thể, thích ứng.
Thiết kế và phân tích công việc Thiết kế công việc là quá trình xác định các nhiệm vụ, các trách nhiệm cụ thể được thực hiện bởi từng người lao động trong tổ chức cũng như các điều kiện cụ thể để thực hiện các trách nhiệm và nhiệm vụ đó. Còn phân tích công việc là quá trình thu thập các tư liệu và đánh giá một cách có hệ thống các thông tin quan trọng có liên quan đến các công việc cụ thể trong tổ chức nhằm làm rõ bản chất của từng công việc. Phân tích công việc giúp đảm bảo sự thành công trong các công tác sắp xếp, thuyên chuyển lao động, thăng chức hay thưởng. Đồng thời phân tích công việc giúp doanh nghiệp loại bỏ sự bất bình đẳng về mức lương thông qau các nhiệm vụ và công việc, đồng thời tạo kích thích lao động qua việc sắp xếp các mức thăng, thưởng.